پایگاه خبری داوان‌نیوز: مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور؛ مجموعه کاملی از مقالات و یادداشت‌های مرتبط با تغییر اقلیم که طی سال‌های اخیر در ۵۶ شماره از نشریه علمی‑تخصصی «طبیعت ایران» منتشر شده بود، برای نخستین بار در قالب یک مجموعه ارزشمند بازنشر شد.

به گزارش خبرنگار ما به نقل از گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، مصطفی جعفری، عضو کمیسیون هماهنگی تحقیقات، مجری تدوین استراتژیک برنامه کلان تحقیقات تغییر اقلیم و سرمؤلف ارزیابی جهانی تغییر اقلیم (IPCC)، در تشریح دلایل انتشار این مجموعه گفت: در نشریه “طبیعت ایران”، موضوعات چالش‌زا با نگاهی علمی و واقع‌بینانه بررسی و تحلیل می‌شوند. یکی از محورهای اصلی مورد تأکید در این نشریه، پدیده تغییر اقلیم است؛ موضوعی که آثار گسترده آن امروز به وضوح قابل مشاهده بوده و در سطوح جهانی، منطقه‌ای، ملی و حتی محلی توجه همگان را به خود جلب کرده است. مسئولیت نگارش ستون تغییر اقلیم در هر شماره از این نشریه بر عهده بنده بوده است.

جعفری افزود: این مجموعه با عنوان “نکته‌ها و گفته‌ها” برگرفته از ۵۶ شماره نشریه “طبیعت ایران”، شامل طیف متنوعی از مطالب و عناوین روز مرتبط با تغییر اقلیم است. ضمن آن‌که همبستگی منطقی مشخصی میان یادداشت‌ها وجود دارد، هر ستون به‌طور جداگانه نیز قابلیت بهره‌برداری مستقل را دارد.

گفتنی است این مجموعه می‌تواند به عنوان منبعی مرجع برای مطالعات اقلیمی، تدوین راهکارهای سازگاری و کاهش اثرات تغییر اقلیم، و نیز آموزش و پژوهش در این حوزه راهگشا باشد.

هدف از این گردآوری، تسهیل دسترسی سریع و یکپارچه پژوهشگران، دانشجویان، کارشناسان محیط زیست، فعالان این حوزه و تمامی علاقه‌مندان به مباحث روز اقلیمی به تمامی مطالب ستون «تغییر اقلیم» این نشریه اعلام شده است.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: طبق مصوبه هیئت نظارت بر سموم و پیرو بازنگری‌های فنی، علف‌کش لینورون WP50% در تمام محصولات کشاورزی ممنوع اعلام شد و محموله‌های موجود صرفاً تا پایان تاریخ انقضای درج‌شده، قابل مصرف هستند.

به گزارش خبرنگار ما، پیرو مصوبات اخیر هیئت نظارت بر سموم، سازمان حفظ نباتات کشور از حذف کامل علف‌کش «لینورون WP50%» از فهرست سموم مجاز کشاورزی خبر داد. این تصمیم که مبتنی بر بازنگری‌های فنی و منطبق با استانداردهای بین‌المللی اتخاذ شده، شامل ممنوعیت مصرف این ترکیب در تمامی محصولات کشاورزی از جمله هویج، ذرت، سیب‌زمینی، پنبه، سویا و نیشکر می‌شود.

دلیل حذف: طبقه‌بندی لینورون در گروه سموم بسیار پرخطر (HHP)

به گزارش خبرنگار ما، کارشناسان سازمان حفظ نباتات با استناد به ارزیابی‌های سازمان‌های مرجع بین‌المللی، علت اصلی کنار گذاشتن این علف‌کش را قرارگیری آن در زمره سموم بسیار پرخطر (HHPs – Highly Hazardous Pesticides) اعلام کردند. بررسی‌های فنی نشان داده است که مصرف لینورون با مخاطرات جدی سلامت از جمله سمیت مزمن، اختلال در عملکرد غدد درون‌ریز (سیستم اندوکرین) و آسیب به فرآیندهای رشد و باروری همراه است.

