استان ها
خراسان رضوی؛ سومین قطب تولید کشاورزی ایران
خراسان رضوی با سطح زیرکشتی حدود ۸۷۰ هزار هکتار و سهمی ۷ درصدی از اراضی کشاورزی کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران، نقشی کلیدی در چرخه تأمین امنیت غذایی و اقتصاد ملی ایفا میکند. این استان که میزبان تولید بیش از ۸۰ نوع محصول است، نه تنها یک قدرت اقتصادی، که یک انبار استراتژیک غلات و محصولات اساسی برای ایران محسوب میشود.

پایگاه خبری داوان نیوز: استان خراسان رضوی با دارا بودن حدود ۷ درصد از اراضی زیرکشت کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران شناخته میشود. این استان نه تنها نقش تعیینکنندهای در تأمین امنیت غذایی کشور دارد، بلکه با تولید سالانه میلیونها تن محصول زراعی، باغی و دامی، سهم بسزایی در صادرات غیرنفتی و اقتصاد ملی ایفا میکند.
به گزارش خبرنگار ما، در اقتصاد کشاورزی ایران، استان خراسان رضوی جایگاهی ویژه و تعیینکننده دارد. این استان با وجود قرار گرفتن در منطقهای با آب و هوای خشک و نیمهخشک، یکی از بزرگترین و مهمترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی کشور محسوب میشود. بر اساس اعلام مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این استان با سطح زیرکشت حدود ۸۷۰ هزار هکتار، سهمی ۷ درصدی از اراضی زیرکشت کشور را به خود اختصاص داده و رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی ایران را داراست. گستره تنوع تولید بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی در این استان، بیانگر ظرفیت بینظیر بخش کشاورزی خراسان رضوی است.
۱. جایگاه ملی خراسان رضوی در کشاورزی
۱.۱. رتبههای برتر در تولید
خراسان رضوی در حوزه تولیدات کشاورزی دارای جایگاهی ممتاز در سطح کشور است:
– رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور پس از استانهای خوزستان و فارس
– رتبه نهم در تولید محصولات باغی با تولید بیش از یک میلیون و ۹۳ هزار تن
– سهم ۱۱ درصدی از تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی کشور، در حالی که تنها ۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است
– تولید ۶ تا ۷.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در سال، معادل ۶ تا ۶.۵ درصد از کل تولیدات کشاورزی کشور
۱.۲. سهم از اراضی و باغات کشور
– سهم ۷.۴ درصدی از ۱۴ میلیون هکتار زمینهای کشاورزی کشور (رتبه دوم)
– دارا بودن ۲۹۸ هزار و ۸۰۰ هکتار باغ که بیش از ۱۱ درصد باغات کشور را تشکیل میدهد
– ۷۳ درصد سطح کشت استان به کشت آبی تعلق دارد که معادل ۸ درصد کشتزارهای آبی کشور است
۲. ظرفیتها و ویژگیهای کمنظیر
۲.۱. تنوع گسترده محصولات
در حال حاضر بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی مختلف در استان خراسان رضوی تولید میشود. این استان در تولید محصولات راهبردی و باارزشی همچون زعفران (با سطح زیرکشت ۸۲ هزار هکتار)، پسته (۸۶ هزار هکتار)، غلات، انواع میوهها و محصولات جالیزی جایگاه ویژهای دارد. شهرستان داورزن به تنهایی با دارا بودن بیش از ۱۱۵ هکتار باغ انار و برداشت سالانه حدود هزار تُن محصول، یکی از قطبهای تولید این میوه ارزشمند در استان است.
