سازمان منابع طبیعی در آستانه تحول

پایگاه خبری داوان نیوز: تغییرات اخیر در رهبری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با انتصاب رضا افلاطونی به عنوان سرپرست جدید این سازمان، در چارچوب تحولات ساختاری وزارت جهاد کشاورزی و در پاسخ به چالشهای مدیریت منابع طبیعی ایران انجام شده است.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی«داوان نیوز»، موفقیت این تغییر مدیریتی به توانایی سازمان در حفظ اقتدار حاکمیتی در شرایط تحول ساختاری، جلب مشارکت مردمی و مقابله با تهدیدات قدیمی و جدید برای منابع طبیعی کشور بستگی خواهد داشت. این گزارش به تحلیل علل این تغییر و عملکرد سازمان میپردازد.

1- اهمیت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور
سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به عنوان نهاد حافظ انفال و منابع طبیعی ملی، مسئولیت حفاظت از جنگلها، مراتع، بیابانها و حوزههای آبخیز را بر عهده دارد. این سازمان با پیشینهای بیش از یک قرن، نقش کلیدی در حفظ ثروتهای طبیعی ایران ایفا کرده است.

2- تغییرات مدیریتی اخیر
در پنجم شهریور ۱۴۰۴، غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، با صدور حکمی، رضا افلاطونی را به عنوان سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور منصوب کرد. این انتصاب در چارچوب تغییرات گسترده تر مدیریتی در وزارت جهاد کشاورزی صورت گرفت که شامل انتصاب سه مدیر جدید بود.

2.1. سوابق رضا افلاطونی
افلاطونی از تجربه گسترده در حوزه منابع طبیعی برخوردار است، از جمله:
– ریاست سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین
– معاونت حفاظت و امور اراضی سازمان منابع طبیعی
– مدیریت کل دفتر حقوقی سازمان منابع طبیعی

3- علل تغییر مدیریت
3.1. تحولات ساختاری وزارت جهاد کشاورزی
– چابکسازی ساختار وزارتخانه: بر اساس مصوبه شورای عالی اداری در تیر ۱۴۰۳، هدف “چابکسازی وزارت جهاد کشاورزی، کاهش تصدیگری و حذف وظایف تکراری” عنوان شده است.
– ادغام احتمالی مأموریتها: طبق این مصوبه، مأموریتهای سازمان منابع طبیعی ممکن است در ساختار وزارتخانه ادغام شود.

3.2. چالشهای عملکردی سازمان
– حفاظت از اراضی ملی: سازمان با چالشهای جدی در زمینه زمین خواری و حفاظت از اراضی ملی روبرو بوده است.
– نیاز به تقویت مشارکت مردمی: بر اساس نظرسنجی منتشر شده در وبگاه سازمان، “مردمیسازی” پروژهها از دغدغههای اصلی است.

3.3. تغییرات گسترده مدیریتی
این انتصاب بخشی از یک تحول مدیریتی بزرگتر در سطح وزارت جهاد کشاورزی است که شامل انتصاب چندین مدیر جدید در سطوح مختلف شده است.

4- عملکرد سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری: چالشها و دستاوردها
4.1. دستاوردهای اخیر
– اجرای طرحهای حفاظتی: برنامه ریزی برای اجرای “طرحهای مدیریت صیانتی” در جنگلهای شمال و “الگوی جنگلداری اجتماعی” در زاگرس.
– همکاریهای بینالمللی: حضور متخصصان ایرانی در کارگاه های بین المللی مانند “کارگاه آموزشی برنامه ارزیابی منابع جنگلی 2025 فائو”.

4.2. چالشهای پیش رو
– تهدید انحلال سازمان: هشدار کارشناسان درباره پیامدهای انحلال سازمان و تأثیر آن بر زمینخواری و تخریب منابع طبیعی.
– کمبود منابع و اعتبارات: نیاز به افزایش بهرهوری و جلب مشارکت بخش خصوصی.

5- تحلیل انتصاب جدید
5.1. تخصصگرایی
انتصاب افلاطونی با توجه به سوابق گسترده وی در حوزه منابع طبیعی و حقوقی، نشاندهنده توجه به تخصصگرایی در مدیریت است.

5.2. پاسخگویی به چالشهای حقوقی و حفاظتی
با توجه به چالشهای حقوقی مربوط به اراضی ملی و زمینخواری، به نظر میرسد انتصاب مدیر با سابقه حقوقی (مانند افلاطونی) بتواند تقویت مواجهه قانونی با این چالشها را در پی داشته باشد.

5.3. تداوم یا تغییر جهت؟
این انتصاب ممکن است همسو با ادغام احتمالی سازمان در وزارت جهاد کشاورزی باشد یا شاید تلاشی برای تقویت سازمان در برابر این تغییرات باشد.

6- چشم انداز آینده 
6.1. تقویت مشارکت مردمی
– توسعه سازوکارهای مشارکت مردمی در حفاظت از منابع طبیعی
– شفافسازی در مورد طرحهای مشارکتی با بخش خصوصی.

6.2. شفافسازی در مورد تغییرات ساختاری
– شفافسازی دولت در مورد مصوبه شورای عالی اداری و تأثیر آن بر سازمان منابع طبیعی.
– هماهنگی با مجلس شورای اسلامی برای اطمینان از قانونی بودن تغییرات.

6.3. حفظ تخصص و تجربه
– حفظ سرمایه انسانی و تخصصی سازمان در صورت اجرای تغییرات ساختاری.