تجارت
نقشه تجارت جهانی: ایران و بازی بزرگ کریدورهای ترانزیت
در قلب طوفانهای ژئوپلیتیک و بر بستر رقابتهای اقتصادی جدید جهانی، نقشه کریدورهای تجاری جهان در حال ترسیمی مجدد است. ایران، با قرارگیری بر تقاطع قارهای بیهمتا، نه تنها یک گذرگاه جغرافیایی، که کلیدی استراتژیک در قفل دو شاهراه حیاتی قرن حاضر «کریدور بینالمللی شمال-جنوب» و «جاده ابریشم جدید» تبدیل شده است.

پایگاه خبری داوان نیوز: جغرافیا سرنوشت نیست، اما اگر کشوری در چهارراه جهان ایستاده باشد، سرنوشت تجارت جهانی به آن گره میخورد. ایران امروز، با در اختیار داشتن مسیرهای حیاتی کریدور شمال-جنوب و کریدور شرق-غرب، در موقعیتی بینظیر قرار دارد که میتواند خود را از یک «مسیر» به یک «مرکز» تبدیل کند.
به گزارش داوان نیوز، در عصر جهانیشدن، کریدورهای بینالمللی تجاری نه تنها شریانهای حیاتی مبادله کالا و انرژی، بلکه ابزارهای ژئوپلیتیکی مؤثر در تعیین توازن قدرت اقتصادی جهان محسوب میشوند. این کریدورها با اتصال تولیدکنندگان به بازارها، کاهش هزینههای حمل و نقل و زمان ترانزیت، اساس زنجیره تأمین جهانی را شکل میدهند. در میان این شبکه پیچیده، موقعیت جغرافیایی برخی کشورها بهگونهای است که به آنها نقشی استراتژیک و تبدیلناپذیر میبخشد. جمهوری اسلامی ایران، با قرارگیری در چهارراه اوراسیا، یکی از این کشورهای کلیدی است که به ویژه در دو کریدور بزرگ «شمال-جنوب» و «شرق-غرب»، از جایگاهی بیبدیل برخوردار است.
کریدورهای اصلی تجاری جهان: یک نمای کلی
پیش از بررسی عمیق نقش ایران، مروری گذرا بر مهمترین کریدورهای جهانی ضروری است:
1. کریدور اوراسیایی: ابتکار «کمربند و جاده» (BRI) چین، بلندپروازانهترین پروژه زیرساختی عصر حاضر، با هدف اتصال چین به اروپا، آفریقا و آسیای جنوب شرقی از طریق شبکهای از مسیرهای زمینی و دریایی است.
2. کریدورهای دریایی حیاتی: تنگههایی مانند مالاکا، سوئز و پاناما، گلوگاههای ترانزیت انرژی و کالا هستند که امنیت آنها بر اقتصاد جهانی تأثیر مستقیم دارد.
3. کریدورهای منطقهای: مانند کریدور چین-پاکستان (CPEC) یا شبکههای ترابری در اتحادیه اروپا و آسهآن، که به یکپارچگی اقتصادی درونمنطقهای کمک میکنند.
ایران: قلب تپنده کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب
موقعیت جغرافیایی ایران، آن را به پلی طبیعی بین خلیج فارس و دریای عمان در جنوب، و دریای خزر در شمال، و همچنین بین شبه قاره هند و آسیای مرکزی در شرق، و خاورمیانه و اروپا در غرب تبدیل کرده است. این مزیت ذاتی در قالب دو کریدور بزرگ تجسم مییابد:
۱. کریدور حمل و نقل بینالمللی شمال-جنوب (INSTC):
این کریدور که با مشارکت کشورهای متعددی از جمله روسیه، هند، ایران و جمهوریهای قفقاز و آسیای مرکزی شکل گرفته است، به منظور اتصال اروپا و روسیه به شبه قاره هند و خلیج فارس طراحی شده است. اهمیت آن در چند محور خلاصه میشود:
* کاهش چشمگیر مسافت و زمان: انتقال کالا از بمبئی به مسکو از طریق این کریدور (بیش از ۷۲۰۰ کیلومتر) در مقایسه با مسیر سنتی دریایی از طریق کانال سوئز (بیش از ۱۶۰۰۰ کیلومتر)، تا ۴۰٪ در مسافت و ۵۰٪ در زمان صرفهجویی ایجاد میکند.
