پایگاه خبری داوان‌نیوز: با وجود بهره‌برداری از ۷۵۰ واحد گلخانه‌ای و تولید سالانه ۱۳۵ هزار تن محصول در آذربایجان‌شرقی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان از افزایش ۱۰ برابری سطح گلخانه‌ها تا ۴۷۰۰ هکتار خبر داد و شرط تحقق این هدف را گذار از مدیریت دولتی به سمت تشکل‌های تخصصی و رفع موانع بانکی و صادراتی دانست.

به گزارش خبرنگار ما، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با هشدار نسبت به تداوم وضعیت موجود، تشکیل اتحادیه‌ها و تشکل‌های تخصصی را نه یک گزینه، که تنها راهکار عبور از بحران‌های اقتصادی تولیدکنندگان و بستری حیاتی برای تحقق «کشاورزی قراردادی» در این استان دانست. به گزارش روابط عمومی این سازمان، شهرام شفیعی در همایش انجمن گلخانه‌داران، بر ضرورت هم‌افزایی میان بخش دولتی و خصوصی برای نجات صنعت سبز استان تأکید کرد.

شفیعی با اشاره به آمار موجود، اعلام کرد که در حال حاضر ۷۵۰ واحد گلخانه‌ای در سطحی بالغ بر ۴۰۰ هکتار با تولید سالانه ۱۳۵ هزار تن محصول در استان فعال هستند. وی از احداث پروژه‌های جدید به وسعت ۴۰۰ هکتار خبر داد و خاطرنشان کرد: در صورت تکمیل زیرساخت‌ها و پروژه‌های در دست مطالعه، پیش‌بینی می‌شود سطح گلخانه‌های استان در سال‌های آتی به مرز ۴ هزار و ۷۰۰ هکتار برسد؛ رقمی که نشان‌دهنده جهشی عظیم در تولید محصولات کشاورزی محیط‌های کنترل‌شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به شرایط سخت اقتصادی، به تشریح تأثیرات سیاست‌های تعدیل اقتصادی بر تولیدکنندگان پرداخت و گفت: انتقال یارانه ارز ترجیحی از ابتدا به انتهای زنجیره و نوسانات شدید نرخ ارز، فشار بی‌سابقه‌ای را به فعالان این بخش وارد کرده است. این موضوع نشان می‌دهد که تولیدکنندگان، هزینه‌های سنگین جراحی اقتصادی را پیش‌ازاینکه منافع آن را احساس کنند، متحمل شده‌اند.

یکی از گره‌های کور موجود، عملکرد نظام بانکی است. شفیعی با ابراز گلایه آشکار از این موضوع، اظهار داشت: علیرغم مصوبات و جلسات متعدد در ستاد تسهیل و رفع موانع تولید، سهم بخش کشاورزی از تسهیلات حمایتی (با هدف جبران کاهش ارز ترجیحی) به جای ۱۵ درصد، تنها به ۵ درصد رسیده است. این شکاف ۱۰ درصدی، به عنوان یک چالش جدی و مانعی در مسیر نجات واحدهای تولیدی متضرر ارزیابی می‌شود.

در بخش صادرات، وضعیت بحرانی‌تر از همیشه توصیف شد. رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی تصریح کرد: حذف یک‌باره بازارهای کشورهای عربی طی سال گذشته، تولیدکنندگان تخم‌مرغ و محصولات گلخانه‌ای را با انبوهی از تولیدات فروش‌نرفته و فروش به قیمتی بسیار کمتر از بهای تمام‌شده مواجه کرده است. این معضل، ضرورت بازنگری در دیپلماسی اقتصادی و تکیه بر بازارهای هدف جدید را دوچندان می‌کند.

