پایگاه خبری داوان نیوز: شرکت مرغک به عنوان یکی از مجتمع‌های بزرگ تولیدی در صنعت طیور کشور، موفق شد با اجرای یک هدف‌گذاری یک‌ساله، ماهانه ۷.۵ میلیون قطعه تخم‌مرغ نطفه‌دار تولید کند و رکوردی تازه در این بخش ثبت نماید. این دستاورد در شرایطی حاصل شده که تأمین پایدار انرژی و تداوم چرخه تولید، از چالش‌های کلیدی این صنعت استراتژیک به شمار می‌رود.

به گزارش خبرنگار داوان نیوز، امیرحسن کیان، مدیر تولید شرکت مرغک، در جریان بازدید خبرنگاران رسانه های تخصصی بخش کشاورزی کشور، از خطوط تولید این مجتمع، با اشاره به تحقق هدف تعیین‌شده از یک سال پیش، اعلام کرد: امروز تولید ماهانه ۷.۵ میلیون تخم‌مرغ نطفه‌دار محقق شده که رکوردی بی‌سابقه در صنعت طیور کشور است.

وی با تأکید بر برنامه افزایش تولید به ۸ میلیون قطعه و تبدیل آن به جوجه یک‌روزه، افزود: ظرفیت تولید ۲.۵ تا ۳ میلیون قطعه جوجه در ماه را داریم که گامی اساسی در تضمین امنیت غذایی کشور به ویژه در تأمین پروتئین مورد نیاز جامعه محسوب می‌شود.

کیان با اشاره به وضعیت فعالیت واحدهای تولیدی تصریح کرد: در حال حاضر چراغ هیچ فارمی خاموش نیست و تمامی واحدها فعالند. ما جدا از ملاحظات سهم بازار و سودآوری، تأمین تخم‌مرغ کشور را به عنوان یک وظیفه اجتماعی دنبال می‌کنیم و فراتر از آن، هدف ارزآوری و توسعه صادرات را نیز در دستور کار داریم.

این مدیر تولید با تأکید بر اولویت‌بندی استراتژیک شرکت گفت: استراتژی نخست ما، تأمین کامل بازار داخل و سپس صادرات مازاد محصولات است. صنعت تولید، با موجود زنده سروکار دارد و تعطیلی‌بردار نیست؛ ما حتی در دوران جنگ تحمیلی سوم(جنگ رمضان) نیز به پای کار ماندیم.

کیان در پایان به چالش تأمین انرژی اشاره کرد و گفت: برای پایداری تولید، تأمین انرژی حیاتی است. به منظور جایگزینی برق در زمان خاموشی، سوخت مایع مورد نیاز تأمین شده تا در صورت بروز اختلال در شبکه برق یا گاز، هیچ خللی در روند تولید ایجاد نشود.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، در صنعت تخم‌مرغ کشور، رسیدن به تخم‌مرغ استاندارد نیازمند زنجیره‌ای پیچیده از ورود اجداد (Great Grand Parents) تا تولید جوجه تجاری است. سالانه حدود ۸ هزار قطعه جوجه یک‌روزه تخم‌گذار از اجداد (عمدتاً از نژاد های-لاین) وارد کشور می‌شود. با محاسبه ظرفیت هر مرغ مولد ماده، یک مجموعه می‌تواند تا ۱۷۵ هزار تن تخم‌مرغ تولید کند. در حال حاضر ۷ نژاد تخم‌گذار در ایران فعال است و شرکت مرغک با در اختیار داشتن کل زنجیره از اجداد تا تخم‌مرغ مصرفی، نقش کلیدی در تأمین پایدار این محصول ایفا می‌کند.

با ثبت این رکورد تولید و تأکید بر پایداری زنجیره تأمین، شرکت مرغک نشان داد که توانایی تأمین نیاز داخلی و ورود به بازارهای صادراتی را دارد؛ مشروط بر آنکه حمایت‌های زیرساختی به ویژه در حوزه تأمین پایدار انرژی ادامه یابد.

