استان ها
مژدهی: کنترل آفات با آموزش، پیشبینی سیلاب با هوش مصنوعی

پایگاه خبری داوان نیوز: رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، با اشاره به تهدیدات جدی تغییرات اقلیمی و عوامل انسانی برای جنگلهای هیرکانی و کشاورزی این استان، از اجرای پروژههای پژوهشی در سه حوزه اصلی «مدیریت آفات و بیماریها»، «پیشبینی سیلاب» و «آموزش کشاورزان» خبر داد و بر بهرهگیری از فناوریهای نوینی مانند هوش مصنوعی برای حفاظت از منابع طبیعی تأکید کرد.
ناظم رامتین، سردبیر داوان نیوز؛ محمدرضا مژدهی در گفت و گوی اختصاصی گفت: تغییرات اقلیمی و فشار جمعیت، دسترسی به آب سالم در گیلان را به «چالشی جدی» تبدیل کرده و کشاورزی این استان را با تهدید تغییر کاربری اراضی و کاهش بهرهوری مواجه کرده است. دکتر مژدهی در پاسخ به این چالشها، از کاهش خسارت آفات با آموزش به موقع و آغاز پروژههای هوش مصنوعی برای پیشبینی سیلاب خبر داد. مشروح این گفت و گو را می خوانیم:
استان گیلان با وجود سرسبزی و طبیعت بکر، با چالشهای متعددی از جمله تغییرات اقلیمی و عوامل انسانی مواجه است. بهویژه جنگلهای هیرکانی با تهدیدهای جدی روبهرو هستند. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان برای مقابله با این چالشها و با توجه به تغییرات اقلیمی، چه اقدامات و پژوهشهایی انجام داده است؟
با تشکر از حضور شما، امیدوارم این گفتوگو بتواند به افزایش آگاهی عمومی و معرفی فعالیتهای مرکز تحقیقات کمک کند.
تغییرات اقلیمی پدیدهای جهانی است که طی دو دهه اخیر، تمام کره زمین را تحت تأثیر قرار داده است. اگرچه ممکن است تصور شود استان گیلان از برخی پیامدهای این تغییرات مانند کاهش بارندگی و افزایش دما مصون مانده، اما باید توجه داشت که این استان نیز با چالشهای خاص خود مواجه است.
برای مثال، اگرچه گیلان با پدیده نشست زمین روبهرو نیست، اما دسترسی به آب سالم بهدلیل کاهش بارندگی و هجوم جمعیت به استانهای شمالی، به مشکلی جدی تبدیل شده است. همچنین، کشاورزی در گیلان در حال گذار به کشاورزی مدرن است، اما کوچک بودن قطعات زمینهای کشاورزی، توسعه مکانیزاسیون را با مشکل مواجه کرده و باعث شده بسیاری از کشاورزان نتوانند بهرهوری اقتصادی مناسبی داشته باشند.
این شرایط منجر به فروش زمینهای کشاورزی به افراد غیربومی و تغییر کاربری اراضی شده است. افزایش جمعیت و مصرف منابع، فشار بیشتری بر محیط زیست وارد کرده و وضعیت منابع طبیعی را بحرانی کرده است.
در کنار این عوامل، تغییرات اقلیمی باعث گسترش آفات و بیماریها شده است. برای مثال، در دو دهه گذشته، آفاتی مانند پروانه آمریکایی و بیماری شمشاد، خسارات سنگینی به جنگلهای هیرکانی وارد کردهاند.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان با تمرکز بر این چالشها، پروژههای متعددی را در سه حوزه اصلی طراحی و اجرا کرده است:
۱. شناسایی و مدیریت آفات و بیماریها:
– پژوهشهای گستردهای برای شناسایی عوامل تهدیدکننده و روشهای کنترل آنها انجام شده است.
– برای مثال، در مورد طغیان پروانه سفید که سال گذشته خسارات زیادی وارد کرد، با اطلاعرسانی به موقع و برگزاری دورههای آموزشی، خسارت امسال به میزان قابل توجهی کاهش یافت.