شفیعی با تأکید بر این که دستگاه‌های دولتی به تنهایی قادر به تأمین تمام نیازهای بخش کشاورزی نیستند، نقش تشکل‌ها و اتحادیه‌های تخصصی را حیاتی ارزیابی کرد و گفت: ایجاد این اتحادیه‌ها یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. این نهادها نه تنها می‌توانند پل ارتباطی و بازوی نظارتی قدرتمندی برای انعکاس مطالبات بخش خصوصی باشند، بلکه با ایجاد هم‌افزایی با بدنه دولتی، نقش کلیدی در تصمیم‌سازی‌های کلان ایفا می‌کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر نقش محوری این تشکل‌ها در ایفای نقش موثر در تأمین و تثبیت بازارهای صادراتی و نیز اجرای موفق طرح «کشاورزی قراردادی» تأکید کرد و انتخاب هیئت‌مدیره‌ای مطالبه‌گر و کارآمد را شرط لازم برای موفقیت این طرح‌ها دانست.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان در پایان خاطرنشان کرد: خروج از مشکلات فعلی و دستیابی به توسعه پایدار، تنها در گرو همکاری منسجم میان بخش خصوصی قدرتمند و مجموعه دولت ممکن است. به عقیده وی، تقویت انجمن‌های تخصصی همچون انجمن گلخانه‌داران، می‌تواند بسیاری از گره‌های کور موجود را باز کرده و زمینه‌ساز شکوفایی هرچه بیشتر ظرفیت‌های کشاورزی آذربایجان‌شرقی شود.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: تشکیل اولین جلسه کمیته فنی حفظ نباتات آذربایجان‌شرقی با محوریت مقابله با آفات نوظهور و بازطراحی نظام پایش هوشمند، در حالی انجام شد که مدیر حفظ نباتات استان از هرگونه تأخیر در شناسایی کانون‌های آلودگی به عنوان “خطری برای امنیت غذایی” یاد کرد و بر ضرورت مدیریت تلفیقی آفات (IPM) و نظارت انضباط‌بخش بر داروخانه‌های گیاه‌پزشکی تأکید ورزید.

به گزارش خبرنگار ما، در شرایطی که تغییرات اقلیمی و الگوی کشت، معادلات امنیت غذایی را بیش از پیش پیچیده کرده است، نخستین نشست کمیته فنی حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی با محوریت «پایش هوشمند» و «واکنش سریع به تهدیدات نوپدید» تشکیل شد. این جلسه که به ریاست محسن قهرمان‌نژاد، مدیر حفظ نباتات سازمان، و با حضور معاونان و کارشناسان ارشد شهرستان‌ها برگزار گردید، فراتر از یک گردهمایی اداری، به اتاق فرمانی برای مقابله با خاموش‌ترین دشمنان تولیدات کشاورزی بدل شد.

بر اساس گزارش روابط عمومی سازمان، محور اصلی این نشست به بررسی همه‌جانبه آخرین وضعیت آفات همگانی (مانند سن غلات و کرم طوقه‌بر) و بیماری‌های نوظهور در مزارع، باغ‌ها و واحدهای گلخانه‌ای اختصاص داشت. کارشناسان با ارائه آماری از بازدیدهای میدانی و داده‌های ثبت‌شده در سامانه پایش داروخانه‌های گیاه‌پزشکی، نسبت به افزایش جمعیت برخی علف‌های هرز مقاوم و شیوع کانونی بیماری‌های قارچی در مناطق گرمسیری استان هشدار دادند.

در این جلسه، بر لزوم بازنگری در اولویت‌بندی مناطق پرخطر تأکید و مصوب شد که برنامه‌های کنترلی با رویکرد «پیشگیری محور» و مبتنی بر مدیریت تلفیقی آفات (IPM) بازطراحی شود. یکی از نکات کلیدی مطرح‌شده، ضرورت ثبت دقیق نسخه‌های الکترونیکی در داروخانه‌ها برای جلوگیری از مصرف بیرویه سموم و شکستن چرخه مقاومت آفات بود.

گزارش میدانی شهرستان‌ها؛ جایی که واقعیت با آمار گره می‌خورد

در ادامه، کارشناسان مسئول حفظ نباتات هر یک از شهرستان‌ها به ارائه گزارش تفصیلی از عملکرد حوزه خود پرداختند. این گزارش‌ها که شامل میزان مبارزه با آفات، کمبودهای نهادی، موفقیت‌ها در آموزش بهره‌برداران و چالش‌های نظارت بر مراکز عرضه بود، تصویر شفافی از نابرابری سطح برخورداری و توزیع نامتوازن اعتبارات در مناطق مختلف استان ترسیم کرد.

