اقتصاد
تابآوری در امنیت غذایی، خودکفایی ۹۰ درصدی در افق برنامه هفتم
با وجود جنگ و افزایش ۹۰ درصدی کرایه حملونقل و ۳۰۰ درصدی هزینه بستهبندی، سفره مردم با تکیه بر مدیریت هوشمندانه، وفور کالا و کاهش تورم مواد غذایی، از بحران عبور کرد. حالا برنامههای جدید برای تقویت روستابازارها و کاهش فاصله قیمت تولیدکننده تا مصرفکننده در دست اجراست.

پایگاه خبری داواننیوز: ایران در شرایط جنگی، بدون مصرف یک کیلوگرم از ذخایر راهبردی، امنیت غذایی را تأمین کرد؛ موفقیتی که ناظران بینالمللی در اجلاسهای شانگهای و بریکس آن را «نمونهای از تابآوری کمنظیر» ارزیابی کردند.
به گزارش خبرنگار داواننیوز، وزیر جهاد کشاورزی در برنامه گفتوگوی ویژه خبری شبکه خبر سیما، با تشریح جزئیات این تجربه و ارائه آمار و اطلاعات مستند، تصویری شفاف از سیاستهای اتخاذشده و دستاوردهای حاصله ارائه کرده است. این گزارش به بازخوانی و تحلیل ابعاد مختلف این مصاحبه میپردازد.
تأمین امنیت غذایی در کانون راهبردهای ملی
نگاه راهبردی به امنیت غذایی در سیاستهای دولت
غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، در ابتدای سخنان خود با تأکید بر جایگاه محوری امنیت غذایی در سلسلهمراتب اولویتهای ملی، اظهار داشت: امنیت غذایی از بنیادیترین نیازهای هر جامعهای محسوب میشود که در شرایط بحرانی نظیر جنگ، بلایای طبیعی یا تحریمهای اقتصادی، اهمیت راهبردی آن چندین برابر میشود. دشمنان نظام جمهوری اسلامی با آگاهی از این واقعیت، همواره اختلال در این حوزه را به عنوان یکی از اهداف اصلی اقدامات خصمانه خود دنبال میکردند.
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به پیچیدگیهای مدیریت زنجیرهتأمین غذا در شرایط بحران، خاطرنشان کرد: آنچه در این مدت در حوزه مدیریت امنیت غذایی رخ داد، یک اقدام برجسته و فراتر از انتظارات بود؛ موضوعی که صرفاً به ارزیابیهای داخلی محدود نمیشود، بلکه ناظران و مقامات بینالمللی نیز به صراحت بر موفقیت ایران در این عرصه صحه گذاشتهاند.
اذعان ناظران بینالمللی؛ ایران الگوی تابآوری
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به حضور خود در دو نشست مهم بینالمللی پس از پایان جنگ، جزئیات جالبی از بازخورد جامعه جهانی نسبت به عملکرد ایران ارائه کرد: پس از اتمام جنگ، در اجلاس وزرای کشاورزی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای و همچنین نشست وزرای کشاورزی کشورهای عضو بریکس شرکت کردم. در هر دو رویداد بینالمللی، مقامات و وزرای کشورهای مختلف بهطور خاص به موضوع تابآوری جمهوری اسلامی ایران در حوزه امنیت غذایی اشاره کردند.
وی افزود: بسیاری از این مقامات با ابراز شگفتی از نحوه مدیریت شرایط در ایران، این موفقیت را به مردم و دولت کشورمان تبریک گفتند و آن را به عنوان نمونهای عینی از مقاومت اقتصادی و توانمندی مدیریتی در شرایط سخت مورد تمجید قرار دادند.
نوری با تأکید بر اهمیت این اذعان بینالمللی تصریح کرد: این موضوع در نشست اخیر نیز به کرات مورد تأکید قرار گرفت و نشان داد که تجربه موفق ایران در مدیریت امنیت غذایی در شرایط بحران، اکنون به عنوان یکی از مطالعات موردی در محافل تخصصی بینالمللی مطرح است.
راهبرد افزایش ذخایر راهبردی؛ موفقیتی بیسابقه
برنامهریزی پیشدستانه دولت
وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود، به تشریح مهمترین اقدام دولت در حوزه تأمین امنیت غذایی در ماههای منتهی به جنگ پرداخت و گفت: با تأکیدات ویژه رئیسجمهور و همزمان با آغاز به کار دولت جدید، حدود یک ماه پس از استقرار، برنامه جامع افزایش ذخایر راهبردی کشور در دولت به تصویب رسید. همزمان با این برنامه، تمامی تدابیر و تمهیدات لازم برای مواجهه با شرایط اضطراری نیز پیشبینی و اجرایی شد.
نوری با اشاره به نتایج این برنامهریزی دقیق، اظهار داشت: با پشتیبانی این برنامهریزیها، در زمان جنگ ۱۲ روزه، کشور بدون کوچکترین اختلالی در فرآیند خدماترسانی، بهویژه در حوزه امنیت غذایی، از بحران عبور کرد.
موجودی بیسابقه کالاها در زمان آغاز جنگ
وزیر جهاد کشاورزی با ارائه آماری قابل توجه از میزان آمادگی کشور در زمان شروع جنگ، گفت: در زمان آغاز جنگ، کشور دارای موجودی کالایی بود که در نوع خود بیسابقه محسوب میشد؛ بهگونهای که حتی در دوران صلح و عادی نیز چنین سطح بالایی از ذخایر راهبردی در سابقه تاریخی کشور ثبت نشده بود. این وضعیت، حاصل برنامهریزیهای دقیق و تدابیر انجامشده در ماههای پیش از بحران بود.
