آذربایجان شرقی
رحيم زاده: کشاورزی حفاظتی گزینه معقول در تولید محصول

پایگاه خبری DA1news: مدير امور زراعت سازمان جهادکشاورزي آذربايجان شرقي گفت: با توجه به خشکسالي هاي اخير توليد تمام محصولات کشاورزي با روش کشاورزي حفاظتي برنامه ريزي شده است و هر ساله بيش از ۵۰۰ هزار هکتار از اراضي زراعي استان با اين شيوه کشت ميشود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی به نقل از روابط عمومي سازمان جهاد کشاورزي استان، جلال رحيم زاده در گفتگو با خبرنگاران با بيان اينکه هدف از توليد محصولات کشاورزي ، تامين نيازهاي غذايي بشر است، گفت: امروزه به دليل افزايش بي رويه جمعيت و بهره برداري غيراصولي از منابع و نهاده هاي کشاورزي، مشکلات عديده زيست محيطي براي انسانها به وجود آمده و موجب به خطر افتادن امنيت غذايي شده است.
وي با اشاره به اينکه در حال حاضر حدود ۳۵۰ ميليون هکتار از اراضي جهان در اثر اجراي عمليات خاک ورزي سنتي و نامناسب دچار فرسايش و تخريب شده است، خاطرنشان کرد: به دنبال مساله فرسايش، کاهش ماده آلي خاک به چالشي ديگر براي کشاورزان تبديل شده است .
رحيم زاده با بيان اينکه شخم با استفاده از گاوآهن برگردان دار و نيز سوزاندن بقاياي گياهي نقش زيادي در تخريب خاکهاي زراعي دارد، اظهار کرد: تاثير نامطلوب کشاورزي معمول و سنتي باعث تخريب و متراکم شدن خاک هاي زراعي شده و بطور فزاينده اي موجب کاهش مواد آلي و حاصلخيزي خاک گرديده است و در نتيجه آن روان آب و فرسايش افزايش مي يابد و همچنين در چنين شرايط نامساعد تاثيرات نامطلوب خشکي نيز تشديد يافته و واکنش گياه به کودپذيري نيز کاهش مي يابد و خاک زراعي به کمترين ميزان حاصلخيزي مي رسد و در نهايت تخريب محيط زيست و توليد پايدار به مخاطره خواهد افتاد
وي گفت: بر همين اساس براي تامين امنيت غذايي و دستيابي به توليد پايدار، تغيير در روشهاي مرسوم توليد کشاورزي امري ضروري است و تنها راه آن کاربرد روشهاي نوين حفاظتي در عمليات کشاورزي است
رحيم زاده با بيان اينکه کشاورزي حفاظتي راهکار حفظ منابع کشاورزي با هدف افزايش و پايداري توليد محصولات کشاورزي همراه با حفظ محيط زيست است، گفت: بنابر نظريه فائو ، کشاورزي حفاظتي عامل قدرتمندي براي دسترسي به نيازهاي غذايي آينده است.
وي خاطرنشان کرد: کشاورزي حفاظتي با توليدات کشاورزي سودآور و پايدار ارتباط دارد، يعني افزايش سود حاصل از مزرعه در درازمدت که از طريق بهينه کردن توليدات کشاورزي، حفظ نهاده ها، کارگر ، سوخت ، بذر ، کود ، آفت کش ها ، و غيره ( و کاهش هر نوع اثري بر روي منابع طبيعي خاک ، آب و هوا ) تحقق مي يابد .
رحيم زاده با اشاره به اينکه در تعريف کشاورزي حفاظتي، سه اصل اساسي «کمترين بهم خوردگي خاک »، « پوشش دائمي خاک » و « تناوب هاي زراعي متنوع » وجود دارد، افزود: علاوه بر اين سه اصل اساسي، بکارگيري موفقيت آميز کشاورزي حفاظتي به بسياري از عمليات زراعي ديگر از جمله استفاده مناسب از زمان کاشت ، عمق کاشت ، ميزان بذر ، انتخاب رقم ، مديريت تغذيه ، مديريت علفهاي هرز ، آفات و بيماريها بستگي دارد.
رحيم زاده با اشاره به اينکه در خاورميانه و بسياري از مناطق ديگر دنيا بي خاک ورزي اساس توسعه کشاورزي حفاظتي است و دستگاه کاشت مستقيم بخش مهمي از ماشين آلات است، توصيه کرد کشاورزاني که مي خواهند کشاورزي حفاظتي را تجربه کنند مستقيم به سراغ روش بي خاک ورزي بروند که هزينه ها را کاهش داده و از مزاياي ديگري نسبت به کم خاک ورزي برخوردار است.
