آموزش
راهنمای کشت و پرورش درخت فندق
فندق، این طلای خوراکی مغزدار، نهتنها یک خوراکی لذیذ و پرطرفدار که محصولی اقتصادی و سودآور در عرصه کشاورزی مدرن محسوب میشود. با تولید جهانی بیش از یک میلیون تن، این محصول جایگاه ویژهای در صنایع غذایی و بازرگانی دنیا دارد.
پایگاه خبری داوان نیوز: ایران با تولید سالانه دهها هزار تن فندق، از بازیگران اصلی این عرصه است. اما کلید موفقیت در احداث باغی پربار و پرثمر، فراتر از کاشت یک نهال ساده است؛ این موفقیت در گرو دانش فنی، انتخاب هوشمندانه و مدیریت دقیق است.
فندق با تولید جهانی حدود ۱.۱ میلیون تن، یکی از خشکبار مهم اقتصادی است. ایران با تولید سالانه ۲۳ هزار تن، ششمین تولیدکننده جهانی محسوب میشود. حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد فندق تولیدی جهان به صورت مغز برای تهیه شیرینیها و فرآوردههای غذایی استفاده میشود. این گیاه بومی مناطق معتدل اروپا و آسیای مرکزی بوده و در مناطقی با زمستانهای معتدل و تابستانهای خنک رشد مطلوبی دارد.
شرایط اقلیمی مناسب
– دامنه ارتفاعی : از سطح دریا تا ۱۵۰۰ متر
– دما : نیازمند زمستانهای معتدل و تابستانهای خنک
– بارندگی : حداقل ۱۰۰۰ میلیمتر در سال با پراکنش مناسب
– ملاحظات ویژه :
– شیبهای جنوبی گلدهی را تسریع میکنند اما خطر سرمازدگی بهاره را افزایش میدهند
– در زمان برداشت (شهریور تا مهر) بارندگی مطلوب نیست
– از کاشت در زمینهای با بادهای شدید یا آب سطحالارضی بالا خودداری شود
ارقام تجاری فندق در ایران
ارقام اصلی:
– روند دوپیمون
– فرتیل دو کوتارد (بارسلونا)
– النگ داسپاین
– سگورب، نگرت، داویانا
– کوسفورد و مروی دوبول ویلر
ارقام محلی برتر:
– شاه فندق، گرد اشکورات
– تابستانه، پائیزه، انبوه
– پشمینه، گرچه، شصتی
– گردویی و کالپرک
توجه: ۲۵ رقم از ۴۲ رقم وارداتی روسیه در حال ارزیابی سازگاری در مناطق مختلف میباشند.
الگوی کشت و گردهافشانی
روشهای کشت:
۱. مربعی
۲. مستطیلی (روش معمول)
۳. مثلثی
۴. داربستی
نکات مهم:
– در اراضی شیبدار کشت باید روی خطوط تراز انجام شود
– فندق گیاهی تکپایه و گردهافشانی توسط باد انجام میشود
– ارقام گردهزا باید حداکثر ۲۵-۳۰ متر از درختان اصلی فاصله داشته باشند
– گردهدهندگان باید در مسیر بادهای غالب زمستانه کشت شوند
هرس فرمدهی و تربیت
مراحل هرس فرمدهی:
۱. سال اول: قطع نهال در ارتفاع ۸۰-۱۰۰ سانتیمتری
۲. حفظ شاخههای از ارتفاع ۴۰-۵۰ سانتیمتری به بالا
۳. انتخاب ۴-۶ شاخه اصلی برای فرم جامی
۴. هرس فرمدهی تا سال چهارم ادامه مییابد
روشهای هرس درختان بالغ:
– روش اول: حذف ۵۰٪ سطح باردهی در ۲۰٪ درختان باغ (طی ۵ سال)
– روش دوم: هرس سالانه و حذف ۱۰٪ سطح باردهی در کل باغ
توصیه: محل برش باید با چسب باغبانی پوشانده شود.
نیازهای خاک و تغذیه
خصوصیات خاک مناسب:
– نیمهعمیق تا عمیق (بیش از ۵۰ سانتیمتر)
– خاکهای رسوبی، رسی شنی یا شنی رسی
– اسیدیته مطلوب: pH حدود ۶
– عدم کشت در خاکهای با آهک فعال بیش از ۱۰٪
برنامه کوددهی:
– کود دامی: ۱۵-۳۰ تن در هکتار سالانه (پاییز و زمستان)
– کوددهی در زمان کشت: ۸-۱۰ کیلوگرم کود پوسیده دامی به ازای هر نهال
– کود شیمیایی: متناسب با سن درخت و بر اساس آزمون خاک
آفات و بیماریهای مهم
بیماریها:
۱. سفیدک سطحی فندق: ایجاد لکههای زرد و سفید
– کنترل: سموم قارچکش هنگام مشاهده علائم
آفات اصلی:
۱. شپشک نرمتن:
– خسارت: ضعف درخت و ترشح عسلک
– کنترل: روغن ولک ۴٪ (سمپاشی زمستانه)
۲. شته فندق:
– خسارت: ترشح شدید عسلک و انتقال بیماریهای ویروسی
– کنترل: سموم مناسب
۳. کنه جوانهخوار فندق:
– خسارت: بدشکلی و خشکیدگی جوانهها
– کنترل: سموم توصیه شده در زمان بیدار شدن گیاه
سایر آفات و بیماریها:
– آفات: سنها، سوسک چوبخوار، زنبور برگخوار، کرم سفید ریشه
– بیماریها: باکتریوز، شانکر، گلوسپوریوم، مونیلیا، بوتریتیس
برداشت و فرآوری
زمان برداشت:
– نیمه دوم مرداد تا نیمه اول مهرماه
– نشانه رسیدگی: تغییر رنگ گریبانه به قهوهای
مراحل پس از برداشت:
۱. خشککردن تا رطوبت ۵-۸ درصد
۲. نگهداری در شرایط خشک و مناسب
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، کشت فندق با رعایت اصول علمی و توجه به شرایط اقلیمی هر منطقه، میتواند به عنوان یک فعالیت اقتصادی سودآور توسعه یابد. انتخاب ارقام مناسب، اجرای صحیح عملیات زراعی و مدیریت تلفیقی آفات و بیماریها از عوامل کلیدی موفقیت در این زمینه میباشند.

روشهای مختلف کاشت درختان میوه*
– الف: مربعی
– ب: مستطیلی
– پ: مثلثی یا لوزی
– ت: داربستی
(دایرههای سیاه محل کاشت درختان را نشان میدهند)
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط3 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