۲.۲. توانمندی در تولیدات دامی
بخش دام و طیور خراسان رضوی از ظرفیتهای ممتاز کشور محسوب میشود:
– میزبانی از ۱۰ درصد جمعیت دامی کشور به تعداد ۱۵ میلیون راس
– تولید سالانه ۷۶ هزار تن گوشت قرمز، ۱۵۳ هزار تن گوشت سفید و ۱۴۰ هزار تن تخممرغ
– وجود ۱٬۴۰۰ واحد تولیدکننده مرغ گوشتی با ظرفیت تولید هر دوره ۲۶ میلیون قطعه
– تولید مازاد بر نیاز استان در بخش گوشت قرمز، تخم مرغ و شیر
۲.۳. نقش در صنایع تبدیلی و تکمیلی
استان خراسان رضوی ۲۵ درصد ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری کشور را در اختیار دارد. این ظرفیت عظیم، امکان تبدیل محصولات خام به فرآوردههای با ارزش افزوده بالا و توسعه صادرات غیرنفتی را فراهم کرده است. هرچند که به گفته مسئولان، بخشی از این ظرفیتها به دلیل موانع صادراتی غیرفعال ماندهاند.

۳. نقش کشاورزی در اقتصاد استان
بخش کشاورزی خراسان رضوی ۴۰ درصد از ارزش تولید ناخالص استان را به خود اختصاص داده و به عنوان یکی از پایههای اصلی اقتصادی این خطه محسوب میشود. درآمد سالانه این بخش بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد میشود. همچنین این بخش:
– ۲۸ درصد اشتغال استان را تأمین میکند
– ۳۰ درصد صادرات غیرنفتی استان را به خود اختصاص داده است
– منبع اصلی تأمین معیشت برای نیمی از جمعیت یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفری روستایی استان است
۴. چالشها و تهدیدهای پیشرو
۴.۱. بحران آب و فرونشست دشتها
با وجود جایگاه ممتاز خراسان رضوی در کشاورزی، این استان با چالشهای جدی مواجه است:
– ۸۵ درصد مساحت دشت مشهد دچار فرونشست است
– سدهای بزرگ منطقه در آستانه خشک شدن قرار دارند
– کاهش بیسابقه بارندگی و بحران کمبود آب در سالهای اخیر
۴.۲. سنتی بودن روشهای کشاورزی
به گفته رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، بیش از ۷۵ درصد کشاورزی این استان سنتی است و سهم دانش در این مزارع نزدیک به صفر است. این مسئله بهرهوری و کارایی تولید را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
۴.۳. موانع صادراتی
اگرچه استان ظرفیت بالایی در صنایع تبدیلی دارد، اما موانعی چون تعرفههای گمرکی و تعهد ارزی باعث شده بخشی از این ظرفیتها غیرفعال بماند.
۵. راهکارها و چشمانداز آینده
۵.۱. تغییر الگوی کشت و افزایش بهرهوری
برنامهریزی دقیق، بهرهگیری از دانش فنی و اصلاح الگوی کشت سه محور اصلی توسعه پایدار تولیدات کشاورزی استان خواهد بود. حرکت به سمت کشت گیاهان خاص و افزایش بهرهوری به جای انتقال بیرویه آب، از اولویتهای اصلی است.
۵.۲. توسعه کشاورزی دانشبنیان
استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و به کارگیری دانش نوین میتواند تحولی بزرگ در عرصه کشاورزی منطقه ایجاد کند. نمونه موفق این رویکرد، تجربه علی بابایی، دانشجوی دکتری مکانیزاسیون کشاورزی است که با حمایت کمیته امداد، پسماندهای کشاورزی را به گلدانهای زیستتخریبپذیر تبدیل کرده و اشتغالزایی کرده است.
۵.۳. توسعه صنایع تکمیلی و برندسازی
توسعه صنایع تکمیلی و تبدیلی، برندسازی محصولات محلی و فرآوری محصولات از ضروریات توسعه کشاورزی استان است. این اقدامات میتواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک شایانی کند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، خراسان رضوی با دارا بودن جایگاه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور، نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی ایران ایفا میکند. این استان با تولید سالانه میلیونها تن محصول زراعی، باغی و دامی، نه تنها نیاز جمعیت nearly ۷ میلیونی خود را تأمین میکند، بلکه سهم قابل توجهی در تأمین مواد غذایی سایر استانها و نیز صادرات غیرنفتی دارد. با این حال، حفظ و تداوم این جایگاه نیازمند عبور از چالشهای بزرگی چون بحران آب، تغییر الگوی کشت و توسعه کشاورزی دانشبنیان است. با برنامهریزی جامع، بهرهگیری از فناوریهای نوین و تقویت زنجیره ارزش تولید، میتوان آیندهای پایدار و پررونق برای بخش کشاورزی این استان ترسیم کرد.