پایگاه خبری داوان نیوز: پنجاه و سه سال پس از تأسیس، شرکت مرغک که امروز با سهم بازار بیش از ۳۵ درصد، نخستین تولیدکننده جوجه یکروزه تخم‌گذار در ایران محسوب می‌شود، در نشست مطبوعاتی خود الگویی از اقتصاد مقاومتی عملیاتی را به نمایش گذاشت: تکیه بر دانش بومی در برابر تحریم‌ها، حمایت قیمتی از تولیدکنندگان جزء در شرایط کمبود، همکاری گسترده با شرکت‌های دانش‌بنیان و تأکید بر رسالت اجتماعی به جای سوداگری. مدیرعامل مرغک با یادآوری رهنمودهای رهبر شهید انقلاب اسلامی، افق ۱۴۰۶ را «تثبیت حداکثری زنجیره عرضه و ارزش‌آفرینی منطقه‌ای» اعلام کرد.

به گزارش خبرنگار ویژه داوان نیوز، شرکت مرغک، به‌عنوان نخستین، قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین تولیدکننده مرغ تخم‌گذار نژاد HyLine و جوجه یکروزه مادر و تجاری تخم‌گذار در ایران، همزمان با پنجاه و سومین سال فعالیت خود، در نشستی مطبوعاتی با حضور دکتر مسعود شریعتی مدیرعامل، ضمن تبیین جایگاه ممتاز خود در صنعت طیور کشور، از برنامه راهبردی افق ۱۴۰۶ با محوریت «تثبیت حداکثری زنجیره عرضه و ارزش‌آفرینی در بازارهای منطقه» پرده برداشت.

هشدار راهبردی: اگر مرغک نبود، بحران جوجه یکروزه کشور را فرا می‌گرفت

دکتر شریعتی در این نشست با استناد به آمار رسمی اتحادیه تولیدکنندگان طیور تخم‌گذار تأکید کرد: امروز اگر شرکت مرغک نبود، بر اساس سهم بازاری که در کشور ثبت شده، ایران با بحران کمبود جوجه یکروزه تخم‌گذار مواجه می‌شد.

وی با اشاره به تورم فزاینده نهاده‌های دامی (غلات، کنجاله، ویتامین‌ها و مواد معدنی)، جهش هزینه‌های انرژی و فشار تحریم‌های ظالمانه بر تأمین تجهیزات، افزود: تیم فنی و اجرایی مرغک با تکیه بر دانش فنی بومی و سرمایه انسانی متعهد، نه‌تنها کیفیت محصول را حفظ کرده، بلکه پایداری زنجیره عرضه از اجداد تا تخم‌مرغ خوراکی را تداوم بخشیده است.

 تحلیل جایگاه سهم بازار شرکت مرغک در صنعت طیور تخم‌گذار ایران
بر اساس داده‌های اتحادیه تولیدکنندگان طیور تخم‌گذار و صورتجلسات رسمی صنف، شرکت مرغک دارای جایگاه ممتاز زیر است:

جایگاه نخست مرغک نه تنها یک مزیت رقابتی، بلکه یک مسئولیت ملی محسوب می‌شود.
توقف یا کاهش تولید این مجموعه مستقیماً به معنای بروز ناامنی در تأمین تخم‌مرغ کشور خواهد بود.
این همان معنای «بازدارندگی تولیدی» در اقتصاد مقاومتی است.

اقتصاد مقاومتی؛ خط قرمزهای سازمانی در کلام مدیرعامل

دکتر شریعتی در بخش دیگری از سخنان خود، به صراحت از پایبندی بدون مصالحه به سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی (مورد تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی و ابلاغی مقام معظم رهبری) سخن گفت و آن را یکی از خطوط قرمز راهبردی شرکت خواند. وی چهار رکن اصلی را برشمرد:
۱. پایبندی کامل به سیاست‌های اقتصاد مقاومتی (تولید داخلی، دانش‌بنیان کردن صنعت، کاهش وابستگی به خارج)
۲. تأمین سود پایدار از طریق بهره‌وری نه افزایش قیمت
۳. صیانت از برند سازمانی در برابر تلاطم‌های سیاسی و اقتصادی
۴. مسئولیت اجتماعی فعال در قبال تولیدکنندگان جزء و مصرف‌کنندگان

مدیرعامل مرغک در این خصوص تصریح کرد:در شرایط سخت کنونی، ارتقای بهره‌وری منابع سازمانی و ایجاد سازمانی دانش‌محور، تنها راه عبور از چالش‌هاست. شعار نمی‌دهیم؛ عمل می‌کنیم.