وی با تأکید بر عملکرد موفق کشور در مدیریت این بحران افزود: جمهوری اسلامی ایران بدون کوچکترین مشکلی در حوزه امنیت غذایی از این بحران عبور کرد. حتی ذخایر استراتژیک کشور در این دوره دستنخورده باقی ماند و نکته قابل توجه اینکه، با گذشت نزدیک به چهار ماه از جنگ، تا به امروز حتی یک کیلوگرم از نهادههای دامی و ذخایر راهبردی مصرف نشده است. این آمار بهخوبی نشاندهنده وفور کالا و مدیریت مطلوب در کشور است.
درسآموزی از بحران و تقویت آمادگیها
نوری در خصوص رویکرد دولت نسبت به تداوم این موفقیتها تصریح کرد: پس از عبور موفقیتآمیز از مرحله نخست جنگ، از تجارب ارزشمند بهدستآمده بهرهبرداری کردیم و در ماههای بعد، با تقویت هرچه بیشتر زیرساختها و تمهیدات لجستیکی، آمادگی کشور را به سطح بالاتری ارتقا دادیم تا با آمادگی کاملتری وارد مرحله سوم جنگ تحمیلی شویم.
خودکفایی در کشاورزی؛ جهشی قابل توجه تا افق ۱۴۰۴
وضعیت موجود و اهداف تعیینشده
وزیر جهاد کشاورزی با ارائه تحلیلی جامع از وضعیت خودکفایی در بخش کشاورزی اظهار داشت: در حال حاضر، میزان خودکفایی در حوزه کشاورزی حدود ۸۵ درصد است و ۱۵ درصد مابقی از طریق واردات تأمین میشود. در این حوزه، نزدیک به ۱۶ میلیارد دلار واردات انجام میشود که در مقابل، حدود ۸ میلیارد دلار صادرات داریم.
وی با اشاره به برنامههای تحولی وزارت جهاد کشاورزی افزود: یکی از مأموریتهای اساسی وزارت جهاد کشاورزی که اکنون با جدیت دنبال میشود، رسیدن به خودکفایی صددرصدی است. این هدفگذاری در برنامه هفتم توسعه بهصورت شفاف مشخص شده و تمامی اقدامات اجرایی متناسب با آن ساماندهی شده است.
تأکید ویژه رئیسجمهور بر بهرهوری و خوداتکایی
نوری با اشاره به پیگیریهای مستمر رئیسجمهور در این حوزه گفت: رئیسجمهور بهصورت ویژه به موضوع خودکفایی در حوزه کشاورزی، ارتقای بهرهوری، استفاده بهینه از منابع و دستیابی به یک اتکای پایدار و محکم اهتمام دارند و این موضوع بهطور ماهانه در جلسات مربوطه پیگیری میشود.
وی در خصوص هدفگذاری برای محصولات راهبردی افزود: در برخی حوزههای کشاورزی نظیر دانههای روغنی که در حال حاضر حدود ۹۰ درصد نیاز از طریق واردات تأمین میشود، افزایش ۴۰ درصدی خودکفایی هدفگذاری شده است.
وزیر جهاد کشاورزی پیشبینی کرد: خودکفایی در حوزه کشاورزی تا پایان برنامه هفتم توسعه، از ۸۵ درصد به بالای ۹۰ درصد ارتقا خواهد یافت.
اصلاح نظام یارانهها؛ پایان انحراف و شفافیت در پرداختها
ناکارآمدی مدل پیشین
وزیر جهاد کشاورزی در تشریح رویکرد جدید دولت در نظام پرداخت یارانهها، به نقد مدل سنتی پرداخت و گفت: در ساختار پیشین، یارانهها در ابتدای زنجیره تأمین به واردکننده پرداخت میشد؛ به این معنا که واردکننده با استفاده از ارز ارزان، کالا را از خارج تأمین میکرد. در چنین شرایطی، تولیدکننده داخلی عملاً از این روند منتفع نمیشد و تولید داخل در برابر کالای وارداتی ارزانقیمت، از توجیه اقتصادی لازم برخوردار نبود.
وی برای روشنتر شدن موضوع، به یک مثال عینی اشاره کرد: در حوزه دانههای روغنی، قیمت تمامشده تولید داخلی حدود ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم بود، اما با استفاده از ارز ترجیحی، همان محصول وارداتی حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان تمام میشد. در نتیجه، کارخانههای روغنکشی از دانه وارداتی استفاده میکردند و تولیدکننده داخلی با مشکل فروش مواجه میشد.
اصلاح سیاستها و اثرات مثبت آن
نوری با اشاره به اصلاح این رویکرد اظهار داشت: این وضعیت مانع اصلی تحقق اهداف توسعهای در بخش کشاورزی بود. با اصلاح سیاستها، مسیر برای پیشرفت در این بخش هموار شد؛ از جمله اصلاح قیمت گندم و تعیین قیمت واقعی محصولات، بهگونهای که درآمد واقعی به دست کشاورزان برسد.
وزیر جهاد کشاورزی در خصوص نحوه هزینهکرد منابع صرفهجوییشده افزود: همزمان با این اصلاحات، منابعی که پیشتر در مسیرهای ناصحیح هدر میرفت، مستقیماً در قالب کالابرگ در اختیار مردم قرار گرفت. این سازوکار جدید تضمین میکند که یارانه بدون انحراف و با کمترین اتلاف، به دست مصرفکننده نهایی برسد.
