علوم و آموزش
ترکیب بیوچار و کود مرغی؛ سلامت خاک، افزایش عملکرد گوجهفرنگی
نتایج یک مطالعه دو ساله در دانشگاه جورجیا نشان میدهد که استفاده تلفیقی از بیوچار و کود مرغی در مزارع گوجهفرنگی، منجر به افزایش ۳۴ درصدی حاصلخیزی خاک و رشد ۳۲ درصدی taller گیاهان شده است. این پژوهش که با حمایت SSARE انجام شده، پتانسیل بالای کشاورزی پایدار را در کاهش وابستگی به کودهای مصنوعی و بهبود کیفیت محصول نمایان میکند

پایگاه خبری داوان نیوز: کشاورزان سالهاست که برای حفظ سلامت خاک و کاهش عارضه ظاهری “زیپِرینگ” در گوجهفرنگی با چالش مواجه بودند. اکنون، پژوهشی در دانشگاه جورجیا راهکاری نوین ارائه داده است: ترکیب بیوچار با کود مرغی. این روش نه تنها عیوب ظاهری میوه را تا ۴۷ درصد کاهش میدهد، بلکه با بهبود ماده آلی خاک، گامی بلند در جهت کشاورزی مقاوم و سودآور محسوب میشود.
به گزارش داوان نیوز، نتایج یک پژوهش دو ساله در دانشگاه جورجیا (University of Georgia) پرده از راز تازهای در زمینه کشاورزی پایدار برداشته است. برخلاف باور رایج، این تحقیق نشان میدهد که مادهای به نام «بیوچار» (Biochar) به تنهایی معجزه نمیکند، بلکه ترکیب هوشمندانه آن با کود مرغی به عنوان یک کود آلی، میتواند سلامت خاک را به طور چشمگیری بهبود بخشیده و بهرهوری محصولاتی مانند گوجهفرنگی را افزایش دهد.
این مطالعه که با حمایت مالی برنامه تحصیلات تکمیلی تحقیقات و آموزش کشاورزی پایدار جنوب (SSARE) انجام شد، به رهبری تد مکآووی، استاد باغبانی، و امیلیو سوارز رومرو، دانشجوی کارشناسی ارشد، به بررسی تأثیر بیوچار بر سلامت خاک و عملکرد محصول پرداخت.
پایان یک فرضیه قدیمی: بیوچار به تنهایی کافی نیست
محققان این پروژه که در مزارع جنوب جورجیا اجرا شد، در ابتدا با این فرضیه کار خود را آغاز کردند که بیوچار (زغال زیستی حاصل از تراشههای چوب کاج) یک اصلاحکننده جهانی برای خاک است. با این حال، یافتههای شگفتانگیز آنها نشان داد که عامل اصلی افزایش عملکرد، خود بیوچار نیست، بلکه کود مرغی به عنوان منبع کود طبیعی نقش کلیدی را ایفا میکند. بیوچار اما نقش مکملی حیاتی دارد و مزایایی مانند ترسیب کربن در خاک، تثبیت pH و ارتقای کیفیت نهایی محصول را به همراه میآورد.
تد مکآووی در این باره میگوید: «ما از یک خوشبینی ساده در مورد بیوچار به این باور راسخ رسیدیم که دوام اقتصادی آن مستقیماً به ادغام آن در یک سیستم جامع و مبتنی بر کشاورزی ارگانیک وابسته است. ترویج واقعی کشاورزی پایدار به معنای توصیه یک محصول جادویی نیست، بلکه کمک به کشاورزان برای ایجاد یک سیستم مقاوم، انعطافپذیر و در نهایت، سودآور است.»

دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه جورجیا، امیلیو سوارز رومرو، پوستری از تحقیقات بیوچار را در سمپوزیوم سبزیجات انجمن علوم باغبانی آمریکا در منطقه جنوبی در آتلانتا ارائه میدهد.
