با ما همراه باشید

آموزش

راه های جلوگیری از سرمازدگی مرکبات

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: خسارت سرما بر روی درختان گاهی به حدی زیاد است که صدمه ی ناشی از آفات و امراض را تحت شعاع خود قرار می دهد. مثلا اگر در موقعی که درختان به شکوفه می روند سرمای ناگهانی بروز کند همه شکوفه ها از بین می روند و در آن سال هیچ محصولی عاید نمی شود.

به گزارش محسن شکربیگی خبرنگار داوان نیوز، خسارت سرما بر روی درختان گاهی به حدی زیاد است که صدمه ی ناشی از آفات و امراض را تحت شعاع خود قرار می دهد. مثلا اگر در موقعی که درختان به شکوفه می روند سرمای ناگهانی بروز کند همه شکوفه ها از بین می روند و در آن سال هیچ محصولی عاید نمی شود. اگر سرما و یخبندان قبل از آغاز فصل پاییز باشد برگ های درخت فرصت نخواهند داشت مواد ذخیره ای خود را به داخل شاخه ها برسانند. در نتیجه چوبی شدن شاخه ها ناقص می شود. غالبا گیاهان سرمای 25- درجه سلسیوس را در مدت کوتاهی تحمل می کنند. اگر سرما در مدت طولانی 15- درجه سلسیوس باشد درختانی که به خواب نرفته اند صدمه خواهند دید. حساس ترین عضو گیاه، تنه و نوک شاخه ها هستند. در اثر سرما ترک و شکاف هایی در تنه ایجاد می شود، زیرا طبقات مختلف تنه در مقابل سرما نمی توانند به طور یکنواخت منقبض شوند. ریشه گیاهان به ندرت از سرما صدمه می بینند. سرمازدگی ریشه گیاهان بیشتر در خاک های شنی که سرما به آسانی در آن ها نفوذ می کند اتفاق می افتد.

فاسد شدن بافت های گیاهی در اثر سرما به دو علت است :

1- سرما روی پروتوپلاسم سلول گیاه اثر می کند.

2- آب زیادی در سلول ها یخ می بندد.

سرمای بهاره بیشتر متوجه شکوفه، میوه و برگ هاست. در سیب و گلابی اپیدرم سطح میوه به علت چوب پنبه ای شدن، به صورت نواری مدور در پیرامون میوه تشکیل می شود.

انعکاس نور خورشید در اسفند و بهمن ماه بر روی تنه ی درختانی که زمین آن ها پوشیده از برف می باشد سبب ایجاد ترک هایی در تنه می شود. بنابراین توصیه می شود در چنین مناطقی مخلوطی از ده کیلوگرم گل سفید و نیم کیلوگرم پودر آهک را در ده لیتر آب حل و تنه ی درختان را از سطح زمین تا ارتفاع یک متری سفید کنند.

سرمازدگی در مرکبات (Freez injury) :

سرما یکی از عواملی است که هر چند سال یکبار سلامتی درختان مرکبات را در شمال ایران تهدید می کند. به طوری که در فاصله سال 1327 تا 1357 در اثر سرما و چند مرحله ریزش برف های سنگین قسمت اعظم باغ های مرکبات در سواحل دریای مازندران از بین رفت و خسارت جبران ناپذیری به باغ داران وارد و در نتیجه بخشی از اقتصاد کشور مختل شد.

مقاومت درختان در مقابل سرما بستگی به نوع درخت، مدت سرما، رسی و آبدار بودن خاک، وجود باد، ارتفاع باغ از سطح دریا و بلاخره شادابی و در حال رشد بودن درختان دارد. به طور کلی برگ ها در صفر درجه سلسیوس خسارت می بینند و با از دست دادن کلروفیل سفید شده، می ریزند. میوه های مرکبات در دمای 4-3 درجه زیر صفر خسارت می بینند. میوه ممکن است از نظر ظاهری تغییری نکند ولی طعم میوه کاملا عوض شده و تلخ می شود. میوه های پرتقال در دمای 2/2- به مدت 4 ساعت آسیب می بینند. سرمازدگی باعث خروج آب و خشک شدن کیسه های اسانس در پوست و تشکیل کریستال های سفید هسپریدین (Hesperidin  ) در داخل میوه های آسیب دیده می شود. خسارت در میوه به دو بخش تقسیم می شود:

الف) سرمازدگی و خسارت وارده به پوست میوه :

شب های سرد و مر طوب موجب می شود که غدد حاوی مواد روغنی در پوست میوه مرکبات ترکیده و مواد روغنی انها روی پوست پخش شود. ریختن این مواد موجب سوختگی سلول های پوست واقع در فواصل بین این غدد شده و موجب چروکیدگی انها خواهد شد. اگر شدت یخ زدگی زیاد باشد لکه های آب گزیده نیز روی پوست میوه دیده می شود. عوارض ایجاد شده روی سطح پوست میوه مرکبات قابل جبران نیست.

