استان ها
برنامه هفتم توسعه؛ تولید بهینه جایگزین اصلاح الگوی کشت

پایگاه خبری DA1news: مشاور معاون وزیر کشاورزی در امور زراعت در سفر به استان مرکزی گفت: در برنامه هفتم توسعه، اصلاح الگوی کشت به برنامه تولید بهینه تغییر کرد و سبب شد انسجام و شبکهای بین همکاران در وزارت جهاد کشاورزی ایجاد شود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی، مجید حسنیمقدم پیش از ظهر امروز در نشست کمیته برنامهریزی و نظارت بر الگوی کشت محصولات زراعی استان مرکزی اظهار داشت: استان مرکزی در نگاه اول صنعتی دیده میشود اما کشاورزی در استان مرکزی جایگاه ویژه دارد، بیش از 100 هزار بهرهبردار در استان وجود دارد که در تعادلبخشی بین جامعه شهری و روستایی، محیط زیست، اشتغال و امنیت غذایی جایگاه ویژهای دارند که این مهم نشان از جایگاه ویژه بخش کشاورزی در استان مرکزی است.
ویافزود: از 2 میلیون تن تولید سالانه استان مرکزی نزدیک به یک میلیون و 800 هزار تن اراضی آبی است و نشان میدهد وابستگی بخش کشاورزی استان مرکزی به آب بالاست به همین جهت از سال 1401 که بحث الگوی کشت مطرح شد. یکی از دلایل آن محدودیت در منابع آب بود که در استان مرکزی با آن مواجه هستید. بحث الگوی کشت شاید در ظاهر از سال 1401 در قالب قانون بودجه پیش بینی شد و در قانون بهرهوری مصوب سال 89 مطرح بود، اما باید گفت برنامه الگوی کشت را از سال 1401 شروع نکردیم.
مشاور معاون وزیر جهاد کشاورزی در امور زراعت ادامه داد: در گذشته در استانها الگوی کشت وجود داشت، اما با توجه به تغییر شرایط، محدودیت منابع، تغییر اقلیم و تغییر توان کارشناسی و مدیریتی ما به عنوان بخش دولتی و تغییر توان کارشناسی بخش کشاورزی و نیازها نیز قطعاً باید الگوی کشت تغییر کند و بهروز شود. بنابراین باید واژه اصلاح الگوی کشت بیان شود. اتفاق دیگر که در سال 1401 با رونمایی وزیر وقت در رابطه با بحث اصلاح الگوی کشت اتفاق افتاد و در برنامه هفتم توسعه به برنامه تولید بهینه تغییر کرد و سبب شد یک انسجام و شبکهای بین همکاران در وزارت جهاد کشاورزی ایجاد شود و میتوان گفت هیچ بخشی از وزارت جهاد کشاورزی و در سطح متناظرش در سازمان جهاد کشاورزی از این بحث مستنثنی نیست.
حسنیمقدم عنوان کرد: از سال 1392 که بحث قانون انتزاع مطرح و بخش بازرگانی وارد وزارت جهاد کشاورزی شد باز در رویکرد وزارت جهاد کشاورزی تغییراتی ایجاد شد در واقع دیگر نمیتوان گفت بخش کشاورزی را مدیریت میکنیم بلکه باید بگوییم کسب و کار کشاورزی را قبل از مزرعه، در مزرعه و پس از مزرعه که به عنوان یک زنجیره پیوسته هستند؛ مدیریت میکنیم. بنابراین نگاه ما به بحث اصلاح کشت یا تولید بهینه تغییر کرده و زمانی که گفته میشود یک برنامه اصلاح الگوی کشت داریم به معنی اصلاح آرایش کشت به عنوان ویترین و خروجی کار است که میزان محصولات و مکان تولید چقدر باشد.