استان ها
توسعه آبیاری نوین و احیای قنوات؛ راهبرد تازه اصفهان برای عبور از بحران کمآبی
با هدف عبور از بحران کمآبی و تحقق امنیت غذایی، استاندار اصفهان و سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی بر توسعه شبکههای آبیاری و زهکشی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و جذب حداکثری اعتبارات ملی برای پروژههای زیرساختی کشاورزی استان تأکید کردند.

پایگاه خبری داوان نیوز: در شرایطی که کمآبی به یکی از چالشهای جدی بخش کشاورزی کشور تبدیل شده، استان اصفهان بهعنوان قطب تولید محصولات کشاورزی، گامهای جدی برای عبور از این بحران برمیدارد. دیدار اخیر استاندار اصفهان با سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، نشاندهنده عزم جدی برای تحول در زیرساختهای این حوزه و ارتقای امنیت غذایی پایدار است.
به گزارش خبرنگار ما، مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان، در دیدار با جعفر گوهرگانی، سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، آخرین وضعیت طرحهای آب و خاک استان را مورد واکاوی قرار داد. در این نشست، بر تسریع در اجرای پروژههای زیربنایی، توسعه سامانههای نوین آبیاری، افزایش بهرهوری مصرف آب، احیا و مرمت قنوات و گسترش شبکههای آبیاری و زهکشی تأکید شد. همچنین استفاده بهینه از ظرفیتهای اعتباری ملی و استانی برای پیشبرد طرحهای اولویتدار، بهعنوان راهکاری کلیدی مطرح گردید.
سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به جایگاه راهبردی اصفهان در تولیدات کشاورزی و همزمان با تأکید بر محدودیت شدید منابع آبی، اجرای طرحهای مدرن آب و خاک را عاملی تعیینکننده در پایداری تولید و ارتقای امنیت غذایی کشور ارزیابی کرد. وی بر لزوم انتقال فناوریهای نوین به مزارع استان و حمایت از کشاورزان پیشرو در این مسیر، تأکید ویژه داشت.
در ادامه، استاندار اصفهان با برشمردن اهمیت حمایتهای ملی از پروژههای زیرساختی، بر جذب حداکثری اعتبارات ملی و رفع موانع اداری و اجرایی طرحهای عمرانی این حوزه، تصریح کرد که هماهنگی بینبخشی، رمز موفقیت در مدیریت منابع آب و خاک استان خواهد بود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، در پایان این نشست، بر تداوم هماهنگی سهجانبه میان وزارت جهاد کشاورزی، استانداری اصفهان و سازمان جهاد کشاورزی استان برای شتاببخشی به طرحهای اولویتدار و رفع موانع موجود، تأکید شد. حضور فریبرز عباسی (مشاور وزیر و مجری طرح سامانههای نوین آبیاری)، مهرداد مرادمند (رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان) و اسحاق شفیعی (مدیر آب و خاک استان) در این جلسه، نشان از عزمی هماهنگ در سطوح مختلف اجرایی برای تحقق اهداف توسعه پایدار کشاورزی در اصفهان دارد.
استان ها
پایان عصر آبیاری چشمی؛ نخستین هاب هوشمند جهان در فارس راهاندازی شد
در اقدامی راهبردی و تحولآفرین در سطح بینالمللی، سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با همکاری شرکتهای دانشبنیان داخلی، موفق به اجرای نخستین سیستم هوشمند پایش و کنترل آبیاری در مزارع کشاورزی در جهان شد.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس از اجرای نخستین سیستم هوشمند پایش و کنترل آبیاری در سطح مزارع جهان خبر داد و گفت: با بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان بومی، فرآیند آبیاری در استان با اندازهگیری ۱۲ فاکتور کلیدی خاک و هوا، به صورت لحظهای هوشمندسازی میشود.