وی خاطرنشان کرد: در گذشته انحراف قابلتوجهی در مسیر پرداخت یارانهها وجود داشت، اما اکنون این منابع بهجای ایجاد اختلال در بازار، مستقیماً در قالب کالابرگ به مردم اختصاص مییابد.
خسارتهای جنگ بر بخش کشاورزی
هزینههای انسانی؛ جبرانناپذیرترین خسارتها
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به ابعاد آسیبهای وارده به بخش کشاورزی در جریان جنگ اخیر، با تأکید بر هزینههای انسانی گفت: مهمترین و سنگینترین آسیبی که در این حوزه متحمل شدیم، خسارتهای انسانی بود. در جریان جنگ تحمیلی سوم، ۱۱ نفر از همکاران شاغل در وزارت جهاد کشاورزی به شهادت رسیدند. همچنین ۷۰ نفر از تولیدکنندگان فعال در مزارع، فارمهای دامپروری، مزارع پرورش میگو و ماهی، بنادر صیادی و سالنهای تولید، جان خود را از دست دادند. این خسارتها برای ما بسیار سنگین و بهکلی جبرانناپذیر است.
خسارتهای مالی؛ برآورد ۳۰ هزار میلیارد تومانی
نوری در خصوص خسارتهای مالی وارده نیز اظهار داشت: علاوه بر خسارتهای انسانی، واحدهای تولیدی در سراسر کشور آسیبهای مالی قابلتوجهی دیدند. برآوردهای اولیه نشان میدهد حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم به این واحدها وارد شده است. همچنین بخش قابلتوجهی از زیانها بهصورت عدمالنفع در بخشهای مختلف ایجاد شده که همچنان در دست بررسی و جمعبندی نهایی است.
وزیر جهاد کشاورزی در خصوص اقدامات جبرانی گفت: تا این لحظه اقدام عملی برای جبران این خسارتها انجام نشده است. دولت در حال بررسی، جمعبندی و اولویتبندی دقیق خسارتهاست تا درباره نحوه و میزان جبران آنها تصمیمگیری نهایی را انجام دهد.
خرید تضمینی گندم؛ رکوردی تاریخی در حمایت از کشاورزان
ارزش ۱۹۰ هزار میلیارد تومانی خریدها
وزیر جهاد کشاورزی با ارائه جدیدترین آمار از خرید تضمینی گندم در سال جاری گفت: ارزش گندم خریداریشده از کشاورزان تاکنون حدود ۱۹۰ هزار میلیارد تومان برآورد میشود که در نوع خود رکوردی قابلتوجه محسوب میشود. از این مبلغ، تاکنون حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان به حساب کشاورزان واریز شده است.
وی با اشاره به تأکید رئیسجمهور بر تسریع در پرداختها افزود: با دستور و تأکید ویژه رئیسجمهور، سازمان برنامه و بودجه متعهد شده است که پرداختها بهصورت هفتگی ادامه پیدا کند تا کشاورزان هرچه سریعتر و بدون دغدغه، مطالبات خود را دریافت کنند.
پیشبینی تولید ۱۴ میلیون تن گندم
نوری در خصوص میزان خرید تضمینی و تولید کل گندم کشور اظهار داشت: برآوردها نشان میدهد میزان خرید تضمینی گندم حدود ۹.۵ تا ۱۰ میلیون تن خواهد بود که احتمال افزایش این رقم نیز وجود دارد. در مجموع، پیشبینی میشود تولید کل گندم کشور بین ۱۳.۵ تا ۱۴ میلیون تن باشد، زیرا در برخی مناطق کشور محصول همچنان در مرحله رشد قرار دارد.
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به خودکفایی در تأمین نان کشور تصریح کرد: مصرف گندم در بخش خبازی و نانوایی کشور حدود ۱۰ میلیون تن برآورد میشود. با توجه به میزان خرید تضمینی پیشبینیشده، میتوان گفت کل نیاز این بخش از تولید داخلی تأمین شده و نیازی به واردات برای تأمین مصرف داخلی نداریم.
وی در خصوص سیاستهای واردات و صادرات گندم گفت: واردات گندم صرفاً با هدف تقویت ذخایر استراتژیک کشور انجام میشود. در حال حاضر نیز هیچ برنامهای برای صادرات گندم وجود ندارد، چراکه اولویت اصلی، حفظ و نگهداری ذخایر راهبردی است. البته در حوزه واردات و صادرات سایر مواد غذایی و محصولات کشاورزی، برنامههای گستردهتری طراحی شده است.
تحلیل جامع از نوسانات قیمتی؛ علل و راهکارها
اصلاح ارزی؛ گامی در مسیر شفافیت
وزیر جهاد کشاورزی با ارائه تحلیلی دقیق از دلایل افزایش قیمتها در ماههای اخیر گفت: یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت در بازار، بهویژه در حوزه کالاهای اساسی، اصلاح نظام ارزی بود که در دیماه سال گذشته اجرایی شد. این اصلاحات با هدف جلوگیری از انحراف منابع و تضمین رسیدن یارانهها به دست مصرفکننده نهایی صورت گرفت و در این چارچوب، مبلغ یک میلیون تومان بهصورت کالابرگ به حساب همه ایرانیان واریز شد.
