پایگاه خبری داوان نیوز: در واکنش به بحران جهانی امنیت غذایی و تخریب محیط زیست ناشی از مصرف بی‌رویه آفت‌کش‌ها، گروهی از محققان بین‌المللی موفق به توسعه یک پوشش محافظ زیست‌سازگار شدند که با الهام از ساختار طبیعی گیاهانی مانند نیلوفر آبی، انقلابی در کشاورزی پایدار ایجاد کرده است.

به گزارش خبرنگار داوان نیوز، کشاورزی مدرن امروز با پارادوکسی خطرناک دست و پنجه نرم می‌کند. از یک سو، برای تأمین غذای جمعیت رو به رشد جهان، نیاز به افزایش تولید داریم و از سوی دیگر، سموم شیمیایی که برای محافظت از محصولات استفاده می‌شوند، به آرامی اما پیوسته، سلامت خاک، منابع آبی و تنوع زیستی کره زمین را نابود می‌کنند.

آمارها هشدار می‌دهند که سالانه عوامل بیماری‌زای قارچی حدود ۴۰ درصد از محصولات کشاورزی جهان را از بین می‌برند. در طول یک قرن گذشته، پاسخ اصلی به این تهدید، استفاده از آفت‌کش‌های مصنوعی بوده است. اگرچه این روش در کوتاه‌مدت محصولات را نجات می‌دهد، اما یک چرخه معیوب و سمی ایجاد کرده است: مصرف بیش از حد این مواد، علاوه بر آلوده کردن محیط زیست، باعث جهش ژنتیکی و ایجاد گونه‌های مقاوم قارچ‌ها شده و کشاورزان را مجبور به استفاده از ترکیبات سمی‌تر می‌کند.

چالش جدید: تغییرات اقلیمی و اهداف سبز جهانی

پیچیدگی ماجرا زمانی دوچندان می‌شود که تغییرات آب و هوایی را به معادله اضافه کنیم. محصولات امروزی نه تنها باید در برابر آفات، بلکه در برابر خشکسالی‌های طولانی، امواج گرمای شدید و تابش مضر فرابنفش (UV) مقاومت کنند. از سوی دیگر، ابتکارات جهانی مانند «معامله سبز اروپا» به دنبال کاهش ۵۰ درصدی مصرف سموم شیمیایی تا سال ۲۰۳۰ هستند و کشاورزی جهان را به شدت نیازمند راهکارهایی فراتر از سمپاشی سنتی کرده‌اند.

راه حل طبیعت: معماری الهام گرفته از برگ نیلوفر آبی

در پاسخ به این نیاز فوری، تیمی از محققان تصمیم گرفتند به جای اختراع سموم جدید، نگاهی دقیق‌تر به خود گیاهان بیندازند. آنها متوجه شدند بسیاری از گیاهان مانند نیلوفر آبی، با استفاده از یک کوتیکول مومی طبیعی روی سطح برگ‌های خود، مکانیسم دفاعی قدرتمندی دارند. این لایه مومی با خاصیت فوق‌آب‌گریزی، نه تنها قطرات آب را می‌غلطاند، بلکه هاگ قارچ‌ها و آلودگی‌ها را نیز با خود می‌برد (خاصیت خودتمیزشوندگی).

معرفی پوشش انقلابی: سپر مومی زیست‌سازگار

محققان با الهام از این ساختار طبیعی، یک پوشش جدید و اسپری‌شونده زیستی (Biocoating) ابداع کرده‌اند که عملکرد لایه‌های موم طبیعی گیاه را بازسازی و تقویت می‌کند. این پوشش نوین:
– یک سپر فیزیکی در برابر بیماری: با ایجاد یک لایه محافظ، از نفوذ عوامل بیماری‌زای قارچی به بافت گیاه جلوگیری می‌کند.
– کاهش وابستگی به سموم: با حذف نیاز به استفاده از قارچ‌کش‌های شیمیایی، گامی بلند در جهت تحقق اهداف کشاورزی پایدار برمی‌دارد.
– مقاومت در برابر تنش‌های محیطی: این لایه مومی با دفع آب و اشعه UV، گیاه را در برابر خشکسالی و تابش شدید نور خورشید نیز مقاوم‌تر می‌سازد.
– سازگار با محیط زیست: این محصول کاملاً زیست‌سازگار بوده و برخلاف آفت‌کش‌ها، خاک و آب‌های زیرزمینی را آلوده نمی‌کند.

این کشف مهم که در مرز میان بیومیمیکری (تقلید از طبیعت) و فناوری نانو قرار دارد، می‌تواند آینده امنیت غذایی را متحول کرده و معادلات کشاورزی را از “مبارزه با طبیعت با ابزارهای سمی” به “همراهی با طبیعت با راهکارهای هوشمند” تغییر دهد.

