پایگاه خبری داوان‌نیوز: در شرایطی که کمبود منابع آبی، پیامدهای تغییرات اقلیمی و فشار فزاینده برای تأمین امنیت غذایی به چالش‌های بی‌سابقه‌ای برای بخش کشاورزی کشور تبدیل شده است، نشست اعضای کمیته بهره‌وری موسسه آموزش و ترویج کشاورزی با حضور دبیر بهره‌وری وزارت جهادکشاورزی، به عنوان گامی راهبردی در مسیر تحول‌آفرینی این بخش ارزیابی می‌شود. این جلسه که با هدف تبیین شاخص‌های عملیاتی و هماهنگی برنامه‌های استانی تشکیل شد، بر لزوم گذار از نگاه سنتی به کشاورزی و جایگزینی آن با رویکردی دانش‌بنیان و هوشمند تأکید داشت.

به گزارش خبرنگار ما، نشست تخصصی اعضای کمیته بهره‌وری این موسسه با حضور دکتر مهرنوش میرزائی، دبیر بهره‌وری وزارت جهادکشاورزی، و جمعی از مدیران ارشد و کارشناسان حوزه ترویج برگزار شد. در این جلسه که با محوریت «ارتقای بهره‌وری پایدار در کشاورزی» ترتیب یافته بود، بر ضرورت تغییر نگرش از تولید صرف به تولید هوشمندانه و مبتنی بر داده تأکید گردید.

دکتر میرزائی در سخنان کلیدی خود با اشاره به اینکه «بهره‌وری در عصر کنونی یک انتخاب فرعی نیست، بلکه تنها مسیر بقا و توسعه در کشاورزی محسوب می‌شود»، اظهار داشت: متأسفانه هنوز در برخی از سطوح، بهره‌وری صرفاً به معنای کاهش نهاده‌ها تعبیر می‌شود، در حالی که جوهره اصلی آن، «عملکرد هوشمندانه‌تر» با استفاده از دانش روز، فناوری‌های نوین، اصلاح الگوی کشت، مدیریت کارآمد زنجیره ارزش و کاهش قابل‌توجه ضایعات است. ما باید از هر قطره آب و هر متر مربع زمین، بیشینه بازدهی ممکن را با کمترین آسیب به محیط‌زیست به دست آوریم.

وی افزود: اولویت نخست کمیته بهره‌وری، ایجاد یک تحول فرهنگی در میان تولیدکنندگان و کارشناسان است؛ چراکه بدون تغییر در نگرش و حرکت به سوی کشاورزی دانش‌بنیان، نه تنها امنیت غذایی با مخاطره مواجه می‌شود، بلکه منابع طبیعی برای نسل‌های آینده نیز دچار فرسایش جبران‌ناپذیر خواهد شد.

دبیر بهره‌وری وزارت جهادکشاورزی در ادامه، بر نقش کلیدی آموزش و ترویج در نهادینه‌سازی این فرهنگ تأکید کرد و گفت: ترویج، حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند دانش تولید شده در مراکز تحقیقاتی را به زبان ساده و کاربردی به مزارع منتقل کند و بهره‌وری را از یک مفهوم انتزاعی به یک واقعیت ملموس درآورد.

در ادامه این نشست، دکتر مهدی جعفری، معاون اداری و مالی موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، با بیان اینکه «بهره‌وری در فعالیت‌های ترویجی، همچون قطب‌نمایی است که مسیر بهینه‌سازی منابع و ارتقای دانش فنی بهره‌برداران را مشخص می‌کند»، به تشریح شاخص‌های کلیدی عملکردی موسسه پرداخت. وی با اشاره به تدوین نماگرهای سنجش پیشرفت، تصریح کرد که این شاخص‌ها برای اولین بار با رویکرد کمی و کیفی طراحی شده‌اند تا امکان پایش دقیق‌تر فعالیت‌های ترویجی در استان‌ها فراهم آید.

در بخش فنی جلسه، مدیران هماهنگی ترویج سازمان‌های جهادکشاورزی سراسر کشور، با آخرین نسخه از شاخص‌های بهره‌وری موسسه آشنا شدند و بر اساس نماگرهای ابلاغی، برنامه عملیاتی هر استان برای سال جاری مورد بازبینی و هماهنگی قرار گرفت. محورهای اصلی این برنامه‌ها شامل: توانمندسازی مروجان در حوزه فناوری‌های نوین آبیاری، توسعه سامانه‌های هشداردهنده هوشمند، کاهش ضایعات محصولات کشاورزی، و ارتقای مهارت‌های مدیریتی بهره‌برداران با استفاده از روش‌های نوین ترویجی بود.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، آنچه این نشست را از جلسات مشابه متمایز می‌سازد، عبور از کلی‌گویی‌های مرسوم و ورود به حوزه شاخص‌های عملیاتی و قابل اندازه‌گیری است. با توجه به اینکه بخش کشاورزی ایران سالانه با هدررفت حدود ۳۰ درصدی تولیدات مواجه است و راندمان آبیاری در بسیاری از مناطق پایین‌تر از میانگین جهانی قرار دارد، تأکید بر «مدیریت زنجیره ارزش» و «کاهش ضایعات» نشان از رویکردی سیستمی و واقع‌گرایانه دارد. همچنین، طراحی نماگرهای پیشرفت برای هر استان، امکان رقابت سالم و انتقال تجارب موفق بین مناطق مختلف را فراهم می‌کند و از موازی‌کاری جلوگیری خواهد نمود.

