توسعه و تغییر؛ تاب‌آوری ۳۴ هزار هکتاری نخود دیم در آذربایجان شرقی

پایگاه خبری داوان نیوز: تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگی‌های مؤثر، مسوولان کشاورزی آذربایجان شرقی را به سمت تغییر راهبردی در الگوی کشت سوق داده است. جلال رحیم‌زاده، مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان، امروز از کشت نخود دیم در ۳۴ هزار و ۹۰۰ هکتار از دیمزارها خبر داد و تأکید کرد که حرکت از کشت بهاره به کشت پاییزه و انتظاری، رمزگشایی از معمای بهره‌وری در شرایط خشکسالی است.

به گزارش خبرنگار ما از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان، «جلال رحیم‌زاده» با اشاره به نقش مهم حبوبات در تأمین پروتئین، مواد مغذی و بهبود حاصلخیزی خاک اظهار داشت: استفاده از نخود در تناوب زراعی دیم‌زارها علاوه بر افزایش مواد آلی خاک، به کاهش جمعیت آفات و ارتقای پایداری تولید کمک شایانی می‌کند.

وی با یادآوری ظرفیت‌های اقلیمی استان و تجارب ارزشمند کشاورزان منطقه افزود: آذربایجان شرقی هم‌اکنون رتبه دوم تولید نخود کشور را در اختیار دارد و شرایط مساعد بارندگی در سال جاری، فرصت کم‌نظیری برای توسعه کشت این محصول فراهم کرده است.

رحیم‌زاده با اشاره به تغییرات اقلیمی و خشکسالی‌های اخیر، بر ضرورت تغییر تقویم کشت از بهاره به پاییزه و انتظاری تأکید و تصریح کرد: این تغییر رویکرد، امکان بهره‌برداری بهینه از رطوبت‌های فصلی را فراهم کرده و نقش کلیدی در افزایش راندمان تولید ایفا می‌کند.

مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان در ادامه به ظرفیت بالای ارقام جدید نخود دیم اشاره و خاطرنشان کرد: استفاده از ارقام پربازده و مقاوم نظیر نخود لپه‌ای و سفید شامل آنا، آتا، کوکسو، زرین، برکت، سعید و اروم (معرفی شده توسط مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم) می‌تواند تحولی اساسی در افزایش عملکرد و سودآوری مزارع ایجاد کند.

وی توسعه مکانیزاسیون را یکی از اولویت‌های سازمان برشمرد و گفت: به‌کارگیری ادوات نوین مانند بذرکارهای کشت مستقیم ویژه حبوبات، رعایت فاصله کاشت استاندارد (۲۵×۵۰ یا ۵۰×۵۰ سانتی‌متر)، مبارزه مکانیزه با علف‌های هرز و برداشت مکانیزه، تأثیر مستقیمی در کاهش هزینه‌ها، افزایش یکنواختی سبز شدن و بهبود بهره‌وری تولید دارد.

رحیم‌زاده همچنین بر تغذیه علمی گیاه تأکید و افزود: مصرف کودهای فسفاته، ازته و سایر عناصر غذایی بر اساس توصیه‌های مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم، یکی از الزامات اصلی تولید نخود باکیفیت و پایدار در استان محسوب می‌شود.

وی در پایان با اشاره به برنامه ابلاغی الگوی کشت در سال زراعی جاری اعلام کرد: تاکنون ۲۰ هزار و ۴۴۵ هکتار نخود سفید و ۱۴ هزار و ۴۴۵ هکتار نخود لپه‌ای به صورت پاییزه، انتظاری و بهاره کشت شده و عملیات کشت در برخی مناطق همچنان ادامه دارد.

بر اساس آخرین گزارش‌های رسمی، سطح زیر کشت نخود دیم در استان آذربایجان شرقی در سال زراعی جاری به ۳۴ هزار و ۹۰۰ هکتار رسیده است. این طرح توسعه‌محور با اهداف راهبردی زیر دنبال می‌شود:

– گامی مؤثر برای امنیت غذایی: افزایش سرانه مصرف پروتئین، ارتقای سلامت جامعه و پایداری تولید.
– رتبه دوم کشور: آذربایجان شرقی با بهره‌گیری از شرایط اقلیمی مناسب و تجربه کشاورزان، جایگاه دوم تولید نخود کشور را حفظ کرده است.
– افزایش بهره‌وری خاک: کشت نخود در تناوب زراعی دیمزارها موجب افزایش مواد آلی خاک، کاهش آفات و بهبود حاصلخیزی اراضی می‌شود.
– بهره‌گیری از رطوبت‌های فصلی: حرکت به سمت کشت پاییزه و انتظاری، امکان استفاده بهتر از رطوبت خاک و افزایش راندمان تولید را فراهم کرده است.
– ارقام پربازده و مقاوم: استفاده از ارقامی نظیر آنا، آتا، کوکسو، زرین، برکت، سعید و اروم نقش کلیدی در افزایش عملکرد و سودآوری مزارع دارد.
– توسعه مکانیزاسیون: به کارگیری بذرکارهای کشت مستقیم، کشت استاندارد (۲۵×۵۰ یا ۵۰×۵۰)، کنترل مکانیزه علف‌های هرز و برداشت مکانیزه باعث کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری می‌شود.
– تغذیه علمی: مصرف کودهای فسفاته، ازته و سایر عناصر بر اساس توصیه‌های علمی، الزام تولید نخود باکیفیت و پایدار است.

آمار کشت در سال زراعی جاری (تاکنون):
– نخود سفید: ۲۰ هزار و ۴۴۵ هکتار
– نخود لپه‌ای: ۱۴ هزار و ۴۴۵ هکتار
– نوع کشت: پاییزه، انتظاری و بهاره

عملیات کشت در برخی از مناطق استان همچنان ادامه دارد.