ب) سرمازدگی و خسارت وارده به گوشت میوه :

آب گزیدگی غشا در درون میوه و ته نشین شدن هیسپریدن روی غشا (در پرتقال)، در داخل گوشت میوه (در نارنگی )، و نیز رسوب نارنجین (در گریپ فروت)، از 15-10 روز پس از یخ زدگی میوه آغاز می شود.

خسارت ملایم باعث سوختگی برگ ها یا پیچیدگی موقت آن می شود. گاهی اوقات وقتی سرمازدگی آنقدر شدید نباشد تا بتواند همه برگ ها را از بین ببرد، نقاط بافت مرده کوچکی در نوک برگ ها به وجود می آیند. این نقاط با بیماری هایی که عامل آن پاتوژن است اشتباه گرفته می شود. در دمای پایین تر یا در دوره های طولانی تری از سرما، خسارت سنگین تری رخ می دهد که شامل ریزش برگ ها، مرگ سرشاخه های کوچک، و شاخه های با قطر بیشتر و حتی مرگ تنه درخت است. اگر چوب از بین برود، برگ ها اغلب خشک می شوند و چندین هفته قبل از ریزش بر روی شاخه ها باقی می مانند. محل انشعاب شاخه ها از تنه و قسمت های انتهایی شاخه های جانبی نسبت به این خسارت آسیب پذیرند. تنه و همچنین سایر اندام های آسیب دیده، در اثر حمله قارچ های ساپروفیت می پوسند.

خسارت سرمازدگی در برگ و میوه مرکبات

سرمای 12-8 درجه سلسیوس زیر صفر، موجب خشک شدن شاخه ها و انهدام درخت می شود. در زیر صفر درجه، شیره نباتی و آب به داخل سلول یخ بسته و بلورهای یخ باعث ازدیاد حجم سلول می شوند. بافت ها در اثر ازدیاد حجم سلول، متلاشی شده و در نتیجه در تنه و مقابل هوا اکسید شده، به رنگ تیره در می آید. شاخه های جوان به رنگ تیره در آمده خشک می شوند. پوست تنه ترک خورده و درخت به کلی خشک می شود. سرما به درختان 4-3 ساله و نهال های کوچکی که در خزانه هستند بیشتر از درختان مسن خسارت می زنند. چون فعالیت حیاتی آن ها بیشتر بوده، همچنین آوندهای چوبی آن ها کمتر است. از طرف دیگر به خاطر ارتفاع کمی که دارند از سرمای سخت زمین بیشتر صدمه می بینند. تحمل ارقام مرکبات نسبت به یخبندان متفاوت است. انواع لیمو نسبت به یخبندان بسیار حساس اند، پرتقال و گریپ فروت به طور متوسط حساس و نارنگی نسبت به سرما مقاوم هستند. ( نارنگی ها در برابر سرما وارد دوره خواب سبک زمستانی می شوند لذا کمتر دچار سرمازدگی می شوند). بعضی از پایه های مرکبات مانند نارنج، نارنگی کلیوپاترا، نارنج سه برگچه ای و سیتروملو نسبت به سرما مقاوم اند و استفاده از آن ها موجب کاهش آسیب یخبندان می شود.

راه های جلوگیری از خطر سرمازدگی در مرکبات :

یخبندان و سرمازدگی ( سرمای زودرس پاییزه و دیر رس بهاره) همواره خسارت زیادی بر محصولات کشاورزی وارد می کند لذا آگاهی از تاریخچه های شروع و خاتمه یخبندان و همچنین نوع یخبندان و تاریخ کاشتن برای برنامه ریزان و زارعین بسیار با اهمیت است. در زیر به راه های کاربردی برای مقابله با سرمازدگی و یخبندان اشاره شده است.