جدول همکاری‌های دانش‌بنیان شرکت مرغک
شرکت مرغک در چارچوب مسئولیت اجتماعی و دانش‌بنیان کردن صنعت طیور، با نهادهای علمی و فناور زیر همکاری راهبردی دارد:

مرغک با همکاری یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان اصفهانی موفق به راه‌اندازی دستگاه تولید ضدعفونی‌کننده از طریق نمک (الکترولیز آب شور) شده است.
این فناوری که جایگزین فرمالین و مواد شیمیایی خطرناک می‌شود، گامی بزرگ در جهت حذف سموم
از زنجیره تولید و کاهش قیمت تمام‌شده به شمار می‌رود

مسئولیت اجتماعی در عمل: پایین‌ترین قیمت، بالاترین تعامل با دانش‌بنیان‌ها

یکی از محورهای برجسته این نشست، تشریح اقدامات عینی مرغک در حوزه مسئولیت اجتماعی و حمایت از شرکت‌های جزء و مصرف‌کنندگان بود:

– قیمت‌گذاری حمایتی: قیمت جوجه یکروزه مرغک بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان اعلام شد که به تأکید مدیرعامل، پایین‌ترین نرخ در میان رقبای فعال است.
– عدم سوداگری در شرایط کمبود: دکتر شریعتی گفت: ما به لحاظ تیراژ بالا می‌توانستیم قیمت را بسیار بیشتر افزایش دهیم، اما وظیفه خود می‌دانیم در شرایط بالای تقاضا، به تولیدکنندگان اجحاف نکنیم.
– همکاری گسترده با دانش‌بنیان‌ها: مرغک امروز تولیدکننده تخم‌مرغ نطفه‌دار برای مؤسساتی مانند پسوک، پایاواکسن، نواواکسن، مؤسسه رازی و بنیاد دانشمند است. همچنین پروژه تولید ضدعفونی‌کننده از طریق نمک با یک شرکت دانش‌بنیان به سرانجام رسیده است.
– فناوری آینده: رایزنی برای تعیین جنسیت پیش از جوجه‌کشی (فناوری که هنوز در جهان به تولید انبوه نرسیده) در دستور کار قرار دارد.

افق ۱۴۰۶ – پروژه‌های دانش‌بنیان در دستور کار

نقل قول مستقیم از مدیرعامل شرکت مرغک:
«الان در حال رایزنی با شرکت‌های دانش‌بنیانی هستیم که تخم‌مرغ قبل از اینکه وارد دستگاه شود، تعیین جنسیت می‌شود. رایزنی می‌کنیم.
گروه‌هایی آمدند دارند روی موضوع کار می‌کنند. تو دنیا هم هنوز این کار نشده،
ولی داریم سعی می‌کنیم در ایران انجام بدیم که به اجرا برسه.»

نقد صریح بر سیاست‌های وارداتی و رفتارهای سوداگرانه

مدیرعامل مرغک در واکنش به سؤالی درباره نوسانات اخیر قیمت تخم‌مرغ و گزارش‌هایی از واردات تخم‌مرغ در هفته گذشته، با صراحت گفت: اتفاقی که افتاد این بود که تخم‌مرغ وارد کردند؛ اما این راهکار مؤثر نبود. ماده غذایی فاسدشدنی است؛ نمی‌توان آن را انبار کرد تا قیمت بالا رفت.

وی افزود: قیمت‌ها تابع عرضه و تقاضاست. زمانی که ارز ۲۸۵۰۰ تومانی آزاد شد، برخی انتظار کنترل قیمت داشتند، اما اگر  بر انبارهای نهاده‌های قبلی نظارت می‌شد، نوسانات کمتر می‌شد.

