رشد صادرات در سایه سنگین واردات نهاده های دامی

پایگاه خبری داوان نیوز: طبق آمارهای رسمی، تراز تجاری بخش کشاورزی و غذایی ایران در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۴ با وجود رشد ۱۱ درصدی صادرات، با کسری ۲.۲ میلیارد دلاری مواجه شد. این کسری عمدتاً ناشی از حجم بالای واردات نهاده های دامی از جمله ذرت، جو و کنجاله سویا است.

به گزارش خبرنگار داوان نیوز، بر اساس آمارهای رسمی و اعلام مقامات، تراز تجاری محصولات کشاورزی و غذایی ایران در شش ماهه نخست سال 1404 با کسری 2.2 میلیارد دلاری مواجه بوده است. اگرچه ارزش صادرات با رشد همراه بود، اما حجم بالای واردات نهادههای دامی و محصولات اساسی، این کسری را موجب شده است.

برای ارائه تصویر روشنتر، مهمترین آمارهای تجاری این بخش در جدول زیر خلاصه شده است:

عملکرد صادراتی

صادرات کشاورزی ایران در شش ماهه اول سال 1404 از نظر ارزشی رشدی چشمگیر را تجربه کرده است.
– رشد ارزشی: وزیر جهاد کشاورزی از رشد 10.6 درصدی صادرات در چهار ماهه اول سال خبر داد . این رشد در سه ماهه اول نیز تداوم یافته و ارزش صادرات به 1.4 میلیارد دلار رسیده که حاکی از افزایش 11 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است .
– محصولات عمده صادراتی: از نظر ارزش، شیر و فرآورده های آن با سهم 21 درصدی، پسته با 13 درصد و گوجه فرنگی تازه با 12 درصد، پیشتاز بودند. هندوانه و خربزه و سایر سبزیجات نیز هر کدام 10 درصد از ارزش صادرات را تشکیل دادند .
– مقاصد صادراتی: بازار صادرات ایران همچنان بر کشورهای همسایه متمرکز است. عراق با سهم 31 درصدی از ارزش صادرات، مهمترین مقصد محسوب میشود. پس از آن امارات متحده عربی (15%)، فدراسیون روسیه (13%)، پاکستان و ترکیه (هر کدام 4%) قرار دارند .

عملکرد وارداتی

واردات این بخش عمدتاً به کالاهای اساسی و نهاده های تولید معطوف بوده است.
– کالاهای اساسی: در دو ماهه اول سال 1404، ذرت دامی با 648 میلیون دلار، کنجاله سویا با 482 میلیون دلار و روغن نباتی با 267 میلیون دلار، بیشترین سهم را از ارزش واردات محصولات کشاورزی داشتند .
– نهاده های دامی: بر اساس آمارهای مستقل، در چهار ماهه اول سال 1404، حدود 4.9 میلیون تن نهاده دامی (شامل ذرت، جو و کنجاله سویا) به کشور وارد شده است . این حجم بالای واردات، یکی از دلایل اصلی کسری تراز تجاری است.

چالشها و سیاستهای کلیدی

تجارت کشاورزی ایران در این دوره با چالش ها و سیاست های متعددی روبرو بوده است:
– تمرکز بر بازارهای منطقه ای: دیپلماسی اقتصادی دولت بر توسعه روابط با کشورهای همسایه و تبدیل ایران به قطب تأمین غذای منطقه متمرکز شده و از برنامه های کلیدی است .
– افزایش ارزش واحد صادرات: افزایش 13.4 درصدی میانگین ارزش هر تن صادرات نشان میدهد محصولات باارزشتر بیشتری به بازارهای جهانی عرضه شده است . با این حال، سهم محصولات صنایع غذایی (محصولات با ارزش افزوده بالاتر) از کل صادرات کاهش یافته که میتواند زنگ خطری برای برنامههای توسعه صادرات باشد .
– تنظیم بازار با محدودیت های موقت: دولت برای کنترل قیمت در بازار داخلی، در اسفند 1403 (پایان سال قبل) صادرات برخی کالاها از جمله سیب، پرتقال و خرما را به مدت دو ماه ممنوع اعلام کرد . این تصمیم نشان دهنده چالش بین تأمین بازار داخلی و توسعه صادرات است.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، در شش ماهه نخست سال 1404، بخش کشاورزی ایران با وجود رشد مطلوب ارزش صادرات و بهبود نسبی تراز تجاری، همچنان با کسری تجاری ساختاری دست و پنجه نرم میکند. موفقیت های صادراتی عمدتاً متکی بر بازارهای سنتی همسایه و محصولات پایه بوده است. تداوم این ردیف مستلزم عبور از خام فروشی و افزایش سهم محصولات با ارزش افزوده بالاتر در سبد صادراتی است.