استان ها
خراسان رضوی؛ سومین قطب تولید کشاورزی ایران
خراسان رضوی با سطح زیرکشتی حدود ۸۷۰ هزار هکتار و سهمی ۷ درصدی از اراضی کشاورزی کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران، نقشی کلیدی در چرخه تأمین امنیت غذایی و اقتصاد ملی ایفا میکند. این استان که میزبان تولید بیش از ۸۰ نوع محصول است، نه تنها یک قدرت اقتصادی، که یک انبار استراتژیک غلات و محصولات اساسی برای ایران محسوب میشود.

پایگاه خبری داوان نیوز: استان خراسان رضوی با دارا بودن حدود ۷ درصد از اراضی زیرکشت کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران شناخته میشود. این استان نه تنها نقش تعیینکنندهای در تأمین امنیت غذایی کشور دارد، بلکه با تولید سالانه میلیونها تن محصول زراعی، باغی و دامی، سهم بسزایی در صادرات غیرنفتی و اقتصاد ملی ایفا میکند.
به گزارش خبرنگار ما، در اقتصاد کشاورزی ایران، استان خراسان رضوی جایگاهی ویژه و تعیینکننده دارد. این استان با وجود قرار گرفتن در منطقهای با آب و هوای خشک و نیمهخشک، یکی از بزرگترین و مهمترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی کشور محسوب میشود. بر اساس اعلام مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این استان با سطح زیرکشت حدود ۸۷۰ هزار هکتار، سهمی ۷ درصدی از اراضی زیرکشت کشور را به خود اختصاص داده و رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی ایران را داراست. گستره تنوع تولید بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی در این استان، بیانگر ظرفیت بینظیر بخش کشاورزی خراسان رضوی است.
۱. جایگاه ملی خراسان رضوی در کشاورزی
۱.۱. رتبههای برتر در تولید
خراسان رضوی در حوزه تولیدات کشاورزی دارای جایگاهی ممتاز در سطح کشور است:
– رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور پس از استانهای خوزستان و فارس
– رتبه نهم در تولید محصولات باغی با تولید بیش از یک میلیون و ۹۳ هزار تن
– سهم ۱۱ درصدی از تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی کشور، در حالی که تنها ۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است
– تولید ۶ تا ۷.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در سال، معادل ۶ تا ۶.۵ درصد از کل تولیدات کشاورزی کشور
۱.۲. سهم از اراضی و باغات کشور
– سهم ۷.۴ درصدی از ۱۴ میلیون هکتار زمینهای کشاورزی کشور (رتبه دوم)
– دارا بودن ۲۹۸ هزار و ۸۰۰ هکتار باغ که بیش از ۱۱ درصد باغات کشور را تشکیل میدهد
– ۷۳ درصد سطح کشت استان به کشت آبی تعلق دارد که معادل ۸ درصد کشتزارهای آبی کشور است
۲. ظرفیتها و ویژگیهای کمنظیر
۲.۱. تنوع گسترده محصولات
در حال حاضر بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی مختلف در استان خراسان رضوی تولید میشود. این استان در تولید محصولات راهبردی و باارزشی همچون زعفران (با سطح زیرکشت ۸۲ هزار هکتار)، پسته (۸۶ هزار هکتار)، غلات، انواع میوهها و محصولات جالیزی جایگاه ویژهای دارد. شهرستان داورزن به تنهایی با دارا بودن بیش از ۱۱۵ هکتار باغ انار و برداشت سالانه حدود هزار تُن محصول، یکی از قطبهای تولید این میوه ارزشمند در استان است.
۲.۲. توانمندی در تولیدات دامی
بخش دام و طیور خراسان رضوی از ظرفیتهای ممتاز کشور محسوب میشود:
– میزبانی از ۱۰ درصد جمعیت دامی کشور به تعداد ۱۵ میلیون راس
– تولید سالانه ۷۶ هزار تن گوشت قرمز، ۱۵۳ هزار تن گوشت سفید و ۱۴۰ هزار تن تخممرغ
– وجود ۱٬۴۰۰ واحد تولیدکننده مرغ گوشتی با ظرفیت تولید هر دوره ۲۶ میلیون قطعه
– تولید مازاد بر نیاز استان در بخش گوشت قرمز، تخم مرغ و شیر
۲.۳. نقش در صنایع تبدیلی و تکمیلی
استان خراسان رضوی ۲۵ درصد ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری کشور را در اختیار دارد. این ظرفیت عظیم، امکان تبدیل محصولات خام به فرآوردههای با ارزش افزوده بالا و توسعه صادرات غیرنفتی را فراهم کرده است. هرچند که به گفته مسئولان، بخشی از این ظرفیتها به دلیل موانع صادراتی غیرفعال ماندهاند.