به گزارش خبرنگار ما، احد بهجت حقیقی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس، امروز با اعلام این خبر، آن را گامی بزرگ در جهت هوشمندسازی کشاورزی و مدیریت بهینه منابع آبی استان عنوان کرد. وی با اشاره به نقش کلیدی این طرح در بهرهوری صنعت کشاورزی، گفت: تمامی پروژههای آبیاری نوین که تاکنون در استان اجرا شده و قابلیت ارتقا دارند، در کنار کلیه طرحهای جدید، به این سامانههای هوشمند مجهز خواهند شد تا فرآیند آبیاری به علمیترین شکل ممکن مدیریت شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با اشاره به بومیسازی این فناوری توسط متخصصان داخلی، اظهار کرد: یک شرکت دانشبنیان فارس با طراحی دستگاههای پیشرفته ثبت داده (Data Logger)، امکان اندازهگیری دقیق پارامترهای حیاتی خاک از جمله رطوبت، دما، هدایت الکتریکی (EC) و pH را فراهم کرده است. این دستگاهها با تحلیل دادههای جوی، قادر هستند زمان دقیق و میزان آب مورد نیاز هر مزرعه را محاسبه و برنامه اتوماسیون کامل آن را تدوین کنند .
ایجاد مرکز فرماندهی پایش مزارع در شیراز
بهجت حقیقی از دستاورد بینظیر دیگر این طرح رونمایی کرد و افزود: برای نخستین بار در جهان، یک سامانه ثبت داده مرکزی (هاب) در مدیریت آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی فارس مستقر شده است. این مرکز فرماندهی امکان پایش لحظهای بیش از ۱۲ فاکتور کلیدی موثر در مصرف آب را از مزارع و سایتهای الگویی سراسر استان فراهم کرده و به کارشناسان اجازه میدهد تا با تحلیل دادههای دریافتی، مشاورههای فنی و برنامههای مدیریت آب را به صورت آنی به بهرهبرداران ارائه دهند .
وی تسهیل ارتباط با کشاورزان را از ویژگیهای شاخص این پروژه دانست و تصریح کرد: با هدف دسترسی آسان کشاورزان به اطلاعات، تمامی برنامههای آبیاری و نیاز آبی گیاه از طریق یک اپلیکیشن کاربرپسند بر روی تلفن همراه در اختیار آنان قرار میگیرد و دستورات لازم را به صورت اجرایی به آنان ابلاغ میکند. این اقدام گامی اساسی در راستای کشاورزی دقیق و افزایش بهرهوری با کمترین هزینه است .
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این طرح تحولآفرین، با هدف عبور از روشهای سنتی و مدیریت هوشمندانه منابع آب، میتواند الگویی برای سایر استانهای کشور در جهت مقابله با بحران کمآبی و ارتقای امنیت غذایی باشد. استان فارس با اجرای این پروژه، بار دیگر جایگاه خود را به عنوان یکی از قطبهای پیشرو در عرصه فناوریهای نوین کشاورزی کشور تثبیت کرد.
استان ها
رهاسازی ۶۲۵ هکتاری زنبورهای تریکوگراما و براکون در مزارع گوجهفرنگی زنجان آغاز شد
همزمان با شعار «خدمت به کشاورزی، حفظ سلامت زمین و آیندهای پایدار»، مرحله نخست عملیات رهاسازی عوامل بیولوژیک کنترل آفات (زنبورهای تریکوگراما و براکون) در ۶۲۵ هکتار از مزارع گوجهفرنگی شهرستان زنجان آغاز شد؛ طرحی که به گفته مدیر حفظ نباتات استان، با آموزش همگانی و توزیع هدفمند، گامی اساسی در جهت کاهش وابستگی به سموم شیمیایی، حفاظت از محیطزیست و افزایش سودآوری کشاورزان محسوب میشود و مرحله تکمیلی آن طی یک هفته آینده اجرا میگردد

پایگاه خبری داواننیوز: مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان از آغاز عملیات اجرایی مرحله نخست پروژه ملی رهاسازی عوامل بیولوژیک مفید در مزارع گوجهفرنگی این استان خبر داد و گفت: این طرح با هدف کاهش مصرف سموم شیمیایی و ارتقای سلامت محصولات کشاورزی در دستور کار قرار گرفته است.