نتایج شگفتانگیز: سلامت خاک و رشد بهتر گیاهان
در این پژوهش، پنج میزان مختلف بیوچار (از 0 تا 20 تن در هکتار) با دو منبع کود (کود مصنوعی و کود مرغی) ترکیب و بر روی کشت گوجهفرنگی به روش کشت پلاستیکی آزمایش شد. نتایج نهایی پس از دو فصل رشد، تفاوتهای قابل توجهی را نشان داد:
– افزایش حاصلخیزی خاک: در تیمارهای حاوی مخلوط بیوچار و کود مرغی، ظرفیت تبادل کاتیونی (شاخصی برای سنجش حاصلخیزی خاک) تا ۳۴ درصد افزایش یافت.
– احیای ماده آلی و کربن خاک: در حالی که کودهای مصنوعی باعث کاهش کربن فعال (۵.۲-) و ماده آلی خاک شدند، ترکیب بیوچار و کود مرغی منجر به افزایش ۵.۶ درصدی کربن فعال و ۴.۵ درصدی ماده آلی گردید.
– رشد قویتر گیاه: گیاهان گوجهفرنگی تیمار شده با این ترکیب آلی، به طور متوسط ۳۲ درصد بلندتر و با ۲۷ درصد قطر ساقه بیشتر رشد کردند. همچنین میزان مرگ و میر گیاهان در زمینهای دارای کود مصنوعی، ۶۷ درصد بیشتر بود.
– کیفیت محصول بهتر: یکی از تأثیرات شگفتانگیز بیوچار، کاهش ۴۷ درصدی عارضه ظاهری «زیپِرینگ» (zipring) بر روی میوهها بود. این عارضه که به صورت زخمهای طولی روی پوست گوجهفرنگی ظاهر میشود، باعث کاهش بازارپسندی محصول میگردد.
این یافتهها که در گزارش نهایی پروژه منتشر شده است، بینشهای ارزشمندی را در مورد مزایای کوتاهمدت و بلندمدت ادغام بیوچار و بستر طیور در سیستمهای تولید محصولات کشاورزی ارائه میدهد و راه را برای کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی و حرکت به سمت یک کشاورزی مقاوم و پایدار هموار میکند.
به گزارش اخبار وزانه کشاورزی، بیوچار عمدتاً در خاکها برای افزایش تهویه خاک، کاهش انتشار گازهای گلخانهای خاک، کاهش شستشوی مواد مغذی و کاهش اسیدیته خاک استفاده می شود و می تواند محتوای آب خاک را در خاک های درشت افزایش دهد. کاربرد بیوچار ممکن است حاصلخیزی خاک و بهره وری کشاورزی را افزایش دهد.

دانستنی ها
بهترین گیاه برای حیاط من کدام است؟ این وبسایت جدید پاسخ میدهد
مردم بهخوبی میدانند از فضای سبز خود چه میخواهند، اما نمیدانند کدام گیاهان آنها را به آنجا میرسانند.» این جمله شریل جونز، رئیس Greenwood Nursery Inc.، فلسفه شکلگیری وبسایت TreeCityNursery.com را توضیح میدهد؛ سکویی که انتخاب گیاهان را بر اساس اهداف محوطهسازی، نه فهرستهای سردرگمکننده، سازماندهی کرده است.

پایگاه خبری داواننیوز: انتخاب گیاهان مناسب برای محوطهسازی، همواره یکی از دغدغههای اصلی صاحبان خانه بوده است؛ فرآیندی که اغلب با انبوهی از گزینهها و سردرگمی همراه میشود. اما حالا وبسایتی تازه راهاندازی شده، قصد دارد این تجربه را به سفری لذتبخش و بدون پیچیدگی تبدیل کند.
به گزارش خبرنگار ما، TreeCityNursery.com به عنوان پلتفرمی نوآورانه، رویکردی کاملاً متفاوت به خرید گیاهان ارائه میدهد. این وبسایت به جای ارائه فهرستهای طولانی و سردرگمکننده از گونههای گیاهی، به کاربران امکان میدهد تا بر اساس «نتیجه مطلوب» خود – چه ایجاد حریم خصوصی، چه جذب گردهافشانها، چه کاهش هزینههای نگهداری یا زیباسازی فضاهای کوچک – گیاهان مناسب را بیابند.