– کاشتن درخت ها در مناطق مرتفع. چون هوای سرد به سمت پایین جریان می یابد. بهترین منطقه مرکبات خیز شمال ایران را دامنه کوه ها تشکیل می دهند.

– کاشتن نهال ها و پایه های مقاوم به سرما.

– کم کردن پوشش علف های هرز در باغ تا گرمای خاک و هوا بتوانند بهتر جریان یابند و هوای سرد خارج و خاک با تابش خورشید گرم شود.

– ایجاد بادشکن به طور عمود در جهت باد با کاشت درختان سوزنی برگ. بهترین باد شکن در شمال ایران سرو زربین یا افشان است که بایستی به فاصله 3 متر در دو ردیف در اطراف باغ کشت شوند. به طوریکه هر سه درخت  ان در دو ردیف تشکیل یک مثلث متساوی الاضلاع را بدهند. اگر ارتفاع درختان بادشکن 5 متر باشد درختان مرکبات پشت آن تا فاصله 70-50 متری از خطر باد مصون خواهد بود.

– پوشاندن تنه درختان با دوغاب آهک ( 4 کیلو در بشکه 200 لیتری).

– پخش کردن کود های دامی کاملا پوسیده در سطح خاک و حاشیه سایه انداز درختان، به دلیل گرما زا بودن فعالیت میکرو ارگانیسم ها، خطر سرمازدگی را کاهش می دهد.

– در جهرم پوشش تعدادی از باغ ها به وسیله توری های مخصوص برای جلوگیری از گرما- سرما و نفوذ آفات انجام شده است که این کار بازخورد بسیار مطلوبی داشته است.

پوشاندن درختان توسط توری های مخصوص برای جلوگیری از خسارت سرمازدگی

– استفاده از دستگاه جدید اتوپلار. مکانیسم دستگاه اتوپلار به این صورت است که مساحتی در حدود یک هکتار از زمین را در برابر سرمازدگی حفاظت می کند. انرژی تحویلی این دستگاه در ساعت ۷۲۲ هزار BTU است و حجم تخلیه هوای گرم آن ۴۵ هزار متر مکعب در ساعت است و وزن آن ۴۰۰ کیلوگرم است. این دستگاه دارای یک کوره است که با مکش، هوا را از سطح ۱۱ متری زمین گرفته و به داخل کوره منتقل می کند و به ۴ جهت پرتاب کرده و برد پرتاب هوای گرم آن ۵۰ متر است.

– زمین های رسی در سرمازدگی درخت ها خیلی نقش دارد، چون در زمین رسی ریشه های مویی در عمق 5 تا 15 سانتی متری سطح خاک پراکنده اند. عدم نفوذ سریع آب باران به عمق خاک در زمین های رسی به کاهش صدمه درختان در مواقع سرما کمک می کند. در اراضی که خاک هوموسی و شنی و اصولاً بافت سبک دارند خطر سرمازدگی تشعشعی بسیار بالا است لذا در چنین اراضی توصیه می شود سه روز قبل از بروز سرمازدگی زمین آبیاری شود تا در زمان وقوع سرما در مرحله ظرفیت مزرعه باشد.

– برداشت سریع محصولات آماده برداشت بویژه مرکبات حساس.

– در برخی مناطق به کارگیری بخاری های نفت سوز معمول بوده هر چند که افزایش قیمت سوخت مصرف آن ها را محدود کرده است. چنانچه بین هر دو درخت، یک بخاری نصب شود دمای باغ از 4 تا 5 درجه زیر صفر به صفر درجه سلسیوس خواهد رسید و خطر سرمازدگی را کاهش می دهد.

– حتی الامکان از آتش زدن مواد دودزا مانند لاستیک بخصوص در شب های صافی که خطر یخبندان پیش بینی می شود، بپرهیزید. (بدلیل ایجاد آلودگی آخرین روشی است که توصیه می شود.)

منبع : الهی نیا، س. ع. 1393. قارچ و بیماری شناسی گیاهی. جلد دوم. انتشارات دانشگاه گیلان.

امیر قاسمی ، تراب 1381. سرمازدگی گیاهان انتشارات نشر آیندگان.

گرد آورنده : سپیده مدنی – کارشناس ارشد بیماری شناسی.