وی تصریح کرد: اصلاح نظام تولید و نظام تولید کشتگیری در دستور کار قرار دارد در این راستا تغییر فصل کشت، شیوههای تغذیه، شیوههای نوین آبیاری و غیره در قالب الگوی کشت که نتیجه آن اصلاح الگوی کشت است صورت خواهد گرفت، موضوع مهمی که برای دولتیها بسیار مهم است؛ اصلاح شیوه و نظام راهبری مزرعه است یعنی ابزارهای مختلف در قالب سیاست حمایتی و قیمتی قطعاً باید اصلاح شود و بتوانیم به سمت این شیوه پیش برویم، چراکه دیگر برنامه اصلاح الگوی کشت یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است. بنابراین وقتی از برنامه اصلاحکشت صحبت میشود، یعنی جای یک برنامه راهبردی میان مدتی در بخش کشاورزی خالی بود، در واقع این برنامه مطرح شده تا کشاورز به تولید برسد، محدودیت منابع مدیریت شود و به امنیت غذایی و پایداری تولید توجه شود.
مشاور معاون وزیر جهاد کشاورزی در امور زراعت با بیان اینکه برنامه اصلاح الگوی کشت یک برنامه پویا و پیوسته است که در مسیر و طی زمان آینده به نتیجه مطلوب و عالیه خواهد رسید، گفت: در برخی از استانها بحران آب شروع شده و در استان کرمان به جهت محدودیت منابع آب، هر ساله بخش زیادی از پسته کاری حذف میشود، استان مرکزی هم جز استانهای پُرآب محسوب نمیشود و این امر سبب شد نگاه خود را اصلاح کنیم، یکی از ابزارهای اساسی و مهم برای اجرای برنامه تولید بهینه یا اصلاح الگوی کشت، کشاورزی قرار دادی است، اگر دغدغه بازار را از کشاورز بگیریم سبب میشود کشاورز به بهرهوری و تولید فکر کند، صنعت بیمه در بخش کشاورزی بسیار ضعیف است یعنی بیمه درآمدی باید پیش بینی شود تا وقتی گفته میشود یک محصولی در جایی کشت نشود و محصول دیگری کشت شود، یعنی ما نمیتوانیم تا آخر بهعنوان بخش دولتی اعتبار دهیم اما میتوانیم از طریق صندوق بیمه و صندوق الگوی کشت مسیر را پیش ببریم.
حسنیمقدم با بیان اینکه زمانی که اجرای یک برنامه اثربخش نیست و ما را به اهداف خود نمیرساند باید متوقف شود، افزود: برنامه اصلاح الگوی بر سه موضوع هویت، مکان و فعالیت تأکید دارد یعنی کشاورز، مزرعه و هم فعالیت کشاورز باید مورد توجه قرار گیرد و ما به عنوان وزارت جهاد کشاورزی مسئول کل زنجیره هستیم و باید به کل زنجیره توجه داشته باشیم.
وی در پایان شخنانش گفت: تأکید ما بر این است برنامههای آموزشی استانها برای کشاورزان چندبُعدی باشد تا اثر بیشتری به همراه داشته باشد، بحث دانههای روغنی یکی از محورهای این برنامه است، در برنامه هفتم درصد خودکفایی 40 درصد پیشبینی شده، اما در حال حاضر درصد خودکفایی حدود 12 درصد است و وابستگی در دانههای روغنی زیاد است، اتفاق خوب امسال این بود که با مصوبه شورای قیمتگذاری، واردکنندهها مجاب به خرید شوند و برای سهم خرید واردات انجامدهند که تاکنون حدود 4 همت برای خرید دانههای روغنی از جیب بخش خصوصی هزینه شده است.