شریل جونز، رئیس Greenwood Nursery Inc.، در اینباره میگوید: بسیاری از مردم بهخوبی میدانند که میخواهند از فضای سبز خود چه انتظاری داشته باشند، اما دقیقاً نمیدانند کدام گیاهان میتوانند آن خواسته را برآورده کنند. ما TreeCityNursery.com را خلق کردیم تا فرایند انتخاب را برای صاحبان خانه و باغبانان سادهتر، سریعتر و در دسترستر کنیم.»
انتخابی آگاهانه، بدون نیاز به تخصص گیاهشناسی
بازدیدکنندگان این وبسایت میتوانند مجموعههای متنوعی را که بر اساس اهداف رایج محوطهسازی دستهبندی شدهاند، مرور کنند؛ از جمله:
– درختان حریم خصوصی و فنسهای سبز
– جذبکنندههای پروانهها، زنبورها و حیات وحش
– پوششهای زمینی کمنیاز و مقاوم
– گیاهان برجسته برای حاشیهبندی و زیباسازی
– بهترین گیاهان چندساله
– گونههای مناسب برای بالکن، پاسیو و فضاهای کوچک شهری
همه گیاهان موجود در این سایت – شامل درختان، درختچهها، تاکها، پوششهای زمینی و گیاهان چندساله – با دقت و بر اساس معیارهای عملکرد، زیبایی، سازگاری با اقلیمهای مختلف و نیازهای واقعی باغبانی خانگی گزینش شدهاند.
پاسخی به نیاز رو به رشد بازار
راهاندازی TreeCityNursery.com همزمان با افزایش تمایل صاحبان خانه به راهنماییهای عملی و توصیههای کارشناسی شده است؛ روندی که نشان میدهد مردم به جای صرف ساعتها وقت برای مقایسه گونههای مختلف، به دنبال مسیرهایی مطمئن و اثباتشده برای بهبود فضای زندگی خود هستند.
علاقهمندان میتوانند هماکنون با مراجعه به TreeCityNursery.com از این رویکرد تازه در خرید گیاهان محوطهسازی بهرهمند شوند.
درباره TreeCityNursery.com
TreeCityNursery.com یک مرجع آنلاین تخصصی در حوزه باغبانی و محوطهسازی است که با هدف کمک به کاربران در یافتن گیاهان متناسب با اهداف خاصشان طراحی شده است. این پلتفرم با تکیه بر مجموعههای گزینششده و راهنماییهای کاربردی، انتخاب گیاهانی را که زیبایی، کارایی و آرامش را به فضاهای باز میآورند، برای همه آسان میسازد.
علوم و آموزش
شفافسازی مجوزها و تسهیل فرآیندها؛ محور اصلی نشست فعالان زیستبوم نوآوری کشاورزی
همزمان با اجرای برنامههای توسعهای پارک ملی علم و فناوری کشاورزی، نشست تخصصی واحدهای فناور با محوریت تسهیل فرآیندهای حمایتی، جذب سرمایه و توانمندسازی شرکتها برای توسعه بازار برگزار شد و در حاشیه آن، کارگاههای کاربردی قوانین دانشبنیانی و مالیاتی با استقبال فعالان این حوزه همراه گردید.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس پارک ملی علم و فناوری کشاورزی و منابع طبیعی از جهش کمّی و کیفی در حمایت از شرکتهای دانشبنیان خبر داد و اعلام کرد: هماکنون ۶۴ واحد فناور در پارک و ۷۵ شرکت در مراکز رشد مستقر شدهاند که حاصل فعالیت آنها، تجاریسازی بیش از ۱۳۰ محصول فناورانه و گامی بلند برای ورود به بازارهای صادراتی است.
به گزارش خبرنگار ما، همزمان با پیشبرد برنامههای کلان توسعهای این پارک، نشست تخصصی واحدهای فناور و دانشبنیان با حضور جمعی از مدیران ارشد، کارشناسان صنعت و فعالان کلیدی زیستبوم نوآوری بخش کشاورزی برگزار شد. این رویداد راهبردی با محوریت توسعه بازار، تسهیل دسترسی به سرمایه، بهینهسازی فرآیندهای حمایتی و ارتقای جایگاه شرکتهای فناور در زنجیره ارزش کشاورزی، گامی مؤثر در جهت تحقق اقتصاد دانشبنیان این حوزه محسوب میشود.