نوری افزود: طبیعی است که چنین تغییری در نظام تأمین کالاهای اساسی، بخشی از هزینه تمامشده محصولاتی مانند مرغ، لبنیات و گوشت را افزایش دهد، اما این هزینه در مقابل شفافیت کامل در پرداخت یارانهها و جلوگیری از انحراف ۱۰۰ درصدی منابع، کاملاً بهصرفه و منطقی بود.
تأثیر مستقیم جنگ بر هزینههای لجستیکی
وزیر جهاد کشاورزی به تأثیر شرایط جنگی بر افزایش هزینهها اشاره کرد و گفت: بخشی از افزایش قیمتهایی که در ماههای اخیر شاهد بودهایم، بهطور مستقیم ناشی از شرایط جنگی است. در این دوره، هم قیمتهای جهانی با افزایش مواجه شد و هم هزینههای حملونقل به شکل بیسابقهای بالا رفت.
وی با ارائه نمونههایی عینی از افزایش هزینهها تصریح کرد: پیش از جنگ، حمل یک کانتینر از هند به ایران حدود ۲۰۰۰ دلار هزینه داشت، اما در شرایط جنگی این رقم به حدود ۶۰۰۰ دلار افزایش یافت. همچنین حمل یک کامیون کالا از بندر مرسین ترکیه به بندر سهلان تبریز که قبلاً حدود ۹۵۰ دلار بود، به حدود ۲۲۵۰ دلار رسید. این اعداد بهخوبی نشاندهنده افزایش چشمگیر هزینههای لجستیکی است.
نوری با اشاره به تأثیر این افزایش هزینهها بر کالاهای کشاورزی افزود: کالاهای کشاورزی معمولاً حجیم و سنگین هستند و بنابراین به شدت تحت تأثیر کرایه حملونقل قرار میگیرند. افزایش هزینه حمل بهطور مستقیم بر قیمت نهایی این محصولات اثر میگذارد.
آسیب به زنجیره تأمین بستهبندی
وزیر جهاد کشاورزی به آسیبهای وارده به صنایع بستهبندی در شرایط جنگ نیز اشاره کرد: برخی صنایع بهشدت آسیب دیدند؛ بهویژه در حوزه بستهبندی که تأثیر مستقیمی بر قیمت نهایی کالاها دارد. برای مثال، بطری پلاستیکی ۸۱۰ گرمی که روغن در آن بستهبندی میشود، پیش از جنگ حدود ۵ هزار تومان هزینه داشت، اما در شرایط جنگی و پس از آسیبهای وارده به زنجیره تأمین، قیمت آن به حدود ۲۰ هزار تومان رسید. همچنین قیمت یک گونی آرد از حدود ۷ هزار تومان به ۳۲ هزار تومان افزایش پیدا کرد.
نوری جمعبندی کرد: مجموعهای از عوامل ناشی از شرایط جنگی بر قیمتها اثر گذاشت. هزینه تأمین کالا در خارج از کشور افزایش یافت و شرایط تحویل کالا تغییر کرد؛ بهگونهای که قبلاً کالاها در بنادر تحویل داده میشد، اما اکنون باید در مبادی مرزی تحویل گرفته میشد که همه این موارد بر قیمت نهایی کالاها تأثیرگذار بود.
سیاستهای داخلی و هزینههای تولید
افزایش حقوق و دستمزد؛ هزینهای اجتنابناپذیر
وزیر جهاد کشاورزی به سایر عوامل داخلی مؤثر بر افزایش قیمتها اشاره کرد و گفت: بخشی از افزایش قیمت کالاها به تصمیمات داخلی بازمیگردد که در راستای حمایت از اقشار آسیبپذیر جامعه اتخاذ شده است. برای مثال، افزایش حدود ۶۰ درصدی حقوق و دستمزد کارگران، اگرچه هزینه تولید را بالا برده، اما اقدامی ضروری و اجتنابناپذیر برای حمایت از معیشت جامعه کارگری بوده است.
وی افزود: در حوزه حملونقل نیز به دلیل افزایش هزینههای استهلاک ناوگان و هزینههای زندگی رانندگان، کرایهها در حدود یک سال گذشته نزدیک به ۹۰ درصد افزایش داشته است که این موضوع بهطور مستقیم به هزینه نهایی کالاها اضافه شده است.
تغییرات مالیاتی و گمرکی؛ تأثیر بر قیمت تمامشده
نوری به تغییرات اعمالشده در سیاستهای مالیاتی و گمرکی نیز اشاره کرد: امسال تغییراتی در سیاستهای مالیاتی و گمرکی اعمال شد که بر قیمت تمامشده کالاها مؤثر بوده است. مالیات بر ارزش افزوده برای کالاهای اساسی که پیشتر اعمال نمیشد، به حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد رسیده است. همچنین حقوق گمرکی این کالاها از یک درصد به پنج درصد افزایش یافته که این موارد نیز به افزایش قیمت تمامشده کالاها انجامیده است.
فصل نهم؛ نظارت بر بازار و روند کاهش تورم
عملکرد نظارتی گسترده در ماههای اخیر
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اقدامات نظارتی گسترده وزارت جهاد کشاورزی و دستگاههای مرتبط گفت: با وجود افزایش هزینهها، در حوزه کالاهای اساسی گرانفروشی فاحش و گسترده مشاهده نمیشود. طی چهار ماه گذشته، بیش از ۷۰ هزار بازرسی از بازار انجام شده و پروندههایی به ارزش بیش از هشت هزار میلیارد تومان با همکاری سازمان حمایت، سازمان تعزیرات و اصناف تشکیل شده است. تخلف ممکن است در مواردی رخ دهد، اما بهصورت گسترده گزارش نشده است.