* دسترسی به بازارهای محصور در خشکی: ایران برای کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی (مانند ترکمنستان، قزاقستان، ازبکستان) و قفقاز (مانند ارمنستان و آذربایجان)، کوتاهترین و اقتصادیترین مسیر دسترسی به آبهای آزاد و بازارهای جنوبی است. بنادر کلیدی ایران مانند بندر شهید رجایی و بندر چابهار، دروازه این دسترسی استراتژیک هستند.
* امنیت و ثبات مسیر: در شرایطی که مسیرهای دریایی جایگزین ممکن است با مخاطرات امنیتی یا ترافیک سنگین مواجه باشند، کریدور شمال-جنوب یک گزینه امن و قابل اطمینان ارائه میدهد.
۲. کریدور شرق-غرب (جاده ابریشم جدید):
این کریدور، شاخهای حیاتی از ابتکار کمربند و جاده چین است که آسیای شرقی و مرکزی را از طریق ایران به ترکیه و سپس اروپا متصل میکند. ایران در این مسیر با شبکه ریلی گسترده خود، به ویژه خط ریلی راهآهن ترانس ایران و خطوط در حال توسعه به سمت مرزهای شرقی و غربی، نقش قطب اتصالدهنده را بازی میکند. تکمیل پروژههایی مانند خط ریلی ایران – آذربایجان و ارتقای خط ایران – ترکیه، ظرفیت ترانزیت ایران در این محور را به طور تصاعدی افزایش خواهد داد.
اهمیت استراتژیک و اقتصادی کریدورهای مرتبط با ایران:
* تنوعبخشی به مسیرهای ترانزیت جهانی: ایران گزینهای موثر برای کاهش وابستگی جهانی به یک یا دو مسیر خاص (مانند کانال سوئز یا تنگه مالاکا) و ایجاد تعادل در شبکه لجستیک جهان است.
* ایجاد درآمد و اشتغال: توسعه ترانزیت، سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهای بندری، ریلی، جادهای و لجستیکی را به دنبال دارد که محرکی قوی برای رشد اقتصادی، ایجاد شغل و توسعه مناطق مرزی ایران محسوب میشود.
* ابزار دیپلماسی اقتصادی: موقعیت ترانزیتی به ایران این توانایی را میدهد که به یک هب منطقهای و بینالمللی تبدیل شود و از این مزیت به عنوان ابزاری برای گسترش همکاریهای اقتصادی و تقویت نفوذ ژئوپلیتیک خود استفاده کند.
* تسهیل تجارت درونمنطقهای: این کریدورها به کشورهای همسایه ایران امکان میدهد تا مازاد تولید خود را با هزینه کمتر به بازارهای دورتر صادر کنند و واردات خود را نیز تسهیل نمایند.
چالشها و فرصتهای پیش رو:
با وجود پتانسیل فوقالعاده، تحقق کامل این نقش با چالشهایی روبروست:
* تحریمهای بینالمللی: محدودیتهای مالی و بانکی، جذب سرمایهگذاری خارجی در پروژههای زیرساختی کلان را با مشکل مواجه کرده است.
* نیاز به مدرنیزاسیون زیرساختها: بخشی از شبکه حمل و نقل ایران نیاز به نوسازی و هماهنگی با استانداردهای بینالمللی (مانند عرض ریل، ظرفیت بارگیری و سیستمهای مدیریت لجستیک) دارد.
* رقابت با مسیرهای جایگزین: کشورهایی مانند ترکیه، پاکستان و آذربایجان نیز با ارائه مسیرهای رقیب، در حال جذب سهمی از ترانزیت منطقه هستند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، ایران با دارا بودن موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد، در کانون دو کریدور حیاتی قرن بیست و یکم، یعنی کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب قرار دارد. این موقعیت، فرصتی تاریخی برای تبدیل شدن به یکی از کانونهای اصلی تجارت و ترانزیت در اوراسیا است. با این حال, بهرهبرداری کامل از این فرصت، نیازمند عزم ملی، مدیریت کارآمد، عقد توافقهای پایدار با کشورهای همسایه و اصلیترین عامل، ثبات سیاسی و اقتصادی و تعامل سازنده با جامعه بینالمللی برای رفع موانع بیرونی است. در صورت تحقق این شرایط، ایران میتواند نه تنها رونق اقتصادی داخلی را شتاب بخشد، بلکه سهمی تعیینکننده در کارایی و امنیت زنجیره تأمین جهانی ایفا نماید.