در این نشست، حسین لطفعلیزاده، رئیس پارک ملی علم و فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، با اعلام برنامههای عملیاتی سال ۱۴۰۴، بر نقش بیبدیل بخش خصوصی در توسعه و گسترش فناوریهای نوین کشاورزی تأکید کرد. وی از عزم جدی پارک برای گسترش همکاریهای راهبردی با صندوق نوآوری و شکوفایی و همچنین معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری خبر داد و این تعاملات را زمینهساز جهشی نو در حمایت از شرکتهای خلاق و فناور دانست.
دستاوردها و برنامههای کلیدی پارک در سال جدید:
– توسعه کمی و کیفی زیستبوم فناوری: پذیرش و استقرار ۶۴ واحد فناور و دانشبنیان در پارک و همچنین ۷۵ شرکت نوپا در مراکز رشد استانهای تهران و البرز، گامی بلند در راستای انباشت سرمایههای فکری و تخصصی این حوزه محسوب میشود.
– موفقیت در تجاریسازی فناوریها: حاصل فعالیتهای مؤثر واحدهای مستقر، تجاریسازی ۷۰ محصول فناورانه توسط ۲۱ واحد مستقر در پارک و تولید ۶۴ محصول دانشبنیان توسط ۴۰ شرکت فعال در مراکز رشد است که نشاندهنده بلوغ فرآیندهای تحقیق و توسعه تا عرضه به بازار میباشد.
– شفافسازی و اعتباربخشی به فعالیت واحدها: اخذ مجوزهای قطعی فعالیت برای واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد تهران و البرز، گامی اساسی در رسمیتبخشی و تسهیل تعاملات تجاری این شرکتهاست.
– تأمین مالی و حمایتهای هدفمند: توسعه همکاریهای مالی و حمایتی با صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی ریاستجمهوری، بهمنظور کاهش ریسکپذیری و افزایش شتاب رشد شرکتها در اولویت قرار گرفته است.
– توانمندسازی برای حضور در بازارهای داخلی و صادراتی: تأکید ویژه بر توانمندسازی شرکتها برای نفوذ در بازارهای رقابتی، جذب سرمایهگذاریهای خطرپذیر و ورود به عرصه صادرات، از محورهای راهبردی این نشست بود.
بخش آموزشی و تعاملی:
در ادامه این رویداد، کارگاههای تخصصی با رویکرد ارتقای دانش مدیریتی و حقوقی واحدهای فناور برگزار شد. عناوین این کارگاهها شامل «آشنایی با قوانین و مقررات پارک»، «فرآیندهای احراز دانشبنیانی»، «راهکارهای توسعه بازار و جذب سرمایه» و همچنین «نکات کاربردی در تنظیم اظهارنامههای مالیاتی» بود که با استقبال پرشور شرکتکنندگان همراه شد. بخش پرسش و پاسخ پایانی نیز به شفافسازی ابهامات و ارائه راهکارهای عملیاتی به فعالان این حوزه اختصاص یافت.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، نشست تخصصی واحدهای فناور و دانشبنیان پارک ملی علم و فناوری کشاورزی و منابع طبیعی، با ترسیم چشماندازی روشن از همکاریهای میانبخشی و تأکید بر نقش محوری دانشبنیانها در امنیت و بهرهوری کشاورزی کشور، بار دیگر عزم راسخ این مجموعه را برای تبدیل ایدههای نو به ثروت پایدار به نمایش گذاشت. انتظار میرود با اجرای برنامههای اعلامشده، شاهد جهشی قابلتوجه در رشد اقتصادی و فناورانه بخش کشاورزی در سال پیشرو باشیم.
آموزش
همزمان با آبیاری، آفات را کنترل کنید؛ «سمآبیاری: اصول و روشها»
سمآبیاری: اصول و روشها» عنوان جدیدترین نشریه تخصصی مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور به قلم محمدرضا نعمتاللهی و علیرضا مامنپوش است که به تشریح فناوری کاربرد آفتکشها از طریق سامانههای آبیاری تحت فشار میپردازد.