2. مدیریت حوزههای آبخیز و پیشبینی سیلاب:
– پروژههایی برای پیشبینی وقوع سیل و آتشسوزی در مناطق سیلخیز استان اجرا شده و نتایج آن در اختیار دستگاههای اجرایی قرار گرفته است.
۳. آموزش و ترویج روشهای نوین:
– با اجرای دورههای آموزشی و ایجاد مزارع نوآوری، سعی کردهایم یافتههای پژوهشی را به سرعت به دست کشاورزان برسانیم.
مرکز تحقیقات از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی و اینترنت اشیا در حوزه پژوهشهای جنگلی استفاده کرده است؟
یکی از مشکلات اصلی در حوزه جنگل، گستردگی بسیار زیاد آن است. در حالی که در حوزه باغبانی و زراعی میتوان با همکاری بخش خصوصی و مالکان، پروژهها را به سرعت پیش برد، در حوزه منابع طبیعی این امر پیچیدهتر است.
خوشبختانه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، در یک سال اخیر، ورود جدی به حوزه هوش مصنوعی و اینترنت اشیا داشته است. همکاران ما در مرکز، پروژههایی را در قالب رویدادهای علمی تعریف کردهاند که از جمله آنها میتوان به پیشبینی وقوع سیلاب در مناطق بالادست و اطلاعرسانی به موقع به مناطق پاییندست اشاره کرد.
این راه آغاز شده و امیدواریم با تجهیز مرکز به فناوریهای نوین، بتوانیم از این ابزارها برای حفاظت بهتر از منابع طبیعی استفاده کنیم.
در حوزه محصولات استراتژیک گیلان مانند زیتون و کیوی، چه اقدامات پژوهشی انجام شده است؟
ایستگاه تحقیقات زیتون گیلان، با ۶۰ سال سابقه، یکی از قدیمیترین ایستگاههای تحقیقاتی کشور است. در گذشته، زیتون تنها به صورت سنتی و برای تهیه روغن شکسته مصرف میشد، اما امروزه با پژوهشهای انجامشده، روشهای برداشت و فرآوری آن بهبود یافته است.
برای مثال:
– روشهای برداشت مکانیزه جایگزین روشهای سنتی شده که باعث حفظ سلامت درختان میشود.
– روشهای کنسروی زیتون گسترش یافته و زنجیره ارزش این محصول تکمیلتر شده است.
– در زمینه آفات و بیماریها، پژوهشهای گستردهای روی مگس میوه زیتون انجام شده و دستورالعملهای فنی در اختیار کشاورزان قرار گرفته است.
در مورد کیوی نیز، با توجه به اهمیت صادرات این محصول، پژوهشهایی برای کاهش باقیمانده سموم و استفاده از روشهای بیولوژیک کنترل آفات انجام شده است. این اقدامات به استانداردسازی محصول و توسعه صادرات کمک شایانی کرده است.

این پژوهشها تا چه اندازه در عرصه کشاورزی نمایان شده و کشاورزان از نتایج آن بهره بردهاند؟
نمونه بارز تأثیر پژوهشها در حوزه زیتون، تغییر نگرش کشاورزان و مصرفکنندگان به کیفیت روغن زیتون است. در گذشته، تصور میشد روغن زیتونی که بوی تندتری دارد، کیفیت بالاتری دارد، اما امروزه با معرفی استانداردهای ارزیابی حسی، روغنهای باکیفیتتر شناسایی و معرفی میشوند.
کشاورزانی که اصول باغداری را رعایت میکنند، امروزه محصولی با کیفیت بالاتر و قیمت مناسبتر به بازار عرضه میکنند. جالب است بدانید که روغن زیتون تولیدی در شهرستان رودبار، در شورای بینالمللی زیتون در اسپانیا، به عنوان یکی از بهترین روغنهای جهان شناخته شده است.
وضعیت خاک استان گیلان چگونه است و مرکز تحقیقات چه اقداماتی برای حفظ و بهبود آن انجام داده است؟
هرجا انسان دخالت کرده، تعادل طبیعت بر هم خورده است. متأسفانه در سالهای گذشته، بهرهبرداری بیرویه از خاک، آب و هوا، فشار زیادی بر محیط زیست وارد کرده است.