تجارت
هشدار کمبود سموم در پاییز؛ واردات مواد اولیه با تأخیر مواجه شد
آیا زنجیره تأمین سموم کشاورزی کشور برای فصل پاییز آماده است؟ با وجود تأخیر در ورود محموله های مواد اولیه و تکنیکال آفتکش ها، مسعود گیلآبادی از اتخاذ تدابیر جدید شامل حذف سهمیه بندی ثبت سفارش و تسهیل تأمین ارز خبر داده است؛ راهکارهایی که کارشناسان اجرای سریع آنها را شرط عبور از بحران قریب الوقوع میدانند.

پایگاه خبری داواننیوز: در نشست هماندیشی اعضای انجمن تولیدکنندگان سموم شیمیایی کشور، بر لزوم تسریع در تأمین مواد اولیه و سموم مورد نیاز بخش کشاورزی تأکید شد.
به گزارش خبرنگار ما، مسعود گیلآبادی، رئیس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور، با اشاره به اقدامات صورت گرفته در پی جنگ تحمیلی اخیر، از برنامه ریزیهای گسترده برای تسهیل فرآیند تأمین و تدارک این کالاهای اساسی خبر داد.
این نشست با هدف تبادل اطلاعات میان اعضای انجمن و ارائه گزارشی از اقدامات هیئت مدیره برگزار شد. گیلآبادی با بیان اینکه تلاش شده موانع موجود بر سر راه تأمین سموم برطرف شود، اظهار امیدواری کرد که این اقلام به موقع در اختیار کشاورزان قرار گیرد تا دغدغه ای برای فصل مصرف پیش رو وجود نداشته باشد.
با این حال، رئیس انجمن تولیدکنندگان سموم کشور نسبت به چالشهای پیشرو هشدار داد و اعلام کرد که تاکنون حجم قابل توجهی از مواد اولیه و تکنیکال آفتکش ها وارد کشور نشده است. وی نگرانی اصلی را تأمین به موقع سموم در آغاز فصل مصرف پاییز دانست و هشدار داد که در صورت تداوم تأخیر در فرآیند واردات، ممکن است زنجیره تأمین با اختلال مواجه شود.
در این راستا، گیلآبادی از همکاری نزدیک کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران خبر داد و گفت: با هماهنگی های انجام شده، مقرر شده حمل کالا به صورت مستقیم انجام شود تا فرآیند بارگیری و ورود مواد اولیه به کشور با سرعت بیشتری صورت گیرد.
وی همچنین به برگزاری نشست مشترک با معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفظ نباتات اشاره کرد و افزود: در این جلسه که با حضور معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی و رئیس سازمان حفظ نباتات برگزار شد، تصمیمات مؤثری برای تسهیل واردات مواد اولیه اتخاذ گردید.
بر اساس این تصمیمات، محدودیتهای ثبت سفارش برای تولیدکنندگان برداشته خواهد شد و ثبت سفارش بدون سهمیه بندی انجام میپذیرد. همچنین تأمین ارز مورد نیاز با اولویت انجام شده و امکان استفاده از ارز صادراتی و سایر منابع ارزی نیز برای واردکنندگان فراهم میشود.
گفتنی است، پیش از این فعالان صنعت کود و سم از توقف ثبت سفارشها و چالشهای تأمین ارز در ماه های اخیر خبر داده بودند که نگرانیهایی را در مورد کاهش تولید محصولات کشاورزی ایجاد کرده بود . به نظر میرسد تصمیمات جدید در راستای رفع این موانع اتخاذ شده است.
گیلآبادی در پایان ابراز امیدواری کرد که با اجرای این تصمیمات، مواد اولیه مورد نیاز به موقع وارد کشور شده و تولید و توزیع سموم بدون وقفه ادامه یابد تا کشاورزان در فصل کشت و تولید با کمبود مواجه نشوند.
