با ما همراه باشید

آموزش

مروجان کشاورزی؛‌ چالش‌ها و عوامل چندبعدی پیش رو

منتشر شده

در

پایگاه خبری DA1news: استان‌های شمالی ایران با توجه به شرایط اقلیمی خاص و تنوع محصولات کشاورزی، نقشی حیاتی در امنیت غذایی کشور ایفا می‌کنند. با این حال، مروجان کشاورزی به عنوان حلقه واسط بین دانش نوین و کشاورزان، با چالش‌های متعددی مواجهند که عملکرد آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این گزارش به بررسی عمده‌ترین این چالش‌ها و ارائه راهکارهای مبتنی بر شواهد می‌پردازد.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، چالش‌های پیش روی مروجان کشاورزی در شمال ایران، ریشه در عوامل چندبعدی اقتصادی، اجتماعی و محیطی دارد. حل این مشکلات نیازمند رویکردی یکپارچه است که شامل اصلاح سیاست‌ها، سرمایه‌گذاری در فناوری و تقویت مشارکت جامعه محلی می‌شود. با توجه به پتانسیل بالای استان‌های شمالی در تولید محصولات استراتژیک مانند برنج و مرکبات، رفع این چالش‌ها نه تنها امنیت غذایی کشور را تضمین می‌کند، بلکه می‌تواند الگویی برای سایر مناطق باشد.

۱. چالش‌های ساختاری و سیاستگذاری
– ناهماهنگی نهادی و فقدان برنامه‌ریزی یکپارچه
عدم هماهنگی بین وزارت جهاد کشاورزی، سازمان‌های محلی و نهادهای تحقیقاتی، موجب موازی‌کاری و کاهش اثربخشی برنامه‌های ترویجی شده است. به عنوان مثال، در برخی مناطق، پروژه‌های آبیاری بدون هماهنگی با مروجان اجرا می‌شود که منجر به اتلاف منابع می‌گردد .
– محدودیت بودجه و حمایت مالی
بررسی‌ها نشان می‌دهد تنها ۳۵۰ میلیون دلار برای اجرای برنامه‌های ترویجی در شمال کشور اختصاص یافته، در حالی که نیاز واقعی حداقل دو برابر این مقدار است. این کمبود، توسعه زیرساخت‌های آموزشی و فناورانه را مختل کرده است .

۲. مشکلات آموزشی و مهارتی
– شکاف دانشی بین مروجان و کشاورزان
با وجود پیشرفت‌های فنی، بسیاری از مروجان فاقد آموزش‌های روزآمد در زمینه‌هایی مانند مدیریت پایدار آب یا استفاده از سامانه‌های هواشناسی پیشرفته (مانند سامانه توصیه‌های هواشناسی شالیکاری) هستند. این موضوع باعث کاهش اعتماد کشاورزان به توصیه‌ها می‌شود .
– مقاومت در پذیرش نوآوری‌ها
کشاورزان شمالی، به ویژه در مناطق روستایی، به دلیل وابستگی به روش‌های سنتی (مانند آبیاری غرقابی)، نسبت به تغییرات مقاومت نشان می‌دهند. این مسئله در شالیزارهای استان گیلان که ۷۵ درصد تولید برنج کشور را تأمین می‌کنند، به وضوح مشاهده می‌شود .

۳. چالش‌های محیطی و منابع طبیعی
– بحران آب و تغییرات اقلیمی
کاهش ۷۰ درصدی ذخایر آب‌های زیرزمینی در دهه اخیر و خشکسالی‌های مکرر، فشار مضاعفی بر سیستم‌های آبیاری وارد کرده است. در استان مازندران، ۴۰ درصد زمین‌های کشاورزی به دلیل شوری خاک و کم‌آبی در معرض خطر هستند .
– تخریب اکوسیستم‌ها
استفاده بی‌رویه از کودهای شیمیایی در باغات چای شمال، نه تنها باعث آلودگی آب‌های سطحی شده، بلکه حاصلخیزی خاک را نیز کاهش داده است. مروجان در انتقال روش‌های کشاورزی ارگانیک با محدودیت منابع مواجهند .

۴. موانع فناورانه و زیرساختی
– دسترسی ناکافی به فناوری‌های روز
تنها ۱۵ درصد از مروجان در شمال کشور به سامانه‌های پیشرفته نظیر مدل‌های پیش‌بینی هواشناسی یا نرم‌افزارهای مدیریت مزرعه دسترسی دارند. این در حالی است که در پروژه شالیکاری شمال، استفاده از داده‌های هواشناسی دقت توصیه‌ها را تا ۷۵ درصد افزایش داده است .
– ضعف مکانیزاسیون
بر اساس آمار مرکز پژوهش‌های مجلس، تنها ۲۰ درصد از زمین‌های کشاورزی شمال مکانیزه هستند. این مسئله بهره‌وری را کاهش داده و هزینه‌های تولید را افزایش می‌دهد .