ادامه مطلب
پیام ما
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آموزش

دوره طلایی هرس: آموزش عملی بادام و سیب با متخصصان ملی

پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، به منظور ارتقای مهارت باغداران و با تدریس دو تن از برجسته‌ترین متخصصان حوزه باغبانی کشور، دوره آموزشی یک روزه «هرس درختان بادام و سیب» را اواخر بهمن ماه برگزار می‌کند.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: دوره تخصصی هرس درختان بادام و سیب در پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری برگزار می‌شود.

به گزارش داوان نیوز، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، در راستای اجرای سیاست‌های آموزشی مهارتمحور موسسه تحقیقات علوم باغبانی و توسعه ارتباط با باغداران، دوره عملی یک روزه «هرس درختان میوه بادام و سیب» را برگزار می‌کند.

این دوره آموزشی که چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ به صورت حضوری برپا خواهد شد، با هدف انتقال دانش علمی و فنی روز هرس به باغداران و علاقه‌مندان طراحی شده است.

مدرسان دوره عبارتند از:
– دکتر علی ایمانی، پژوهشگر تخصصی بادام
– دکتر داریوش آتشکار، پژوهشگر تخصصی سیب

شرکت‌کنندگان در این کارگاه، اصول صحیح هرس، زمان‌بندی، ابزار مناسب و روش‌های افزایش باردهی و سلامت درختان را به طور عملی فراخواهند گرفت.

محل برگزاری: کرج، جاده ماهدشت، جنب شهرک نهال و بذر (پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری).
هزینه ثبت‌نام: ۱,۲۰۰,۰۰۰ تومان.
علاقه‌مندان می‌توانند جهت ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر با شماره ۰۲۶۳۴۸۵۰۷۷۲ داخلی ۱۱۷ یا ۲۰۵ تماس بگیرند.

این دوره فرصتی ارزشمند برای بهره‌برداران بخش باغبانی جهت به‌روزرسانی دانش و بهبود عملکرد باغ‌های بادام و سیب است.

ادامه مطلب

آموزش

مدیریت آفات گلخانه‌ای؛ قبل از سمپاشی، ریشه را درمان کنید

در شرایط آب‌وهوایی گرم و مرطوب جنوب یا خشک و گرم مرکز ایران، گلخانه‌داران با چالش همیشگی آفات و پوسیدگی‌های ریشه دست به گریبانند. راه حل ماندگار، مقابله با علت است، نه معلول. با خواندن این مقاله بیاموزید که چگونه شرایط استرس‌زای محیط ریشه را شناسایی و مدیریت کنید.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: بسیاری از گلخانه‌داران، کاهش عملکرد و خسارت‌های محصولات باارزشی مانند گوجه‌فرنگی، فلفل و خیار را به حمله‌ی ناگهانی آفات و بیماری‌ها نسبت می‌دهند. اما تجربه‌ی متخصصان زراعت و مهندسی کشاورزی نشان می‌دهد که مشکل اصلی، اغلب خود آفت نیست، بلکه «استرس» است. این گزارش با بررسی ارتباط تنگاتنگ بین سلامت گیاه و فشار آفات، راهکارهای عملی برای ایجاد یک سیستم تولید مقاوم و پایدار را ارائه می‌دهد.

به گزارش داوان نیوز، یک باور رایج در میان کشاورزان این است که آفاتی مانند تریپس، مگس سفید و کنه‌ی تارعنکبوتی، به خودی خود عامل نابودی محصول هستند. اما واقعیت علمی چیز دیگری است: «آفات تنها زمانی به یک مشکل جدی تبدیل می‌شوند که گیاهان از قبل تحت فشار و استرس باشند.» به عبارت دیگر، گیاهان سالم و قوی، توانایی ذاتی مقابله با جمعیت‌های معمول آفات را دارند و این فشار به ندرت از آستانه‌ی خسارت اقتصادی عبور می‌کند.

آلودگی به نماتد گره ریشه در ریشه‌های فلفل شیرین تشخیص داده شد و گال‌های مشخصی را نشان داد که اغلب منجر به کاهش جذب مواد مغذی، استرس گیاه و کاهش عملکرد در تولید فشرده سبزیجات می‌شود.

