آموزش
پوشش منگوله ذرت: تهدیدی خاموش در گردهافشانی
پایگاه خبری داوان نیوز: در فصل زراعی ، پدیده نگرانکنندهای به نام “پوشش منگوله” (Tassel Clipping) توجه کشاورزان را به خود جلب کرده است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که برگهای بالایی گیاه بهطور غیرطبیعی دور منگوله (گلآذین نر) میپیچند و فرآیند حیاتی گردهافشانی را مختل میکند.
به گزارش گروه علمی اخبار روزانه کشاورزی، متخصصان دانشگاه پردو و شرکت Channel Seed هشدار میدهند که این پدیده میتواند تا ۲۸۰ بوشل در ایکر از عملکرد ذرت بکاهد! در این مقاله، راهکارهای عملی برای مقابله با این چالش ارائه میشود.
شناسایی پدیده: چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟
1. مکانیسم آسیب:
– برگها مانند “پوششی” منگوله را احاطه میکنند و مانع آزادسازی بهموقع گردهها میشوند.
– ابریشمها (گلآذین ماده) در پایه خوشه که اولین ظاهر میشوند، تنها ۴-۵ روز فرصت پذیرش گرده دارند.
– تأخیر در گردهریزی = بارورنشدن ابریشمهای پایه → کاهش تعداد دانه در پایه خوشه.
2. علائم قابل مشاهده:
– خوشههای ذرت با پایههای خالی از دانه
– منگولههای محصورشده در برگها طی دوره گلدهی
چرا این اتفاق میافتد؟ (عوامل کلیدی)
| عامل محیطی | عامل ژنتیکی |
| نوسانات شدید دما: تغییر ناگهانی از شبهای خنک (۱۵°C) به روزهای گرم (بالای ۳۵°C) |حساسیت هیبریدی: برخی ارقام ذرت بهطور ذاتی مستعدترند |
| شبهای گرم طولانی: دمای بالا در شبهای تیرماه استراحت گیاه را مختل میکند | |
| تنش رطوبتی: خشکی یا بارندگی نامنظم طی گردهافشانی | |
نکته تشخیصی: این پدیده اغلب با “عقبماندگی نوک خوشه” (Tip Back) اشتباه گرفته میشود. تفاوت کلیدی:
– پوشش منگوله → آسیب در پایه خوشه
– عقبماندگی → آسیب در نوک خوشه (ناشی از تنش گرمایی طی گلدهی)
تأثیر بر عملکرد: چقدر باید نگران بود؟
– کاهش کمّی دانه:
– هر خوشه آسیبدیده تا ۲۰۰ دانه کمتر تشکیل میدهد.
– دانههای باقیمانده ممکن است بزرگتر شوند، اما حداکثر ۱۵% کاهش عملکرد را جبران میکنند.
گامهای عملی: از تشخیص تا مدیریت
۱. ارزیابی مزرعه (زمان طلایی: مرحله R3)
– پوستگیری از ۱۰ خوشه متوالی در ۸ نقطه مختلف مزرعه
– بررسی الگوی خالیماندن دانهها:
– پایه خوشه خالی = پوشش منگوله
– نوک خوشه خالی = عقبماندگی ناشی از گرما
۲. تصمیمهای فوری برای فصل جاری
– تغییر برنامه برداشت:
– نیازی به تعجیل یا تأخیر نیست (معیار: رطوبت دانه و بلوغ).
– تنظیم انتظارات بازاریابی:
– کاهش ۱۰-۳۰% عملکرد در مزارع آسیبدیده محتمل است.
برنامهریزی برای سال آینده
| اقدام | توضیح |
| ثبت اطلاعات | ▪️ نقشهبرداری از مناطق آسیبدیده<br▪️ ثبت نام هیبرید و تاریخ مشاهده |
| انتخاب هیبرید | ▪️ مشورت با کارشناسان بذر برای ارقام کمحساسیت<br▪️ توجه به “مورفولوژی منگوله” در کاتالوگها |
| کاهش تنش | ▪️ آبیاری هدفمند طی گلدهی<br▪️ مدیریت تغذیه (بهویژه نیتروژن)<br▪️ کنترل بهموقع بیماریهای برگی |

۳ توصیه طلایی از متخصصان
۱. “هیبرید خود را بشناسید!” (دان کوین، دانشگاه پردو)
– ارقام با منگولههای فشرده و برگهای راست بیشتر در معرض خطرند.
۲. “آب و هوا را رصد کنید”
– در صورت پیشبینی نوسان دمایی شدید طی گلدهی، آبیاری سبک شبانه را فراموش نکنید.
۳. “پس از گردهافشانی هم بازدید کنید!”
– آسیبها در مرحله شیریشدن دانه (R3) کاملاً مشهود میشود.
هشدار نهایی:
“پوشش منگوله یک تهدید نامرئی است. ممکن است گیاهان سبز و سالم به نظر برسند،
اما قلب تولیدمثل آنها در سکوت آسیب دیده است.”
— کوین روتزن، متخصص فنی شرکت Channel Seed
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی،این پدیده ترکیبی از ژنتیک گیاه، آبوهوای متغیر و مدیریت مزرعه است. با ثبت دقیق مشاهدات، انتخاب هوشمندانه بذر و کاهش تنشهای محیطی میتوانید تابآوری مزرعه خود را افزایش دهید. یادتان باشد: گردهافشانی موفق، پایهترین شرط دستیابی به پتانسیل واقعی عملکرد است!
—
*منابع علمی: یافتههای دانشگاه پردو و Channel Seed (مطالعات میدانی ۲۰۲۴)*
تهیه شده برای شبکه آموزش پایگاه خبری داوان نیوز
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

