آموزش
نشر کتابهای کشاورزی؛ افول کمیت یا ظهور کیفیت؟
پایگاه خبری داوان نیوز: با بررسی شواهد و منابع موجود از روند انتشار کتابهای حوزه کشاورزی در ایران طی دهه گذشته، به نظر میرسد اگرچه ممکن است از نظر کمی نوساناتی در تعداد عناوین منتشر شده وجود داشته باشد، ولی از نظر کیفی و تنوع موضوعی شاهد رشد قابل توجهی بودهایم. همچنین تغییر محتوایی از کشاورزی سنتی به سمت مباحث نوینی مانند کشاورزی احیاکننده و آیندهنگری در کشاورزی مشهود است.
به گزارش ناهید حسینی خبرنگار داوان نیوز، کشاورزی به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد و امنیت غذایی ایران همواره مورد توجه بوده است. انتشار کتابهای تخصصی در این حوزه نشاندهنده میزان توجه علمی و سرمایهگذاری آموزشی در بخش کشاورزی است. در این گزارش، با تحلیل منابع و شواهد موجود، به بررسی روند انتشار این کتابها در دهه گذشته پرداخته و عوامل مؤثر بر این روند را تحلیل میکنیم.
تحلیل کمی انتشار کتابهای کشاورزی
آمار و ارقام انتشار
بر اساس اطلاعات به دست آمده، انتشارات دانشگاه تهران به عنوان یکی از ناشران پیشرو در حوزه کشاورزی، به طور میانگین روزانه بیش از یک کتاب منتشر می کند که تعداد قابل توجهی از این کتابها در حوزه کشاورزی هستند . همچنین، با مشاهده فهرست کتابهای دست دوم کشاورزی که در سایتهای فروش موجود است، میتوان دریافت که تنوع موضوعی قابل توجهی در این حوزه وجود دارد که نشان از تداوم انتشار کتاب در این بخش دارد .
روند موضوعی و محتوایی
طی دهه گذشته، به نظر میرسد انتشار کتابها از حالت سنتی و صرفاً آموزشی به سمت مباحث تخصصی و نوآورانه حرکت کرده است. عناوینی مانند “کشاورزی در جهان به سوی ۲۰۵۰-۲۰۳۰” نشاندهنده توجه به آیندهنگری و پیشبینیهای توسعه کشاورزی است . همچنین، موضوعات جدیدی مانند کشاورزی احیاکننده که بر سلامت خاک، تنوع زیستی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای تمرکز دارد، به طور خاص مورد توجه قرار گرفته است .
تحلیل کیفی انتشار کتابهای کشاورزی
تنوع و تخصصی شدن موضوعات
مشاهده فهرست کتابهای منتشر شده نشان میدهد که کتابها از نظر موضوعی بسیار متنوع و تخصصی شدهاند. برای مثال، کتابهایی با عناوین “آبخیزداری مشارکتی”، “زراعت گیاهان صنعتی”، “غلات سردسیری” و “فیزیولوژی بذر” نشاندهنده تمرکز بر موضوعات خاص و کاربردی در کشاورزی نوین است .
توجه به پایداری و محیط زیست
یکی از محورهای اصلی در کتابهای جدید کشاورزی، توجه به پایداری منابع طبیعی و کاهش آسیبهای زیستمحیطی است. همان طور که در منابع اشاره شده، سیستمهای غذایی میتوانند تا ۳۷ درصد از کاهش انتشار گازهای گلخانهای را میسر کنند که این امر نیازمند آموزش و ترویج روشهای نوین است .
عوامل مؤثر بر روند انتشار کتابهای کشاورزی
تحولات علمی و فناوری
پیشرفتهای علمی در حوزه کشاورزی و فناوریهای مرتبط، موجب شده است تا کتابها به روزتر و کاربردیتر شوند. برای مثال، کتابهایی در زمینه “شبیه سازی حرکت آب و املاح در خاک” یا “کاربرد نرم افزار SAS در تجزیه های آماری” نشان از توجه به ابزارهای نوین در آموزش کشاورزی دارند .
نقش ناشران تخصصی
ناشران بزرگی مانند انتشارات دانشگاه تهران و جهاد دانشگاهی نقش مهمی در انتشار کتابهای تخصصی کشاورزی داشتهاند. همچنین، ناشران خصوصی نیز با انتشار کتابهای کاربردی، سعی در پوشش نیازهای بازار دارند .
مقایسه با متون کهن کشاورزی
بیمهری به متون کهن
جالب این که در مقابل انتشار کتابهای جدید، متون کهن کشاورزی ایران کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. به گفته زنده یاد ایرج افشار، تعداد متون کهن کشاورزی ایران از انگشتهای یک دست تجاوز نمیکند و حتی در دانشکدههای کشاورزی نیز مجموعهای از این متون جمعآوری نشده است . این امر نشاندهنده شکاف بین پیشینه تاریخی کشاورزی ایران و آموزشهای نوین است.
***
به گزارش خبرنگار ما، با تحلیل منابع و شواهد موجود، میتوان گفت اگرچه ممکن است تعداد عناوین کتابهای کشاورزی در دهه گذشته رشد انفجاری نداشته باشد، ولی از نظر تنوع موضوعی، تخصصی شدن و کیفیت محتوا شاهد پیشرفت قابل توجهی بودهایم. همچنین، توجه به مباحث نوینی مانند کشاورزی احیاکننده و پایداری محیط زیست، از ویژگیهای بارز کتابهای منتشر شده در این حوزه است. با این حال، غفلت از متون کهن کشاورزی ایران میتواند به عنوان یک نقطه ضعف در این روند در نظر گرفته شود.
پیشنهادات
1. توجه به متون کهن: پیشنهاد میشود محققان و ناشران، بیشتر به متون کهن کشاورزی ایران پرداخته و از دانش نهفته در آنها برای غنیسازی آموزشهای نوین بهره ببرند.
2. افزایش حمایت از ناشران: دولت و نهادهای مربوطه میتوانند با حمایت مالی از ناشران تخصصی، در انتشار کتابهای کاربردی و مقرون به صرفه کمک کنند.
3. تمرکز بر آموزش کشاورزی پایدار: با توجه به چالشهای تغییرات اقلیمی، انتشار کتابهایی با موضوع کشاورزی پایدار و احیاکننده باید در اولویت قرار گیرد.
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
پرونده ویژه3 هفته پیشخروج از واکنش سنتی به سمت مدیریت هوشمند/ نوید رونمایی از لاین امیدبخش گندم