۳. نقش کشاورزی در اقتصاد استان
بخش کشاورزی خراسان رضوی ۴۰ درصد از ارزش تولید ناخالص استان را به خود اختصاص داده و به عنوان یکی از پایههای اصلی اقتصادی این خطه محسوب میشود. درآمد سالانه این بخش بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد میشود. همچنین این بخش:
– ۲۸ درصد اشتغال استان را تأمین میکند
– ۳۰ درصد صادرات غیرنفتی استان را به خود اختصاص داده است
– منبع اصلی تأمین معیشت برای نیمی از جمعیت یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفری روستایی استان است
۴. چالشها و تهدیدهای پیشرو
۴.۱. بحران آب و فرونشست دشتها
با وجود جایگاه ممتاز خراسان رضوی در کشاورزی، این استان با چالشهای جدی مواجه است:
– ۸۵ درصد مساحت دشت مشهد دچار فرونشست است
– سدهای بزرگ منطقه در آستانه خشک شدن قرار دارند
– کاهش بیسابقه بارندگی و بحران کمبود آب در سالهای اخیر
۴.۲. سنتی بودن روشهای کشاورزی
به گفته رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، بیش از ۷۵ درصد کشاورزی این استان سنتی است و سهم دانش در این مزارع نزدیک به صفر است. این مسئله بهرهوری و کارایی تولید را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
۴.۳. موانع صادراتی
اگرچه استان ظرفیت بالایی در صنایع تبدیلی دارد، اما موانعی چون تعرفههای گمرکی و تعهد ارزی باعث شده بخشی از این ظرفیتها غیرفعال بماند.
۵. راهکارها و چشمانداز آینده
۵.۱. تغییر الگوی کشت و افزایش بهرهوری
برنامهریزی دقیق، بهرهگیری از دانش فنی و اصلاح الگوی کشت سه محور اصلی توسعه پایدار تولیدات کشاورزی استان خواهد بود. حرکت به سمت کشت گیاهان خاص و افزایش بهرهوری به جای انتقال بیرویه آب، از اولویتهای اصلی است.
۵.۲. توسعه کشاورزی دانشبنیان
استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و به کارگیری دانش نوین میتواند تحولی بزرگ در عرصه کشاورزی منطقه ایجاد کند. نمونه موفق این رویکرد، تجربه علی بابایی، دانشجوی دکتری مکانیزاسیون کشاورزی است که با حمایت کمیته امداد، پسماندهای کشاورزی را به گلدانهای زیستتخریبپذیر تبدیل کرده و اشتغالزایی کرده است.
۵.۳. توسعه صنایع تکمیلی و برندسازی
توسعه صنایع تکمیلی و تبدیلی، برندسازی محصولات محلی و فرآوری محصولات از ضروریات توسعه کشاورزی استان است. این اقدامات میتواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک شایانی کند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، خراسان رضوی با دارا بودن جایگاه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور، نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی ایران ایفا میکند. این استان با تولید سالانه میلیونها تن محصول زراعی، باغی و دامی، نه تنها نیاز جمعیت nearly ۷ میلیونی خود را تأمین میکند، بلکه سهم قابل توجهی در تأمین مواد غذایی سایر استانها و نیز صادرات غیرنفتی دارد. با این حال، حفظ و تداوم این جایگاه نیازمند عبور از چالشهای بزرگی چون بحران آب، تغییر الگوی کشت و توسعه کشاورزی دانشبنیان است. با برنامهریزی جامع، بهرهگیری از فناوریهای نوین و تقویت زنجیره ارزش تولید، میتوان آیندهای پایدار و پررونق برای بخش کشاورزی این استان ترسیم کرد.

آذربایجان غربی
جهاد تبیین در کشاورزی؛ مدیران ارتباطی سکاندار شورای روابطعمومی کشاورزی آذربایجان شرقی
با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای مدت دو سال منصوب شدند.

پایگاه خبری داواننیوز: اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای کشاورزی آذربایجان شرقی با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی منصوب شدند.
به گزارش خبرنگار ما، طی احکام جداگانهای از سوی شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان شرقی، اعضای جدید هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای یک دوره دوساله منصوب شدند.
بر اساس این احکام رسمی که به استناد تبصره (۱) ماده (۱۰) اساسنامه شورا و با تأکید بر نتایج انتخابات هیأت رئیسه صادر شده است، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای اصلی هیأت رئیسه این شورا منصوب شدند.
در متن این احکام که توسط شهرام شفیعی، رئیس سازمان و وحید کاظم زاده رئیس شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان امضا شده، بر راهبردهای کلان و اولویتهای محوری این شورا تأکید گردیده است. بهرهمندی حداکثری از ظرفیتهای علمی، ارتباطی و رسانهای، تقویت راهبرد جهاد تبیین در حوزه کشاورزی، ارتقای جایگاه راهبردی روابط عمومیها و افزایش سطح آگاهی عمومی نسبت به امنیت غذایی و حمایت از تولیدکنندگان و بهرهبرداران بخش کشاورزی از جمله محورهای اساسی این احکام به شمار میرود.