تکلیف محموله‌های موجود در بازار

بر اساس ابلاغیه صادره، سازمان حفظ نباتات شرایط مصرف محموله‌های باقیمانده در بازار را به صراحت تعیین کرده است: صرفاً محصولاتی که دارای تاریخ انقضای معتبر و برچسب فارسی تأییدشده توسط سازمان هستند، تا پایان مهلت درج‌شده روی بسته‌بندی مجاز به مصرف می‌باشند. پس از انقضای این تاریخ، استفاده از سم لینورون در تمامی مزارع کشور اکیداً ممنوع است.

گامی به سوی کشاورزی پایدار و کم‌خطر

این تغییر راهبردی در فهرست سموم مجاز کشور، در چارچوب سیاست‌های مدیریت تخصصی مصرف نهاده‌های کشاورزی و جایگزینی تدریجی ترکیبات خطرناک با محصولات کم‌خطرتر ارزیابی می‌شود. کارشناسان معتقدند این اقدام گامی مؤثر در جهت ارتقای ایمنی محصولات کشاورزی، حفاظت از سلامت مصرف‌کنندگان و کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی محسوب می‌گردد.

پایگاه خبری داوان نیوز: پژوهش جدید دانشگاه ایالتی پن نشان می‌دهد که استفاده پیشگیرانه از حشره‌کش‌ها، با حذف شکارچیان طبیعی و قارچ‌های مفید، ممکن است به افزایش بیوماس علف‌های هرز مقاوم از جمله دم‌ماهی (Foxtail) منجر شود. این یافته، زنگ خطری برای کشاورزی پایدار و مدیریت تلفیقی آفات است.

به گزارش خبرنگار علمی داوان نیوز، در شرایطی که تولید محصولات کشاورزی با چالش‌هایی چون حاشیه سود ناچیز، مقاومت روزافزون آفات و تهدید مداوم عملکرد مواجه است، راهکارهای ساده‌گرایانه می‌توانند پیامدهای پیچیده و معکوسی به همراه داشته باشند.

نتایج یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ توسط دانشگاه ایالتی پن (Penn State) نشان می‌دهد که استفاده از حشره‌کش‌های پیشگیرانه (Preventive Insecticides) نه تنها لزوماً فشار آفات را کاهش نمی‌دهد، بلکه ممکن است به طور غیرمستقیم فشار علف‌های هرز مقاوم را نیز افزایش دهد.

طرح تحقیق: مقایسه سه رویکرد مدیریتی

به گزارش واحد تحقیق این دانشگاه، تیمی از حشره‌شناسان طی یک دوره سه ساله، الگوی تناوب ذرت-سویا-ذرت را در سه گروه مزرعه بررسی کردند:
1. مزارع تحت درمان با حشره‌کش‌های پیشگیرانه (شامل تیمار بذر و حشره‌کش دانه‌ای پیرتروئیدی).
2. مزارع تحت رویکرد مدیریت تلفیقی آفات (IPM).
3. مزارع بدون هیچ گونه حشره‌کشی (گروه شاهد).

در تمام مزارع، از علف‌کش گلیفوسات برای کاربردهای پس از سبز شدن استفاده شد. اگرچه هدف اصلی مطالعه، بررسی فشار حشرات بود، اما زیست‌توده علف‌های هرز در پایان هر فصل و همچنین جوانه‌زنی بانک بذر علف‌های هرز نیز ارزیابی گردید.

یافته کلیدی: افزایش بیوماس علف هرز مقاوم

در پایان دوره تحقیق، علف هرز دم‌ماهی مقاوم به گلیفوسات (glyphosate-resistant foxtail) در یکی از مزارع مشاهده شد.