استان ها
روز مزرعه ذرت در نیشابور؛ انتقال دانش فنی در قالب شبکه ملی مزارع الگویی
مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در روستای علی آباد تکه نیشابور میزبان جمعی از کارشناسان، محققان و بهره برداران شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میان جلگه بود تا در قالب طرح شبکه ملی مزارع الگویی، آخرین یافته های تحقیقاتی درباره تغذیه، مبارزه با علف های هرز و مدیریت بیماری سیاهک ذرت، با تدریس سعید خاوری خراسانی از مرکز تحقیقات خراسان رضوی، به صورت عملی و چهره به چهره به کشاورزان انتقال یابد.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای اجرای طرح شبکه ملی مزارع الگویی و با هدف افزایش نفوذ دانش فنی در بخش کشاورزی، روز مزرعه ذرت در قطب تولید علوفه استان خراسان رضوی، یعنی شهرستان نیشابور، برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، روز یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵، رویداد ترویجی «روز مزرعه ذرت» با حضور جمعی از کارشناسان استانی و شهرستانی، محققان و کشاورزان شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میانجلگه در مزرعه الگویی ابوالفضل شاهآبادی، واقع در روستای علیآباد تکه از توابع بخش مرکزی نیشابور برگزار شد.
این برنامه آموزشی در چارچوب طرح «شبکه ملی مزارع الگویی کشاورزی» و با همکاری معاونت امور هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اجرا گردید. تدریس این دوره بر عهده سعید خاوری خراسانی، محقق برجسته ذرت و گیاهان علوفهای مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی بود.
اهداف طرح مزارع الگویی؛ ارتباط مستقیم کشاورز پیشرو با کارشناسان و محققان
در حاشیه این رویداد، حمیدرضا کبیریان، معاون هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با تشریح سازوکار طرح شبکه ملی مزارع الگویی اظهار داشت: در این طرح، یک کشاورز پیشرو و موفق به عنوان “کشاورز مرجع” انتخاب میشود که ارتباط مستقیمی با کارشناسان مروج پهنه جهاد کشاورزی دارد. این کارشناسان نیز به صورت شبکه ای با محققان و مراکز فناوری و دانشبنیان کشاورزی در تعامل هستند. در این ساختار، گروهی از کشاورزان تابعی از تجربیات و اقدامات عملی کشاورز مرجع بهرهمند شده و زمینه برای افزایش نفوذ دانش، ارتقای بهره وری و انتقال مؤثر یافته های تحقیقاتی به عرصه تولید فراهم میشود.»
ضرورت افزایش سطح زیر کشت ذرت دانهای در خراسان رضوی
سعید خاوری خراسانی، مدرس این روز مزرعه، با اشاره به وضعیت تولید ذرت دانهای در استان گفت: خراسان رضوی یکی از بزرگترین مصرفکنندگان ذرت دانهای در کشور است، در حالی که سطح زیر کشت این محصول در استان بسیار پایین است. با توجه به مزیت اقتصادی قابلتوجه ذرت دانهای و افزایش حدود ۴۰۰ درصدی قیمت آن در بازار، توسعه سطح کشت این محصول یک ضرورت اجتنابناپذیر محسوب میشود.
وی در ادامه به وضعیت کشت ذرت علوفهای اشاره کرد و افزود:سطح زیر کشت ذرت علوفهای در استان بین ۱۸ تا ۲۳ هزار هکتار در نوسان است که بسته به شرایط اقلیمی و اقتصادی سالانه تغییر میکند.
هشدار درباره حساسیت رقم پرمصرف ۷۰۴ به بیماری سیاهک
خاوری خراسانی با تأکید بر اهمیت انتخاب رقم مناسب، خاطرنشان کرد: رقم سینگل کراس ۷۰۴ از ارقام بسیار شناخته شده و پرطرفدار در کشت ذرت علوفه ای است، اما این رقم حساسیت بالایی به بیماری سیاهک دارد. چنانچه میزان آلودگی به سیاهک از ۵ درصد فراتر رود، این امر میتواند باعث بروز مشکلات جدی از جمله سقط جنین در دامهای سنگین شود؛ بنابراین پایش دقیق مزارع و مدیریت به موقع بیماری از اولویت های کلیدی تولید محسوب میشود.
در ادامه این برنامه، مدرس روز مزرعه بهصورت تعاملی و در قالب گفت وگوی دوسویه با کشاورزان، مباحث تخصصی درباره تغذیه بهینه ذرت، روشهای نوین مبارزه با علف های هرز و مراحل کلیدی داشت را ارائه داد و به پرسش های حاضران پاسخ داد.