پایگاه خبری داواننیوز: محققان مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در نشریه تخصصی «سمآبیاری: اصول و روشها» اعلام کردند: استفاده از سموم از طریق سامانههای آبیاری تحت فشار (سمآبیاری) در صورت رعایت اصولی نظیر یکنواختی توزیع آب، کالیبراسیون دقیق و نصب تجهیزات ایمنی، ضمن افزایش کارایی و کاهش مصرف سم، خطرات زیستمحیطی را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد.
راهنمای جامع شیمآبیاری و سمآبیاری: اصول، مزایا و روشهای اجرا در کشاورزی مدرن
چکیده:
آشنایی با مفهوم شیمآبیاری (کاربرد مواد شیمیایی از طریق سامانه آبیاری) و بهویژه سمآبیاری، گامی مؤثر در راستای افزایش بهرهوری، کاهش مصرف سموم و حفظ محیط زیست است. در این گزارش، اصول فنی، ملزومات ایمنی، مزایا و محدودیت های این روش نوین کشاورزی تشریح میشود.
شیمآبیاری چیست؟
به گزارش واحد آموزش کشاورزی، شیمآبیاری (Chemigation) عبارت است از کاربرد انواع مواد شیمیایی کشاورزی از جمله کود مایع، آفتکشها (حشرهکش، علفکش، قارچکش)، سموم بیولوژیک و تنظیمکنندههای رشد از طریق سامانه آبیاری. اگرچه رایجترین ماده مصرفی، کود ازته مایع است، اما کاربرد سایر ترکیبات نیز به سرعت در حال گسترش است.
در تقسیمبندی فنی، واژه کودآبیاری (Fertigation) به مصرف کودها و سمآبیاری (Pesticide Chemigation) به مصرف آفتکشها از طریق آب آبیاری اطلاق میشود. این روشها عمدتاً در سامانههای آبیاری تحت فشار (بارانی و قطرهای) با موفقیت اجرا میگردند.
تاریخچه و جایگاه سمآبیاری در جهان و ایران
اولین مطالعات جدی در زمینه سمآبیاری به اواخر دهه ۱۹۵۰ و اواسط دهه ۱۹۶۰ میلادی بازمیگردد. امروزه در دنیا، سمآبیاری برای دو منظور اصلی کاربرد دارد:
1. کنترل پیشرویشی علفهای هرز در مزارع غلات.
2. مدیریت آفات خاکزی و اندامهای هوایی (مانند شتهها، لارو پروانهها) در محصولات سبزی و صیفی.
در ایران، مطالعه سمآبیاری از دهه ۱۳۷۰ آغاز شده، اما متأسفانه هنوز در بسیاری از موارد، روش سنتی «خیساندن خاک» رایج است؛ این در حالی است که سامانههای آبیاری تحت فشار در کشور توسعه یافته و کودآبیاری نیز مرسوم شده است.
مزایا و محدودیتهای شیمآبیاری و سمآبیاری
مهمترین مزایا عبارتند از:
– افزایش راندمان تولید محصول.
– توزیع یکنواختتر مواد شیمیایی در سطح مزرعه.
– کاهش خطرات زیستمحیطی ناشی از مصرف بیرویه سموم.
– کاهش آسیب مکانیکی به محصول و کاهش خطر برای نیروی کار.
محدودیتها و الزامات کلیدی:
– نیاز به مدیریت عالی سامانه آبیاری و نصب تجهیزات ایمنی (شیرهای ضدخلأ، سوییچهای قطع خودکار).
– یکنواختی توزیع آب پیشنیاز اصلی سمآبیاری است؛ در غیر این صورت، سم به میزان نامناسب به گیاه میرسد.
– نظارت مستمر در حین عملیات الزامی است تا از آبیاری اضافی و شستشوی سم به منابع آب زیرزمینی جلوگیری شود.
– خاک نباید پیش از سمآبیاری بیش از حد خیس باشد.
اصول فنی و ایمنی در سمآبیاری
برای موفقیت در سمآبیاری، رعایت اصول زیر ضروری است:
1. کیفیت سامانه آبیاری: سامانه باید توزیع یکنواخت آب و انتقال مؤثر سم به منطقه ریشه را تضمین کند.
2. بازدید پیش از عملیات: یکنواختی پاشش، سلامت اتصالات و عملکرد تجهیزات ایمنی بررسی شود.