 

کانون بحران: استرس‌های منطقه‌ی ریشه
ریشه، قلب حیات گیاه است. هنگامی که سلامت ریشه به خطر بیفتد، کل گیاه تضعیف شده و به هدفی آسان برای پاتوژن‌ها و آفات تبدیل می‌شود. در شرایط آب‌وهوایی ایران، به‌ویژه در:
– استان‌های جنوبی با اقلیم گرم و مرطوب
– استان‌های مرکزی با تابستان‌های خشک و گرم

مشکلات ریشه به شکل‌های زیر خود را نشان می‌دهد:
– پژمردگی‌های فوزاریومی و باکتریایی
– پوسیدگی‌های ریشه ناشی از پیتیوم و فیتوفتورا
– نماتدهای گره‌ی ریشه

ریشه‌ی این مشکلات چیست؟ عوامل استرس‌زایی چون:
– آبیاری بیش از حد و زهکشی نامناسب
– کیفیت پایین آب آبیاری
– شوری ناشی از مصرف بی‌رویه‌ی کودها
– دمای نامتعادل ناحیه‌ی ریشه
– کمبود اکسیژن در محیط ریشه

این شرایط، دیواره‌ی دفاعی گیاه را فرومی‌ریزد و راه را برای حمله‌ی عوامل بیماری‌زای فرصت‌طلب هموار می‌کند.

محصول فلفل شیرین پس از پایان کشت و بهبود مدیریت ناحیه ریشه، در همان منطقه تولید گلخانه‌ای کشت شد و رشد رویشی سالم و توسعه یکنواخت را نشان داد.

 

بن‌بست کنترل شیمیایی محض
اتکای صرف به سموم و قارچ‌کش‌ها نه تنها مشکل را حل نکرده، بلکه چالش‌های جدیدی ایجاد کرده است:
– ایجاد مقاومت در آفات: جمعیت‌های مقاوم تریپس و کنه، کنترل را دشوارتر کرده‌اند.
– تخریب اکوسیستم خاک: فومیگاسیون و سمپاشی مکرر، ساختار خاک و جمعیت‌های میکروبی مفید را نابود می‌کند.
– هزینه‌ی اقتصادی بالا و خطرات ایمنی: هزینه‌های خرید سم و مخاطرات بهداشتی برای کارگران افزایش یافته است.

راه حل: مدیریت یکپارچه و تقویت بنیه‌ی گیاه
کلید موفقیت، تغییر نگرش از «مبارزه با آفت» به «مدیریت سلامت گیاه و اکوسیستم» است. این رویکرد چندبعدی شامل مراحل زیر است:

۱. اولویت اول: پیشگیری و نظارت
– تشخیص صحیح: تفاوت قائل شدن بین «آسیب ناشی از استرس فیزیولوژیک» و «آسیب آفت یا بیماری» گام نخست است. مداخله‌ی نادرست، مشکل را تشدید می‌کند.
– پایش مستمر: اندازه‌گیری مرتب EC، pH، دما و رطوبت ناحیه‌ی ریشه برای شناسایی به‌موقع استرس ضروری است.

گیاهان گوجه فرنگی گیلاسی که دچار اعوجاج رشد و کلروز ناشی از استرس فیزیولوژیکی شده‌اند، وضعیتی که اغلب توسط کشاورزان به عنوان آسیب علف‌کش در شرایط گلخانه‌ای اشتباه گرفته می‌شود.

 

۲. تمرکز بر سلامت ریشه
– مدیریت بهینه‌ی آبیاری: اجتناب از آبیاری بیش از حد و اطمینان از زهکشی کافی.
– تأمین اکسیژن ریشه: به‌ویژه در سیستم‌های کشت بدون خاک، تهویه‌ی ریشه حیاتی است.
– تغذیه‌ی متعادل: پرهیز از مصرف بی‌رویه‌ی کود و مدیریت شوری.
– استفاده از محرک‌های طبیعی: به‌کارگیری مواد تقویتی مانند محلول‌های مبتنی بر سیلیس (مانند NatoshiBio) می‌تواند مقاومت گیاه در برابر استرس و بیماری را به‌طور طبیعی افزایش دهد. آزمایش‌ها نشان داده این محصولات به بهبود سلامت ریشه و بازیابی سریع‌تر گیاه منجر می‌شوند.