نیشابور؛ قطب تولید ذرت علوفه ای استان با ۲۶۸۰ هکتار کشت
گفتنی است شهرستان نیشابور به عنوان قطب تولید ذرت علوفه ای خراسان رضوی، سطحی معادل ۲ هزار و ۶۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی خود را به این محصول اختصاص داده است. در این رویداد آموزشی، مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در سطح ۲۶ هکتار به عنوان مزرعه مرجع و ۱۹ کشاورز تابعی با مساحت تجمیعی ۵۷۱ هکتار تحت پوشش این طرح قرار گرفتند.
در پایان این روز مزرعه، شرکت کنندگان شامل کشاورزان، کارشناسان و محققان از بخش های مختلف مزرعه الگویی بازدید کرده و نکات فنی و تجربیات عملی خود را به صورت چهره به چهره و در فضایی تعاملی تبادل نظر کردند.
آذربایجان غربی
آذربایجان غربی صاحب انجمن صنفی نهالکاران شد / گامی بلند برای ساماندهی قطب تولید نهال کشور
تولید نهال استاندارد و عرضه شفاف آن، دغدغه دیرینه باغداران آذربایجان غربی بود که حالا با تشکیل انجمن صنفی نهالکاران و امضای تفاهمنامه سه جانبه با نهادهای ملی، به یک مطالبه رسمی تبدیل شده است؛ استانی که با این اقدام، جایگاه سوم کشور را در رسمیسازی تشکلهای نهالکاری به خود اختصاص داد.

پایگاه خبری داواننیوز: انجمن صنفی نهالکاران آذربایجان غربی با هدف ساماندهی تولید و نظارت بر عرضه نهال، گامی ساختاری در جهت شفافسازی این صنعت راهبردی برداشت. این انجمن که با حضور نمایندگان نهادهای نظارتی و پس از برگزاری انتخابات هیئت مدیره شکل گرفت، استان را به عنوان سومین قطب رسمی کشور پس از فارس و اصفهان در مسیر کیفیسازی تولیدات باغبانی قرار میدهد .
به گزارش خبرنگار ما، آذربایجان غربی به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید نهال کشور، گام بلندی در جهت ساماندهی و نظارت بر این صنعت حیاتی برداشت. با هدف ساماندهی تولیدات و نظارت بر عرضه نهال، انجمن صنفی نهالکاران این استان، با حضور نمایندگان اداره کار، رفاه اجتماعی و مدیریت باغبانی استان، تشکیل و اعضای هیئتمدیره آن در جلسهای در سازمان جهاد کشاورزی استان انتخاب شدند.
این رویداد در حالی رقم میخورد که مدیر باغبانی استان در این نشست بر جایگاه راهبردی آذربایجان غربی تأکید کرد و آن را قطب تولید نهال کشور دانست. وی همچنین از برنامهریزیهای جدی برای شناسایی و مدیریت نهالستانهای فاقد مجوز خبر داد و گفت: ساماندهی نهالستانهای غیرمجاز به عنوان یک اولویت اساسی در دستور کار مدیریت باغبانی قرار دارد.
یکی از محورهای کلیدی این نشست، تشریح تفاهمنامه همکاری سهجانبه میان معاونت باغبانی، مؤسسه بذر و نهال کشور و اتاق اصناف کشاورزی کشور بود که به عنوان چتری برای نظارت بر کیفیت تولید و عرضه نهال در نظر گرفته شده است. این تفاهمنامه، زمینهساز همافزایی بیشتر نهادهای متولی در راستای ارتقای استانداردهای تولید و تضمین سلامت نهالهای عرضهشده به باغداران خواهد بود.