همچنین در بخش دیگری از این احکام، بر نقشآفرینی مؤثر در انعکاس دستاوردهای بزرگ بخش کشاورزی، ترویج گفتمان امیدآفرینی، تحکیم انسجام ملی و معرفی شفاف خدمات و اقدامات دولت چهاردهم و مجموعه عظیم جهاد کشاورزی استان در حوزههای مختلف تولیدی، زیرساختی و اقتصادی تأکید ویژه شده است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، اعضای منصوبشده به مدت دو سال مسئولیت هدایت و هماهنگی ارتباطات و تعاملات رسانهای نهادهای تابعه بخش کشاورزی استان را بر عهده خواهند داشت تا گامی مؤثر در جهت شفافسازی، اقناع افکار عمومی و پاسداشت سرمایه اجتماعی این حوزه برداشته شود.
آذربایجان غربی
دستاوردهای ۲۰۷ پروژه مرکز تحقیقات آذربایجانغربی تشریح شد
رتبه نخست چغندرقند، آزمایشگاه برتر آبوخاک، و کشف ۳ گونه قارچ و ۳ ژن جدید چاودار در سطح جهان؛ اینها بخشی از دستاوردهای سال ۱۴۰۴ مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجانغربی است که با اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی و ۲۰۰ مأموریت ترویجی، نام این استان را در عرصههای ملی و بینالمللی درخشان کرده است.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی از اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی ملی و ویژه در سال ۱۴۰۴ خبر داد و تأکید کرد: این مرکز با رویکردی مسئلهمحور، در راستای حل چالشهای اساسی بخش کشاورزی و افزایش بهرهوری، بهعنوان پشتیبان علمی تولیدکنندگان استان فعالیت میکند.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از روابطعمومی این مرکز، اسماعیل علیزاده با اعلام این خبر افزود: در سال جاری، دستاوردهای چشمگیری در سطوح ملی و بینالمللی برای بخش کشاورزی استان به ثبت رسیده است که از جمله آنها میتوان به کسب رتبه نخست کشور در حوزه چغندرقند، انتخاب بهعنوان آزمایشگاه برتر آب و خاک کشور، معرفی این مرکز بهعنوان مرکز رشد شایسته تقدیر و همچنین تدوین دستنامه ترویجی برتر کشوری اشاره کرد.
علیزاده در ادامه به پیشرفتهای علمی پژوهشگران این مجموعه در عرصههای بینالمللی پرداخت و اظهار داشت: متخصصان این مرکز با شناسایی و معرفی سه گونه جدید قارچ و سه ژن جدید چاودار، گامی بلند در ارتقای جایگاه علمی آذربایجانغربی در مرزهای دانش جهان برداشتهاند که نشاندهنده توانمندی بالای نیروی انسانی متخصص در این استان است.
وی با تأکید بر کاربردیسازی یافتههای پژوهشی تصریح کرد: پژوهشهای این مرکز صرفاً در کتابخانهها محصور نمانده و با اجرای بیش از ۲۰۰ مأموریت در قالب طرحهای «محقق معین» و «یاوران تولید»، بهطور مستقیم به مزارع و باغات استان منتقل شده است. این تعامل چهرهبهچهره با کشاورزان، نقش مؤثری در افزایش دانش فنی و مهارتهای اجرایی آنها داشته است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجانغربی، مشارکت فعال در تولید برنامههای آموزشی رادیویی و تلویزیونی و تدوین دستورالعملهای ترویجی را از دیگر اقدامات این مرکز برشمرد و خاطرنشان کرد: این رویکرد تعاملی، پل ارتباطی مستحکمی میان علم و عمل ایجاد کرده و موجب ارتقای چشمگیر سطح علمی و عملیاتی بهرهبرداران بخش کشاورزی استان شده است.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی، با تکیه بر توان علمی متخصصان و ارتباط مستمر با کشاورزان، بهعنوان یکی از بازوهای اصلی توسعه کشاورزی دانشبنیان در منطقه، نقشآفرینی میکند و مسیر تحقق امنیت غذایی پایدار را با سرعت بیشتری طی مینماید.
استان ها
تریکوگراما در شالیزارها؛ عملیات گسترده کنترل بیولوژیک آفات در مازندران
همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها در استان مازندران، عملیات کنترل بیولوژیک آفت کرم ساقهخوار با رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح گستردهای از اراضی برنجخیز استان آغاز شد؛ رویکردی که مدیران جهاد کشاورزی آن را نه یک راهکار فنی، بلکه سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی توصیف میکنند.

