از پادگان تا مزرعه؛ زمین، سرباز تازه‌نفس خود را می‌جوید  

پایگاه خبری داوان نیوز: ۲۹ فروردین تنها روز رژه و نمایش قدرت نیست؛ روزی است برای روایت «ارتش دیگری». ارتشی که کلاهخود رزم را برمی‌دارد و کلاه لبه‌دار کشاورزی به سر می‌گذارد. در روزگاری که تحریم‌ها سفره مردم را نشانه گرفته، نیروی زمینی ارتش با دستانی پینه‌بسته از کار در مزارع و گلخانه‌ها، پای در رکاب «جهش تولید» گذاشته است.

فروردین و ارتش، روایتی است از سربازانی که بیل و داس به دست گرفتند تا ایران سربلند بماند.

به گزارش داوان نیوز، بیست و نهم فروردین‌ماه، یادآور فرمان تاریخی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره)، در سال ۱۳۵۸ است. ایشان در شرایطی که توطئه دشمنان داخلی و خارجی برای تضعیف و انحلال ارتش به اوج خود رسیده بود، با پیامی سرنوشت‌ساز، این روز را «روز ارتش» نامیدند و تأکید کردند که این نهادِ «در خدمت ملت و اسلام» شایسته احترام و پشتیبانی است . امام خمینی (ره) در آن پیام تاریخی فرمودند: «اکنون ارتش در خدمت ملت و اسلام است و ارتش اسلامی است، و ملت شریف لازم است آن را به این سمت رسماً بشناسند و پشتیبانی خود را از آن اعلام نمایند» .

چهل و چند سال پس از آن پیام، ارتش جمهوری اسلامی ایران فراتر از مأموریت‌های دفاعی و حفاظت از مرزها، به یکی از بازوان توانمند کشور در عرصه‌های عمرانی، محرومیت‌زدایی و به‌ویژه توسعه کشاورزی تبدیل شده است. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به تبیین نقش‌آفرینی ارتش در حوزه کشاورزی و خدمات اجتماعی می‌پردازد که تجلی‌گاه شعار «ارتش فدای ملت» است .

فلسفه حضور ارتش در عرصه‌های غیرنظامی

ارتش جمهوری اسلامی ایران، برخلاف بسیاری از ارتش‌های جهان، خود را نهادی صرفاً نظامی نمی‌داند، بلکه بر اساس آموزه‌های دینی و انقلابی، خدمت به مردم و محرومیت‌زدایی را خط قرمز و محور کار خود قرار داده است. امیر سرتیپ «کیومرث حیدری»، فرمانده نیروی زمینی ارتش، در این باره تصریح کرده است: «محرومیت‌زدایی محور کار ارتش جمهوری اسلامی ایران است» و «ارتش در همه عرصه‌ها از محرومیت‌زدایی‌ها گرفته تا خدمات‌رسانی… حضوری فعال داشته است» .

این رویکرد، ریشه در نگاه امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری دارد که ارتش را نه فقط «نگهبان مرزها»، بلکه «حافظ استقلال» و خدمتگزار ملت تعریف کرده‌اند. در فرمان تاریخی امام (ره) آمده است: «ما و شما و ارتش، برادرانه باید برای حفظ و امنیت کشورمان کوشش کنیم و به شرارت اشرار و اختلال مفسدین خاتمه دهیم» .

فعالیت‌های کشاورزی ارتش: ابعاد و دستاوردها

یکی از مهم‌ترین عرصه‌های حضور جهادی ارتش، بخش کشاورزی است. این فعالیت‌ها که عمدتاً توسط «قرارگاه محرومیت‌زدایی ارتش» و با همکاری نیروهای زمینی و سایر یگان‌ها انجام می‌شود، شامل محورهای زیر است:

اجرای طرح‌های آبخیزداری و احیای اراضی

ارتش در مناطق محروم و مرزی، به ویژه در استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، کرمان و هرمزگان، طرح‌های گسترده آبخیزداری را اجرا کرده است. احداث بندهای خاکی و سنگی، لایروبی قنوات و احیای چاه‌های قدیمی، از جمله اقداماتی است که به افزایش سطح زیرکشت و بهبود بهره‌وری آب منجر شده است.

کشت قراردادی و حمایت از کشاورزان

ارتش با الهام از سیاست‌های کلان وزارت جهاد کشاورزی در زمینه «کشت قراردادی» – که سیستمی برای تولید بر اساس توافق بین خریدار و کشاورز است – وارد عرصه حمایت از کشاورزان شده است. در این مدل، ارتش با عقد قرارداد با کشاورزان خرد، نهاده‌های کشاورزی از جمله بذر، کود و سم را تأمین می‌کند و محصول نهایی را با قیمت تضمینی خریداری می‌نماید.

بر اساس آمار منتشر شده، استان‌های سیستان و بلوچستان (۶۶ درصد)، البرز (۶۴ درصد) و قم (۶۳ درصد) بیشترین میزان تحقق سطح زیرکشت قراردادی را داشته‌اند و ارتش در این استان‌ها با مشارکت در تأمین نهاده و بازار، نقش مؤثری ایفا کرده است .