خوشبختانه موسسه تحقیقات خاک کشور، پروژه پایش خاکهای کشور را در دست اجرا دارد و استان گیلان نیز یکی از استانهای تحت پوشش این پروژه است.
امروزه با افزایش آگاهی عمومی، مردم خود به حفاظت از خاک و محیط زیست توجه بیشتری نشان میدهند. برای مثال، در بحث زیباسازی فضای سبز شهری، پیشنهاد کردیم از گونههای بومی گیلان برای کاشت در حاشیه شهرها استفاده شود که این طرح با استقبال مسئولان مواجه شد.
این اقدامات، همراه با روشهای نوین آبیاری و حفظ منابع آبی، میتواند به بهبود کیفیت خاک و دستیابی به کشاورزی پایدار کمک کند.
آینده منابع طبیعی و کشاورزی گیلان را چگونه ارزیابی میکنید؟
با وجود چالشهای موجود، من به آینده امیدوارم. افزایش آگاهی عمومی، همکاری دستگاههای اجرایی و بهکارگیری فناوریهای نوین، میتواند وضعیت منابع طبیعی و کشاورزی گیلان را به سمت بهبود سوق دهد. اگرچه پژوهشها اثرات بلندمدت دارند، اما با اجرای دورههای آموزشی و ترویج یافتهها، میتوانیم در بازه زمانی پنج تا شش ساله، تغییرات مثبت بزرگی را شاهد باشیم.

آذربایجان غربی
جهاد تبیین در کشاورزی؛ مدیران ارتباطی سکاندار شورای روابطعمومی کشاورزی آذربایجان شرقی
با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای مدت دو سال منصوب شدند.

پایگاه خبری داواننیوز: اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای کشاورزی آذربایجان شرقی با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی منصوب شدند.
به گزارش خبرنگار ما، طی احکام جداگانهای از سوی شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان شرقی، اعضای جدید هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای یک دوره دوساله منصوب شدند.
بر اساس این احکام رسمی که به استناد تبصره (۱) ماده (۱۰) اساسنامه شورا و با تأکید بر نتایج انتخابات هیأت رئیسه صادر شده است، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای اصلی هیأت رئیسه این شورا منصوب شدند.
در متن این احکام که توسط شهرام شفیعی، رئیس سازمان و وحید کاظم زاده رئیس شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان امضا شده، بر راهبردهای کلان و اولویتهای محوری این شورا تأکید گردیده است. بهرهمندی حداکثری از ظرفیتهای علمی، ارتباطی و رسانهای، تقویت راهبرد جهاد تبیین در حوزه کشاورزی، ارتقای جایگاه راهبردی روابط عمومیها و افزایش سطح آگاهی عمومی نسبت به امنیت غذایی و حمایت از تولیدکنندگان و بهرهبرداران بخش کشاورزی از جمله محورهای اساسی این احکام به شمار میرود.
همچنین در بخش دیگری از این احکام، بر نقشآفرینی مؤثر در انعکاس دستاوردهای بزرگ بخش کشاورزی، ترویج گفتمان امیدآفرینی، تحکیم انسجام ملی و معرفی شفاف خدمات و اقدامات دولت چهاردهم و مجموعه عظیم جهاد کشاورزی استان در حوزههای مختلف تولیدی، زیرساختی و اقتصادی تأکید ویژه شده است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، اعضای منصوبشده به مدت دو سال مسئولیت هدایت و هماهنگی ارتباطات و تعاملات رسانهای نهادهای تابعه بخش کشاورزی استان را بر عهده خواهند داشت تا گامی مؤثر در جهت شفافسازی، اقناع افکار عمومی و پاسداشت سرمایه اجتماعی این حوزه برداشته شود.