کارشناسان شهرستان‌های مرکزی بر مشکل کمبود نیروی کارشناس متخصص در فصل اوج مبارزه تأکید کردند، در حالی که نمایندگان مناطق مرزی خواستار تسریع در تأمین نهاده‌های بیولوژیک برای مقابله با آفات قرنطینه‌ای شدند. در پایان این بخش، مقرر گردید جلسات کارگروه‌های تخصصی به‌صورت ماهانه و با حضور مجازی همه شهرستان‌ها برای تبادل تجربیات و انسجام عملیاتی ادامه یابد.

مدیر حفظ نباتات: «تأخیر در شناسایی، خسارتی غیرقابل جبران است»

محسن قهرمان‌نژاد در سخنانی با لحنی هشدارآمیز، پایش مستمر و علمی را «خط مقدم دفاع از سرمایه ملی» خواند و تصریح کرد: کشف دیرهنگام یک کانون آلودگی، می‌تواند ظرف یک هفته، محصول یک شهرستان را تحت تأثیر قرار دهد. ما نباید منتظر وقوع بحران باشیم؛ بلکه باید با نظام هشدار سریع و ارائه توصیه‌های فنی به‌موقع، از رسیدن آفت به آستانه خسارت اقتصادی جلوگیری کنیم.

وی با اشاره به اینکه رویکرد «سمپاشی صرف» دیگر پاسخگوی شرایط نیست، بر سه رکن اساسی تأکید کرد:
۱. تقویت حضور میدانی کارشناسان و قطع وابستگی به گزارش‌های غیرمستقیم
۲. آموزش گروه‌های بهره‌بردار برای تشخیص زودهنگام آفات با استفاده از اپلیکیشن‌های موبایل محور
۳. ساماندهی شبکه داروخانه‌های گیاه‌پزشکی و انضباط بخشی به فرآیند تجویز و توزیع سموم

قهرمان‌نژاد در خصوص سموم قاچاق و غیراستاندارد نیز اخطار جدی صادر کرد و گفت: «نظارت بر مراکز عرضه، خط قرمز ماست؛ چراکه سموم تقلبی نه تنها محصول را نابود می‌کنند، بلکه سلامت مصرف‌کننده و خاک را به مخاطره می‌اندازند.»

چشم‌انداز اقدامات پیشگیرانه در افق تابستان و پاییز

با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی مبنی بر افزایش دما و احتمال طغیان آفات مکنده در ماه‌های آینده، در پایان جلسه مصوبات عملیاتی زیر به تصویب رسید:
– تشکیل تیم‌های واکنش سریع در سطح هر شهرستان برای مقابله با آفات نوظهور ظرف ۲۴ ساعت
– برنامه‌ریزی برای برگزاری کارگاه‌های آموزشی چهره‌به‌چهره برای کشاورزان پیشرو در مناطق پرخطر
– راه‌اندازی سامانه پیامکی هشدار برای اطلاع‌رسانی لحظه‌ای وضعیت آفات به بهره‌برداران
– انجام حداقل ۳۰ درصد مبارزات بیولوژیک (با استفاده از دشمنان طبیعی) تا پایان فصل زراعی جاری