افق ۱۴۰۶: از تثبیت زنجیره داخلی تا ارزش‌آفرینی منطقه‌ای

چشم‌انداز اعلام‌شده برای افق ۱۴۰۶ عبارت است از:
«تثبیت حداکثری زنجیره عرضه و ارزش‌آفرینی در بازارهای منطقه»

برای دستیابی به این هدف، محورهای زیر تعریف شده است:
– تکمیل زنجیره از اجداد تا تخم‌مرغ خوراکی بدون حلقه مفقوده
– افزایش صادرات جوجه یکروزه و تخم‌مرغ نطفه‌دار به کشورهای همسایه
– گسترش همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان برای کاهش قیمت تمام‌شده
– پیاده‌سازی فناوری تعیین جنسیت پیش از جوجه‌کشی (نخستین بار در ایران و پیشگام در منطقه)

تحلیل اقتصاد مقاومتی: چرا مرغک الگوست؟

مدیرعامل مرغک معتقد است؛ موفقیت مرغک در شرایط تحریم‌های چندلایه نشان می‌دهد که اتکا به دانش بومی، زنجیره یکپارچه و مسئولیت‌پذیری اجتماعی می‌تواند جایگزین وابستگی به واردات شود. عدم خروج سرمایه، حفظ اشتغال پایدار، تأمین امنیت غذایی و جلوگیری از بحران جوجه یکروزه، دستاوردهایی است که مرغک را به الگویی از اقتصاد مقاومتی مردمی تبدیل کرده است.

به گزارش خبرنگار ما، نشست مطبوعاتی پنجاه‌وسومین سال شرکت مرغک نشان داد که یک بنگاه تولیدی در قلب تحریم‌ها، با سه مؤلفه می‌تواند نه تنها بقا، بلکه رشد و ثبات‌آفرینی در بازار را تجربه کند:
جایگاه نخست تولیدی (سهم بازار کلیدی)
پایبندی عملی به اقتصاد مقاومتی (نه شعار)
مسئولیت اجتماعی (حمایت از تولیدکنندگان جزء و مصرف‌کنندگان)

مدیرعامل مرغک در پایان تأکید کرد:ما آغوش خود را برای همه تولیدکنندگان عرصه تخم‌مرغ باز کرده‌ایم. هیچ سخت‌گیری قیمتی نداریم. صیانت از برند و سود سهامداران در گرو حفظ عزت ملی و امنیت غذایی کشور است.

پایگاه خبری داوان نیوز: هفته ملی بدون دخانیات در حالی به پایان می‌رسد که یک پارادوکس اقتصادی در صنعت کشاورزی ایران خودنمایی می‌کند: تولید سالانه ۳۶ هزار تنی تنباکو که ایران را به سومین قطب تولید خاورمیانه تبدیل کرده، در برابر واردات ۲۰۷ میلیون دلاری و صادرات تقریباً صفر. بررسی استان‌های پیشرو از جمله گلستان، مازندران و گیلان نشان می‌دهد که کشت تنباکو علی‌رغم اشتغال‌زایی محلی، نتوانسته جایگاه تجاری ایران را در منطقه ارتقا دهد.

به گزارش خبرنگار ما، همزمان با هفته ملی بدون دخانیات، آمارها نشان می‌دهد ایران با تولید حدود ۸.۲ درصد از کل تنباکوی خاورمیانه، سومین تولیدکننده بزرگ منطقه پس از ترکیه و یمن است. با این حال، این جایگاه در تولید، هیچ‌گاه به نقش مؤثری در صادرات جهانی یا حتی منطقه‌ای تبدیل نشده و ایران همچنان یک واردکننده خالص تنباکو باقی مانده است. بررسی‌ها حاکی از آن است که بیش از ۶۰ درصد کشت تنباکوی کشور در استان گلستان متمرکز شده و استان‌های مازندران، گیلان، آذربایجان غربی و کردستان در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

قطب‌های کشت تنباکو در ایران

بر اساس آخرین داده‌های موجود، الگوی جغرافیایی کشت تنباکو در ایران عمدتاً به مناطق شمالی و غربی محدود می‌شود. استان گلستان با سهم حدود ۶۰ درصدی، بی‌رقابتترین قطب تولید تنباکو در کشور محسوب می‌شود. در سال زراعی گذشته، بیش از هزار هکتار از اراضی این استان زیر کشت این محصول رفته و حدود ۱,۸۰۰ تن محصول برداشت شده است.