آذربایجان غربی
دستاوردهای ۲۰۷ پروژه مرکز تحقیقات آذربایجانغربی تشریح شد
رتبه نخست چغندرقند، آزمایشگاه برتر آبوخاک، و کشف ۳ گونه قارچ و ۳ ژن جدید چاودار در سطح جهان؛ اینها بخشی از دستاوردهای سال ۱۴۰۴ مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجانغربی است که با اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی و ۲۰۰ مأموریت ترویجی، نام این استان را در عرصههای ملی و بینالمللی درخشان کرده است.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی از اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی ملی و ویژه در سال ۱۴۰۴ خبر داد و تأکید کرد: این مرکز با رویکردی مسئلهمحور، در راستای حل چالشهای اساسی بخش کشاورزی و افزایش بهرهوری، بهعنوان پشتیبان علمی تولیدکنندگان استان فعالیت میکند.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از روابطعمومی این مرکز، اسماعیل علیزاده با اعلام این خبر افزود: در سال جاری، دستاوردهای چشمگیری در سطوح ملی و بینالمللی برای بخش کشاورزی استان به ثبت رسیده است که از جمله آنها میتوان به کسب رتبه نخست کشور در حوزه چغندرقند، انتخاب بهعنوان آزمایشگاه برتر آب و خاک کشور، معرفی این مرکز بهعنوان مرکز رشد شایسته تقدیر و همچنین تدوین دستنامه ترویجی برتر کشوری اشاره کرد.
علیزاده در ادامه به پیشرفتهای علمی پژوهشگران این مجموعه در عرصههای بینالمللی پرداخت و اظهار داشت: متخصصان این مرکز با شناسایی و معرفی سه گونه جدید قارچ و سه ژن جدید چاودار، گامی بلند در ارتقای جایگاه علمی آذربایجانغربی در مرزهای دانش جهان برداشتهاند که نشاندهنده توانمندی بالای نیروی انسانی متخصص در این استان است.
وی با تأکید بر کاربردیسازی یافتههای پژوهشی تصریح کرد: پژوهشهای این مرکز صرفاً در کتابخانهها محصور نمانده و با اجرای بیش از ۲۰۰ مأموریت در قالب طرحهای «محقق معین» و «یاوران تولید»، بهطور مستقیم به مزارع و باغات استان منتقل شده است. این تعامل چهرهبهچهره با کشاورزان، نقش مؤثری در افزایش دانش فنی و مهارتهای اجرایی آنها داشته است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجانغربی، مشارکت فعال در تولید برنامههای آموزشی رادیویی و تلویزیونی و تدوین دستورالعملهای ترویجی را از دیگر اقدامات این مرکز برشمرد و خاطرنشان کرد: این رویکرد تعاملی، پل ارتباطی مستحکمی میان علم و عمل ایجاد کرده و موجب ارتقای چشمگیر سطح علمی و عملیاتی بهرهبرداران بخش کشاورزی استان شده است.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی، با تکیه بر توان علمی متخصصان و ارتباط مستمر با کشاورزان، بهعنوان یکی از بازوهای اصلی توسعه کشاورزی دانشبنیان در منطقه، نقشآفرینی میکند و مسیر تحقق امنیت غذایی پایدار را با سرعت بیشتری طی مینماید.
استان ها
تریکوگراما در شالیزارها؛ عملیات گسترده کنترل بیولوژیک آفات در مازندران
همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها در استان مازندران، عملیات کنترل بیولوژیک آفت کرم ساقهخوار با رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح گستردهای از اراضی برنجخیز استان آغاز شد؛ رویکردی که مدیران جهاد کشاورزی آن را نه یک راهکار فنی، بلکه سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی توصیف میکنند.

پایگاه خبری داواننیوز: عملیات رهاسازی زنبور تریکوگراما برای مبارزه بیولوژیک با آفت کرم ساقهخوار برنج، همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها، در سطح وسیعی از اراضی شالیزاری استان مازندران آغاز شد.
به گزارش خبرنگار ما، این طرح که در راستای سیاستهای کشاورزی پایدار و کاهش مخاطرات زیستمحیطی طراحی شده، در شهرستانهای جویبار، فریدونکنار، ساری و بهشهر در حال اجراست.