کاهش تورم مواد غذایی در سه ماه اخیر
نوری با اشاره به روند کاهشی تورم کالاهای اساسی اظهار داشت: بررسیهای آماری نشان میدهد در سه ماه اخیر، تورم کالاهای اساسی روند کاهشی داشته است. در اردیبهشت ماه، تورم ماهانه مواد غذایی حدود ۷ تا ۸ درصد بود که از شاخص تورم کل پایینتر قرار داشت و نشان میدهد که برخی بخشهای دیگر اقتصادی تورم بیشتری را تجربه کردهاند.
شرایط دشوار تولیدکنندگان؛ قیمتهای پایینتر از تعادل
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به وضعیت نامناسب برخی تولیدکنندگان گفت: با وجود افزایش قیمت برای مصرفکننده، تولیدکنندگان نیز شرایط دشواری را تجربه میکنند. برای نمونه، اگر قیمت تعادلی مرغ حدود ۳۷۰ تا ۳۸۰ هزار تومان برآورد شود، در حال حاضر در حدود ۳۳۰ تا ۳۳۵ هزار تومان عرضه میشود. در بازار تخممرغ نیز شرایط مشابهی وجود دارد و بسیاری از تولیدکنندگان نهتنها سودی ندارند، بلکه به سمت زیاندهی حرکت کردهاند.
راهبردهای آتی برای کاهش هزینهها و حمایت از تولید
تقویت روستابازارها؛ کاهش فاصله قیمت تولیدکننده تا مصرفکننده
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به برنامههای آتی وزارت متبوع خود برای کاهش هزینههای تولید و حمایت از مصرفکنندگان گفت: باید کمک شود که قدرت خرید مردم افزایش پیدا کند. ما همچنان بر روی کاهش هزینههای تمامشده با جدیت کار میکنیم و بر ارتقای بهرهوری متمرکز هستیم تا هزینههای تولیدی تا حد امکان پایینتر بیاید. این اقدامات هرچند بهظاهر جزئی و خرد هستند، اما در مجموع به کاهش قیمتها کمک خواهند کرد.
نوری با اشاره به یکی از برنامههای کلیدی وزارت جهاد کشاورزی افزود: روستابازارها را ایجاد و تقویت میکنیم تا فاصله قیمتی از تولیدکننده تا مصرفکننده کاهش پیدا کند. این رویکرد، ضمن حذف واسطههای غیرضروری، به نفع هر دو گروه تولیدکننده و مصرفکننده خواهد بود.
وی در خصوص لزوم اقتصادی بودن تولید تأکید کرد: راههای بسیار زیادی در پیش داریم تا هزینه تمامشده را تا حد امکان پایین بیاوریم، اما تولید زمانی میتواند ادامه داشته باشد که هزینههای آن پوشش داده شود و سود ناچیزی نیز برای تداوم فعالیت وجود داشته باشد.
پیشبینی بازگشت قیمتها به شرایط تعادلی
زمانبر بودن اثرگذاری نوسانات بر بازار محصولات پروتئینی
وزیر جهاد کشاورزی در خصوص زمان بازگشت قیمتها به شرایط تعادلی و ثبات، با ارائه تحلیلی دقیق بر اساس ویژگیهای تولید در بخش کشاورزی گفت:به دلیل ماهیت چرخههای تولید در بخش دام و طیور، آثار قیمتی جنگ بهتدریج و با گذشت زمان تخلیه میشود. خوشبختانه با رفع سایه جنگ، هزینههای ریسک و حملونقل بهطور قابلتوجهی کاهش یافته و پیشبینی میشود با تداوم ثبات در شرایط، بازار بهتدریج به سمت تعادل حرکت کند.
نوری با اشاره به دورههای مختلف تولید در بخشهای کشاورزی افزود: برخی آثار اقتصادی ناشی از شرایط جنگی، بهصورت آنی در قیمت نهایی کالاها نمود پیدا نمیکند. بهطور مثال، نوسانات قیمتی نهادههایی مانند ذرت که به دلیل شرایط جنگی رخ داد، هنوز بهطور کامل در زنجیره تولید مرغ و تخممرغ ننشسته است و تأثیر نهایی آن بر قیمت مصرفکننده نیازمند سپری شدن زمان است.
وی با اشاره به زمانبر بودن تأثیرگذاری تغییرات قیمت نهادهها بر محصولات نهایی تصریح کرد: تبدیل نهادههای دامی به تخممرغ حدود یک هفته، به مرغ گوشتی حدود دو ماه و به گوشت قرمز حدود ۶ ماه زمان نیاز دارد. بنابراین نمیتوان تاریخ دقیقی برای بازگشت به قیمتهای پیش از جنگ تعیین کرد، چرا که این فرآیند تابعی از دوره بازتولید در واحدهای پرورشی است.
کاهش هزینههای حملونقل پس از رفع محاصره
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به تأثیر مثبت رفع محدودیتها بر کاهش هزینهها گفت: برخی هزینهها با رفع محدودیتها بهسرعت در حال تعدیل است. با اعلام رسمی رفع محاصره و بازگشایی مسیرهای مواصلاتی، هزینههای حملونقل بهطور ملموسی کاهش یافته است. با این حال، تعدیل سایر هزینهها که ریشه در شرایط سخت دوران جنگ داشت، نیازمند زمان است تا بهتدریج آثار کاهشی خود را بر قیمت نهایی نشان دهد.