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، آنچه در این نشست مشهود بود، گذار از نگاه واکنشی به مدیریت هوشمندانه در حفظ نباتات است. با توجه به اینکه استان آذربایجان شرقی قطب تولید محصولات راهبردی مانند گندم، زردآلو و انگور محسوب می‌شود، هر گونه غفلت در کنترل آفات می‌تواند امنیت غذایی منطقه و حتی صادرات غیرنفتی را با چالش مواجه کند. مصوبات این جلسه نشان می‌دهد که سازمان جهاد کشاورزی عزم خود را برای ورود به عصر دیجیتال و استفاده از داده‌های میدانی جزم کرده است، اما تحقق این اهداف، نیازمند تأمین اعتبار پایدار و همراهی موثر بخش خصوصی و تشکل‌های کشاورزی است.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از اجرای طرح پایلوت «پزشک خاک» در سه شهرستان این استان خبر داد و گفت: نتایج اولیه این مطالعات خاکشناسی که با اعتبارات ملی انجام شده، میتواند کشاورزان را از توصیه‌های سلیقه‌ای خارج و با ارائه نسخه‌های فنی، ضمن افزایش عملکرد تولید، سرمایه‌گذاری در هر هکتار را بهینه کند.

به گزارش خبرنگار داوان‌نیوز، قاسم جعفروند، مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی، در حاشیه گردهمایی سراسری مدیران آب و خاک کشور، با اشاره به اهداف این نشست تخصصی، بر ضرورت تدوین راهبردهای عملیاتی برای ارتقای بهره‌وری آب در بخش کشاورزی تأکید کرد.

جعفروند با بیان اینکه حوزه آب و خاک با چالشهای متعددی روبه‌رو است، مهمترین معضل پیش روی بهره‌برداران و کشاورزان را عدم تخصیص به‌موقع آب عنوان کرد و گفت: اگر بتوانیم آب در دسترس را در زمان مناسب و به میزان کافی در اختیار کشاورزان قرار دهیم، به شرط رعایت اصول بهره‌وری در مصرف، میتوان گام مؤثری در افزایش تولید و صرفه‌جویی برداشت.

وی توسعه سامانه‌های نوین آبیاری از جمله آبیاری قطره‌ای، بارانی و انتقال آب با لوله را از راهکارهای اساسی در این زمینه دانست و افزود: با اجرای این طرحها، هم راندمان توزیع و کاربرد آب افزایش مییابد و هم عملکرد تولید بالا میرود.

مدیر آب و خاک آذربایجان شرقی در ادامه به چالشهای حوزه خاک نیز اشاره کرد و گفت: متأسفانه تاکنون مطالعات جامعی در زمینه خاکشناسی انجام نشده بود، اما خوشبختانه در دو سال اخیر با تزریق اعتبارات ملی از سوی معاونت آب و خاک وزارتخانه، تهیه نقشه‌های مدیریت‌پذیر خاک در استانها در دستور کار قرار گرفته است.

جعفروند با اشاره به اجرای طرح پایلوت «پزشک خاک» در سه شهرستان آذربایجان شرقی، اظهار امیدواری کرد که نتایج این مطالعات بتواند به ارائه توصیه‌های فنی و کارشناسی به کشاورزان کمک کرده و تأثیر مستقیمی بر افزایش عملکرد و بهره‌وری اقتصادی در واحد سطح داشته باشد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان پیشرفت استان در تجهیز اراضی به سامانه‌های نوین آبیاری، تصریح کرد: بر اساس مطالعات انجام‌شده، پتانسیل اجرای این سامانهها در استان حدود ۱۲۸ هزار هکتار اراضی آبی است که تاکنون ۷۲ هزار هکتار آن معادل بیش از نیمی از هدف، به این سیستم‌ها مجهز شده است.

جعفروند با بیان اینکه استقبال کشاورزان از این طرحها مطلوب بوده، اما محدودیتهای اعتباری در دو سال اخیر روند اجرا را کند کرده است، خاطرنشان کرد: اگرچه در قانون بودجه، پرداخت ۸۵ درصد یارانه دولتی برای سامانه‌های نوین پیش‌بینی شده، اما در عمل به دلیل کمبود اعتبار، این رقم به حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد کاهش یافته که این مسئله بر روند توسعه تأثیرگذار است.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت بیشتر از کشاورزان در شرایط اقتصادی کنونی، ابراز امیدواری کرد که با برنامه‌ریزی مدون و تأمین منابع، بتوان در افق ۱۰ ساله تمامی اراضی مستعد استان را به سامانه‌های نوین آبیاری مجهز کرد.