عبدالله رحیمی، مدیر جهاد کشاورزی جویبار، با اعلام اجرای این طرح در سطح ۶۰۰ هکتار از شالیزارهای این شهرستان، تأکید کرد که علاوه بر این، ۲۰۰ هکتار دیگر نیز در قالب طرح جهش تولید زیر پوشش قرار خواهد گرفت. وی دستاوردهای این رویکرد را شامل صرفهجویی اقتصادی، جلوگیری از کاهش کمی و کیفی عملکرد شالی، حفظ دشمنان طبیعی آفت و در نهایت حذف تدریجی باقیماندههای سمی از سفره مردم برشمرد و آن را سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی دانست.
در شهرستان فریدونکنار، حمیدرضا معماریان، مدیر جهاد کشاورزی، از آغاز مرحله دوم رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار خبر داد و گفت: مرحله نخست این عملیات در سطح یکهزار هکتار اجرا شده بود. وی با اشاره به انجام رهاسازی در دو نوبت با فاصله پنج تا هفت روز، علت آن را پوشش زمانی مناسب برای کنترل تخمهای آفت در دورههای مختلف تخمریزی عنوان کرد و بر نقش این روش در کاهش جمعیت آفت، حفظ تعادل زیستی و تولید محصول سالم تأکید نمود.
همزمان، کارشناسان حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان به همراه کارشناسان شهرستان ساری، از نحوه توزیع زنبور تریکوگراما در روستای گرجیپل بازدید کردند. سید اسماعیل علوی، مدیر جهاد کشاورزی ساری، در این بازدید اظهار داشت که امروز ۳۲۰ هکتار از اراضی شالیزاری تحت پوشش این طرح قرار گرفته و کیفیت تریکوکارتهای توزیعی مورد تأیید کارشناسان قرار گرفته است. وی افزود: این طرح تا پایان فصل زراعی در سطح بیشتری از شالیزارها ادامه خواهد داشت.
در شهرستان بهشهر نیز سید اسماعیل حسینی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی، از برنامهریزی برای رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری و همچنین ۳۰۰ هکتار تحت پوشش طرح جهش تولید خبر داد و گفت: زمان اجرای این عملیات برای ۳۱ خرداد ماه برنامهریزی شده است. وی با تأکید بر اهمیت روشهای بیولوژیک، این اقدام را گامی مؤثر در کاهش مصرف سموم شیمیایی، افزایش کیفیت محصول و پایداری تولید در شالیزارهای منطقه دانست.
در کنار این اقدامات، تیم نظارتی متشکل از کارشناسان حفظ نباتات، تولیدات گیاهی و فرمانده پایگاه بسیج جهاد کشاورزی شهرستان نور، طی دو روز از ۱۵ واحد توزیع سموم کشاورزی بازدید کردند. در این پایش که با هدف حمایت از تولیدکنندگان واقعی و جلوگیری از ورود آفتکشهای قاچاق انجام شد، بر ممنوعیت فروش سموم تاریخگذشته، خودداری از بستهبندی مجدد غیراستاندارد و الزام به نصب برچسب اطلاعاتی تأکید گردید و به سه واحد متخلف تذکر شفاهی داده شد.
همچنین در شهرستان بهشهر، در قالب طرح جهش تولید، ۵۰ تله فرمونی برای مبارزه بیولوژیک با کرم ساقهخوار، ۲۰ بسته قارچکش بیولوژیک برای کنترل بیماری بلاست و ۷۰ بسته کود تقویتی به صورت رایگان میان کشاورزان توزیع شد و کارشناسان ضمن پایش مزارع، آموزشهای لازم در خصوص نحوه مصرف صحیح نهادهها را ارائه کردند.
مدیران جهاد کشاورزی استان با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه از مبارزه شیمیایی به مدیریت تلفیقی آفات، خواستار تبدیل حمایت از طرحهای کنترل بیولوژیک به یک اولویت دائمی در برنامههای توسعه کشاورزی شدند و از همه ذینفعان برای همکاری در این مسیر دعوت به عمل آوردند.
منبع: روابطعمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران
پرونده ویژه4 هفته پیشهمگرایی پژوهش، پایش و حکمرانی در شبکه ملی گیاهپزشکی
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان

