برای مطالعه بیشتر و دریافت آخرین اخبار از دنیای کشاورزی پایدار، با davannews.ir همراه باشید.

پایگاه خبری داوان نیوز: گچ کشاورزی ابزاری کارآمد برای بهبود خاک‌های مشکل‌دار است، اما استفاده از آن باید بر اساس شناخت دقیق از خاک، نیاز گیاه و شرایط محیطی صورت گیرد. رعایت زمان مناسب و روش صحیح مصرف، تأثیر آن را چندین برابر کرده و به افزایش کیفیت و کمیت محصول کمک می‌کند.

به گزارش داوان نیوز، گچ کشاورزی یکی از مؤثرترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین اصلاح‌کننده‌های خاک است که نقش مهمی در بهبود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک ایفا می‌کند. با این حال، تأثیرگذاری این ماده به رعایت اصول صحیح مصرف از نظر مکان و زمان بستگی دارد. در این گزارش، به بررسی شرایط مناسب و زمان‌های ایده‌آل برای استفاده از گچ کشاورزی پرداخته می‌شود.

بخش اول: مکان‌های مناسب برای مصرف گچ کشاورزی

گچ کشاورزی در شرایط زیر بیشترین تأثیر را دارد:
1. خاک‌های شور و سدیمی
– کاهش سدیم تبادلی خاک
– بهبود نفوذپذیری آب در خاک
– اصلاح ساختمان خاک

2. خاک‌های رسی و سنگین
– افزایش تهویه خاک
– بهبود نفوذ آب و توسعه ریشه‌زایی گیاهان

3. زمین‌های مستعد سله بستن
– جلوگیری از تشکیل پوسته سخت سطحی
– تسهیل در جوانه‌زنی بذرها

4. مزارع و باغات دارای کمبود کلسیم یا گوگرد
– تأمین عناصر غذایی مورد نیاز گیاه
– مناسب برای محصولاتی مانند گندم، کلزا، یونجه، سیب‌زمینی و انواع درختان میوه

بخش دوم: زمان‌های مناسب برای مصرف گچ کشاورزی

زمان مصرف گچ کشاورزی بسته به هدف اصلاحی و نوع محصول متفاوت است:

بخش سوم: موارد منع مصرف گچ کشاورزی

مصرف گچ در شرایط زیر توصیه نمی‌شود:
– خاک‌های اسیدی که مشکل سدیمی ندارند
– بدون انجام آزمایش خاک و تعیین نیاز واقعی
– در شرایطی که امکان آبیاری یا آبشویی وجود ندارد (به‌ویژه در خاک‌های شور)

بخش چهارم: مقدار مصرف پیشنهادی

مقدار مصرف گچ کشاورزی به شدت شوری و سدیمی بودن خاک بستگی دارد:

– محدوده معمول: ۱ تا ۵ تن در هکتار
– توصیه مهم: تعیین مقدار دقیق بر اساس نتایج آزمایش خاک انجام شود.

پایگاه خبری داوان نیوز: رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفه‌ای از اجرای ۴۱ پروژه تحقیقاتی فعال، شناسایی و آماده‌سازی ده‌ها هیبرید و لاین امیدبخش، پیشرفت در تولید ارقام متحمل به تنش‌های زیستی و غیرزیستی و توسعه الگوهای نوین کشت خبر داد و تأکید کرد: نتایج این دستاوردها نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری تولید، کاهش وابستگی و تقویت امنیت غذایی کشور دارد.

به گزارش داوان نیوز، علی ماهرخ، در گردهمایی سالیانه برنامه ریزی و تحقیقات ذرت و گیاهان علوفه ای با تشریح عملکرد و دستاوردهای پژوهشی، اعلام کرد: در حال حاضر ۴۱ پروژه تحقیقاتی در حوزه ذرت و گیاهان علوفه‌ای در دست اجراست که شامل ۱۳ پروژه ذرت و سایر پروژه‌ها در حوزه گیاهان علوفه‌ای بوده و از نظر ماهیت، به‌طور متوازن در دو بخش به‌نژادی و به‌زراعی تعریف شده‌اند.

وی با اشاره به برنامه‌های اصلاحی ذرت گفت: در گروه‌های دیررس و میان‌رس، حدود ۱۸۹۶ لاین ذرت با سطوح مختلف خلوص ژنتیکی (از1 S تا 6S) در اختیار بخش قرار دارد و برنامه تست‌کراس و ارزیابی هتروزیس در مناطق مختلف کشور از جمله کرج، مغان، مشهد، کرمانشاه و شیراز در حال اجراست. در همین راستا، از میان ۲۵۹ ترکیب جدید بررسی‌شده، ۲۹ هیبرید برتر برای ورود به مرحله آزمایش نیمه‌نهایی در پنج منطقه کشور انتخاب شده‌اند.