کاهش ریسکهای تجاری و بهبود فضای روانی بازار
نوری در پایان با اشاره به اهمیت فضای روانی بازار در تعیین قیمتها خاطرنشان کرد: نکته مهم، کاهش ریسکهای تحمیلشده بر تجارت کشور است. با کمرنگ شدن سایه جنگ، علاوه بر کاهش هزینههای عملیاتی و لجستیکی، فضای روانی بازار نیز تغییر کرده که این خود یکی از مؤلفههای اصلی بازگشت به ثبات و تعادل قیمتی محسوب میشود.
وی با تأکید بر عزم وزارت جهاد کشاورزی برای تداوم مدیریت مطلوب بازار افزود: مدیریت وزارت جهاد کشاورزی با تمرکز بر حفظ وفور کالا و کاهش هزینههای جانبی، تمام تلاش خود را بهکار گرفته تا با تداوم آرامش در بازار، اثرات مثبت کاهش هزینههای تولید بهزودی در سفره مردم نمایان شود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، آنچه از مجموعه سخنان وزیر جهاد کشاورزی برمیآید، تصویر یک مدیریت جامع و چندلایه در حوزه امنیت غذایی است که با تکیه بر برنامهریزی پیشدستانه، اصلاح ساختارهای ناکارآمد، نظارت مستمر بر بازار و تعامل با تولیدکنندگان، توانسته است کشور را از یکی از سختترین بحرانهای اقتصادی با سربلندی عبور دهد.
اقدامات انجامشده در حوزه افزایش ذخایر راهبردی، اصلاح نظام یارانهها، خرید تضمینی گندم و حمایت از تولیدکنندگان، نشاندهنده رویکردی جدید و نتیجهمحور در سیاستگذاری اقتصادی کشور است که با وجود تمامی فشارها و تهدیدها، توانسته است امنیت غذایی را به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتدار ملی، حفظ و تثبیت کند.
همچنین، اذعان ناظران و مقامات بینالمللی به موفقیت ایران در مدیریت این بحران، نشاندهنده جایگاه روزافزون جمهوری اسلامی ایران در عرصه اقتصادی منطقه و جهان است که میتواند به عنوان الگویی موفق برای سایر کشورهای درگیر بحرانهای مشابه مطرح شود.

اقتصاد
رشد ۱۰ درصدی تولید چای در کشور؛ ۹۱ هزار تن برگ سبز خریداری شد
با وجود افزایش ۱۰ درصدی تولید و پرداخت ۱۳۴ میلیارد تومان تسهیلات ۴ درصدی به چایکاران، صنعت چای ایران در آستانه فصل برداشت پاییزه با چالش جدی تأمین ۴۰۰ میلیارد تومان باقیمانده از تعهدات دولتی و ضرورت حفظ باغات در گیلان و مازندران مواجه است؛ هرچند صادرات ۴ هزار تنی به اروپا و آسیا، نویدبخش تعادل در بازار داخلی است.

پایگاه خبری داواننیوز: صنعت چای کشور در فصل برداشت امسال با رشد قابل توجهی همراه بوده و آمارهای رسمی نشان از افزایش ۹ تا ۱۰ درصدی تولید نسبت به سال گذشته دارد. رئیس سازمان چای کشور با اعلام آخرین وضعیت تولید، خرید برگ سبز، پرداخت مطالبات و بازار داخلی و خارجی، از برنامههای حمایتی و راهبردهای این سازمان برای تقویت جایگاه چای ایرانی پرده برداشت.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ما، حبیب جهانساز با ارائه گزارشی جامع از روند فعلی صنعت چای، اظهار داشت: تاکنون بیش از ۹۱ هزار تن برگ سبز چای از باغات استانهای شمالی خریداری شده که ارزش ریالی آن به حدود ۳ هزار و ۳۳۹ میلیارد تومان رسیده است. وی با اشاره به تداوم عملیات برداشت، افزود: به طور میانگین روزانه ۸۰۰ تن برگ سبز توسط چایکاران برداشت و روانه کارخانجات میشود.
رئیس سازمان چای کشور با بیان اینکه تولید چای خشک از مرز ۲۰ هزار و ۸۰۰ تن عبور کرده، تصریح کرد: کارخانجات چایسازی همچنان با تقاضای بالا برای دریافت برگ سبز مواجه هستند و فصل برداشت تا پایان مهرماه ادامه خواهد داشت.
وضعیت مالی و تسهیلات حمایتی:
جهانساز در خصوص مطالبات چایکاران، از پرداخت حدود ۷۵ درصد مبالغ خرید برگ سبز خبر داد و گفت: سهم دولت در این بخش به ۴۰۰ میلیارد تومان رسیده و ۴۰۰ میلیارد تومان دیگر نیز باقی مانده که بهزودی پرداخت خواهد شد. وی همچنین از اختصاص ۱۳۴ میلیارد تومان تسهیلات با نرخهای ترجیحی در سال مالی ۱۴۰۵ یاد کرد و افزود: نرخ سود این تسهیلات برای چایکاران ۴ درصد و برای کارخانجات ۸ درصد تعیین شده است.
رئیس سازمان چای کشور با اشاره به اصلاحات استاندارد در بازار داخلی، اعلام کرد: انواع چای تولیدی آماده عرضه به سبد خانوار است و سیاست اصلی، افزایش مصرف چای داخلی و کاهش وابستگی به واردات، همراه با تأمین کامل نیاز بازار میباشد. در حوزه صادرات نیز از صادرات ۴ هزار تن چای به کشورهای همسایه، اروپایی و آسیایی خبر داد و تأکید کرد: واردات صرفاً به میزان نیاز و برای تکمیل تقاضای بازار انجام میشود.