با این حال، چالش اصلی در مرحله اجرا و پایداری این برنامه‌هاست؛ چراکه تغییر رفتار کشاورزان سنتی و اقناع آنان برای پذیرش فناوری‌های جدید، نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر در آموزش‌های عملی، مشاوره‌های میدانی و ایجاد مشوق‌های اقتصادی مؤثر است. در این میان، نقش موسسه آموزش و ترویج کشاورزی به عنوان متولی اصلی انتقال دانش، نقشی محوری و غیرقابل‌انکار است.

تأثیر بهره‌وری بر عملکرد موسسه آموزش و ترویج کشاورزی:

استقرار نظام بهره‌وری در ساختار موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، تأثیری دوچندان بر کارآمدی این نهاد داشته است که مهم‌ترین وجوه آن عبارتند از:

۱. بهبود کیفیت برنامه‌های ترویجی: با تدوین شاخص‌های سنجش اثربخشی، دوره‌های آموزشی به جای کمیت‌گرایی، بر اساس نیازسنجی واقعی و بازخورد بهره‌برداران طراحی می‌شوند و خروجی آن در افزایش عملکرد محصول و کاهش هزینه‌ها قابل مشاهده است.

۲. بهینه‌سازی تخصیص منابع مالی و انسانی: موسسه با بهره‌گیری از رویکرد بهره‌وری، توانسته است بودجه‌های محدود را به اولویت‌های راهبردی نظیر توانمندسازی مروجان روستایی و توسعه سامانه‌های یادگیری الکترونیکی متمرکز کند و از پراکنده‌کاری جلوگیری نماید.

۳. ارتقای پاسخگویی و شفافیت: استفاده از نماگرهای کلیدی عملکرد (KPI) در سطح استان‌ها، امکان رصد مستمر پیشرفت را فراهم ساخته و مدیران استانی را به ارائه گزارش‌های شفاف و مبتنی بر داده ملزم کرده است.

۴. تسریع در انتقال فناوری: با ایجاد مکانیسم‌های بهره‌ورانه در فرایند ترویج، فاصله بین پژوهش و مزرعه کاهش یافته و فناوری‌های نوین (مانند سامانه‌های آبیاری هوشمند و کشت دقیق) در زمان کوتاه‌تری به دست کشاورزان می‌رسد.

۵. تقویت روحیه نوآوری در کارکنان: فرهنگ بهره‌وری، کارشناسان و مروجان را به ارائه راهکارهای خلاقانه برای حل مسائل محلی ترغیب کرده و از رویه‌های تکراری و غیرکارآمد فاصله گرفته است.

در مجموع، می‌توان گفت که بهره‌وری نه تنها به عنوان یک ابزار مدیریتی، بلکه به عنوان یک گفتمان غالب در موسسه آموزش و ترویج کشاورزی نهادینه شده و این نهاد را از یک سازمان صرفاً آموزشی، به یک بازیگر کلیدی در تحقق کشاورزی پایدار و هوشمند در کشور تبدیل کرده است. با این حال، تداوم این مسیر مستلزم پشتیبانی پایدار سیاست‌گذاران، تخصیص اعتبارات کافی و گسترش تعامل با بخش خصوصی و دانشگاه‌هاست.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: آموزش تخصصی ۹ هزار مددکار ترویجی در سال ۱۴۰۵ آغاز می‌شود؛ طرحی که با ابلاغ معاون معاون سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ، بسترساز ورود دانش‌بنیان‌ها به مزارع الگویی و ارتقای بهره‌وری بخش کشاورزی خواهد بود.

به گزارش خبرنگار ما، دکتر ابوالفضل فرجی، معاون سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) و رئیس مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، از ابلاغ رسمی طرح آموزش‌های مقدماتی مددکاران ترویجی به سازمان جهاد کشاورزی استان‌ها خبر داد.

بر اساس این ابلاغیه، برنامه آموزشی پایه برای مددکاران ترویجی در سال ۱۴۰۵ با هدفی کلان و راهبردی به اجرا درخواهد آمد. این دوره‌ها با ظرفیت ۹ هزار و ۱۰۰ نفر از مددکاران در قالب چهار دوره آموزشی تخصصی در سراسر کشور برگزار می‌شود.

