علوم و آموزش
میکروپلاستیکها در کشاورزی: هم فرصت، هم تهدید!
پایگاه خبری داوان نیوز: محققان به یافتههای جالبی دست یافتهاند که ممکن است تأثیر بزرگی بر کشاورزی بگذارد، اما هشدارهایی هم وجود دارد.
به گزارش گروه علمی اخبار روزانه کشاورزی، در مطالعهای جدید، تأثیر میکروپلاستیکهای معمولی و زیستتخریبپذیر بر یک محصول کشاورزی پرطرفدار بررسی و نتایج متنوعی مشاهده شد. محققان میکروپلاستیکهای رایج (پلیپروپیلن و پلیاتیلن) را با انواع زیستتخریبپذیر مقایسه کردند. آنها این ذرات را در سه غلظت مختلف به خاک اضافه و اثرات آن را در سه مرحله حیاتی رشد گیاه (جوانهزنی، گلدهی و بلوغ) بررسی کردند.
نتایج کلیدی:
1. پلاستیکهای زیستتخریبپذیر (امیدوارکنندهتر): به طور کلی، این نوع پلاستیکها تأثیر بهتری بر سلامت خاک داشتند. یک نوع خاص به نام پلیبوتیلن آدیپات ترفتالات (PBAT) نتایج چشمگیری در مرحله جوانهزنی نشان داد: خاک حاوی تنها ۰.۱٪ از این پلاستیک، افزایش ۳۵.۳٪ در وزن ریشه گیاهان نسبت به گروه شاهد داشت.
2. پلاستیکهای معمولی (تأثیرات پیچیده و غالباً منفی):
* پلیپروپیلن: غلظت ۱٪ باعث کاهش ۴۳.۴٪ وزن بخش هوایی گیاه شد. اما جالب اینجاست که غلظت ۰.۱٪ در مرحله گلدهی، افزایش ۱۲۶.۱٪ وزن بخش هوایی را به دنبال داشت!
* پلیاتیلن: غلظتهای ۰.۱٪ و ۱٪ در مرحله گلدهی به ترتیب باعث افزایش ۸۸.۰٪ و ۶۸.۷٪ وزن بخش هوایی شدند.
* اثر بر خاک: اگرچه میکروپلاستیکها در غلظتهای ۰.۱٪ و ۱٪ بر تعامل مستقیم بین باکتریها و قارچها تأثیری نداشتند، اما عملکرد کلی اکوسیستم خاک را مختل کردند. محققان توضیح میدهند: «میکروپلاستیکها شبکههای میکروبی خاک را پیچیدهتر کرده و بر عملکرد آن تأثیر گذاشتند. احتمالاً این ذرات به عنوان منبع کربن ناپایدار عمل کرده و تجزیه مواد آلی را تحریک میکنند.»
* مشکل اصلی (رقابت برای منابع): مشکل زمانی جدیتر میشود که این کربن ناپایدار اولیه در خاک مصرف شود. کربن تازهای که توسط ریشه گیاه ترشح میشود، نمیتواند نیاز میکروبها را برطرف کند. در نتیجه، گیاه (در اینجا نخودفرنگی) برای جذب نیتروژن محدود خاک، با میکروارگانیسمها وارد رقابت میشود و این بر رشد آن تأثیر منفی میگذارد.
3. نیاز به تحقیقات بیشتر: به گزارش شبکه خبری نوآوری (INN)، به دلیل کوتاه بودن مدت این آزمایش، سمیت بلندمدت میکروپلاستیکها به طور کامل بررسی نشد. این منبع خبری تأکید میکند: «مطالعات آینده باید شامل آزمایشهای میدانی بلندمدتتر، به ویژه روی محصولات خانواده حبوبات (که به تثبیت نیتروژن توسط باکتریها وابستهاند) باشد تا خطرات واقعی میکروپلاستیکها برای اکوسیستمهای کشاورزی دقیقتر ارزیابی شود.»
اهمیت این یافتهها:
این پژوهش به شواهد فزاینده درباره تأثیرات گسترده میکروپلاستیکها بر کشاورزی میافزاید. مطالعات قبلی نشان دادهاند که این ذرات میتوانند با ایجاد اختلال در جذب مواد مغذی، رشد گیاهان را محدود کنند.
پیامدهای گستردهتر:
نگرانیها فقط به کشاورزی محدود نمیشود. میکروپلاستیکها که اکنون در خاک، آب، هوا و حتی بدن انسان یافت میشوند، تهدیدی برای سلامتی محسوب میشوند. تحقیقات، حضور مقادیر قابل توجهی از این ذرات را در بافتهای انسانی (از جمله مطالعاتی که ارتباط آن را با مشکلاتی مانند سرطان، زوال عقل و اختلالات گردش خون مغزی نشان میدهند) گزارش کردهاند.
راهکارهای در دست بررسی:
پاکسازی: پژوهشگران در حال توسعه روشهایی برای حذف میکروپلاستیکها از خاک (مانند استفاده از ضایعات کشاورزی فرآوری شده) و آب آشامیدنی (با روشهای نوین مانند استفاده از سفیده تخممرغ یا پودرهای طبیعی دانهها) هستند.
پیشگیری در مبدأ: از آنجا که میکروپلاستیکها اغلب از تجزیه پلاستیکهای بزرگتر ایجاد میشوند، کاهش تولید پلاستیک و به ویژه حذف پلاستیکهای یکبارمصرف حیاتی است. هر فرد میتواند با اقداماتی مانند استفاده از بطری آب و کیسه خرید دائمی و اجتناب از ظروف یکبارمصرف، در این راه سهیم باشد.
تغییرات اصلی اعمال شده:
1. ساختار و سرفصلبندی: استفاده از عناوین فرعی (جزئیات مطالعه، نتایج کلیدی، اهمیت این یافتهها، پیامدهای گستردهتر، راهکارهای در دست بررسی) برای سازماندهی بهتر اطلاعات و سهولت درک.
2. روانسازی و سادهسازی جملات: شکستن جملات طولانی و پیچیده به جملات کوتاهتر و واضحتر.
3. وضوح بیشتر در بیان نتایج: تفکیک نتایج پلاستیکهای زیستتخریبپذیر و معمولی و استفاده از بولت پوینت برای غلظتهای مختلف پلیپروپیلن و پلیاتیلن. توضیح بهتر مفهوم “رقابت برای نیتروژن”.
4. بهبود جریان منطقی: چینش اطلاعات از کلیات مطالعه به جزئیات نتایج و سپس اهمیت و راهکارها.
5. کاهش پیچیدگیهای فنی بدون حذف اطلاعات کلیدی: توضیح اصطلاحاتی مانند “زیستتوده” (با استفاده از “وزن ریشه” یا “وزن بخش هوایی”) و مفهوم “عملکرد اکوسیستم خاک”.
6. یکپارچهسازی نقلقولها: گنجاندن نقلقول محققان و INN در دل متن به شکلی طبیعیتر.
7. تمرکز و خلاصهسازی: خلاصهسازی بخش پایانی متن اصلی درباره اخبار خوب و خبرنامه، در قالب تأکید بر اقدامات فردی در بخش راهکارها. حذف برخی جزئیات تکراری یا حاشیهایتر (مانند جزئیات خاص مطالعات سلامت).
8. بهبود لحن: لحنی علمی اما قابل دسترستر برای مخاطب عام.
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط3 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