تجارت
طلایی: اصلاح فرایندهای تجاری بدون بازنگری در تقسیم اختیارات، ناقص میماند
با وجود تاکید مسئولان بر تسهیل تجارت، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در نشست با فعالان اقتصادی تصریح کرد که هرگونه تغییر در سامانههای تجاری تا ۳ ماه زمان میبرد و این در حالی است که پیشنهاد لغو سقف ثبت سفارش برای روانسازی واردات، همچنان در انتظار تصویب هیات دولت است.

پایگاه خبری داواننیوز: معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی از ارسال پیشنهاد لغو کامل سقف و سابقه ثبت سفارش تمام کالاها به هیات دولت خبر داد و در عین حال، چالش چندپارگی اختیارات در این معاونت را مانعی جدی برای سرعتبخشی به فرایندهای تجاری کشور دانست.
به گزارش خبرنگار ما، در تازهترین نشست تخصصی کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، چالشهای ساختاری فراروی تجارت خارجی با حضور معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی به بوته نقد گذاشته شد. اعضای این کمیسیون با ارائه بستهای جامع از راهکارهای کارشناسی، بر ضرورت اصلاح پیمانسپاری ارزی، تسهیل صادرات و تأمین پایدار نهادههای تولید تأکید کردند. در مقابل، مسئولان دولتی از ارسال پیشنهاد لغو کامل سقف و سابقه ثبت سفارش به هیئت دولت و پیگیری جدی اصلاح تعهدات ارزی صادرکنندگان خبر دادند که نویدبخش تحول در رویههای تجاری کشور است.
بر اساس این گزارش، محمدرضا طلائی، معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، در این نشست با اعلام خبر ارسال پیشنهاد لغو کامل سقف و سابقه ثبت سفارش برای تمامی کالاها به معاون اول رئیسجمهور، خاطرنشان کرد: این پیشنهاد با امضای وزیر جهاد کشاورزی تقدیم هیئت دولت شده و در صورت تصویب، گامی بلند در حذف بروکراسیهای زائد و شفافسازی فرآیندهای وارداتی خواهد بود.
وی همچنین از انجام نامهنگاریهای لازم برای واردات بیش از ۱۱۰ قلم کالا بدون منشأ ارز و دریافت مصوبات مربوط به پرداخت بخشی از مطالبات سنواتی واردکنندگان خبر داد و افزود: این اقدامات با هدف کاهش فشار مالی بر فعالان اقتصادی و روانسازی زنجیره تأمین انجام شده است.
طلائی با اشاره به ناهماهنگیهای درونسازمانی، به عنوان یکی از موانع اصلی سرعت عمل در تصمیمگیری، تصریح کرد: متأسفانه اختیارات معاونت بازرگانی در چند بخش تقسیم شده و هرگونه تغییر در سامانههای تجاری نیازمند طی فرآیندی ۳ ماهه است که با شرایط کنونی کشور سازگاری ندارد. با توجه به سیاستهای آزادسازی تجاری، ضرورت دارد فرایندها در بسیاری از حوزهها بازنگری اساسی شوند.
دستاوردهای دولت چهاردهم در حوزه تجارت:
معاون وزیر جهاد کشاورزی با مثبت ارزیابی کردن عملکرد شش ماهه دولت جدید، مصوبه «قبض انباری» را یکی از تصمیمات کلیدی و موفق دانست و گفت: این اقدام زمینهساز واردات بیش از ۳.۵ میلیون تن کالا به کشور شد و نقش مؤثری در فراوانی کالاهای اساسی و تنظیم بازار ایفا کرد.
طلائی با اشاره به گلایههای مکرر صادرکنندگان از طولانیشدن زمان ترخیص در گمرکات، به ویژه برای کالاهای فسادپذیر، تأکید کرد: نیاز به تعریف فرایندی شفاف و زمانبندی شده در گمرکات داریم. همچنین با توجه به شرایط حملونقل در بنادر جنوبی، ضرورت دارد مهلتهای رفع تعهدات ارزی تمدید و بهروزرسانی شود.
وی از تغییر نگاه سیاستگذاران به استفاده از ظرفیت بنادر شمالی و مرزهای زمینی خبر داد و افزود: حجم کالاهای وارداتی از این مبادی در مقایسه با گذشته رشد چشمگیری داشته، اما همچنان نیاز به اصلاح رویهها و هماهنگی بیشتر وجود دارد.