جهانساز در بخش پایانی سخنان خود، حفظ کاربری اراضی باغی و زراعی بهویژه باغات چای در گیلان و مازندران را خط قرمز سازمان برشمرد و گفت: هرگونه تغییر کاربری صرفاً در چارچوب قوانین و ضوابط مجاز خواهد بود. وی حمایت از چایکاران، تثبیت باغات، توسعه صادرات و بهرهمندی از تسهیلات هدفمند را محورهای اصلی برنامههای سازمان چای کشور اعلام کرد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، با توجه به رشد تولید داخلی، افزایش پرداخت مطالبات، و سیاستهای متوازن در حوزه واردات و صادرات، به نظر میرسد صنعت چای کشور در مسیر خودکفایی نسبی و ارتقای کیفیت گام برمیدارد. اما تحقق کامل اهداف مستلزم استمرار حمایتهای دولتی، مدیریت بهینه منابع آبی و هوشمندی در بازاریابی محصولات ایرانی در عرصه بینالمللی است. سازمان چای کشور تأکید دارد که با حفظ باغات و افزایش بهرهوری، میتوان سهم چای داخلی را در سبد مصرفی خانوار به سطح مطلوبتری رساند.
اقتصاد
هشدار معاون وزیر جهاد کشاورزی: قیمتشکنیِ غیرواقعی، تولید را تهدید میکند
در شرایطی که نرخ تورم روند کاهشی ملایمی به خود گرفته، معاون برنامهریزی وزارت جهاد کشاورزی با ترسیم خط قرمز اقتصادی برای سیاستگذاران، اعلام کرد: کاهش قیمت کالاهای کشاورزی تا مرز زیاندهی تولیدکننده، نه تنها تورم را مهار نمیکند، بلکه با توقف واردات صرفهدار (همانند ذرت) و کاهش سطح زیر کشت، زنجیره تأمین را با بحران روبهرو میکند و روند افزایش مجدد قیمتها در ماههای آینده را تسریع میبخشد.

پایگاه خبری داواننیوز: اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، نسبت به عواقب کاهش قیمتهای کشاورزی به زیر سطح اقتصادی هشدار داد و بر لزوم شکلگیری «قیمتهای تعادلی» برای حفظ منافع تولیدکننده و مصرفکننده تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ما، نشست تخصصی کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای کشاورزی امروز سهشنبه (۲۰ مرداد ماه) با محوریت بررسی وضعیت نرخها و مدیریت زنجیره تأمین برگزار شد. اکبر فتحی در این جلسه با اشاره به نوسانات فصلی بازار، اظهار داشت که کاهش طبیعی قیمت محصولات در فصل برداشت، نباید بهانهای برای اعمال فشارهای غیرکارشناسی بر زنجیره تولید شود.
وی با تأکید بر این نکته کلیدی که «فشار برای کاهش قیمت کالاها به زیر سطح اقتصادی، در نهایت به زیان مصرفکننده تمام خواهد شد»، تصریح کرد: اگر قیمتها از مرز بهرهوری اقتصادی پایینتر روند، انگیزه تولید از بین رفته و در میانمدت، کشور با کمبود عرضه و افزایش مجدد قیمتها مواجه خواهد شد. بنابراین، مدیریت هوشمندانه فاصله «تولید تا مصرف» و حذف واسطههای غیرضروری، مهمتر از کاهش دستوری قیمتهاست.
معاون وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود به روند تورم در ماههای اخیر اشاره کرد و گفت: نرخ تورم از خردادماه سیر نزولی ملایمی به خود گرفته و پیشبینی میشود در ماههای آینده، بازار به ثبات و تعدیل نسبی دست یابد. وی تأکید کرد که تحلیل قیمتها باید بر اساس «نرخهای ارشادی جدید» صورت گیرد، نه دادههای تاریخی، چرا که با توجه به آزادسازی نرخ ارز، بازگشت قیمتها به سطوح پیشین ممکن نیست و این انتظار، خطایی راهبردی در تحلیل بازار است.
فتحی در تشریح وضعیت دو محصول راهبردی، به موضوع قیمت برنج ایرانی اشاره و بیان کرد: نوسانات قیمت برنج در استانهای شمالی و بازار خردهفروشی در فصل برداشت، یک روند فصلی و قابل پیشبینی است که جای نگرانی ندارد و با پایان فصل، مجدداً به تعادل میرسد.
وی در خصوص بازار ذرت نیز با ارائه یک تحلیل اقتصادی جالب توجه گفت: کاهش قیمت ذرت تا آستانه ۴۰ هزار تومان، به گونهای شد که ثبت سفارشهای وارداتی برای فعالان اقتصادی به صرفه نبود و عملاً واردات متوقف شد. این موضوع نشان میدهد که قیمتها باید در محدودهای قرار گیرند که هم تأمین مستمر کالا در بازار تضمین شود و هم حاشیه سود عادلانه برای تولیدکننده داخلی حفظ گردد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، اظهارات معاون وزیر جهاد کشاورزی نشاندهنده تغییر رویکرد از سیاستهای قیمتگذاری دستوری به سمت تنظیمگری هوشمندانه بازار است. کارشناسان اقتصادی معتقدند که یافتن نقطه تعادل میان قیمت تمامشده تولید و قدرت خرید مصرفکننده، کلید اصلی تحقق امنیت غذایی پایدار در شرایط تورمی کنونی است. هرگونه مداخله شتابزده برای کاهش قیمت، ضمن تضعیف تولید داخلی، چرخه معیوب کمبود و گرانی را در آینده تشدید خواهد کرد.