وي به مزاياي کشاورزي حفاظتي و استفاده از دستگاه هاي کشت مستقيم از نگاه حفظ منابع آب و خاک اشاره کرد و گفت: توقف فرسايش خاک، بهبود بهره وري آب چه در اراضي ديم و چه در اراضي آبي، افزايش کمي و کيفي محصولات از طريق افزايش کارايي مصرف نهاده ها و زمان، کاهش هزينه هاي توليد و بهبود وضعيت معيشتي کشاورزان از اهداف کشاورزي حفاظتي است.
مدير امور زراعت آذربايجان شرقي با اشاره به اينکه حفظ بقاياي گياهي موجب افزايش ماده آلي خاک و در نهايت موجب حاصلخيزي خاک و همچنين باعث حفظ رطوبت و افزايش ظرفيت نگهداري آب در خاک مي شود، گفت: حفظ بقاياي گياهي پس از برداشت محصول هر ساله در بيش از ۱۶۰ هزار هکتار از اراضي استان انجام مي شود.
وي از اجراي کشت مستقيم در ۱۳۵ هزار هکتار از اراضي زراعي آذربايجان شرقي خبر داد و گفت: با توجه به اينکه شخم زدن و برگرداندن خاک موجب هدررفت رطوبت خاک مي شود جهت جلوگيري از آن از بذرکارهاي کشت مستقيم و ادوات کم خاک ورزي که کمترين مقدار جابجايي خاک را به همراه دارد استفاده مي شود که در حدود ۳۰ درصد سطح کشاورزي حفاظتي را شامل مي شود.
رحيم زاده اعلام کرد: با توجه به اينکه رعايت تناوب زراعي يکي از اصول کشاورزي حفاظتي بوده و موجب افزايش و پايداري محصول مي شود، در سال زراعي جاري در۱۸۰ هزار هکتار از اراضي زراعي استان با اصلاح تناوب زراعي و همچنين تبديل آيش زرد به آيش سبز اجرا شده است.
وي افزود: علاوه بر اجراي اصول کشاورزي حفاظتي از اجراي اقدامات به زراعي مانند کشت عمود برشيب در سطح 178 هزار هکتار، يکپارچه سازي اراضي در سطح 8 هزار هکتار و نفوذ بذر اصلاح شده در سطح ۵۵۰ هزار هکتار از اراضي استان خبر داد.
رحيم زاده با اشاره به نقش ترويج در اجراي طرح هاي کشاورزي، از آموزش 41 هزار نفر روز شيوه هاي کشاورزي حفاظتي به بهره برداران استان خبر داد.
وي با اشاره به اينکه سطح ابلاغي اجراي کشاورزي حفاظتي در سال زراعي جاري ۵۸۵ هزار هکتار از اراضي استان است، گفت: کشاورزي حفاظتي نيازمند ماشين آلات و ادوات مناسب است و بر اين اساس هرساله اعتبارات قابل توجهي براي خريد ماشين آلات و ادوات دنباله بند تخصيص مي يابد.
وي اعلام کرد: از سال ۱۳۹۵ تاکنون بالغ بر يکهزار دستگاه از انواع مختلف ادوات کشاورزي (با تسهيلات چهار درصدي و اعتبارات فني و اعتباري مکانيزاسيون و يارانه اي) خريداري شده است، گفت: براي امسال از محل اعتبارات طرح جهش توليد در ديمزارها با اعتبار ۶۹۰ ميليارد ريال به تعداد ۷۴۵ دستگاه معرفي شده و در حال جذب است.
رحيم زاده با اشاره به اقدامات حمايتي و تسهيلاتي جهاد کشاورزي گفت: در طرح جهش توليد براي سال زراعي جاري تسهيلات چهار درصدي براي جذب ادوات دنباله بند، اعتباري معادل ۵۵۲ ميليارد ريال در نظر گرفته شده است.
وي با اشاره به اينکه يکي از اهداف طرح جهش توليد در ديمزارها در کليه عمليات اجرايي با هدف اجراي کشاورزي حفاظتي است، گفت: طرح جهش توليد در سال زراعي جاري در ۶۹۰ هزار هکتار از ديمزارهاي استان اجرا مي شود.
