استان ها
خوزستان؛ ستون فقرات امنیت غذایی و قطب کشاورزی ایران

پایگاه خبری داوان نیوز: در قلب گرم جنوب ایران، استان خوزستان با بهرهمندی از موهبت رودخانههای پرآب و خاکی غنی، به نگین تولیدات کشاورزی کشور بدل شده است. این استان، طلای سرخ گندم را در کنار شکر نیشکر و طعم شیرین مرکبات به ارمغان میآورد و سبد غذایی ایران را با تنوعی بینظیر از محصولات زراعی و باغی انباشته میکند. از دشتهای طلایی گندم گرفته تا نخلستانهای سرافراز، خوزستان قصهی قهرمانی خاموش اما پررنگ در تأمین امنیت غذایی ملت ایران است.
به گزارش ناهید حسینی، خبرنگار داوان نیوز؛ بر اساس آخرین آمارهای رسمی، استان خوزستان با تولید سالانه بیش از ۱۷ میلیون تن محصولات کشاورزی، سهمی ۱۴ درصدی در امنیت غذایی ایران دارد و به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد کشاورزی کشور شناخته میشود. موقعیت جغرافیایی ممتاز و پیوند موفقیتآمیز تحقیقات با اجرا، خوزستان را به مهمترین قطب تولید محصولات زراعی و باغی ایران تبدیل کرده است.
محصولات استراتژیک زراعی خوزستان
خوزستان نقش محوری در تامین برخی از کلیدیترین محصولات زراعی کشور ایفا میکند. الگوی کشت در این استان به دو فصل اصلی تابستان و پاییز تقسیم میشود که در مجموع حدود ۱.۳۱۸ میلیون هکتار از اراضی استان را تحت پوشش قرار میدهد.
گندم: خوزستان با خرید بیش از ۱.۶۲۴ میلیون تن گندم از کشاورزان در سال زراعی گذشته، مقام اول تولید گندم در کشور را به خود اختصاص داده است. این استان دارای ۵۳۵ هزار هکتار مزارع آبی و ۲۱۹ هزار هکتار مزارع دیم برای کشت این محصول است.
نیشکر و شکر: این استان نیمی از شکر مورد نیاز کشور را تامین میکند. سالانه ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار تن شکر از نیشکر تولید میشود. همچنین، ۷۰ درصد کشت پاییزه چغندر قند کشور نیز در خوزستان انجام میگیرد.
برنج: با سطح زیر کشتی بین ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار هکتار، خوزستان پس از استانهای گیلان و مازندران، رتبه سوم تولید برنج در کشور را داراست.
ذرت و دانههای روغنی: ذرت، سویا و کنجد از دیگر محصولات مهم تابستانه هستند. تولید دانه روغنی کلزا در خوزستان به افزایش دو برابری دست یافته است.
جایگاه ممتاز باغبانی و محصولات باغی
خوزستان با دارا بودن حدود ۷۵ هزار هکتار باغات، سبد متنوعی از محصولات باغی را تولید میکند.
مرکبات: سطح زیر کشت مرکبات در استان به ۲۱ هزار هکتار میرسد و پیشبینی میشود امسال حدود ۱۱۵ هزار تن مرکبات از باغات بارور استان برداشت شود. شهرستانهای دزفول، شوش، اندیمشک و شوشتر مراکز اصلی تولید مرکبات هستند. خوزستان در سال گذشته رتبه دوم تولید گریپفروت و رتبه سوم تولید لیموشیرین و نارنج کشور را کسب کرد.
نخیلات: با مساحتی بیش از ۴۲ هزار هکتار، نخیلات در حال احیا و بازسازی هستند و سهم مهمی در تولید خرما دارند.
توسعه گلخانهها: راهاندازی گلخانههای ارزانقیمت و توسعه کشت محصولات گرمسیری مانند پاپایا، بلوبری و موز در دستور کار قرار دارد. این اقدامات به افزایش بهرهوری از آب و زمین کمک شایانی میکند.
سهم خوزستان در امنیت غذایی ملی
تأمین امنیت غذای سالم، رسالت اصلی وزارت جهاد کشاورزی است و خوزستان از ظرفیت و پتانسیل بالایی در این زمینه برخوردار است. مسئولان ارشد کشوری به صراحت اعلام کردهاند که این استان نقش اول را در تأمین امنیت غذایی کشور دارد. تولید ۱۷ میلیون تنی محصولات کشاورزی، سهم ۱۴ درصدی در امنیت غذایی کشور را برای خوزستان به ارمغان آورده است. این استان ادعا دارد که نه تنها در چند محصول خاص، بلکه در تولید اکثر محصولات کشاورزی، جزء تولیدکنندگان محصولات سالم در کشور است.
