ترکیب بیوچار و کود مرغی؛ سلامت خاک، افزایش عملکرد گوجه‌فرنگی

پایگاه خبری داوان نیوز: کشاورزان سال‌هاست که برای حفظ سلامت خاک و کاهش عارضه ظاهری “زیپِرینگ” در گوجه‌فرنگی با چالش مواجه بودند. اکنون، پژوهشی در دانشگاه جورجیا راهکاری نوین ارائه داده است: ترکیب بیوچار با کود مرغی. این روش نه تنها عیوب ظاهری میوه را تا ۴۷ درصد کاهش می‌دهد، بلکه با بهبود ماده آلی خاک، گامی بلند در جهت کشاورزی مقاوم و سودآور محسوب می‌شود.

به گزارش داوان نیوز، نتایج یک پژوهش دو ساله در دانشگاه جورجیا (University of Georgia) پرده از راز تازه‌ای در زمینه کشاورزی پایدار برداشته است. برخلاف باور رایج، این تحقیق نشان می‌دهد که ماده‌ای به نام «بیوچار» (Biochar) به تنهایی معجزه نمی‌کند، بلکه ترکیب هوشمندانه آن با کود مرغی به عنوان یک کود آلی، می‌تواند سلامت خاک را به طور چشمگیری بهبود بخشیده و بهره‌وری محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی را افزایش دهد.

این مطالعه که با حمایت مالی برنامه تحصیلات تکمیلی تحقیقات و آموزش کشاورزی پایدار جنوب (SSARE) انجام شد، به رهبری تد مک‌آووی، استاد باغبانی، و امیلیو سوارز رومرو، دانشجوی کارشناسی ارشد، به بررسی تأثیر بیوچار بر سلامت خاک و عملکرد محصول پرداخت.

پایان یک فرضیه قدیمی: بیوچار به تنهایی کافی نیست

محققان این پروژه که در مزارع جنوب جورجیا اجرا شد، در ابتدا با این فرضیه کار خود را آغاز کردند که بیوچار (زغال زیستی حاصل از تراشه‌های چوب کاج) یک اصلاح‌کننده جهانی برای خاک است. با این حال، یافته‌های شگفت‌انگیز آنها نشان داد که عامل اصلی افزایش عملکرد، خود بیوچار نیست، بلکه کود مرغی به عنوان منبع کود طبیعی نقش کلیدی را ایفا می‌کند. بیوچار اما نقش مکملی حیاتی دارد و مزایایی مانند ترسیب کربن در خاک، تثبیت pH و ارتقای کیفیت نهایی محصول را به همراه می‌آورد.

تد مک‌آووی در این باره می‌گوید: «ما از یک خوش‌بینی ساده در مورد بیوچار به این باور راسخ رسیدیم که دوام اقتصادی آن مستقیماً به ادغام آن در یک سیستم جامع و مبتنی بر کشاورزی ارگانیک وابسته است. ترویج واقعی کشاورزی پایدار به معنای توصیه یک محصول جادویی نیست، بلکه کمک به کشاورزان برای ایجاد یک سیستم مقاوم، انعطاف‌پذیر و در نهایت، سودآور است.»

دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه جورجیا، امیلیو سوارز رومرو، پوستری از تحقیقات بیوچار را در سمپوزیوم سبزیجات انجمن علوم باغبانی آمریکا در منطقه جنوبی در آتلانتا ارائه می‌دهد.

نتایج شگفت‌انگیز: سلامت خاک و رشد بهتر گیاهان

در این پژوهش، پنج میزان مختلف بیوچار (از 0 تا 20 تن در هکتار) با دو منبع کود (کود مصنوعی و کود مرغی) ترکیب و بر روی کشت گوجه‌فرنگی به روش کشت پلاستیکی آزمایش شد. نتایج نهایی پس از دو فصل رشد، تفاوت‌های قابل توجهی را نشان داد:

– افزایش حاصلخیزی خاک: در تیمارهای حاوی مخلوط بیوچار و کود مرغی، ظرفیت تبادل کاتیونی (شاخصی برای سنجش حاصلخیزی خاک) تا ۳۴ درصد افزایش یافت.
– احیای ماده آلی و کربن خاک: در حالی که کودهای مصنوعی باعث کاهش کربن فعال (۵.۲-) و ماده آلی خاک شدند، ترکیب بیوچار و کود مرغی منجر به افزایش ۵.۶ درصدی کربن فعال و ۴.۵ درصدی ماده آلی گردید.
– رشد قوی‌تر گیاه: گیاهان گوجه‌فرنگی تیمار شده با این ترکیب آلی، به طور متوسط ۳۲ درصد بلندتر و با ۲۷ درصد قطر ساقه بیشتر رشد کردند. همچنین میزان مرگ و میر گیاهان در زمین‌های دارای کود مصنوعی، ۶۷ درصد بیشتر بود.
– کیفیت محصول بهتر: یکی از تأثیرات شگفت‌انگیز بیوچار، کاهش ۴۷ درصدی عارضه ظاهری «زیپِرینگ» (zipring) بر روی میوه‌ها بود. این عارضه که به صورت زخم‌های طولی روی پوست گوجه‌فرنگی ظاهر می‌شود، باعث کاهش بازارپسندی محصول می‌گردد.

این یافته‌ها که در گزارش نهایی پروژه منتشر شده است، بینش‌های ارزشمندی را در مورد مزایای کوتاه‌مدت و بلندمدت ادغام بیوچار و بستر طیور در سیستم‌های تولید محصولات کشاورزی ارائه می‌دهد و راه را برای کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی و حرکت به سمت یک کشاورزی مقاوم و پایدار هموار می‌کند.

به گزارش اخبار وزانه کشاورزی، بیوچار عمدتاً در خاک‌ها برای افزایش تهویه خاک، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خاک، کاهش شستشوی مواد مغذی و کاهش اسیدیته خاک استفاده می شود و می تواند محتوای آب خاک را در خاک های درشت افزایش دهد. کاربرد بیوچار ممکن است حاصلخیزی خاک و بهره وری کشاورزی را افزایش دهد.