روابط عمومي سازمان جهادکشاورزي استان

آذربایجان شرقی
ارزیابی راهبردی انتقال آب ارس؛ محور نشست هماهنگی کارشناسان وزارت جهاد در مرند
دشت یکانات در آستانه تحول آبی؛ نشست هماهنگی برای ارزیابی میدانی پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس، با حضور رئیس مؤسسه پژوهشهای اقتصاد کشاورزی و معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند برگزار شد تا ضمن تحلیل علمی بهرهوری، پیامدهای معیشتی این طرح بزرگ ملی بر جوامع محلی بررسی شود.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای سیاستهای ارزیابی راهبردی طرحهای کلان بخش کشاورزی، نشست هماهنگی تخصصی با محوریت بازدید میدانی از پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دشت یکانات، با حضور مقامات ارشد پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان مرند برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، این جلسه هماهنگی با حضور مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، و ابراهیم جاودان، عضو هیئت علمی این مؤسسه، تشکیل شد. در این گردهمایی، هیئت کارشناسی به همراه الهیاری (معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند)، معاون فنی و اجرایی، رئیس اداره فنی و زیربنایی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی یکانات و مسئول روابط عمومی مدیریت، به بررسی ابعاد مختلف این طرح بزرگ پرداختند.
هدف اصلی از این نشست، همافزایی و تبادل نظر کارشناسی برای فراهمسازی بستر ارزیابی دقیق و همهجانبه از اثرات پیادهسازی پروژه آبرسانی در دشت یکانات اعلام شد.
محورهای راهبردی و تخصصی بازدید میدانی (تحلیل طرح):
بر اساس چارچوب تعیینشده در این نشست، ارزیابی میدانی پروژه حول چهار محور کلیدی زیر متمرکز خواهد بود که هر یک نقشی حیاتی در موفقیت طرح ایفا میکنند:
۱. تحلیل میدانی بهرهوری: بررسی اثرات مستقیم و فوری پروژه بر افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و راندمان مصرف آب در مزارع منطقه.
۲. ارزیابی اقتصادی و معیشتی: سنجش پیامدهای اقتصادی طرح بر درآمد، ارزشافزوده و سطح رفاه خانوارهای بهرهبردار و کشاورزان محلی.
۳. پایداری اجتماعی و توسعه روستایی: پایش شاخصهای عدالت اجتماعی، مهاجرتزدایی و پایداری معیشت در جوامع روستایی دشت یکانات.
۴. مدلسازی و انطباق با سیاستهای کلان: تطبیق دادههای میدانی با راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی به منظور اصلاح فرآیندهای اجرایی و سیاستگذاریهای آتی.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مسئولان تأکید کردند که این ارزیابی تخصصی با رویکردی علمی و فرادستگاهی، نهتنها به دنبال بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای ملی و منابع آبی مرزی است، بلکه گامی اساسی در جهت تقویت زیرساختهای توسعه پایدار کشاورزی در منطقه شمالغرب کشور محسوب میشود. نتایج این پایش علمی، مبنای تصمیمگیریهای آتی در حوزه امنیت غذایی و مدیریت منابع آب قرار خواهد گرفت.
آذربایجان شرقی
آذربایجان شرقی در جمع ۳ استان برتر؛ شفافیت زنجیره تولید با شناسنامه محصولات کشاورزی
آذربایجان شرقی با ثبت بیش از ۶۰ هزار هکتار اراضی در سامانه «یکتا» و کسب رتبه سوم کشوری در تعداد قطعات، به یکی از پیشگامان اجرای طرح ملی شناسنامهدار کردن محصولات کشاورزی تبدیل شده است؛ طرحی که با ابلاغ اصلاحیه جدید وزیر جهاد، علاوه بر شفافیت زنجیره تولید و ارتقای سلامت غذا، مسیر ورود محصولات استراتژیک مانند سیبزمینی، سیر، پسته و زعفران به بازارهای داخلی و صادراتی را متحول میکند.

پایگاه خبری داواننیوز: استان آذربایجان شرقی، بهعنوان یکی از قطبهای مهم کشاورزی کشور، گامی تعیینکننده در مسیر تحول دیجیتال و شفافسازی زنجیره تأمین محصولات کشاورزی برداشته است. اجرای طرح شناسنامهدار کردن محصولات خام کشاورزی (بند «خ» ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم پیشرفت) در این استان با سرعت و دقت قابلتوجهی در حال پیگیری است و آمارها نشان از جایگاه برتر این استان در سطح ملی دارد.
به گزارش خبرنگار ما، فرزانه مشتاقی، رئیس گروه محیط زیست، توسعه پایدار و امور فناوری این سازمان، از برگزاری آخرین جلسه توجیهی منطقه ای این طرح در شهرستان اهر خبر داد و اعلام کرد که با ابلاغ اصلاحیه جدید دستورالعمل اجرایی از سوی وزیر جهاد کشاورزی، فرآیند اجرا با رویکرد تسهیلگری، رفع موانع و تسریع در بهرهبرداری برای کشاورزان پیش میرود.