به گزارش خبرنگار ما، مجید بلالی در گفتوگو با خبرنگار ما، با اعلام این مطلب اظهار داشت: مرحله نخست این پروژه طی سه روز متوالی در هفته جاری، با حضور کارشناسان ستادی مدیریت حفظ نباتات و کارشناسان شهرستان زنجان، در اراضی زیر کشت گوجهفرنگی این شهرستان اجرایی شده است. وی افزود: مرحله دوم رهاسازی نیز بنا بر برنامهریزی انجامشده، طی ۷ تا ۱۰ روز آینده در مزارع هدف استان عملیاتی خواهد شد.
مدیر حفظ نباتات استان زنجان با اشاره به استقبال مطلوب کشاورزان از اجرای این طرح، از زحمات کارشناسان حفظ نباتات در واحدهای ستادی و شهرستانهای تابعه، بهویژه در زمینه آموزش، ترویج و توزیع مناسب عوامل بیولوژیک، قدردانی کرد و ابراز امیدواری نمود که با نهادینهسازی فرهنگ مبارزه بیولوژیک، مصرف سموم شیمیایی در مرحله داشت محصولات کشاورزی بهطور چشمگیری کاهش یابد.
وی تأکید کرد: این اقدام در چارچوب برنامه مدیریت تلفیقی آفات (IPM) و توسعه روشهای غیرشیمیایی کنترل آفات طراحی و اجرا شده و گامی مؤثر در راستای تحقق شعار سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان یعنی «خدمت به کشاورزی، حفظ سلامت زمین و آیندهای پایدار» محسوب میشود.

جزئیات اجرایی طرح در شهرستان زنجان:
بر اساس این گزارش، عملیات رهاسازی عوامل کنترل بیولوژیک (زنبورهای تریکوگراما و براکون) در سطحی بالغ بر ۶۲۵ هکتار از مزارع گوجهفرنگی شهرستان زنجان توزیع و اجرا شده است که حوزههای اجرایی آن به شرح زیر میباشد:
– مرکز جهاد کشاورزی نیکپی: ۲۵۰ هکتار
– مرکز جهاد کشاورزی بوغدا کندی: ۱۵۰ هکتار
– مرکز جهاد کشاورزی ارمغاخانه: ۱۱۰ هکتار
– حومه شهرستان زنجان: ۱۱۵ هکتار
کارشناسان ستادی و شهرستانی ضمن توزیع عوامل کنترل بیولوژیک، آموزشهای تخصصی و کاربردی در خصوص نحوه صحیح نگهداری، زمانبندی دقیق رهاسازی، شیوه استفاده از تریکوگراما و براکون، و نیز مزایای متعدد کنترل بیولوژیک از جمله کاهش جمعیت آفات، کاهش مصرف سموم شیمیایی، حفظ محیطزیست و سلامت محصولات، و در نهایت افزایش بهرهوری و سودآوری برای کشاورزان، ارائه دادند.
گفتنی است مرحله دوم رهاسازی این عوامل مفید، طی ۷ تا ۱۰ روز آینده در مزارع هدف شهرستان زنجان اجرا خواهد شد و پیشبینی میشود با تداوم این روند، گام مؤثری در جهت تولید پایدار و محصولاتی سالمتر در استان برداشته شود.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش3 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
خبرهای سازمانی1 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها3 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
علوم و آموزش3 هفته پیشخیاری که میخواهد جای چیپس را بگیرد! پاپیتس هلندی وارد بازار شد

