توانمندسازی، محور اصلی دوره‌های آموزشی
دکتر فرجی با تشریح اهداف این طرح ملی، گفت: محوریت اصلی این دوره‌های آموزشی، توانمندسازی مددکاران ترویجی برای ایفای نقشی مؤثر در مشارکت، مدیریت و بهره‌برداری بهینه از مزارع الگویی کشاورزی است. این برنامه با هدف تقویت نقش این مددکاران در انتقال دانش، مهارت و خدمات آموزشی و ترویجی به بهره‌برداران بخش کشاورزی تدوین شده است.

وی افزود: این طرح در همکاری نزدیک با دفتر ساماندهی مراکز جهاد کشاورزی و شبکه ترویج طراحی و برنامه‌ریزی شده است تا بتواند گامی مؤثر در جهت نوسازی و ارتقای بهره‌وری در بخش کشاورزی کشور بردارد.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) به عنوان بزرگترین سیستم ملی تحقیقات کشاورزی در غرب آسیا، همواره بر توسعه آموزش‌های کاربردی و توانمندسازی نیروی انسانی در راستای امنیت غذایی و توسعه پایدار تأکید داشته است .

پایگاه خبری داوان‌نیوز: آموزش مهارتی سربازان در سال ۱۴۰۵ با اولویت ویژه «کشاورززادگان» و «روستازادگان» کلید خورد؛ ابلاغیه ای که بر اساس آن، فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی در دوران خدمت، جایگاه خود را در مشاغل واقعی این حوزه تثبیت می‌کنند.

به گزارش خبرنگار ما و بر اساس گزارش دفتر آموزش بهره‌برداران و مشاغل کشاورزی، دستورالعمل اجرایی آموزشهای مهارتی کارکنان وظیفه نیروهای مسلح در سال ۱۴۰۵، توسط دکتر ابوالفضل فرجی، رئیس مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، به مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استانها ابلاغ شد.

بر اساس این ابلاغیه، برنامه‌ریزی برای ارائه آموزش‌های مهارتی به ۳۰ هزار نفر از کارکنان وظیفه در سراسر کشور در دستور کار سال ۱۴۰۵ قرار گرفته است. این طرح ملی در راستای تبدیل دوران خدمت سربازی به فرصتی ارزشمند برای یادگیری مهارتهای تخصصی و آماده‌سازی جوانان برای ورود موفق به بازار کار اجرا میشود و با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و ستاد کل نیروهای مسلح به انجام میرسد .

تأکید بر اولویتهای راهبردی و کیفیت آموزش

در این برنامه، ارتقای کیفیت آموزشها با اولویت‌بندی دقیق و تمرکز ویژه بر سه گروه هدف کلیدی مورد تأکید قرار گرفته است:

– «کشاورززادگان» – افرادی که پیشینه خانوادگی در حوزه کشاورزی دارند
– «روستازادگان» – سربازان ساکن در مناطق روستایی
– «فارغ‌التحصیلان بخش کشاورزی» – دارای مدرک تحصیلی مرتبط با کشاورزی

انتخاب این گروهها با هدف بهره‌گیری از ظرفیتهای بالفعل و توانمندسازی افرادی انجام میشود که ارتباط مستقیم‌تری با بخش کشاورزی دارند و میتوانند پس از پایان خدمت، تأثیرگذاری بیشتری در توسعه این حوزه داشته باشند.

استانداردهای دقیق آموزشی و آموزش در محیط واقعی کار

از دیگر اولویتهای راهبردی این برنامه در سال ۱۴۰۵، رعایت استانداردهای دقیق آموزشی بر اساس ۵۳ عنوان استاندارد شغلی مصوب است. این استانداردها در زیربخشهای مختلف کشاورزی از جمله زراعت، باغبانی، مکانیزاسیون و ماشینهای کشاورزی، تولید برنج، دام، طیور و زنبورعسل، شیلات و آبزی‌پروری، صنایع تبدیلی غذایی و منابع طبیعی تعریف شده‌اند.

برنامه‌ریزی برای بهره‌گیری از محیط واقعی کار در ارائه آموزشهای عملی، از نقاط قوت این طرح محسوب میشود. این رویکرد به سربازان امکان میدهد تا مهارتهای آموخته‌شده را در شرایط واقعی و عملی پیادهسازی کرده و با چالش‌های محیط کار آشنا شوند.

هدف نهایی این برنامه، فراهم کردن آمادگی لازم برای ورود به بازار کار تخصصی کشاورزی برای سربازان وظیفه پس از پایان خدمت است. این اقدام در راستای سیاستهای کلان وزارت جهاد کشاورزی برای افزایش بهره‌وری و توسعه امنیت غذایی کشور با توانمندسازی نیروی انسانی متخصص انجام میشود .

گفتنی است در سالهای گذشته نیز برنامه‌های مشابهی با همکاری مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی و نیروهای مسلح اجرا شده و استقبال خوبی از سوی کارکنان وظیفه به همراه داشته است. در سال ۱۳۹۸، بیش از ۴۰ هزار نفر از سربازان در این دوره‌ها شرکت کردند که نشان از اقبال عمومی به مهارت‌آموزی در حوزه کشاورزی دارد .