پرونده ویژه
کشاورز: حل معضل ضایعات غذایی، نیازمند «راهکارهای چندلایه» است
هشدار یک سیاستگذار باسابقه کشاورزی: ضایعات غذایی نهتنها سرمایههای ملی را نابود میکند، بلکه امنیت آبی و غذایی کشور را نیز تهدید میکند. به گفته مهندس عباس کشاورز، حل این بحران نیازمند خروج از کلیگویی و ارائه دستورالعلمیهای عملیاتی است.
پایگاه خبری داوان نیوز: در حاشیه سومین نشست تخصصی «همایش ملی مدیریت ضایعات محصولات کشاورزی و غذایی و ترویج فرهنگ مصرف درست»، مهندس عباس کشاورز، پژوهشگر و استاد دانشگاه، با اشاره به هزینههای سنگین ضایعات در بخش کشاورزی، بر لزوم خروج از مباحث صرفاً تئوریک و ارائه دستورالعملهای کاربردی و متمایز برای کاهش هدررفت تأکید کرد.
به گزارش داوان نیوز، مهندس عباس کشاورز، در گفتوگویی تخصصی، ضایعات محصولات کشاورزی و غذایی را یکی از چالشهای مهم و پرهزینه ملی و جهانی خواند که هم به تولیدکننده و هم به منابع ملی خسارت وارد میکند. وی تصریح کرد: وزارت جهاد کشاورزی با درک این مسئله، برجستهسازی این موضوع در سطوح درونسازمانی، دولتی، خصوصی و عمومی را در دستور کار قرار داده است.»
این استاد دانشگاه با اشاره به فضای نقادانه حاکم بر نشستهای تخصصی این همایش، آن را عاملی برای دستیابی به نسخههای عملیاتی دانست. وی با بیان این انتقاد که «حاضران در نشستها عمدتاً به طرح نظریهها و کلیات میپردازند»، خاطرنشان کرد: «تعامل سازنده بین نظریهپردازی و نقدهای کاربردی میتواند به پیشنهادهای مؤثری بینجامد که به صورت دستورالعملهای اجرایی به وزارتخانه و دولت ارائه شود.»
طبقهبندی محصولات بر اساس میزان ضایعات
مهندس کشاورز در تحلیل عوامل فنی، محصولات را از نظر میزان ضایعات به سه دسته تقسیم کرد:
۱. محصولات با ماندگاری کم مانند سبزیجات و صیفیجات که به دلیل حجم تولید بالا و حساسیت در مراحل تولید، برداشت، حملونقل و مصرف، بیشترین ضایعات را دارند.
۲. محصولات با قابلیت نگهداری ذاتی بالا که به دلیل رعایت استانداردهای تولید و کیفیت مناسب، در رده دوم قرار میگیرند.
۳. محصولات با ارزش اقتصادی بالا که انگیزه بیشتری برای حفظ و کاهش ضایعات آنها وجود دارد.
وی تأکید کرد: «با توجه به این تنوع، نمیتوان یک نسخه واحد و یکسان برای همه محصولات در نظر گرفت.»
نقش گروههای اجتماعی در الگوی مصرف و ضایعات
این پژوهشگر حوزه آب و کشاورزی همچنین جامعه را از منظر نقش در ایجاد ضایعات به چهار گروه تقسیمبندی کرد:
– گروه کمدرآمد: که به دلیل محدودیت مالی، مصرف دقیقتری دارند.
– خانوارهای دو شاغل: که به دلیل مشغله، فرصت آشپزی نداشته و به مصرف غذاهای بیرون وابسته هستند. در این بخش، فرهنگ عرضه و صنعت غذا نقش کلیدی دارد.
– گروه دارای الگوی مصرف نامنظم: که به دلیل اشتغال و استفاده از محصولات صنعتی، مدیریت مصرف ضعیفی دارند.
– رسانهها و فضای مجازی: که وظیفه فرهنگسازی برای مصرف بهینه، تبلیغ کیفیت و کاهش ضایعات را بر عهده دارند.
وی بهویژه بر مشکل «عرضه یکسان غذا» در صنعت رستورانداری اشاره و اظهار داشت: این در حالی است که مصرفکنندگان با توجه به سن، شغل و نیاز، تقاضاهای متفاوتی دارند. تمرکز بر این موضوع فرهنگی میتواند از دورریز بیشتر غذا در این بخش جلوگیری کند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مهندس کشاورز در پایان، لزوم حرکت از بحثهای کلی به سمت ارائه راهکارهای مشخص، متناسب با نوع محصول و گروه اجتماعی، و همچنین استفاده از ظرفیت رسانهها برای تغییر الگوی مصرف را کلید اصلی کاهش ضایعات غذایی در کشور دانست.