وی با اشاره به حضور گسترده معاونان، مدیران، کارشناسان استانی، نمایندگان سازمان نظام مهندسی، اتاق اصناف کشاورزی و کشاورزان پیشرو از شهرستانهای اهر، خداآفرین، کلیبر، ورزقان و هوراند در این نشست، تصریح کرد: در این جلسه، مفاد بهروزرسانیشده دستورالعمل، نحوه ثبت اطلاعات در سامانه جامع «یکتا» (سامانه یکپارچه کشاورزی و تجارت ایران) و تغییرات ابلاغی وزارتخانه بهصورت کامل تشریح شد. همچنین بر نقش کلیدی نظام رهگیری و شناسنامهدار کردن محصولات در ارتقای سلامت غذا، افزایش شفافیت زنجیره تأمین و توسعه بازارهای داخلی و صادراتی تأکید گردید.
مشتاقی با بیان اینکه پنج نشست توجیهی منطقهای در شهرستانهای بناب، تبریز، مرند، میانه و اهر برگزار شده است، خاطرنشان کرد: این جلسات تمامی ۲۳ شهرستان استان را تحت پوشش قرار داده و ضمن تبیین فرآیندهای اجرایی، چالشها و مسائل موجود با حضور کارشناسان و بهرهبرداران بررسی و پاسخهای لازم ارائه شده است.
وی با اعلام اینکه آذربایجان شرقی جزو استانهای پیشرو در این طرح ملی محسوب میشود، گفت: تاکنون ۶۰ هزار و ۲۶۱ هکتار اراضی زراعی، ۹ هزار و ۴۴ هکتار باغ و ۳۰ هکتار گلخانه در سامانه «یکتا» ثبت شده است که بر اساس این آمار، استان از نظر تعداد قطعات ثبتشده رتبه سوم و از نظر تعداد بهرهبرداران ثبت شده رتبه چهارم کشور را به خود اختصاص داده است.
رئیس گروه محیط زیست و فناوری سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به ابلاغیه جدید وزیر جهاد کشاورزی، تصریح کرد: بر اساس اصلاحات انجامشده، محصولات مشمول اجرای این تکلیف قانونی برای سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به دو گروه زیر تقسیم میشوند:
– بخش باغی: پسته، کیوی، زعفران، گوجهفرنگی گلخانهای و قارچ دکمهای
– بخش زراعی: سیبزمینی و سیر
وی تأکید کرد که این محصولات پیش از عرضه به بازار، باید بهصورت بستهبندیشده و همراه با شناسه محصول (QR Code) باشند تا امکان پایش و آزمایش توسط وزارت بهداشت، سازمان ملی استاندارد و همچنین رهگیری و ردیابی توسط دستگاههای ذیربط فراهم شود.
مشتاقی در بخش دیگری از سخنان خود به تغییرات ساختاری در روند اجرایی اشاره کرد و گفت: بر اساس ابلاغ وزیر جهاد کشاورزی، مسئولیت تشکیل و راهبری کمیته اجرایی و کارگروه حل اختلاف در سطح استان بر عهده رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان است و دبیری این کمیتهها به معاون بهبود تولیدات گیاهی استان واگذار شده است. در شهرستانها نیز مدیر جهاد کشاورزی ریاست کمیته و رئیس اداره بهبود تولیدات گیاهی دبیری آن را بر عهده خواهند داشت.
وی افزود: شناسنامهدار کردن تمامی واحدهای بهرهبرداری و ثبت سایر محصولات خام گیاهی نیز از طریق سامانه «یکتا» ادامه خواهد یافت و بر اساس برنامه زمانبندی، هر سال محصولات جدیدی تا پایان اجرای قانون برنامه هفتم به این نظام افزوده خواهند شد.
مشتاقی در پایان با تأکید بر اهمیت اجرای دقیق این دستورالعمل، خاطرنشان کرد: این طرح نهتنها گامی مؤثر در ارتقای سلامت و ایمنی محصولات کشاورزی و افزایش شفافیت زنجیره تولید است، بلکه بستر مناسبی برای تقویت اعتماد مصرفکنندگان، گسترش صادرات محصولات کشاورزی و استقرار نظام نوین رهگیری و ردیابی در کشور فراهم میآورد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، با توجه به جایگاه کنونی آذربایجان شرقی در این طرح ملی، انتظار میرود با استمرار جلسات توجیهی و همکاری تنگاتنگ کشاورزان، این استان بتواند الگویی موفق در پیادهسازی نظام شناسنامهدار کردن محصولات کشاورزی در کشور ارائه دهد.