چالشها و راهبردهای آینده
با وجود دستاوردهای درخشان، کشاورزی خوزستان با چالشهای متعددی نیز روبرو است که مدیریت آن برای تداوم نقش استراتژیک این استان حیاتی است.
مدیریت منابع آبی: تامین و مدیریت آب اولویت نخست توسعه کشاورزی در خوزستان محسوب میشود. کمبود نهادهها و محدودیت منابع آبی بهویژه در شرایط خشکسالیهای اخیر، از مهمترین دغدغههای کشاورزان است.
توسعه روشهای نوین: توسعه گلخانهها، اجرای سامانههای نوین آبیاری و تکمیل زنجیرههای ارزش از دیگر برنامههای محوری برای کاهش مصرف آب و ارتقای بهرهوری در استان است.
ارتقای دانش کشاورزی: افزایش ضریب نفوذ دانش، بهبود سواد کشاورزی و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، از اولویتهای اصلی سازمان جهاد کشاورزی خوزستان است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، استان خوزستان با تولید انبوه محصولات استراتژیک زراعی و باغی، نه تنها یک قطب کشاورزی، بلکه ستون فقرات امنیت غذایی ایران محسوب میشود. دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی در این استان نیازمند برنامهریزی اصولی، دقیق و کارآمد است. با سرمایهگذاریهای هدفمند در زمینههای مختلف از جمله توسعه گلخانهها، شیلات و گیاهان دارویی، خوزستان میتواند سهم مهمتری در اشتغالزایی و محرومیتزدایی ایفا کند. تداوم این جایگاه ممتاز، تضمینی برای استقلال و امنیت غذایی پایدار جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.

استان ها
روز مزرعه ذرت در نیشابور؛ انتقال دانش فنی در قالب شبکه ملی مزارع الگویی
مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در روستای علی آباد تکه نیشابور میزبان جمعی از کارشناسان، محققان و بهره برداران شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میان جلگه بود تا در قالب طرح شبکه ملی مزارع الگویی، آخرین یافته های تحقیقاتی درباره تغذیه، مبارزه با علف های هرز و مدیریت بیماری سیاهک ذرت، با تدریس سعید خاوری خراسانی از مرکز تحقیقات خراسان رضوی، به صورت عملی و چهره به چهره به کشاورزان انتقال یابد.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای اجرای طرح شبکه ملی مزارع الگویی و با هدف افزایش نفوذ دانش فنی در بخش کشاورزی، روز مزرعه ذرت در قطب تولید علوفه استان خراسان رضوی، یعنی شهرستان نیشابور، برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، روز یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵، رویداد ترویجی «روز مزرعه ذرت» با حضور جمعی از کارشناسان استانی و شهرستانی، محققان و کشاورزان شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میانجلگه در مزرعه الگویی ابوالفضل شاهآبادی، واقع در روستای علیآباد تکه از توابع بخش مرکزی نیشابور برگزار شد.
این برنامه آموزشی در چارچوب طرح «شبکه ملی مزارع الگویی کشاورزی» و با همکاری معاونت امور هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اجرا گردید. تدریس این دوره بر عهده سعید خاوری خراسانی، محقق برجسته ذرت و گیاهان علوفهای مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی بود.
اهداف طرح مزارع الگویی؛ ارتباط مستقیم کشاورز پیشرو با کارشناسان و محققان
در حاشیه این رویداد، حمیدرضا کبیریان، معاون هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با تشریح سازوکار طرح شبکه ملی مزارع الگویی اظهار داشت: در این طرح، یک کشاورز پیشرو و موفق به عنوان “کشاورز مرجع” انتخاب میشود که ارتباط مستقیمی با کارشناسان مروج پهنه جهاد کشاورزی دارد. این کارشناسان نیز به صورت شبکه ای با محققان و مراکز فناوری و دانشبنیان کشاورزی در تعامل هستند. در این ساختار، گروهی از کشاورزان تابعی از تجربیات و اقدامات عملی کشاورز مرجع بهرهمند شده و زمینه برای افزایش نفوذ دانش، ارتقای بهره وری و انتقال مؤثر یافته های تحقیقاتی به عرصه تولید فراهم میشود.»
ضرورت افزایش سطح زیر کشت ذرت دانهای در خراسان رضوی
سعید خاوری خراسانی، مدرس این روز مزرعه، با اشاره به وضعیت تولید ذرت دانهای در استان گفت: خراسان رضوی یکی از بزرگترین مصرفکنندگان ذرت دانهای در کشور است، در حالی که سطح زیر کشت این محصول در استان بسیار پایین است. با توجه به مزیت اقتصادی قابلتوجه ذرت دانهای و افزایش حدود ۴۰۰ درصدی قیمت آن در بازار، توسعه سطح کشت این محصول یک ضرورت اجتنابناپذیر محسوب میشود.