مدیر باغبانی استان در ادامه از برنامههای آتی این مدیریت برای ساماندهی عرضه محصول خبر داد و به پیگیری راهاندازی نمایشگاه تخصصی عرضه نهال در شهرستان میاندوآب اشاره کرد. این نمایشگاه میتواند بستری برای ارتباط مستقیم تولیدکنندگان و بهرهبرداران و نیز فرصتی برای عرضه نهالهای استاندارد و شناسنامهدار فراهم آورد و گامی مؤثر در جهت شفافسازی و رقابت سالم در بازار نهال باشد.
شایان ذکر است که با تشکیل این انجمن، استان آذربایجان غربی پس از استانهای فارس و اصفهان، به عنوان سومین استانی شناخته میشود که موفق به رسمیسازی انجمن صنفی نهالکاران در سطح کشور شده است. این دستاورد، نشاندهنده عزم جدی مسئولان استانی برای ساماندهی یکی از مهمترین حلقههای زنجیره تولید محصولات باغی و حرکت به سمت یک نظام منسجم و قانونمند در این حوزه است.
آذربایجان شرقی
ارزیابی راهبردی انتقال آب ارس؛ محور نشست هماهنگی کارشناسان وزارت جهاد در مرند
دشت یکانات در آستانه تحول آبی؛ نشست هماهنگی برای ارزیابی میدانی پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس، با حضور رئیس مؤسسه پژوهشهای اقتصاد کشاورزی و معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند برگزار شد تا ضمن تحلیل علمی بهرهوری، پیامدهای معیشتی این طرح بزرگ ملی بر جوامع محلی بررسی شود.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای سیاستهای ارزیابی راهبردی طرحهای کلان بخش کشاورزی، نشست هماهنگی تخصصی با محوریت بازدید میدانی از پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دشت یکانات، با حضور مقامات ارشد پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان مرند برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، این جلسه هماهنگی با حضور مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، و ابراهیم جاودان، عضو هیئت علمی این مؤسسه، تشکیل شد. در این گردهمایی، هیئت کارشناسی به همراه الهیاری (معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند)، معاون فنی و اجرایی، رئیس اداره فنی و زیربنایی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی یکانات و مسئول روابط عمومی مدیریت، به بررسی ابعاد مختلف این طرح بزرگ پرداختند.
هدف اصلی از این نشست، همافزایی و تبادل نظر کارشناسی برای فراهمسازی بستر ارزیابی دقیق و همهجانبه از اثرات پیادهسازی پروژه آبرسانی در دشت یکانات اعلام شد.
محورهای راهبردی و تخصصی بازدید میدانی (تحلیل طرح):
بر اساس چارچوب تعیینشده در این نشست، ارزیابی میدانی پروژه حول چهار محور کلیدی زیر متمرکز خواهد بود که هر یک نقشی حیاتی در موفقیت طرح ایفا میکنند:
۱. تحلیل میدانی بهرهوری: بررسی اثرات مستقیم و فوری پروژه بر افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و راندمان مصرف آب در مزارع منطقه.
۲. ارزیابی اقتصادی و معیشتی: سنجش پیامدهای اقتصادی طرح بر درآمد، ارزشافزوده و سطح رفاه خانوارهای بهرهبردار و کشاورزان محلی.
۳. پایداری اجتماعی و توسعه روستایی: پایش شاخصهای عدالت اجتماعی، مهاجرتزدایی و پایداری معیشت در جوامع روستایی دشت یکانات.
۴. مدلسازی و انطباق با سیاستهای کلان: تطبیق دادههای میدانی با راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی به منظور اصلاح فرآیندهای اجرایی و سیاستگذاریهای آتی.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مسئولان تأکید کردند که این ارزیابی تخصصی با رویکردی علمی و فرادستگاهی، نهتنها به دنبال بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای ملی و منابع آبی مرزی است، بلکه گامی اساسی در جهت تقویت زیرساختهای توسعه پایدار کشاورزی در منطقه شمالغرب کشور محسوب میشود. نتایج این پایش علمی، مبنای تصمیمگیریهای آتی در حوزه امنیت غذایی و مدیریت منابع آب قرار خواهد گرفت.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»

