3. کالیبراسیون دقیق: میزان سم مصرفی (دز) باید بهطور دقیق محاسبه شود. عدم کالیبراسیون صحیح یا منجر به عدم تأثیر سم میشود یا به آلودگی محصول و محیط میانجامد.
4. شستشوی سامانه: پس از پایان عملیات، شستشوی کامل لولهها و تجهیزات الزامی است.
نکته مهم: در صورت ضعف مدیریت آبیاری، به جای سمآبیاری از روش «خیساندن خاک» (ریختن محلول سم پای بوته) استفاده شود.
سمآبیاری در سامانههای مختلف آبیاری
1. آبیاری سطحی (شیاری)
از میان روشهای آبیاری سطحی، تنها آبیاری شیاری برای سمآبیاری مناسب است، مشروط بر آنکه شیب زمین صفر تا ۰.۵ درصد و نفوذپذیری خاک زیاد نباشد. دو روش اصلی شامل «روش برش» (تزریق سم در کنار ردیف کشت) و «روش پوشش جانبی» (مصرف سم در حاشیه شیار پیش از آبیاری) است.
2. آبیاری بارانی
از میان انواع سامانههای بارانی، سیستم بارانی دورانی به دلیل یکنواختی توزیع و خطر کمتر بادبردگی، گزینه مناسبی است.
دستورالعمل اجرا:
– آبیاری را شروع کنید تا لولهها پر شده و زمین کمی خیس شود.
– تزریق سم باید حداقل ۳۰ دقیقه ادامه یابد.
– پس از اتمام تزریق، سامانه را به مدت معادل زمان تزریق، شستشو دهید.
– توجه: در این روش، سم صرفاً به صورت خاک کاربرد استفاده میشود (نه پاشش روی شاخ و برگ).
3. آبیاری قطرهای
این روش برای کنترل آفات خاکزی و اندام هوایی در محصولات سبزی و صیفی بسیار موفق بوده است. استفاده از قطرهچکانهای با دبی ثابت (دارای قابلیت جبران فشار) به دلیل استقلال از توپوگرافی زمین، اولویت دارد.
کالیبراسیون: با استفاده از یک ماده شوینده غلیظ (به جای سم)، مدت زمان رسیدن محلول به نزدیکترین و دورترین قطرهچکان اندازهگیری شود. اختلاف زمانی کمتر از ۲ دقیقه مطلوب است.
تأثیر کیفیت آب بر سمآبیاری
بر اساس استانداردها، در سامانههای آبیاری تحت فشار، استفاده از آبی با هدایت الکتریکی (EC) بیش از ۳ دسیزیمنس بر متر (ds/m) دارای محدودیت شدید است. برای سمآبیاری، حتماً از آبی با EC کمتر از ۳ ds/m و کیفیت مناسب استفاده شود.
نمونههای موفق سمآبیاری در جهان
– کنترل شته در کاهو با ایمیداکلوپراید.
– کنترل کرم ساقهخوار اروپایی ذرت در فلفل با کلرانترانیلیپرول.
– کنترل گل جالیز در گوجهفرنگی با کلروسولفورون.
– کنترل علفهای هرز در سیبزمینی با سم EPTC.
نتیجه گیری و توصیه های پایانی
سمآبیاری یک فناوری کارآمد و سازگار با محیط زیست است، مشروط بر آنکه اصول فنی و ایمنی آن به دقت رعایت شود. با توجه به گسترش سامانههای آبیاری تحت فشار در کشور، آمادهسازی این سامانهها برای سمآبیاری (با افزودن پمپ تزریق و تجهیزات ایمنی) هزینه ای اندک داشته و میتواند گامی مؤثر در جهت مدیریت بهینه آفات و کاهش مصرف سموم باشد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، دستورالعمل “سمآبیاری: اصول و روشها” توسط محمدرضا نعمت اللهی و علیرضا مامن پوش از عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور نگاشته و منتشر شده است.
پرونده ویژه4 هفته پیشهمگرایی پژوهش، پایش و حکمرانی در شبکه ملی گیاهپزشکی
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان

