احداث و تجهیز گلخانه‌های نظامی و غیرنظامی

نیروهای مسلح، به ویژه نیروی زمینی ارتش، با احداث گلخانه‌های مدرن در پادگان‌ها و مناطق تابعه، ضمن تأمین بخشی از نیازهای غذایی کارکنان، زمینه اشتغال و آموزش کشاورزان محلی را فراهم کرده‌اند. این گلخانه‌ها با بهره‌گیری از روش‌های آبیاری نوین (قطره‌ای و تحت فشار)، الگویی برای کشاورزی پایدار در مناطق کم‌آب محسوب می‌شوند.

پرورش دام، طیور و آبزیان

ارتش با احداث مزارع پرورش مرغ، گوسفند و آبزیان در نقاط مختلف کشور، گام مؤثری در جهت افزایش تولید پروتئین و ایجاد امنیت غذایی برداشته است. این طرح‌ها به‌ویژه در مناطق مرزی، با هدف توانمندسازی اقتصادی ساکنان بومی اجرا می‌شود.

همافزایی با سایر نهادها

فعالیت‌های کشاورزی ارتش در تعامل و هماهنگی با وزارت جهاد کشاورزی، سازمان جهاد سازندگی (که پیشتر وزارت مستقلی بود و اکنون در دل وزارت جهاد کشاورزی ادغام شده است ) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام می‌شود.

تجربه تاریخی «جهاد سازندگی» که در اوایل انقلاب به فرمان امام خمینی (ره) برای مبارزه با فقر و محرومیت در روستاها شکل گرفت ، اکنون با قوت بیشتری توسط ارتش و سایر نیروهای مسلح دنبال می‌شود. فرماندهان ارتش تأکید دارند که این فعالیت‌ها نه «موازی‌کاری»، بلکه «تکمیل‌کننده» زنجیره خدمت‌رسانی دولت است.

دستاوردهای اجتماعی و اقتصادی

اقدامات ارتش در حوزه کشاورزی و محرومیت‌زدایی، دستاوردهای قابل توجهی داشته است:

– کاهش مهاجرت روستایی: ایجاد اشتغال پایدار در بخش کشاورزی، موجب ماندگاری جمعیت در روستاها و مناطق مرزی شده است.
– امنیت غذایی پایدار: با افزایش تولید محصولات اساسی (گندم، جو، برنج، دانه‌های روغنی و گوشت)، گام‌های بلندی در جهت خودکفایی کشور برداشته شده است .
– توانمندسازی اقشار آسیب‌پذیر: کشاورزان خرد و بدون زمین، با حمایت ارتش به چرخه تولید پیوسته و از مزایای بیمه و تسهیلات بهره‌مند شده‌اند.
– بهبود زیرساخت‌ها: احداث جاده‌های بین مزارع، سیستم‌های آبیاری نوین و سردخانه‌های نگهداری محصولات، زنجیره تولید تا مصرف را کارآمدتر کرده است.

نگاهی به آینده: چشمانداز ۱۴۰۴ و افق ۱۴۱۰

بر اساس اسناد بالادستی و برنامه هفتم توسعه، ارتش جمهوری اسلامی ایران عزم خود را جزم کرده تا سهم خود در تحقق اهداف «جهش تولید در بخش کشاورزی» و «دانش‌بنیان کردن روش‌های آبیاری و زراعت» را افزایش دهد. همکاری با ستاد اجرایی فرمان امام و وزارت جهاد کشاورزی برای اجرای طرح‌های جدید در راستای افزایش خوداتکایی غذایی، از برنامه‌های اولویت‌دار ارتش در سال‌های پیش‌رو است .

همچنین، بر اساس تأکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر «اقتصاد مقاومتی»، ارتش برنامه دارد تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی-محلی، الگوی کشت متناسب با هر اقلیم را طراحی و اجرا کند و وابستگی به خارج را در تأمین اقلام اساسی کشاورزی به حداقل برساند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، ۲۹ فروردین، روز ارتش جمهوری اسلامی ایران، تنها یادآور رژه‌های نظامی و نمایش قدرت دفاعی نیست؛ این روز، تجلی‌گاه نگاه نوینی به کارکردهای ارتش در نظام اسلامی است. ارتشی که در دوران دفاع مقدس با صلابت از کیان کشور دفاع کرد، امروز در عرصه «جهاد اقتصادی» و «جهاد کشاورزی» نیز پیشگام است.

از احیای قنوات خشکیده در سیستان تا احداث گلخانه‌های مدرن در کرمانشاه، از کشت قراردادی گندم در دشت‌های خوزستان تا پرورش ماهی در استخرهای سنتی گیلان، نشانه‌های حضور پررنگ ارتش در خدمت به مردم و آبادانی سرزمین ایران است. این همان «ارتش اسلامی» و «در خدمت ملت» است که امام خمینی (ره) بر آن تأکید داشت و اینک با شعار «در رکاب ولایت، ارتش فدای ملت» مسیر پرافتخار خود را ادامه می‌دهد .

پایگاه خبری داوان نیوز، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای والامقام ارتش به ویژه شهدای گرانقدر نیروی زمینی، هوا نیروز، دریایی و پدافند هوایی، این روز بزرگ را به تمامی افسران، درجه‌داران، سربازان و کارکنان غیور نیروهای مسلح تبریک و تهنیت می‌گوید.