سه اولویت راهبردی: آبخیزداری، آبیاری نوین، کشت‌های مقاوم

پایگاه خبری داوان نیوز: سفر میدانی رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی به تربت حیدریه برای رسیدگی به مشکلات آب روستائیان، همزمان با هشدارهای فنی درباره حمله همزمان سن، شته و ملخ به مزارع غلات استان، چهره متفاوتی از مدیریت جهادی در ۲۴ ساعت گذشته به نمایش گذاشت. مجید جعفری در این سفر از احیای سد آبجر بایگ خبر داد و در بیانیه‌ای جداگانه، استفاده از آبیاری نوین را تنها راه بقای کشاورزی در برابر خشکسالی دانست.»پ

به گزارش خبرنگار داوان نیوز،، در ۲۴ ساعت گذشته، مهندس مجید جعفری، رئیس این سازمان، با آغاز سفری میدانی به شهرستان تربت حیدریه، بر اولویت‌های راهبردی بخش کشاورزی استان شامل اجرای سیستم‌های نوین آبیاری، مدیریت منابع آب و آبخیزداری تأکید کرد. همزمان، مجموعه‌ای از فعالیت‌های کارشناسی در شهرستان‌های مختلف استان در زمینه پایش آفات، معرفی کشت‌های جایگزین کم‌آب‌بر و مدیریت پسماندهای کشاورزی انجام شده است.

ضرورت حیاتی آبیاری نوین (بیانیه راهبردی):
مهندس جعفری با اشاره به بحران کم‌آبی و خشکسالی‌های پیاپی در استان، اجرای سیستم‌های نوین آبیاری را دیگر یک انتخاب، بلکه «یک ضرورت حیاتی برای بقای کشاورزی و اقتصاد منطقه» خواند. این موضع‌گیری نشان‌دهنده تغییر رویکرد از کشاورزی سنتی به سمت کشاورزی مقاوم و بهره‌ور در استان است.

سفر میدانی به تربت حیدریه (حل مسئله در محل):
رئیس سازمان به همراه مدیرکل منابع طبیعی و نماینده شهرستان، از ساعت ۶:۳۰ صبح وارد روستای فهندر شد و به صورت «پای در دل کشاورزان» مشکلات حوزه آب را بررسی کرد.
– دستور کار فوری: مطالعه دقیق حوزه‌های آب و آبخیزداری به عنوان راهکار اصلی رفع چالش‌های آبی روستائیان اعلام شد.
– احیای زیرساخت‌ها: در بازدید از سد آبجر بایگ (ساخته شده توسط جهاد سازندگی)، مصوب شد که مسیر انحرافی سیلاب برای احیای سد ساخته شود.
– نتیجه تحلیلی: این رویکرد میدانی نشان‌دهنده اولویت‌بندی «مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز» به جای اقدامات مقطعی است.

راهبرد جایگزینی کشت‌های کم‌آب‌بر با ارزش اقتصادی بالا:
– زیره سیاه و سبز (شهرستان جغتای): بازدید از مزارع الگویی زیره (با نیاز آبی کم) با هدف ترویج کشت‌های نوین و انتقال دانش به کشاورزان انجام شد. هشدار آفت تریپس در مزرعه زیره سبز ۱۸ هکتاری نشان‌دهنده پایش فعال است.
– کاملینا (شهرستان گلبهار): معرفی گیاه روغنی کاملینا (با دوره رشد ۸۵-۱۰۰ روز و تنها دو نوبت آبیاری) به عنوان جایگزین مناسب برای غلات پرمصرف، نشان از حرکت به سمت کشاورزی اقلیمی دارد.
– گل محمدی (سبزوار): برداشت ۱۵۰ تن گل محمدی از ۵۰ هکتار سطح زیر کشت، با تأکید بر نیاز آبی کم و ایجاد اشتغال پایدار (۱۴ کارگاه گلاب‌گیری)، الگویی موفق از اقتصاد مقاومتی در مناطق خشک است.

وضعیت قرمز آفات و پایش هوشمند مزارع:
– حمله گسترده آفات: پایش آفت سن گندم، شته، ملخ و بیماری زنگ زرد در شهرستان‌های تربت حیدریه، خواف، گلبهار و نیشابور در اولویت قرار دارد.
– اقدامات پیشگیرانه: ارسال پیامک برای کشاورزان در تربت حیدریه و خواف برای مبارزه شیمیایی به موقع، تشکیل تیم‌های دیده‌بانی و استفاده از سموم میکروکپسول.
– نکته مثبت: در بررسی مزارع تربت حیدریه، آفت برگخوار پاییزه و زنگ زرد مشاهده نشد و مزارع در سطح نرمال عوامل بیولوژیک قرار دارند.

مدیریت محیط زیست کشاورزی:
– پسماندهای ویژه (خواف): برگزاری نشست کمیته پسماند با تأکید بر مدیریت فضولات دامی و امحای سموم تاریخ‌گذشته، گامی مؤثر در جهت کشاورزی پایدار و کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی است.
– مرمت قنات (تربت حیدریه): انجام متره و برآورد ریالی برای بازسازی قنات آبچینه با اعتبارات صندوق توسعه بخش کشاورزی، نشان از توجه به دانش بومی و منابع آب زیرزمینی دارد.

ارتباط مؤثر با بهره‌برداران:
– در شهرستان جوین، مدیر جهاد کشاورزی بر نقش کلیدی شوراها و دهیاران به عنوان پل ارتباطی با کشاورزان (به ویژه برای توزیع نهاده‌هایی مانند خوراک دام) تأکید کرد که راهکاری برای کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت خدمات‌رسانی است.

دستاوردهای کلیدی ۲۴ ساعت گذشته:
– از منظر راهبردی: رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان (مجید جعفری) با اعلام «ضرورت حیاتی آبیاری نوین» و ورود مستقیم به مسائل آبخیزداری، گفتمان حاکم بر کشاورزی استان را از «مدیریت بحران» به «پیشگیری و تاب‌آوری» تغییر داده است.
– از منظر عملیاتی: پایش شبانه‌روزی آفات (با استفاده از فناوری پیامکی)، معرفی گیاهان مقاوم به خشکی (کاملینا، زیره، گل محمدی) و احیای قنوات و سدهای قدیمی (سد آبجر بایگ) در دستور کار قرار دارد.
– چالش موجود: تداوم بارش‌ها و تغییرات اقلیمی، خطر گسترش آفت زنگ زرد و سن گندم را افزایش داده که نیازمند استمرار پایش هوشمند و تأمین به موقع سموم است.

چشم‌انداز: ادامه سفرهای میدانی رئیس سازمان به سایر شهرستان‌ها و تمرکز بر آبخیزداری به عنوان راهکار اصلی، می‌تواند الگویی برای مدیریت پایدار منابع آب در شرق کشور باشد.