وی در ادامه به وضعیت کشت ذرت علوفهای اشاره کرد و افزود:سطح زیر کشت ذرت علوفهای در استان بین ۱۸ تا ۲۳ هزار هکتار در نوسان است که بسته به شرایط اقلیمی و اقتصادی سالانه تغییر میکند.
هشدار درباره حساسیت رقم پرمصرف ۷۰۴ به بیماری سیاهک
خاوری خراسانی با تأکید بر اهمیت انتخاب رقم مناسب، خاطرنشان کرد: رقم سینگل کراس ۷۰۴ از ارقام بسیار شناخته شده و پرطرفدار در کشت ذرت علوفه ای است، اما این رقم حساسیت بالایی به بیماری سیاهک دارد. چنانچه میزان آلودگی به سیاهک از ۵ درصد فراتر رود، این امر میتواند باعث بروز مشکلات جدی از جمله سقط جنین در دامهای سنگین شود؛ بنابراین پایش دقیق مزارع و مدیریت به موقع بیماری از اولویت های کلیدی تولید محسوب میشود.
در ادامه این برنامه، مدرس روز مزرعه بهصورت تعاملی و در قالب گفت وگوی دوسویه با کشاورزان، مباحث تخصصی درباره تغذیه بهینه ذرت، روشهای نوین مبارزه با علف های هرز و مراحل کلیدی داشت را ارائه داد و به پرسش های حاضران پاسخ داد.
نیشابور؛ قطب تولید ذرت علوفه ای استان با ۲۶۸۰ هکتار کشت
گفتنی است شهرستان نیشابور به عنوان قطب تولید ذرت علوفه ای خراسان رضوی، سطحی معادل ۲ هزار و ۶۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی خود را به این محصول اختصاص داده است. در این رویداد آموزشی، مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در سطح ۲۶ هکتار به عنوان مزرعه مرجع و ۱۹ کشاورز تابعی با مساحت تجمیعی ۵۷۱ هکتار تحت پوشش این طرح قرار گرفتند.
در پایان این روز مزرعه، شرکت کنندگان شامل کشاورزان، کارشناسان و محققان از بخش های مختلف مزرعه الگویی بازدید کرده و نکات فنی و تجربیات عملی خود را به صورت چهره به چهره و در فضایی تعاملی تبادل نظر کردند.
آذربایجان غربی
آذربایجان غربی صاحب انجمن صنفی نهالکاران شد / گامی بلند برای ساماندهی قطب تولید نهال کشور
تولید نهال استاندارد و عرضه شفاف آن، دغدغه دیرینه باغداران آذربایجان غربی بود که حالا با تشکیل انجمن صنفی نهالکاران و امضای تفاهمنامه سه جانبه با نهادهای ملی، به یک مطالبه رسمی تبدیل شده است؛ استانی که با این اقدام، جایگاه سوم کشور را در رسمیسازی تشکلهای نهالکاری به خود اختصاص داد.

پایگاه خبری داواننیوز: انجمن صنفی نهالکاران آذربایجان غربی با هدف ساماندهی تولید و نظارت بر عرضه نهال، گامی ساختاری در جهت شفافسازی این صنعت راهبردی برداشت. این انجمن که با حضور نمایندگان نهادهای نظارتی و پس از برگزاری انتخابات هیئت مدیره شکل گرفت، استان را به عنوان سومین قطب رسمی کشور پس از فارس و اصفهان در مسیر کیفیسازی تولیدات باغبانی قرار میدهد .
به گزارش خبرنگار ما، آذربایجان غربی به عنوان یکی از قطبهای اصلی تولید نهال کشور، گام بلندی در جهت ساماندهی و نظارت بر این صنعت حیاتی برداشت. با هدف ساماندهی تولیدات و نظارت بر عرضه نهال، انجمن صنفی نهالکاران این استان، با حضور نمایندگان اداره کار، رفاه اجتماعی و مدیریت باغبانی استان، تشکیل و اعضای هیئتمدیره آن در جلسهای در سازمان جهاد کشاورزی استان انتخاب شدند.
این رویداد در حالی رقم میخورد که مدیر باغبانی استان در این نشست بر جایگاه راهبردی آذربایجان غربی تأکید کرد و آن را قطب تولید نهال کشور دانست. وی همچنین از برنامهریزیهای جدی برای شناسایی و مدیریت نهالستانهای فاقد مجوز خبر داد و گفت: ساماندهی نهالستانهای غیرمجاز به عنوان یک اولویت اساسی در دستور کار مدیریت باغبانی قرار دارد.