منبع: روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی
آذربایجان شرقی
توقفناپذیر در بحران؛ صادرات کشاورزی آذربایجان شرقی از مرز ۵۰ میلیون دلار گذشت
با وجود تداوم جنگ تحمیلی سوم و افزایش هزینههای لجستیکی، صادرات محصولات کشاورزی آذربایجان شرقی نه تنها متوقف نشد، بلکه در سهماهه نخست ۱۴۰۵ با رشد وزنی ۴.۳ درصدی به ۵۰ میلیون دلار رسید و صادرات محصولات دارای ارزش افزوده نظیر فرآوردههای غلات، رشد ارزشی ۴۶ درصدی را به ثبت رساند.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از صادرات بیش از ۵۰ میلیون دلاری میوههای خوراکی و فرآورده های غلات استان در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: با وجود جنگ تحمیلی سوم و اختلال در مسیرهای حمل ونقل بین المللی، بخش کشاورزی استان توانست رشد وزنی قابل توجهی را به ثبت برساند.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان، شهرام شفیعی با اعلام این خبر اظهار کرد: در سه ماهه نخست سال جاری، ۵۲ هزار و ۸۹۹ تن انواع میوههای خوراکی و فرآورده های غلات به ارزش ۵۰ میلیون و ۴۰ هزار و ۴۲۳ دلار از گمرکات آذربایجان شرقی به بازارهای هدف صادر شده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل، از نظر وزنی بیش از ۴.۳ درصد افزایش یافته است.
وی با اشاره به شرایط خاص منطقه و آثار جنگ تحمیلی سوم افزود: استمرار رشد وزنی صادرات نشان میدهد تولیدکنندگان و صادرکنندگان استان با وجود محدودیت های ایجادشده، توانسته اند بازارهای خود را حفظ کرده و جریان صادرات را متوقف نکنند. بخش کشاورزی در این دوران، نقش تعیین کنندهای در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا کرده و در کنار آن، با ارزآوری و حفظ بازارهای بینالمللی، به اقتصاد کشور کمک کرده است.
شفیعی با بیان اینکه میوههای خوراکی و پوست محصولات کشاورزی مهمترین گروه صادراتی استان را تشکیل می دهند، بر رشد چشمگیر صادرات محصولات دارای ارزش افزوده تأکید کرد و گفت: صادرات فرآورده های غلات نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر ارزشی بیش از ۴۶ درصد و از نظر وزنی نزدیک به ۱۳ درصد افزایش یافته که نشان دهنده ظرفیت بالای صنایع تبدیلی و تکمیلی استان است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در بخش دیگری از سخنان خود به واردات نهاده های دامی اشاره کرد و ادامه داد: در راستای حمایت از دامداران و تأمین به موقع نهاده های مورد نیاز، پیگیریهای مستمری انجام شده تا بخش قابل توجهی از نهاده های اساسی از طریق گمرکات استان وارد شود. این اقدام علاوه بر کاهش زمان و هزینه حمل ونقل، به پایداری تولید و حمایت از واحدهای دامداری کمک شایانی کرده است.
وی با اعلام اینکه در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵، ۳۵ هزار تن کالای اساسی به ارزش ۴۹ میلیون دلار از گمرکات استان وارد کشور شده است، تصریح کرد: این میزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته از نظر وزنی ۱۳۲ درصد و از نظر ارزشی ۲۵ درصد رشد داشته است. در این مدت، کنجاله سویا و جو به ترتیب به میزان حدود ۱۷ هزار تن و ۱۲۲ تن از طریق گمرکات استان وارد شدهاند، در حالی که در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۴ هیچگونه وارداتی از این دو قلم از این مسیر انجام نشده بود.
شفیعی این موضوع را نشاندهنده موفقیت سیاستهای تمرکززدایی از مبادی وارداتی و تقویت ظرفیت گمرکات استان دانست و خاطرنشان کرد: این اقدام نقش مهمی در پشتیبانی از تولید، حفظ ثبات بازار نهاده های دامی و ارتقای امنیت غذایی استان ایفا میکند.
وی در پایان از رفع ممنوعیت صادرات ۱۵ قلم محصول کشاورزی خبر داد و گفت: در راستای حمایت از تولیدکنندگان و توسعه صادرات غیرنفتی، فهرست چهاردهم محصولات معاف از ممنوعیت صادرات ابلاغ شده است که بر اساس آن، صادرات ۱۵ قلم محصول کشاورزی و صنایع وابسته آزاد شده است.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»





