۵. عوامل اجتماعی-اقتصادی
– مهاجرت نیروی کار جوان
با مهاجرت ۳۰ درصد از جوانان روستایی شمال به شهرها، جمعیت فعال کشاورزی سالانه ۵ درصد کاهش می‌یابد. این امر انتقال دانش نوین به نسل جدید را دشوار می‌سازد .
– فقر اقتصادی کشاورزان
درآمد پایین ۶۰ درصد از کشاورزان شمالی (کمتر از ۳ میلیون تومان در ماه) باعث می‌شود نتوانند هزینه‌های اجرای توصیه‌های مروجان (مانند خرید بذرهای مقاوم) را تأمین کنند .

راهکارهای پیشنهادی
۱. تقویت همکاری بین‌نهادی
– ایجاد شورای هماهنگی ترویج کشاورزی شمال با مشارکت دانشگاه‌ها، سازمان‌های مردم نهاد و بخش خصوصی .
۲. آموزش ترکیبی (حضوری-مجازی)
– توسعه پلتفرم‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی برای آموزش مروجان و کشاورزان .
۳. تشویق کشاورزی پایدار
– ارائه یارانه به کشاورزانی که از روش‌های آبیاری قطره‌ای یا کودهای ارگانیک استفاده می‌کنند .
۴. توسعه فناوری‌های بومی
– طراحی سامانه‌های هواشناسی محلی متناسب با اقلیم هر زیرمنطقه (مانند شالیزارهای گیلان) .

آموزش

دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد

مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بین‌المللی، روش علمی ارزیابی سامانه‌های پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار می‌دهد.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.

به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانه‌های پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.

بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلول‌پاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینه‌ها، افزایش بازده مزرعه‌ای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس می‌شد.

در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانه‌ها و زیرسامانه‌های اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.

همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازه‌گیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بین‌المللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروه‌های زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائه‌دهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشین‌های کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی

گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز می‌توانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدل‌های مختلف داشته باشند.

دریافت فایل کامل:
علاقه‌مندان و فعالان بخش کشاورزی می‌توانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)

ادامه مطلب

آموزش

ترویج دانش، افزایش بهره‌وری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماری‌های کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور در قالب کاروان‌های ترویجی، نشست‌های تخصصی و کارگاه‌های آموزشی در استان‌های زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهره‌وری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.

به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیت‌های ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور و مراکز تابعه در استان‌های مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهره‌وری پایدار و انتقال یافته‌های نوین به بهره‌برداران بخش کشاورزی برگزار شد.