مازندران، گیلان، آذربایجان غربی و کردستان دیگر استان‌های شاخص در این حوزه هستند. شرکت‌های بین‌المللی فعال در ایران نظیر JTI Pars نیز اعلام کرده‌اند که تأمین مواد اولیه کارخانه خود را از مجموع این پنج استان و در سطحی نزدیک به ۸۰۰ هکتار انجام می‌دهند.

«کشت تنباکو در این مناطق بیشتر به دلیل شرایط اقلیمی، رطوبت نسبی بالا و خاک‌های سبک است. همچنین سابقه طولانی کشاورزی توتون و تنباکو در این مناطق باعث شده کشاورزان تمایل زیادی به حفظ این الگوی کشت داشته باشند.»

جایگاه ایران در تولید منطقه‌ای؛ سوم اما فاصله زیاد

بر اساس گزارش‌های سال ۲۰۲۴، ترکیه با تولید سالانه نزدیک به ۳۰۰ هزار تن، بیش از ۶۸ درصد تنباکوی خاورمیانه را به خود اختصاص داده است. پس از ترکیه، یمن و سپس ایران با تولید حدود ۳۶ هزار تن در سال قرار دارد. این رقم، سهم ایران را به ۸.۲ درصد از کل تولید منطقه می‌رساند.

با این حال، آنچه این رتبه سوم را از نظر تجاری کم‌اهمیت می‌کند، نسبت پایین صادرات به تولید و مصرف بالای داخلی است.

صادرات و واردات: جای خالی ایران در تجارت جهانی

درحالی که ترکیه علاوه بر تولید، بزرگترین صادرکننده تنباکو در منطقه نیز محسوب می‌شود، ایران تقریباً نقشی در صادرات جهانی و منطقه‌ای ندارد. بر اساس داده‌های تجاری:

– خاورمیانه به عنوان یک کل در سال ۲۰۲۴، واردکننده خالص تنباکو بوده (۱۲۲ هزار تن واردات در مقابل ۴۸ هزار تن صادرات).
– صادرات این منطقه عمدتاً توسط ترکیه، امارات متحده عربی و لبنان انجام می‌شود.
– ایران در برخی سال‌ها صادرات محدودی به روسیه، گرجستان و ترکیه داشته، اما این ارقام ناچیز و ناپایدار بوده است.

در مقابل، ایران در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۰۷ میلیون دلار تنباکو و مواد اولیه دخانی وارد کرده است. این رقم نشان می‌دهد که صنعت دخانیات ایران برای تولید محصول نهایی (سیگار) به شدت به تنباکوهای وارداتی وابسته است.

واردات بالای تنباکو در کنار تولید قابل توجه داخلی، یک پارادوکس آشکار است. به عبارت دیگر، ایران تنباکو می‌کارد، اما برای تولید سیگار به تنباکوی وارداتی هم نیاز دارد. این نشان‌دهنده شکاف کیفی یا تنوع پایین تنباکوی تولید داخل است.

—

جدول تحلیلی: مقایسه ایران و ترکیه در تولید و تجارت تنباکو

تضاد تولید، مصرف و سلامت

گزارش پیش رو نشان می‌دهد که کشت تنباکو در ایران، به ویژه در استان‌های گلستان، مازندران و گیلان، یک واقعیت اقتصادی و معیشتی برای هزاران خانوار کشاورز است. با این حال، ایران نه از محل صادرات تنباکو درآمد ارزی قابل توجهی دارد و نه توانسته جایگاه تولیدی خود را به قدرت تجاری تبدیل کند.

در هفته ملی بدون دخانیات، این پرسش مطرح می‌شود که آیا ادامه این الگوی کشت با هزینه‌های سنگین بهداشتی و درمانی ناشی از مصرف دخانیات در ایران (دومین بازار بزرگ مصرف در خاورمیانه) تناسبی دارد؟ کارشناسان بر این باورند که بدون سیاست‌گذاری برای تغییر الگوی کشت به محصولات جایگزین و کاهش همزمان مصرف، کشت تنباکو در ایران همچنان در تناقضی حل‌ناشده میان اقتصاد محلی و سلامت عمومی باقی خواهد ماند.

—

پایان گزارش