پایگاه خبری داواننیوز: عملیات رهاسازی زنبور تریکوگراما برای مبارزه بیولوژیک با آفت کرم ساقهخوار برنج، همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها، در سطح وسیعی از اراضی شالیزاری استان مازندران آغاز شد.
به گزارش خبرنگار ما، این طرح که در راستای سیاستهای کشاورزی پایدار و کاهش مخاطرات زیستمحیطی طراحی شده، در شهرستانهای جویبار، فریدونکنار، ساری و بهشهر در حال اجراست.
عبدالله رحیمی، مدیر جهاد کشاورزی جویبار، با اعلام اجرای این طرح در سطح ۶۰۰ هکتار از شالیزارهای این شهرستان، تأکید کرد که علاوه بر این، ۲۰۰ هکتار دیگر نیز در قالب طرح جهش تولید زیر پوشش قرار خواهد گرفت. وی دستاوردهای این رویکرد را شامل صرفهجویی اقتصادی، جلوگیری از کاهش کمی و کیفی عملکرد شالی، حفظ دشمنان طبیعی آفت و در نهایت حذف تدریجی باقیماندههای سمی از سفره مردم برشمرد و آن را سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی دانست.
در شهرستان فریدونکنار، حمیدرضا معماریان، مدیر جهاد کشاورزی، از آغاز مرحله دوم رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار خبر داد و گفت: مرحله نخست این عملیات در سطح یکهزار هکتار اجرا شده بود. وی با اشاره به انجام رهاسازی در دو نوبت با فاصله پنج تا هفت روز، علت آن را پوشش زمانی مناسب برای کنترل تخمهای آفت در دورههای مختلف تخمریزی عنوان کرد و بر نقش این روش در کاهش جمعیت آفت، حفظ تعادل زیستی و تولید محصول سالم تأکید نمود.
همزمان، کارشناسان حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان به همراه کارشناسان شهرستان ساری، از نحوه توزیع زنبور تریکوگراما در روستای گرجیپل بازدید کردند. سید اسماعیل علوی، مدیر جهاد کشاورزی ساری، در این بازدید اظهار داشت که امروز ۳۲۰ هکتار از اراضی شالیزاری تحت پوشش این طرح قرار گرفته و کیفیت تریکوکارتهای توزیعی مورد تأیید کارشناسان قرار گرفته است. وی افزود: این طرح تا پایان فصل زراعی در سطح بیشتری از شالیزارها ادامه خواهد داشت.
در شهرستان بهشهر نیز سید اسماعیل حسینی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی، از برنامهریزی برای رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری و همچنین ۳۰۰ هکتار تحت پوشش طرح جهش تولید خبر داد و گفت: زمان اجرای این عملیات برای ۳۱ خرداد ماه برنامهریزی شده است. وی با تأکید بر اهمیت روشهای بیولوژیک، این اقدام را گامی مؤثر در کاهش مصرف سموم شیمیایی، افزایش کیفیت محصول و پایداری تولید در شالیزارهای منطقه دانست.
در کنار این اقدامات، تیم نظارتی متشکل از کارشناسان حفظ نباتات، تولیدات گیاهی و فرمانده پایگاه بسیج جهاد کشاورزی شهرستان نور، طی دو روز از ۱۵ واحد توزیع سموم کشاورزی بازدید کردند. در این پایش که با هدف حمایت از تولیدکنندگان واقعی و جلوگیری از ورود آفتکشهای قاچاق انجام شد، بر ممنوعیت فروش سموم تاریخگذشته، خودداری از بستهبندی مجدد غیراستاندارد و الزام به نصب برچسب اطلاعاتی تأکید گردید و به سه واحد متخلف تذکر شفاهی داده شد.
همچنین در شهرستان بهشهر، در قالب طرح جهش تولید، ۵۰ تله فرمونی برای مبارزه بیولوژیک با کرم ساقهخوار، ۲۰ بسته قارچکش بیولوژیک برای کنترل بیماری بلاست و ۷۰ بسته کود تقویتی به صورت رایگان میان کشاورزان توزیع شد و کارشناسان ضمن پایش مزارع، آموزشهای لازم در خصوص نحوه مصرف صحیح نهادهها را ارائه کردند.
مدیران جهاد کشاورزی استان با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه از مبارزه شیمیایی به مدیریت تلفیقی آفات، خواستار تبدیل حمایت از طرحهای کنترل بیولوژیک به یک اولویت دائمی در برنامههای توسعه کشاورزی شدند و از همه ذینفعان برای همکاری در این مسیر دعوت به عمل آوردند.
منبع: روابطعمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران
پرونده ویژه4 هفته پیشهمگرایی پژوهش، پایش و حکمرانی در شبکه ملی گیاهپزشکی
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان


