 نشست ملی تعیین اولویت‌های تحقیقاتی مسئله‌محور در موسسه گیاه‌پزشکی
نشست مشترکی با هدف تبیین رویکردهای پژوهشی در طرح‌های تحقیقاتی مسئله‌محور کشور، به میزبانی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی و با حضور صفرنژاد (رئیس موسسه)، نجفی (معاون پژوهشی)، عامری‌سیاهویی (معاون برنامه‌ریزی) و رضا اقنوم (مدیرکل دفتر امور پژوهشی سازمان تات) و همچنین رؤسای بخش‌های ستادی و استانی به صورت حضوری و وبیناری برگزار شد. این جلسه با هدف هم‌افزایی و هماهنگی هرچه بیشتر مجریان طرح‌های مسئله‌محور و تعیین اولویت‌های تحقیقاتی-ترویجی موسسه برگزار گردید.
کاروان ترویج بهره‌وری ویژه الگوی کشت در زنجان
بر اساس این گزارش ، کاروان ترویج بهره‌وری با محوریت الگوی کشت ابلاغی به ریاست شمس‌اله نجفی و با حضور پونه محمدی، محقق بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی زنجان، در روستای یامچی از توابع منطقه نیک‌پی شهرستان زنجان برگزار شد.
در این رویداد آموزشی، باغداران منطقه با مهم‌ترین آفات و بیماری‌های درختان سیب و هلو و راهکارهای مدیریت تلفیقی (IPM) آن‌ها آشنا شدند. همچنین به زارعان منطقه، آموزش‌های تخصصی در خصوص مدیریت آفات و بیماری‌های محصول راهبردی پیاز، به ویژه کشت نشایی، ارائه و به سوالات آن‌ها برای بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری پاسخ داده شد.
ترویج مدیریت تلفیقی علف‌های هرز در مزارع گندم شاهین‌دژ
در برنامه‌ای دیگر، کاروان ترویجی مزارع گندم به همت سپیده حاتمی، عضو هیات علمی بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی آذربایجان غربی، در شهرستان شاهین‌دژ برگزار شد.
در این برنامه، بر اهمیت رعایت بهداشت زراعی، آماده‌سازی اصولی زمین، تناوب زراعی و انتخاب رقم مناسب به عنوان پایه‌های مدیریت تلفیقی تأکید شد. همچنین کشاورزان با اصول انتخاب علف‌کش بر اساس فلور مزرعه، پایش منظم، خودداری از مصرف مکرر علف‌کش‌های هم گروه و راهکارهای مقابله با مقاومت علف‌های هرز نازک برگ نظیر یولاف وحشی و جودره آشنا شدند.
نشست تخصصی مبارزه با علف هرز خردل وحشی در کلزای گلستان
بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی گلستان، نشستی تخصصی با حضور محمدعلی آقاجانی (رئیس بخش)، معصومه یونس‌آبادی و علیرضا صفاهانی (اعضای هیات علمی) و دیگر کارشناسان مرتبط برگزار کرد. در این جلسه، معضل آلودگی مزارع کلزا به علف هرز مهاجم خردل وحشی مورد بررسی قرار گرفت و راهکارهای مدیریتی ارائه شد.
دوره آموزشی مدیریت بهاره باغات پسته در یزد
قاسم عسکری سریزدی، رئیس بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی یزد، یک دوره آموزشی دو روزه با موضوع «مدیریت بهاره باغات پسته» در سایت الگویی پسته صدرآباد اشکذر تدریس کرد. در این کارگاه، مباحث مراقبت‌های بهاره، بهداشت باغ، مبارزه با آفات و بیماری‌های اول فصل و ارائه راهکارهای مدیریتی ویژه باغات پسته به فراگیران آموزش داده شد.
بازدید علمی از ایستگاه تحقیقاتی سراب چنگایی لرستان
روشنک قربانی (رئیس) و محققان بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی لرستان به همراه چمن‌پیرا (معاون پژوهشی مرکز) از مزارع ایستگاه تحقیقات چندمنظوره سراب چنگایی خرم‌آباد بازدید کردند. در این بازدید، آخرین یافته‌های علمی برای مدیریت آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز ارائه و عملکرد مجموعه در راستای ارتقای کمّی و کیفی تولیدات کشاورزی تشریح شد.
 پایش سوسک‌های چوبخوار نخیلات در جنوب کرمان
در راستای پروژه «ارزیابی کارایی انواع تله برای کاهش خسارت سوسک‌های چوبخوار خرما»، سمیه رنجبر (سرپرست) و مریم شریفی (محقق بخش گیاه‌پزشکی جنوب کرمان) با استفاده از تله‌های نوری، جمعیت حشرات کامل چوبخوار نخیلات را پایش کردند. با توجه به افزایش دما، فعالیت این آفت افزایش یافته و هشدار لازم برای مدیریت به موقع صادر شده است.
فراخوان نشست تخصصی مدیریت گل جالیز در گلستان
نشست تخصصی «مدیریت علف هرز انگل گل جالیز» به منظور ارتقای دانش فنی کارشناسان و بهره‌برداران، روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ ساعت ۹ صبح در سالن پروفسور ارشاد مرکز تحقیقات گلستان برگزار می‌شود. شرکت در این نشست به صورت مجازی نیز از طریق لینک vc.areeo.ac.ir/ch/golestanch امکان‌پذیر است.
روز انتقال یافته‌های تحقیقاتی آفات و بیماری‌های گندم در البرز
برنامه «روز انتقال یافته‌های تحقیقاتی» با تدریس همایون شاهرخی (رئیس بخش تحقیقات سن گندم) و همایون کاظمی (عضو هیات علمی بخش تحقیقات بیماری‌های گیاهی) در استان البرز برگزار شد. در این رویداد، مباحثی نظیر معرفی ارقام مقاوم، زمان و نحوه مبارزه با زنگ زرد و سن گندم، معرفی سموم جدید و مزایای استفاده از کودهای زیستی مطرح و سپس جلسه پرسش و پاسخ بین محققین، مسئولان شرکت‌های دانش‌بنیان و گندمکاران برگزار شد.
ادامه مطلب

آموزش

هشدار محقق گیاه‌پزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز

سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هسته‌داران (هلو، آلو و گوجه‌سبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارت‌های سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابون‌های شته‌کش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور هشدار داد: شرایط آب‌وهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجه‌سبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.

به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجه‌سبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل به‌موقع شته، می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بار آورد.

شرایط آب‌وهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش می‌دهد.

۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:

باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:

1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگ‌ها: برگ‌ها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ می‌خورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایه‌ای براق و چسبناک روی برگ‌ها و شاخه‌ها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگ‌هایشان رو به زردی و خشکی می‌رود.
4. رشد ناقص میوه: میوه‌هایی که رشد نمی‌کنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.

نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)

این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی، یک برنامه جامع و گام‌به‌گام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:

گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغن‌های ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخم‌های زمستان‌گذران شته روی شاخه‌ها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانه‌ها انجام شود.

گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویت‌دار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزک‌های شته‌خوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.

گام سوم – استفاده از ترکیبات کم‌خطر:
به‌کارگیری صابون‌های حشره‌کش (شته‌کش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد می‌کنند.

گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روش‌های قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید می‌شود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.

توصیه نهایی کارشناس:

«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبه‌خود سالم می‌ماند. با رصد علائم اولیه، می‌توانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.

این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.

ادامه مطلب
پیام ما

پرطرفدار

کلیه حقوق این پایگاه خبری متعلق به داوان‌نیوز است.