مقالات
آخرالزمان حشرات؛ آسمانِ در حال تغییر
پایگاه خبری داوان نیوز: افزایش نگرانیهای جهانی درباره کاهش شدید جمعیت حشرات در چند دهه اخیر، توجه جامعه علمی و افکار عمومی را به پدیدهای موسوم به «آخرالزمان حشرات» معطوف ساخته است. این روند نزولی، خطری جدی برای تنوع زیستی، کارکردهای اکوسیستمی حیاتی مانند گردهافشانی و امنیت غذایی محسوب میشود.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، مطالعات اخیر درباره کاهش چشمگیر جمعیت حشرات در سطح جهان، نگرانیهای گستردهای را در مورد «آخرالزمان حشرات» برانگیخته است. با این حال، تحقیقات جدید منتشر شده در مجله Insect Science، با تمرکز بر حشرات مهاجر بلندپرواز (ارتفاع بالاتر از سطح زمین)، تصویر پیچیدهتری را ارائه میدهد. این پژوهش با تحلیل دادههای تاریخی جمعآوریشده طی ۹۲ سال (۲۰۱۷–۱۹۲۶) از مناطق مختلف جهان نشان میدهد که فراوانی کلی این حشرات در طول زمان ثابت مانده است. اما در همین حال، سهم گونههای آفت کشاورزی در این جامعه حشری به طور نگرانکنندهای افزایش یافته، در حالی که ممکن است جمعیت حشرات مفید (مانند گردهافشانها و شکارگرها) روند کاهشی داشته باشد. این یافتهها بر ضرورت تقویت سیستمهای پایش بلندمدت و توسعه استراتژیهای مدیریت تلفیقی آفات که کل جامعه حشرات هوابرد را در نظر میگیرند، تأکید میکند.
حشرات نقشهای اساسی در عملکرد اکوسیستمها، از جمله گردهافشانی، کنترل بیولوژیک آفات و چرخه مواد مغذی ایفا میکنند. گزارشهای کاهش شدید جمعیت بسیاری از حشرات ساکن زمین، زنگ خطری جدی برای تنوع زیستی و امنیت غذایی محسوب میشود. با این حال، بخش بزرگی از جامعه حشرات – یعنی گونههای مهاجر بلندپرواز که بخشی از چرخه زندگی خود را در لایههای بالایی اتمسفر میگذرانند – به دلیل دشواری نمونهبرداری، کمتر مورد مطالعه قرار گرفتهاند. این تحقیق با هدف پرکردن این شکاف دانش، به تحلیل روندهای بلندمدت جمعیت این حشرات و بررسی تغییرات در ترکیب عملکردی آنها (آفات در مقابل حشرات مفید) پرداخته است.
مواد و روشها:
این مطالعه بینالمللی، به رهبری تیمی از دانشگاه کشاورزی نانجینگ و با همکاری مؤسسات تحقیقاتی در اروپا، آمریکای شمالی و آسیا انجام شد. محققان یک مجموعهداده منحصربهفرد تاریخی را گردآوری کردند که شامل نمونهبرداریهای هوایی با استفاده از بادبادک، بالن و هواپیما، همراه با دادههای میدانی تکمیلی بود. دادهها از مناطق مختلف جغرافیایی جمعآوری و برای تحلیل روندهای فراوانی کلی و نیز روندهای گونههای خاص (با تمرکز بر آفات مهم زراعی) مورد بررسی آماری قرار گرفتند.
نتایج:
۱. پایداری جمعیت کلی: برخلاف روند کاهشی گزارششده برای بسیاری از حشرات غیرمهاجر، تحلیل دادهها نشان داد که فراوانی کل حشرات مهاجر بلندپرواز در طول دوره ۹۲ ساله مورد مطالعه، ثابت باقی مانده است. این ثبات میتواند ناشی از ویژگیهای بومشناختی مانند تحرک بالا، نرخ تولیدمثل زیاد و توانایی سازگاری با شرایط متغیر باشد.
۲. افزایش نگرانکننده آفات کشاورزی: در زیرمجموعه این جامعه پایدار، روند جداگانهای مشاهده شد. جمعیت برخی از آفات مهاجر مهم، مانند پروانه برگبر نوردنی برنج (Cnaphalocrocis medinalis) و زنجرک قهوهای (Nilaparvata lugens) در مناطقی مانند شرق آسیا و بریتانیا به طور معنیداری افزایش یافته است.
۳. تغییر احتمالی در ترکیب جامعه: دادهها حاکی از آن است که افزایش نسبی آفات ممکن است همزمان با کاهش احتمالی حشرات مفید (مانند شکارگرها و گردهافشانهای مهاجر) رخ داده باشد، پدیدهای که توسط ثبات ظاهری تعداد کل حشرات پنهان شده است.
یافته این پژوهش که جمعیت کلی حشرات مهاجر ثابت مانده، این فرضیه سادهانگارانه که «همه حشرات در حال ناپدید شدن هستند» را به چالش میکشد. پروفسور گائو هو، نویسنده مسئول، خاطرنشان میکند: «ثبات فراوانی آفات مهاجر اصلی، این ایده که فشار آفات به طور طبیعی کاهش یافته را رد میکند و لزوم حفظ و تقویت نظامهای نظارتی ملی را پررنگ میسازد.» از سوی دیگر، پروفسور جیسون دبلیو. چپمن هشدار میدهد که تمرکز صرف بر آفات، ما را از درک کل تصویر منحرف میکند: «آسمان، یک بزرگراه اکولوژیک برای گونههای بیشماری است. ما احتمالاً مقیاس و اهمیت مهاجرت حشرات مفید را دست کم میگیریم.»
افزایش جمعیت آفات میتواند نشاندهنده سازگاری موفقیتآمیز آنها با سیستمهای کشاورزی صنعتی و تغییرات آبوهوایی باشد. دکتر بویا گائو، نویسنده اول، توضیح میدهد: «مهاجرت در ارتفاعات بالا یک استراتژی پرخطر اما پربازده است. پایداری تعداد این آفات گواهی بر موفقیت تکاملی آنهاست.»
نتیجهگیری و پیامدها:
این مطالعه بر چند نکته کلیدی تأکید دارد:
* نیاز مبرم به پایش مستمر و هدفمند حشرات در ارتفاعات بالا، نه فقط برای آفات، بلکه برای تمامی اجزای جامعه حشری.
* لزوم بازنگری در استراتژیهای مدیریت آفات، با در نظر گرفتن پویایی جمعیت آفات مهاجر و نقش حشرات مفید هممهاجر.
* اهمیت حفظ شبکههای اکولوژیکی در مقیاس بزرگ، زیرا سلامت کشاورزی و اکوسیستمهای طبیعی به عملکرد این «بزرگراه هوایی» وابسته است.
تلاشهای آینده باید بر درک عوامل محیطی مؤثر بر تعادل بین آفات و حشرات مفید در آسمان و ادغام این دانش در رویکردهای کشاورزی پایدار و مقاوم متمرکز شود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این تحقیق توسط یک تیم بینالمللی با همکاریهای ارزشمند از مؤسسات علمی متعدد در چین، بریتانیا و دیگر کشورها انجام شده است. نویسندگان هیچ تعارض منافعی گزارش ندادهاند.