رشد بهبود یافته گوجه فرنگی و بازیابی تاج پوشش پس از مدیریت اصلاحی ناحیه ریشه و مواد مغذی پس از تشخیص اولیه استرس فیزیولوژیکی

 

۳. پذیرش تدریجی رویکردهای زیستی
انتقال از یک سیستم وابسته به سموم به سمت یک سیستم متعادل مبتنی بر سلامت، نیازمند صبر و برنامه‌ریزی است:
– شروع با آزمایش در سطح کوچک (کرت‌های آزمایشی)
– ثبت و ردیابی داده‌ها برای مشاهده‌ی نتایج
– ادغام گام‌به‌گام روش‌های زیستی و کاهش تدریجی سموم

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، تولید پایدار و سودآور در گلخانه، در گرو درک این اصل است که گیاهان ما در یک اکوسیستم زنده رشد می‌کنند. با تمرکز بر حفظ سلامت ریشه، مدیریت دقیق محیط و کاهش وابستگی به نهاده‌های شیمیایی، می‌توانیم:
– تعداد دفعات سمپاشی و هزینه‌های نهاده را کاهش دهیم.
– یکنواختی و کیفیت محصول را افزایش دهیم.
– برداشت‌های قابل پیش‌بینی و پایدار در چرخه‌های متوالی داشته باشیم.

محصول گوجه فرنگی گیلاسی سالم با رشد یکنواخت، ساختار تاج پوشش خوب و توسعه پایدار میوه

 

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، چالش اصلی، نه مبارزه با آفات، بلکه «ایجاد شرایطی است که گیاه در آن قوی بماند». با تقویت اولین خط دفاعی گیاه، یعنی ریشه‌های سالم، می‌توانیم گلخانه‌هایی مقاوم، پایدار و در نهایت پرسودتری متناسب با شرایط اقلیمی ایران ایجاد کنیم.

راهکاری ساده برای برداشتی پُربارتر

کشاورز عزیز،
اگر خستگی نبرد همیشگی با آفات و بیماری‌ها و هزینه‌های سرسام‌آور سموم را حس می‌کنید، بدانید که راه حل، سمپاشی بیشتر نیست، بلکه تغییر نگاه است.

اصل کلیدی را فراموش نکنید:
یک گیاه قوی مانند یک انسان سالم است که کمتر بیمار می‌شود. تمرکز اصلی شما باید بر تقویت بنیه گیاه باشد، نه فقط بر نابودی آفت.

سه اقدام عملی و فوری:
۱. به ریشه‌ها برسید: ریشه سالم، پایه همه چیز است.
* از آبیاری سنگین و خفگی ریشه بپرهیزید.
* زهکشی گلدان یا بستر کشت را حتماً بررسی کنید.
* سلامت ریشه را معیار سلامت کل گیاه بدانید.

۲. پیشگیری را جایگزین درمان کنید:
* مانند یک دکتر، شرایط رشد گیاه (دما، رطوبت، شوری خاک) را مرتب چک کنید.
* با مدیریت بهینه آبیاری و کوددهی، از ایجاد استرس جلوگیری کنید.

۳. از سموم عاقلانه‌تر استفاده کنید:
* سمپاشی را تنها وقتی انجام دهید که واقعاً ضروری است.
* با تقویت گیاه، حلقه وابستگی به سموم را کم‌کم قطع کنید.

سود نهایی این تغییر برای شما چیست؟
* کاهش هزینه: هزینه خرید سم و نیروی کار سمپاشی کمتر می‌شود.
* کاهش خطر: محصول شما سالم‌تر و بازارپسندتر خواهد شد.
* آسودگی خاطر: با یک سیستم باثبات‌تر، خواب راحت‌تری خواهید داشت!
* افزایش درآمد: محصول یکدست و باکیفیت‌تر، سود بیشتری دارد.

شروع کنید:
نیازی نیست یک‌شبه همه چیز را تغییر دهید. از یک بخش از گلخانه شروع کنید. شرایط ریشه را بهبود بخشید، بهتر نظارت کنید و نتایج را ببینید. این تغییر، یک سرمایه‌گذاری بلندمدت برای آینده مزرعه و سلامتی اقتصاد خانواده شماست.

به یاد داشته باشید: بهترین حشره‌کش، خود گیاه قوی و سالم شماست.