ماهرخ افزود: در حوزه مقابله با تنش‌های زیستی، به‌ویژه آفت برگ‌خوار پاییزه که اخیراً به استان خوزستان نیز گسترش یافته، آزمایش‌هایی در مناطق جیرفت و دزفول انجام شد که منجر به شناسایی سه هیبرید با تحمل نسبی بالا و شش هیبرید با تحمل متوسط شد. همچنین برنامه انتقال ژن مقاومت به بیماری‌ها، از جمله بیماری ۳۸، به هیبرید ۷۰۴ از طریق اصلاح بک‌کراس در حال پیشرفت است.

رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفه‌ای با اشاره به ذرت‌های زودرس اظهار داشت: ۱۰۲ ترکیب جدید ذرت زودرس در مرحله آزمایش مقدماتی بررسی شده که یکی از آن‌ها با حدود ۹۶ روز از کاشت تا رسیدگی فیزیولوژیک، به‌عنوان یک گزینه بسیار زودرس و امیدبخش شناسایی شده است. افزون بر این، ۲۷۶ لاین زودرس برای مراحل بعدی اصلاح و ارزیابی کشت شده‌اند.

وی درباره ذرت شیرین گفت: چهار هیبرید ذرت شیرین برتر با برتری عملکرد و میزان قند نسبت به رقم شاهد ۴۰۳ انتخاب شده و تکثیر ایزوله لاین‌های والدینی آن‌ها انجام شده است. با تکمیل آزمون‌های DUS، این هیبریدها آمادگی معرفی در سال آینده را خواهند داشت. همچنین بیش از ۵۰ لاین فوق‌زودرس ذرت شیرین در مرحله حفظ و خلوص‌سازی قرار دارند.

ماهرخ در بخش ذرت علوفه‌ای اعلام کرد: ۱۶ هیبرید ذرت علوفه‌ای در مرحله نیمه‌نهایی در چهار منطقه کرج، مشهد، همدان و کرمانشاه در حال ارزیابی هستند که از میان آن‌ها، چهار هیبرید با عملکرد بالا، ارتفاع بیش از ۳.۵ متر و ویژگی‌های مطلوب علوفه‌ای به‌عنوان گزینه‌های اصلی معرفی شناسایی شده‌اند. تولید بذر این هیبریدها به‌صورت پایلوت در مرکز تحقیقات صفی‌آباد دزفول آغاز شده است.

وی با اشاره به پروژه‌های به‌زراعی افزود: آزمایش کودهای ترکیبی جدید با هدف افزایش رشد اولیه و کاهش اثرات تنش خشکی، پروژه تناوب کلزا–ذرت با نتایج مثبت برای ارقام بهاره، و طرح‌های کشت مخلوط لگوم–غلات از جمله دستاوردهای مهم این بخش در سال جاری است.

رئیس بخش تحقیقات ذرت و گیاهان علوفه‌ای در حوزه گیاهان علوفه‌ای نیز از پیشرفت در اصلاح یونجه خبر داد و گفت: برنامه تولید ارقام متحمل به خواب تابستانه (Dormancy) با تلاقی اکوتیپ‌های سردسیری و گرمسیری در حال اجراست و چند ژنوتیپ منتخب در پنج منطقه کشور وارد مرحله سازگاری شده‌اند. همچنین پروژه‌های اصلاح شبدر، ماشک، خل، سورگوم و ارزن با هدف تنوع‌بخشی به الگوی کشت، کاهش مصرف آب و افزایش پایداری تولید در دست اجراست.

ماهرخ در پایان تأکید کرد: دستاوردهای به‌دست‌آمده حاصل تلاش جمعی محققان، مراکز تحقیقاتی و همکاری با بخش خصوصی است و هدف نهایی این برنامه‌ها، انتقال مؤثر نتایج پژوهش از مزرعه تحقیقاتی به مزرعه کشاورز و تقویت امنیت غذایی کشور در شرایط تغییر اقلیم است.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، در این گردهمایی ، عزیزکریمی، مدیرکل دفتر غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد کشاورزی غلامرضا صالحی جوزانی، معاون پژوهش و فناوری سازمان تات، محمد زمانیان رئیس موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، جهانفر دانشیان، قائم مقام و مشاور معاون پژوهش وفناوری سازمان تات، محسن اسماعیل زاده مقدم، معاون پژوهش و فناوری موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و رحیم احمدوند، معاون برنامه ریزی و پشتیبانی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر ، پیشکسوتان، محققان و نمایندگان سایرموسسات، پژوهشکده ها و پژوهشگاه حضور داشتند.

منبع: روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر