استان ها
رویداد ملی روز درهای باز کشاورزی؛ نمادی از دموکراسی علمی

پایگاه خبری DA1news: رویداد ملی «روز درهای باز کشاورزی» در ۱۸ خرداد ۱۴۰۴ همزمان با پنجاهمین سالگرد تأسیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در ۵۰۰ نقطه کشور برگزار شد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این رویداد با شعار «نیم قرن تلاش، نیم قرن افتخار برای امنیت غذایی کشور» و محوریت «بازدید، هماندیشی و تلاش برای همافزایی» طراحی شد تا دستاوردهای علمی نیم قرن گذشته را به تولیدکنندگان، مصرفکنندگان، کارشناسان و مدیران منتقل کند و پیوند بین پژوهش و مزرعه را تقویت نماید .
اجرای رویداد در استانهای کلیدی
رویداد بهصورت همزمان در مراکز تحقیقاتی سراسر کشور اجرا شد. مهمترین فعالیتها در استانها عبارت بودند از:
۱. گیلان: کانون تحقیقات برنج
– نمایش دستاوردها: ارائه ارقام جدید برنج (هستی، امید، توکا، کیان) در زمینههای بهنژادی، بهزراعی و کاهش مصرف آب .
– برنامههای تعاملی: پخت ارقام جدید برنج برای ارزیابی کیفیت و بازدید از بخشهای تحقیقاتی (گیاهپزشکی، خاک و آب، اصلاح بذر) .
– اهمیت استانی: گیلان با ۲۳۸ هزار هکتار شالیزار، رتبه اول سطح زیرکشت و رتبه دوم تولید برنج کشور را دارد .
۲. کهگیلویه و بویراحمد: تمرکز بر گیاهان دارویی و عدالت اقتصادی
– دستاوردهای پژوهشی: معرفی ۷۵ گونه گیاهی جدید سازگار با اقلیم استان از جمله انگور «ترکمنچای» با کیفیت بالاتر .
– نقد ساختار بازار: نماینده ولیفقیه استان به فاصله قیمت خرید از کشاورز و فروش به مصرفکننده اشاره کرد (سیب با ۱۰ هزار تومان خریداری و ۷۰ هزار تومان فروخته میشود) و خواستار حذف واسطهها شد .
– نگرانی سلامت محصولات: تأکید بر تولید محصولات سالم بهدلیل استفاده بیرویه از سموم شیمیایی .
۳. خراسان رضوی: پژوهشهای کاربردی برای منابع محدود
– ساختار تحقیقاتی: بزرگترین مرکز استانی با ۱۰ بخش تخصصی، ۱۷ ایستگاه تحقیقاتی و حمایت از ۴۰ شرکت فناور .
– محورهای کلیدی: تحقیقات برای بهینهسازی مصرف آب و افزایش تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی .
۴. قزوین: الگوی پیوند علم و مزرعه
– نقش پیشرو: استان بهعنوان پایلوت ملی برای توسعه ارقام مقاوم و کاهش مصرف آب انتخاب شد.
– رویکرد نوین: استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و ترجمه «صدای مزارع به زبان علم» .
جدول ۱: مقایسه فعالیتهای استانهای شاخص در رویداد
| استان | دستاوردهای پژوهشی | محورهای ویژه |
| گیلان | ۴ رقم جدید برنج | بهینهسازی کشت شالیزار |
| کهگیلویه | ۷۵ گونه گیاهی بومی | عدالت اقتصادی و سلامت محصولات |
| خراسان رضوی | ۳۰۰ پروژه سالانه | مدیریت منابع آب و خاک |
| قزوین | توسعه گلخانههای دانشبنیان | کاهش وابستگی به منابع آبی |
دستاوردهای کلان ملی
– توسعه ارقام محصولات: معرفی ارقام مقاوم گندم، جو، حبوبات و میوهها در سطح ملی که کاهش ۲۰٪ مصرف سموم را امکانپذیر کردهاند .
– فناوریهای بومی: ایجاد پایگاههای نوآوری در مزارع کشاورزان برای تبدیل دانش به محصول (مثال: تولید خوراک ماهی در کهگیلویه که ۷۰٪ ارزشافزوده را در استان نگه میدارد) .
– آموزش و ترویج: تدوین دستاوردها در قالب کتابها و جزوات آموزشی برای کشاورزان .
چالشهای مطرحشده
۱. شکاف اقتصادی:
– سود ناچیز کشاورزان در مقابل سود بالای واسطهها .
۲. نگرانی سلامت غذایی:
– استفاده از سموم غیرمجاز و بوی نامطبوع محصولاتی مانند گوجهفرنگی .
۳. ضعف ترویج دانش:
– نیاز به ترجمه یافتهها به زبان ساده برای کشاورزان (حلقه مفقوده «ارزش» بهجای «مقدار تولید») .
۴. محدودیت منابع:
– تخصیص ناعادلانه منابع بانکی (۲۵ صدم درصد منابع ملی بهرغم ۱٪ جمعیت کشور) .
نقاط قوت و ضعف رویداد
– قوتها:
– ایجاد گفتمان مشترک بین کشاورزان، پژوهشگران و مدیران.
– نمایش دستاوردهای ملموس (مثل ارقام جدید برنج) در آزمایشگاههای باز .
– ضعفها:
– عدم حضور گسترده کشاورزان خردهپا در برخی استانها.
– کوتاهبودن زمان رویداد (۲ ساعت در قزوین) که تعامل عمیق را محدود کرد .
جمعبندی و راهکارهای پیشنهادی
رویداد «روز درهای باز کشاورزی» گامی مؤثر برای گذار از کشاورزی سنتی به دانشبنیان بود، اما موفقیت آن در گامهای بعدی است:
۱. تدوین سند عدالت توزیعی:
– ایجاد زنجیرههای مستقیم فروش محصولات کشاورزی به مصرفکننده نهایی.
۲. پایش سلامت محصولات:
– اجرای سامانه ردیابی سموم از مزرعه تا سفره.
۳. تداوم رویداد:
– تبدیل آن به برنامه فصلی با حضور فعالتر کشاورزان حاشیهنشین.
۴. رفع شکاف دانش:
– توسعه اپلیکیشنهای ترویجی برای انتقال یافتهها به زبان محلی .
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، رویداد روز درهای باز کشاورزی، نمادی از «دموکراسی علمی» در کشاورزی ایران بود. تداوم آن میتواند پژوهش را از برجهای عاج به دل خاک زراعی ببرد و امنیت غذایی را به عدالت اقتصادی پیوند دهد .

استان ها
روز مزرعه ذرت در نیشابور؛ انتقال دانش فنی در قالب شبکه ملی مزارع الگویی
مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در روستای علی آباد تکه نیشابور میزبان جمعی از کارشناسان، محققان و بهره برداران شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میان جلگه بود تا در قالب طرح شبکه ملی مزارع الگویی، آخرین یافته های تحقیقاتی درباره تغذیه، مبارزه با علف های هرز و مدیریت بیماری سیاهک ذرت، با تدریس سعید خاوری خراسانی از مرکز تحقیقات خراسان رضوی، به صورت عملی و چهره به چهره به کشاورزان انتقال یابد.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای اجرای طرح شبکه ملی مزارع الگویی و با هدف افزایش نفوذ دانش فنی در بخش کشاورزی، روز مزرعه ذرت در قطب تولید علوفه استان خراسان رضوی، یعنی شهرستان نیشابور، برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، روز یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵، رویداد ترویجی «روز مزرعه ذرت» با حضور جمعی از کارشناسان استانی و شهرستانی، محققان و کشاورزان شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میانجلگه در مزرعه الگویی ابوالفضل شاهآبادی، واقع در روستای علیآباد تکه از توابع بخش مرکزی نیشابور برگزار شد.
این برنامه آموزشی در چارچوب طرح «شبکه ملی مزارع الگویی کشاورزی» و با همکاری معاونت امور هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اجرا گردید. تدریس این دوره بر عهده سعید خاوری خراسانی، محقق برجسته ذرت و گیاهان علوفهای مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی بود.
اهداف طرح مزارع الگویی؛ ارتباط مستقیم کشاورز پیشرو با کارشناسان و محققان
در حاشیه این رویداد، حمیدرضا کبیریان، معاون هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با تشریح سازوکار طرح شبکه ملی مزارع الگویی اظهار داشت: در این طرح، یک کشاورز پیشرو و موفق به عنوان “کشاورز مرجع” انتخاب میشود که ارتباط مستقیمی با کارشناسان مروج پهنه جهاد کشاورزی دارد. این کارشناسان نیز به صورت شبکه ای با محققان و مراکز فناوری و دانشبنیان کشاورزی در تعامل هستند. در این ساختار، گروهی از کشاورزان تابعی از تجربیات و اقدامات عملی کشاورز مرجع بهرهمند شده و زمینه برای افزایش نفوذ دانش، ارتقای بهره وری و انتقال مؤثر یافته های تحقیقاتی به عرصه تولید فراهم میشود.»
ضرورت افزایش سطح زیر کشت ذرت دانهای در خراسان رضوی
سعید خاوری خراسانی، مدرس این روز مزرعه، با اشاره به وضعیت تولید ذرت دانهای در استان گفت: خراسان رضوی یکی از بزرگترین مصرفکنندگان ذرت دانهای در کشور است، در حالی که سطح زیر کشت این محصول در استان بسیار پایین است. با توجه به مزیت اقتصادی قابلتوجه ذرت دانهای و افزایش حدود ۴۰۰ درصدی قیمت آن در بازار، توسعه سطح کشت این محصول یک ضرورت اجتنابناپذیر محسوب میشود.
وی در ادامه به وضعیت کشت ذرت علوفهای اشاره کرد و افزود:سطح زیر کشت ذرت علوفهای در استان بین ۱۸ تا ۲۳ هزار هکتار در نوسان است که بسته به شرایط اقلیمی و اقتصادی سالانه تغییر میکند.
هشدار درباره حساسیت رقم پرمصرف ۷۰۴ به بیماری سیاهک
خاوری خراسانی با تأکید بر اهمیت انتخاب رقم مناسب، خاطرنشان کرد: رقم سینگل کراس ۷۰۴ از ارقام بسیار شناخته شده و پرطرفدار در کشت ذرت علوفه ای است، اما این رقم حساسیت بالایی به بیماری سیاهک دارد. چنانچه میزان آلودگی به سیاهک از ۵ درصد فراتر رود، این امر میتواند باعث بروز مشکلات جدی از جمله سقط جنین در دامهای سنگین شود؛ بنابراین پایش دقیق مزارع و مدیریت به موقع بیماری از اولویت های کلیدی تولید محسوب میشود.
در ادامه این برنامه، مدرس روز مزرعه بهصورت تعاملی و در قالب گفت وگوی دوسویه با کشاورزان، مباحث تخصصی درباره تغذیه بهینه ذرت، روشهای نوین مبارزه با علف های هرز و مراحل کلیدی داشت را ارائه داد و به پرسش های حاضران پاسخ داد.
نیشابور؛ قطب تولید ذرت علوفه ای استان با ۲۶۸۰ هکتار کشت
گفتنی است شهرستان نیشابور به عنوان قطب تولید ذرت علوفه ای خراسان رضوی، سطحی معادل ۲ هزار و ۶۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی خود را به این محصول اختصاص داده است. در این رویداد آموزشی، مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در سطح ۲۶ هکتار به عنوان مزرعه مرجع و ۱۹ کشاورز تابعی با مساحت تجمیعی ۵۷۱ هکتار تحت پوشش این طرح قرار گرفتند.
در پایان این روز مزرعه، شرکت کنندگان شامل کشاورزان، کارشناسان و محققان از بخش های مختلف مزرعه الگویی بازدید کرده و نکات فنی و تجربیات عملی خود را به صورت چهره به چهره و در فضایی تعاملی تبادل نظر کردند.
آذربایجان غربی
آذربایجان غربی صاحب انجمن صنفی نهالکاران شد / گامی بلند برای ساماندهی قطب تولید نهال کشور
تولید نهال استاندارد و عرضه شفاف آن، دغدغه دیرینه باغداران آذربایجان غربی بود که حالا با تشکیل انجمن صنفی نهالکاران و امضای تفاهمنامه سه جانبه با نهادهای ملی، به یک مطالبه رسمی تبدیل شده است؛ استانی که با این اقدام، جایگاه سوم کشور را در رسمیسازی تشکلهای نهالکاری به خود اختصاص داد.

پایگاه خبری داواننیوز: انجمن صنفی نهالکاران آذربایجان غربی با هدف ساماندهی تولید و نظارت بر عرضه نهال، گامی ساختاری در جهت شفافسازی این صنعت راهبردی برداشت. این انجمن که با حضور نمایندگان نهادهای نظارتی و پس از برگزاری انتخابات هیئت مدیره شکل گرفت، استان را به عنوان سومین قطب رسمی کشور پس از فارس و اصفهان در مسیر کیفیسازی تولیدات باغبانی قرار میدهد .
به گزارش خبرنگار ما، آذربایجان غربی به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید نهال کشور، گام بلندی در جهت ساماندهی و نظارت بر این صنعت حیاتی برداشت. با هدف ساماندهی تولیدات و نظارت بر عرضه نهال، انجمن صنفی نهالکاران این استان، با حضور نمایندگان اداره کار، رفاه اجتماعی و مدیریت باغبانی استان، تشکیل و اعضای هیئتمدیره آن در جلسهای در سازمان جهاد کشاورزی استان انتخاب شدند.
این رویداد در حالی رقم میخورد که مدیر باغبانی استان در این نشست بر جایگاه راهبردی آذربایجان غربی تأکید کرد و آن را قطب تولید نهال کشور دانست. وی همچنین از برنامهریزیهای جدی برای شناسایی و مدیریت نهالستانهای فاقد مجوز خبر داد و گفت: ساماندهی نهالستانهای غیرمجاز به عنوان یک اولویت اساسی در دستور کار مدیریت باغبانی قرار دارد.
یکی از محورهای کلیدی این نشست، تشریح تفاهمنامه همکاری سهجانبه میان معاونت باغبانی، مؤسسه بذر و نهال کشور و اتاق اصناف کشاورزی کشور بود که به عنوان چتری برای نظارت بر کیفیت تولید و عرضه نهال در نظر گرفته شده است. این تفاهمنامه، زمینهساز همافزایی بیشتر نهادهای متولی در راستای ارتقای استانداردهای تولید و تضمین سلامت نهالهای عرضهشده به باغداران خواهد بود.
مدیر باغبانی استان در ادامه از برنامههای آتی این مدیریت برای ساماندهی عرضه محصول خبر داد و به پیگیری راهاندازی نمایشگاه تخصصی عرضه نهال در شهرستان میاندوآب اشاره کرد. این نمایشگاه میتواند بستری برای ارتباط مستقیم تولیدکنندگان و بهرهبرداران و نیز فرصتی برای عرضه نهالهای استاندارد و شناسنامهدار فراهم آورد و گامی مؤثر در جهت شفافسازی و رقابت سالم در بازار نهال باشد.
شایان ذکر است که با تشکیل این انجمن، استان آذربایجان غربی پس از استانهای فارس و اصفهان، به عنوان سومین استانی شناخته میشود که موفق به رسمیسازی انجمن صنفی نهالکاران در سطح کشور شده است. این دستاورد، نشاندهنده عزم جدی مسئولان استانی برای ساماندهی یکی از مهمترین حلقههای زنجیره تولید محصولات باغی و حرکت به سمت یک نظام منسجم و قانونمند در این حوزه است.
آذربایجان شرقی
ارزیابی راهبردی انتقال آب ارس؛ محور نشست هماهنگی کارشناسان وزارت جهاد در مرند
دشت یکانات در آستانه تحول آبی؛ نشست هماهنگی برای ارزیابی میدانی پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس، با حضور رئیس مؤسسه پژوهشهای اقتصاد کشاورزی و معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند برگزار شد تا ضمن تحلیل علمی بهرهوری، پیامدهای معیشتی این طرح بزرگ ملی بر جوامع محلی بررسی شود.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای سیاستهای ارزیابی راهبردی طرحهای کلان بخش کشاورزی، نشست هماهنگی تخصصی با محوریت بازدید میدانی از پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دشت یکانات، با حضور مقامات ارشد پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان مرند برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، این جلسه هماهنگی با حضور مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، و ابراهیم جاودان، عضو هیئت علمی این مؤسسه، تشکیل شد. در این گردهمایی، هیئت کارشناسی به همراه الهیاری (معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند)، معاون فنی و اجرایی، رئیس اداره فنی و زیربنایی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی یکانات و مسئول روابط عمومی مدیریت، به بررسی ابعاد مختلف این طرح بزرگ پرداختند.
هدف اصلی از این نشست، همافزایی و تبادل نظر کارشناسی برای فراهمسازی بستر ارزیابی دقیق و همهجانبه از اثرات پیادهسازی پروژه آبرسانی در دشت یکانات اعلام شد.
محورهای راهبردی و تخصصی بازدید میدانی (تحلیل طرح):
بر اساس چارچوب تعیینشده در این نشست، ارزیابی میدانی پروژه حول چهار محور کلیدی زیر متمرکز خواهد بود که هر یک نقشی حیاتی در موفقیت طرح ایفا میکنند:
۱. تحلیل میدانی بهرهوری: بررسی اثرات مستقیم و فوری پروژه بر افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و راندمان مصرف آب در مزارع منطقه.
۲. ارزیابی اقتصادی و معیشتی: سنجش پیامدهای اقتصادی طرح بر درآمد، ارزشافزوده و سطح رفاه خانوارهای بهرهبردار و کشاورزان محلی.
۳. پایداری اجتماعی و توسعه روستایی: پایش شاخصهای عدالت اجتماعی، مهاجرتزدایی و پایداری معیشت در جوامع روستایی دشت یکانات.
۴. مدلسازی و انطباق با سیاستهای کلان: تطبیق دادههای میدانی با راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی به منظور اصلاح فرآیندهای اجرایی و سیاستگذاریهای آتی.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مسئولان تأکید کردند که این ارزیابی تخصصی با رویکردی علمی و فرادستگاهی، نهتنها به دنبال بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای ملی و منابع آبی مرزی است، بلکه گامی اساسی در جهت تقویت زیرساختهای توسعه پایدار کشاورزی در منطقه شمالغرب کشور محسوب میشود. نتایج این پایش علمی، مبنای تصمیمگیریهای آتی در حوزه امنیت غذایی و مدیریت منابع آب قرار خواهد گرفت.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»

