الیزابت روون (Elizabeth Rowen)، استادیار حشره‌شناسی دانشگاه کالیفرنیا، ریورساید، در این باره گفت:
«ما دریافتیم که استفاده از هر نوع حشره‌کش – چه در قالب IPM و چه به صورت پیشگیرانه – با افزایش بیوماس علف‌های هرز دم‌ماهی همراه است. در مقابل، مزارعی که هیچ حشره‌کشی دریافت نکردند، چنین افزایشی را نشان ندادند.»

جان توکر (John Tooker)، متخصص ترویج در پن استیت، با اشاره به اینکه نتیجه‌گیری نهایی نیازمند آزمایش‌های بیشتر است، دو مکانیسم احتمالی را مطرح کرد:

1. کاهش شکارچیان دانه‌های علف هرز: حشره‌کش‌های پیشگیرانه جمعیت دشمنان طبیعی مانند سوسک‌های زمینی و جیرجیرک‌های مزرعه را کاهش می‌دهند. این شکارچیان نقش مهمی در حذف دانه‌های علف‌های هرز دارند.
2. کاهش تجزیه دانه‌ها در فصول خارج از کشت: به نقل از تحقیقات ریچارد اسمیت (Richard Smith) از دانشگاه نیوهمپشایر، آفت‌کش‌های پیشگیرانه (به ویژه قارچ‌کش‌ها) باعث کاهش جمعیت قارچ‌های مفید تجزیه‌کننده دانه‌های علف هرز می‌شوند.

توکر تأکید کرد: «این یک ضربه دوطرفه است: حشره‌کش‌ها، شکارچیان را از بین می‌برند و قارچ‌کش‌ها، تجزیه‌کننده‌های طبیعی را حذف می‌کنند.»

توصیه به کشاورزان: کاهش مصرف آفت‌کش و احیای تعادل اکوسیستم

با توجه به افزایش هزینه نهاده‌ها، محققان پیشنهاد می‌کنند که در مناطقی با جمعیت آفت پایین، کشاورزان از رویکرد پیشگیرانه فاصله گرفته و به سمت مدیریت واکنش‌گرا (Reactive) با پایه IPM حرکت کنند.

توکر افزود: «اگر اندکی عقب‌تر بایستید و اجازه دهید استفاده از آفت‌کش کاهش یابد – نه کورکورانه، بلکه با پایش فعال مزارع – می‌توانید جمعیت شکارچیان طبیعی را افزایش داده و نیاز به نهاده‌های شیمیایی را کاهش دهید. مزارعی که با تناوب زراعی و پوشش گیاهی متنوع شوند، بیشتر شبیه یک سیستم طبیعی عمل می‌کنند.»

هشدار تکمیلی: تداخل حشره‌کش و علف‌کش

در بخش دیگری از این گزارش، مایکل مارشال (Michael Marshall)، دانشمند علف‌های هرز از دانشگاه کلمسون، نسبت به تداخلات بالقوه بین حشره‌کش‌ها و علف‌کش‌ها هشدار داد. برخی ترکیبات، به ویژه حشره‌کش‌های ارگانوفسفره و کاربامات در کنار علف‌کش‌های مهارکننده ALS (گروه ۲) و HPPD (گروه ۲۷)، می‌توانند موجب آسیب به محصول، از جمله پیچیدگی ساقه و بدشکلی در ذرت شوند.

مارشال توصیه کرد: «همیشه برچسب تمام محصولات را مطالعه کنید. هنگام انتخاب بذر، برنامه علف‌کشی خود را با کارشناس بذر در میان بگذارید و از وجود اطلاعات مربوط به ارقام حساس مطلع شوید.»

به گزارش اخبار روانه کشاورزی، علم درک ارتباطات پنهان در اکوسیستم مزارع همچنان در حال تکامل است. آنچه این مطالعه روشن می‌سازد، این است که مدیریت پیشگیرانه و نسخه‌ای آفت‌کش‌ها، بدون در نظر گرفتن شبکه غذایی خاک و شکارچیان طبیعی، می‌تواند به بازخوردهای منفی از جمله تقویت علف‌های هرز مقاوم منجر شود.