اقتصاد
فتحی عنوان کرد: از سرکوب قیمت تا اقتصاد تولید؛ ۶۰ همت اوراق و کاهش ۱۰۰ درصدی بروکراسی
اکبر فتحی، معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، روز گذشته در تشریح عملکرد دوساله این وزارتخانه اعلام کرد: «برای نخستین بار، سیاستهای تنظیم بازار از سرکوب قیمت به اقتصادی سازی تولید تغییر جهت داده، کارگروه امنیت غذایی مستقل شد، و پرداخت خسارت های بیمه به روز گردید؛ تحولاتی که با وجود مقاومت های اجرایی، اکنون به جذب ۶۰ همت اوراق مالی انجامیده است.

پایگاه خبری داواننیوز: معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی از تحول بنیادین در سیاستهای این وزارتخانه طی دو سال گذشته خبر داد و گفت: با تشکیل کارگروههای تخصصی تنظیم بازار و امنیت غذایی، راهاندازی سامانه های یکپارچه، و جذب ۶۰ همت اوراق مالی، گامهای عملی برای اقتصادیسازی تولید و عبور از سیاستهای قیمتسرکوبکننده برداشته شده است.
به گزارش خبرنگار ما، وزارت جهاد کشاورزی در دو سال اخیر دستخوش تغییرات بنیادین در حوزه سیاستگذاری، ساختار اجرایی و شفافسازی فرآیندها شده است. اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و اقتصادی این وزارتخانه، روز شنبه (۱۷ مردادماه) در جلسه شورای مدیران، گزارشی از عملکرد دوساله ارائه کرد که نشاندهنده حرکت از رویکردهای سنتی به سمت مدیریت دادهمحور و اقتصادیسازی تولید است.
تنظیم بازار بدون سرکوب قیمت
فتحی با اعلام تشکیل کارگروه تنظیم بازار محصولات کشاورزی ذیل ستاد تنظیم بازار کشور، این اقدام را گامی بیسابقه در جهت خروج از سیاستهای قیمتسرکوبکننده دانست و تأکید کرد: با وجود مقاومتهای گسترده، موفق شدیم این کارگروه را عملیاتی کنیم تا سیاستهای اقتصادیسازی تولید در سطح ملی دنبال شود.
وی از شکلگیری کارگروه امنیت غذایی در وزارت جهاد کشاورزی پس از کشوقوسهای فراوان خبر داد و آن را اقدامی راهبردی برای تقویت نقش این وزارتخانه در سیاستگذاری کلان امنیت غذایی کشور توصیف کرد.
معاون برنامهریزی و اقتصادی با اشاره به راهاندازی سامانههای نوین و داشبورد مدیریتی، از کاهش ۱۰۰ درصدی بروکراسی و افزایش چشمگیر سرعت صدور مجوزها نسبت به ابتدای دولت چهاردهم سخن گفت و یکپارچگی سامانهها را عامل اصلی این تحول دانست.
اقتصادیسازی تولید با دادههای بهروز
مجموعه سامانههای راهاندازیشده در دولت جدید، به گفته فتحی، محور تحقق هدف اصلی وزارتخانه یعنی «اقتصادیکردن تولید» قرار گرفتهاند. وی همچنین از تشکیل نخستین کارگروه ملی بهینهسازی مصرف انرژی در این وزارتخانه خبر داد و اظهار داشت: برای اولینبار، میزان مصرف انرژی در زیربخشهای مختلف به تفکیک حاملها استخراج شده و این دادهها در تصمیمگیریهای اخیر درباره سوخت نقش تعیینکننده داشتهاند.
فتحی با اشاره به تحول در صندوق بیمه کشاورزی، از بهروز شدن پرداخت خسارتها بدون تأخیر خبر داد و گفت: اگرچه امکان پرداخت کامل وجود ندارد، اما همین تغییر رویه، رضایت استانها را به طور محسوسی افزایش داده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به روشهای نوین تأمین مالی اشاره کرد و گفت: استفاده از ابزارهای غیرنقدی که ابتدا حتی با تردید بانک مرکزی مواجه بود، اکنون به جذب ۶۰ همت اوراق در بخش کشاورزی انجامیده است؛ در حالی که در گذشته حتی جذب یک همت نیز غیرممکن به نظر میرسید.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، گزارش عملکرد دوساله وزارت جهاد کشاورزی نشان از عزم جدی برای عبور از مدیریت سنتی به سمت حکمرانی دادهبنیاد دارد. تشکیل کارگروههای تخصصی، شفافسازی فرآیندها، و حرکت به سوی تأمین مالی نوین، همگی حاکی از تحول در نگرش سیاستگذاران بخش کشاورزی است. با این حال، چالشهایی نظیر پرداخت ناقص خسارتهای بیمهای و مقاومتهای اجرایی در مسیر تنظیم بازار، همچنان نیازمند نظارت و پایش مستمر هستند. آنچه مسلم است، گامهای برداشتهشده در دولت چهاردهم، افق تازهای برای اقتصادیسازی تولید و امنیت غذایی پایدار ترسیم کرده است.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»

