یکی از محورهای کلیدی این نشست، تشریح تفاهمنامه همکاری سهجانبه میان معاونت باغبانی، مؤسسه بذر و نهال کشور و اتاق اصناف کشاورزی کشور بود که به عنوان چتری برای نظارت بر کیفیت تولید و عرضه نهال در نظر گرفته شده است. این تفاهمنامه، زمینهساز همافزایی بیشتر نهادهای متولی در راستای ارتقای استانداردهای تولید و تضمین سلامت نهالهای عرضهشده به باغداران خواهد بود.
مدیر باغبانی استان در ادامه از برنامههای آتی این مدیریت برای ساماندهی عرضه محصول خبر داد و به پیگیری راهاندازی نمایشگاه تخصصی عرضه نهال در شهرستان میاندوآب اشاره کرد. این نمایشگاه میتواند بستری برای ارتباط مستقیم تولیدکنندگان و بهرهبرداران و نیز فرصتی برای عرضه نهالهای استاندارد و شناسنامهدار فراهم آورد و گامی مؤثر در جهت شفافسازی و رقابت سالم در بازار نهال باشد.
شایان ذکر است که با تشکیل این انجمن، استان آذربایجان غربی پس از استانهای فارس و اصفهان، به عنوان سومین استانی شناخته میشود که موفق به رسمیسازی انجمن صنفی نهالکاران در سطح کشور شده است. این دستاورد، نشاندهنده عزم جدی مسئولان استانی برای ساماندهی یکی از مهمترین حلقههای زنجیره تولید محصولات باغی و حرکت به سمت یک نظام منسجم و قانونمند در این حوزه است.
آذربایجان شرقی
ارزیابی راهبردی انتقال آب ارس؛ محور نشست هماهنگی کارشناسان وزارت جهاد در مرند
دشت یکانات در آستانه تحول آبی؛ نشست هماهنگی برای ارزیابی میدانی پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس، با حضور رئیس مؤسسه پژوهشهای اقتصاد کشاورزی و معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند برگزار شد تا ضمن تحلیل علمی بهرهوری، پیامدهای معیشتی این طرح بزرگ ملی بر جوامع محلی بررسی شود.

پایگاه خبری داواننیوز: در راستای سیاستهای ارزیابی راهبردی طرحهای کلان بخش کشاورزی، نشست هماهنگی تخصصی با محوریت بازدید میدانی از پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دشت یکانات، با حضور مقامات ارشد پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان مرند برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ما، این جلسه هماهنگی با حضور مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، و ابراهیم جاودان، عضو هیئت علمی این مؤسسه، تشکیل شد. در این گردهمایی، هیئت کارشناسی به همراه الهیاری (معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند)، معاون فنی و اجرایی، رئیس اداره فنی و زیربنایی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی یکانات و مسئول روابط عمومی مدیریت، به بررسی ابعاد مختلف این طرح بزرگ پرداختند.
هدف اصلی از این نشست، همافزایی و تبادل نظر کارشناسی برای فراهمسازی بستر ارزیابی دقیق و همهجانبه از اثرات پیادهسازی پروژه آبرسانی در دشت یکانات اعلام شد.
محورهای راهبردی و تخصصی بازدید میدانی (تحلیل طرح):
بر اساس چارچوب تعیینشده در این نشست، ارزیابی میدانی پروژه حول چهار محور کلیدی زیر متمرکز خواهد بود که هر یک نقشی حیاتی در موفقیت طرح ایفا میکنند:
۱. تحلیل میدانی بهرهوری: بررسی اثرات مستقیم و فوری پروژه بر افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و راندمان مصرف آب در مزارع منطقه.
۲. ارزیابی اقتصادی و معیشتی: سنجش پیامدهای اقتصادی طرح بر درآمد، ارزشافزوده و سطح رفاه خانوارهای بهرهبردار و کشاورزان محلی.
۳. پایداری اجتماعی و توسعه روستایی: پایش شاخصهای عدالت اجتماعی، مهاجرتزدایی و پایداری معیشت در جوامع روستایی دشت یکانات.
۴. مدلسازی و انطباق با سیاستهای کلان: تطبیق دادههای میدانی با راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی به منظور اصلاح فرآیندهای اجرایی و سیاستگذاریهای آتی.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مسئولان تأکید کردند که این ارزیابی تخصصی با رویکردی علمی و فرادستگاهی، نهتنها به دنبال بهرهبرداری بهینه از ظرفیتهای ملی و منابع آبی مرزی است، بلکه گامی اساسی در جهت تقویت زیرساختهای توسعه پایدار کشاورزی در منطقه شمالغرب کشور محسوب میشود. نتایج این پایش علمی، مبنای تصمیمگیریهای آتی در حوزه امنیت غذایی و مدیریت منابع آب قرار خواهد گرفت.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»

