ادامه مطلب

آموزش

راهنمای جامع بودجه‌بندی مزرعه: از تئوری تا عمل

آیا می‌دانید تفاوت بودجه جریان نقدی با بودجه سرمایه‌ای در مدیریت مزرعه چیست؟ یا چگونه یک بودجه انعطاف‌پذیر می‌تواند در برابر نوسانات بازار از عملیات کشاورزی شما محافظت کند؟ در کشاورزی مدرن، آشنایی با انواع مختلف بودجه‌بندی و کاربردهای استراتژیک آن‌ها، تفاوت میان یک مدیر منفعل و یک کشاورز پیشرو را مشخص می‌سازد.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: مدیریت مالی موفق، ستون فقرات هر کسب‌وکار کشاورزی پایدار است. در دنیای پرچالش کشاورزی که با نوسانات بازار، تغییرات آب‌وهوایی و ریسک‌های تولید مواجه است، بودجه‌بندی دقیق نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت بقاست.

به گزارش داوان نیوز، بودجه‌بندی مزرعه یکی از ارکان اساسی مدیریت موفق کشاورزی محسوب می‌شود. این مقاله به بررسی سیستماتیک انواع بودجه‌های مزرعه، طبقه‌بندی‌ها، کاربردها و اهمیت آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های مالی می‌پردازد. با تشریح چهار معیار اصلی طبقه‌بندی بودجه‌ها و ارائه مثال‌های کاربردی، این راهنما به کشاورزان کمک می‌کند تا ابزارهای مناسب برنامه‌ریزی مالی را برای عملیات خود انتخاب کنند.

تصور کنید قصد دارید به یک سفر جاده‌ای بروید. آیا بدون نقشه، بدون تخمین هزینه سوخت و بدون برنامه‌ریزی برای محل اقامت و غذا سفر می‌کنید؟ مسلماً خیر. موفقیت در کشاورزی نیز مستلزم برنامه‌ریزی دقیق مالی است. بودجه مزرعه در واقع نقشه راه مالی کشاورزان است؛ ابزاری سیستماتیک برای تخمین درآمد، هزینه‌ها و سودآوری عملیات کشاورزی. این ابزارها در انواع مختلفی طراحی شده‌اند تا نیازهای مدیریتی متنوع و سناریوهای تصمیم‌گیری روزانه کشاورزان را پوشش دهند.

درک طبقه‌بندی بودجه‌های مزرعه
همه بودجه‌های مزرعه یکسان نیستند. این بودجه‌ها بر اساس چهار معیار اصلی دسته‌بندی می‌شوند:
1. ماهیت و دامنه
2. ظرفیت یا انعطاف‌پذیری
3. دوره زمانی
4. عملکرد

این سیستم طبقه‌بندی به کشاورزان کمک می‌کند تا مناسب‌ترین ابزار بودجه‌بندی را برای شرایط خاص خود انتخاب کنند.

۱. طبقه‌بندی بر اساس ماهیت و دامنه

بودجه کل مزرعه
این بودجه یک دید کلی و جامع از کل عملیات کشاورزی ارائه می‌دهد. تمامی فعالیت‌ها، منابع و شرکت‌های موجود در مزرعه به عنوان یک واحد اقتصادی یکپارچه در نظر گرفته می‌شوند. این رویکرد تمام جریان‌های درآمدی (از محصولات، دام و فعالیت‌های ارزش افزوده) و کلیه هزینه‌های مرتبط را پوشش می‌دهد.

کاربرد: هنگام اتخاذ تصمیمات استراتژیک که بر کل عملیات تأثیر می‌گذارند، مانند تغییر ترکیب محصولات یا توسعه بخش دامداری.

بودجه‌های جزئی
این بودجه‌ها بر تغییرات خاص یا اضافات در عملیات موجود متمرکز هستند و تنها بخش‌های متأثر از تغییر پیشنهادی را تحلیل می‌کنند.

کاربرد: ارزیابی تصمیمات تدریجی مانند سرمایه‌گذاری در سیستم آبیاری جدید یا افزودن یک فعالیت جانبی کوچک.

۲. طبقه‌بندی بر اساس ظرفیت یا انعطاف‌پذیری

بودجه‌های ثابت
این بودجه‌ها بر اساس فرض ثابت ماندن پارامترهای خاصی مانند سطح تولید، هزینه‌های ورودی و قیمت‌های بازار در طول دوره برنامه‌ریزی عمل می‌کنند.

