نتایج یک پژوهش ۵ ساله؛ محصولات استراتژیک ایران سالم هستند

پایگاه خبری داوان نیوز: یک پژوهش ملی و پنج‌ساله با حضور مقامات ارشد وزارت جهاد کشاورزی در مؤسسه تحقیقات خاک و آب رونمایی شد، نتیجه این پژوهش مهم نشان می دهد که: برخلاف شایعات گسترده در فضای مجازی، میزان نیترات در محصولات استراتژیکی همچون گندم و برنج ایرانی نه‌تنها نگران‌کننده نیست، بلکه پس از بازبینی استانداردهای ملی، سلامت آن‌ها به‌طور کامل تأیید شده است.

به گزارش داوان نیوز، در مراسم رونمایی از طرح کلان «پایش نیترات محصولات کشاورزی»، کریم شهبازی، رئیس بخش آزمایشگاه‌های مؤسسه تحقیقات خاک و آب، با ارائه جزئیاتی از این مطالعه گسترده گفت: «در این طرح که از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ به‌عنوان بزرگترین پژوهش پایشی کشور اجرا شد، ۵۸۲۱ نمونه از ۲۷ استان مورد آنالیز دقیق قرار گرفت.»*

وی با اشاره به نتایج شگفت‌انگیز این پژوهش افزود:
– سیب‌زمینی: تنها ۲ درصد از نمونه‌ها دارای نیترات بالاتر از حد استاندارد بودند.
– گوجه‌فرنگی: هیچ نمونه‌ای با آلودگی بالاتر از حد مجاز مشاهده نشد.
– گندم و برنج: پس از چهار سال چالش کارشناسی، مبانی تعیین حدود مجاز نیترات در این محصولات استراتژیک اصلاح و ادعاهای پیشین مبنی بر آلودگی بالا به‌طور کامل رد شد.

شهبازی با هشدار نسبت به روند افزایشی نیترات در سال‌های اخیر تصریح کرد: میانگین نیترات در چهار سال اخیر از ۳۰ به ۴۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم افزایش یافته است. هرچند همچنان زیر سقف استاندارد هستیم، این روند نیازمند مدیریت پیشگیرانه و مصرف بهینه کودهای شیمیایی است.

تغییر نگرش اساسی در ارزیابی تحقیقات کشاورزی
غلامرضا گل‌محمدی، معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، در این مراسم از تغییر رویکرد این سازمان از «تحقیق برای تحقیق» به «تحقیق برای توسعه و اثربخشی» خبر داد.

وی تأکید کرد: صرف مقاله‌محوری دیگر ملاک ارزیابی پژوهشگران نیست. اثربخشی، تولید دانش فنی و قابلیت ترویج یافته‌ها در مزرعه، معیار اصلی ارتقای علمی اعضای هیئت‌علمی از سال ۱۴۰۴ خواهد بود. گل‌محمدی همچنین از پیگیری برای ایجاد «پایه تشویقی» ویژه پژوهشگران برگزیده خبر داد.

پیوند ناگسستنی پژوهش و اجرا
مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به نقش محوری مؤسسات تحقیقاتی در تصمیم‌سازی‌های کلان گفت: تمام آنچه در حوزه اجرا و تولید محصولات زراعی اتفاق می‌افتد، باید مبتنی بر نتایج تحقیقات باشد. پایش ملی نیترات نمونه‌ای موفق از این همکاری است که نشان داد تولیدات زراعی کشور در چارچوب استانداردهای سلامت قرار دارند.

وی با تأکید بر بازگشت به جوهره فنی وزارتخانه افزود: تمرکز صرف بر مسائل بازار نباید ما را از کار تخصصی غافل کند. برای نخستین‌بار، کارگروه ملی الگوی کشت با مشارکت وزارت نیرو و سازمان برنامه تشکیل شده و میزان آب قابل برنامه‌ریزی هر دشت مستند شده است.

رونمایی از نقشه‌های خاک؛ گامی برای مدیریت بحران
در بخش دیگری از این رویداد، از «نقشه‌های جدید خاک‌های سدیمی» کشور رونمایی شد. هادی اسدی رحمانی، رئیس مؤسسه تحقیقات خاک و آب، با هشدار نسبت به مغفول ماندن موضوع قلیاییت خاک گفت: نباید اجازه داد آنچه برای بحران آب کشور رخ داد، برای خاک نیز تکرار شود. نتایج این پایش‌ها نشان می‌دهد خاک‌های کشور در حوزه شوری و کاهش حاصلخیزی با افت کیفیت مواجه هستند و این نقشه‌ها ابزاری کلیدی برای تدوین الگوی کشت و پیشگیری از تخریب بیشتر اراضی است.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این مراسم که با حضور معاون وزیر جهاد کشاورزی، معاون امور زراعت و جمعی از پژوهشگران برتر برگزار شد، بار دیگر بر ضرورت استفاده از داده‌های علمی برای اقناع سیاست‌گذاران و مدیریت بحران‌های آتی مانند کم‌آبی و کاهش حاصلخیزی خاک تأکید کرد. با اجرای این طرح‌های کلان، مرجعیت علمی مؤسسات تابعه وزارت جهاد کشاورزی در تضمین سلامت غذایی کشور به‌عنوان یک دستاورد مهم به اثبات رسید.