معاون توسعه بازرگانی در پایان با تأکید بر اراده موجود در وزارت جهاد کشاورزی برای تسهیل تجارت، اظهار امیدواری کرد: با همکاری مستمر میان وزارت جهاد و اتاق بازرگانی ایران، میتوانیم فرایندهای تجاری را به گونهای اصلاح کنیم که صادرکنندگان و واردکنندگان بدون دغدغههای فرسایشی، به وظایف تخصصی خود بپردازند. این هدف، در سایه عزم ملی و پرهیز از موازیکاری، دستیافتنی است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، وعده لغو سقف ثبت سفارش و اصلاح تعهدات ارزی، در کنار مصوبات جدید برای واردات بدون منشأ ارز، نشاندهنده عزم دولت برای کاهش مداخلات دستی و حرکت به سمت شفافیت در تجارت است. با این حال، چالشهایی نظیر تقسیم اختیارات در معاونت بازرگانی و زمانبر بودن تغییرات سامانهای، میتواند سرعت اجرای این اصلاحات را کاهش دهد. به نظر میرسد با توجه به تجربه موفق مصوبه قبض انباری، تداوم چنین رویکردهای عملیاتی و تسریع در تصمیمگیریهای بیندستگاهی، کلید اصلی گشایش گرههای تجاری کشور خواهد بود. فعالان اقتصادی چشمانتظار تحقق عملی این وعدهها در ماههای پیشرو هستند.
تجارت
آغاز ثبت سیستمی سفارش قهوه بهار ۱۴۰۵؛ بازرگانان ۹۰ روز فرصت دارند
مهلت ثبت سفارش دانه سبز قهوه برای فصل بهار سال آینده از ۲۲ تیرماه آغاز شد؛ وزارت جهاد کشاورزی تأکید کرد که این فرآیند صرفاً الکترونیکی بوده و بازرگانان تنها ۹۰ روز مهلت اصلی و ۶۰ روز تمدید دارند و در غیر این صورت سفارش ها ابطال خواهد شد.

پایگاه خبری داواننیوز: معاونت توسعه بازرگانی رویه ثبت سفارش برای دانه سبز قهوه را اعلام کرد.
به گزارش خبرنگار ما، معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی طی اطلاعیه ای خطاب به بازرگانان و فعالان حوزه واردات محصولات کشاورزی، جزئیات تازه ترین رویه ثبت سفارش برای دانه سبز قهوه را اعلام کرد.
بر اساس این ابلاغیه، فرآیند ثبت سفارش مربوط به فصل بهار سال ۱۴۰۵ برای محصول دانه سبز قهوه، از (۲۲ تیرماه) صرفاً به صورت سیستمی و غیرحضوری و از طریق درگاه سامانه جامع تجارت به آدرس www.ntsw.ir امکانپذیر خواهد بود. بدین ترتیب، تمامی مراحل ثبت درخواست، ارسال مدارک و پیگیری وضعیت سفارش صرفاً از مسیر این سامانه انجام میپذیرد و هیچگونه پذیرش کاغذی در این خصوص وجود نخواهد داشت.
بر اساس بخشنامه صادره، زمان معتبر برای هر ثبت سفارش، ۹۰ روز تعیین شده است و متقاضیان محترم توجه داشته باشند که در صورت نیاز به افزایش زمان، امکان تمدید یکباره به مدت ۶۰ روز نیز برای آنها فراهم خواهد بود. بدیهی است پس از انقضای این مهلت ها، در صورت عدم انجام تشریفات ترخیص یا تمدید به موقع، سفارش به طور خودکار ابطال و نیاز به ثبت مجدد خواهد داشت.
معاونت توسعه بازرگانی تأکید کرده است که این رویه با هدف شفافسازی، یکپارچه سازی داده های تجاری و تسریع در فرآیند تأمین نیاز بازار داخلی صورت گرفته و از تمامی واردکنندگان و بازرگانان محترم خواسته شده تا با مراجعه به سامانه مذکور و رعایت دقیق مهلت های اعلامی، نسبت به تکمیل اطلاعات و دریافت کد رهگیری اقدام نمایند.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»
گزارش3 هفته پیشچالش گرانی، فرصت صادرات؛ صادرات ریگ دوسویه «کشت سبز طاها» به عراق و تاجیکستان




