کاربرد: شرایط با ثبات بازار یا هنگام وجود قراردادهای تضمین‌شده قیمت.

بودجه‌های انعطاف‌پذیر
با توجه به ذات پرعدم قطعیت کشاورزی، این بودجه‌ها سناریوهای متعددی را بر اساس سطوح مختلف تولید، هزینه‌های متغیر و قیمت‌های احتمالی بازار در نظر می‌گیرند.

کاربرد: بازارهای بی‌ثبات یا محصولات وابسته به شرایط آب و هوایی.

۳. طبقه‌بندی بر اساس دوره زمانی

بودجه‌های سالانه
یک سال تولیدی (معمولاً مطابق با چرخه کشاورزی) را پوشش می‌دهند.

کاربرد: برنامه‌ریزی عملیات سالانه و اخذ وام‌های کوتاه‌مدت.

بودجه‌های بلندمدت
دوره‌های ۳ تا ۱۰ ساله یا بیشتر را در بر می‌گیرند.

کاربرد: تصمیمات سرمایه‌بر مانند خرید زمین، ساخت تأسیسات یا سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات اصلی.

۴. طبقه‌بندی بر اساس عملکرد

بودجه‌های جریان نقدی
ورود و خروج پول نقد در عملیات مزرعه را پیگیری می‌کنند و بر مدیریت نقدینگی تمرکز دارند.

کاربرد: مدیریت نیازهای نقدی فصلی در کشاورزی.

بودجه‌های سازمانی
بر اجزای منفرد عملیات (محصولات خاص، انواع دام) تمرکز کرده و هر بخش را به عنوان یک واحد تجاری جداگانه تحلیل می‌کنند.

کاربرد: مقایسه سودآوری بخش‌های مختلف مزرعه.

بودجه‌های سرمایه‌ای
سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت در دارایی‌های ثابت را ارزیابی می‌کنند.

کاربرد: تحلیل بازده سرمایه‌گذاری‌های بزرگ با استفاده از تکنیک‌هایی مانند محاسبه ارزش فعلی خالص.

کاربردهای عملی در مدیریت مزرعه
کشاورزان موفق از ترکیب هوشمندانه انواع بودجه استفاده می‌کنند:
– برای وام‌گیری: ارائه بودجه جریان نقدی سالانه به بانک‌ها
– برای توسعه: استفاده از بودجه کل مزرعه برای تحلیل جامع
– برای تصمیمات روزانه: بهره‌گیری از بودجه‌های جزئی برای تحلیل‌های متمرکز

فناوری و بودجه‌بندی مدرن
نرم‌افزارهای مدیریت مزرعه، فرآیند بودجه‌بندی را با قابلیت‌های زیر متحول کرده‌اند:
– به‌روزرسانی خودکار بر اساس داده‌های واقعی
– تولید سناریوهای مختلف
– ارائه تحلیل‌های مالی بلادرنگ

جمع‌بندی و پیشنهادات
تصویر کامل مالی: تکیه بر تنها یک نوع بودجه، مانند بررسی مسیر سفر تنها با نگاه کردن به یک بخش از نقشه است. ترکیب بودجه کل مزرعه (دید کلی)، بودجه جریان نقدی (مدیریت نقدینگی) و بودجه‌های جزئی (تحلیل تغییرات) تصویر جامع‌تری از سلامت مالی ارائه می‌دهد.

برای کشاورز تازه‌کار: بودجه‌های سالانه و جریان نقدی بیشترین ارزش را دارند، زیرا به مدیریت چالش‌های اولیه نقدینگی و برنامه‌ریزی عملیاتی پایه کمک می‌کنند. با گسترش عملیات، افزودن بودجه‌های سازمانی و بلندمدت ضروری می‌شود.

بودجه‌بندی مؤثر، کشاورزان را از رانندگانی که بی‌هدف در جاده‌های مالی حرکت می‌کنند، به مسافرانی هوشمند با نقشه‌ای دقیق تبدیل می‌کند که می‌دانند به کجا می‌روند، چگونه به مقصد برسند و منابع خود را در طول سفر چگونه مدیریت کنند.

ادامه مطلب
پیام ما

پرطرفدار

کلیه حقوق این پایگاه خبری متعلق به داوان‌نیوز است.