با ما همراه باشید

استان ها

خراسان رضوی؛ سومین قطب تولید کشاورزی ایران

خراسان رضوی با سطح زیرکشتی حدود ۸۷۰ هزار هکتار و سهمی ۷ درصدی از اراضی کشاورزی کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران، نقشی کلیدی در چرخه تأمین امنیت غذایی و اقتصاد ملی ایفا می‌کند. این استان که میزبان تولید بیش از ۸۰ نوع محصول است، نه تنها یک قدرت اقتصادی، که یک انبار استراتژیک غلات و محصولات اساسی برای ایران محسوب می‌شود.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان نیوز: استان خراسان رضوی با دارا بودن حدود ۷ درصد از اراضی زیرکشت کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران شناخته می‌شود. این استان نه تنها نقش تعیین‌کننده‌ای در تأمین امنیت غذایی کشور دارد، بلکه با تولید سالانه میلیون‌ها تن محصول زراعی، باغی و دامی، سهم بسزایی در صادرات غیرنفتی و اقتصاد ملی ایفا می‌کند.

به گزارش خبرنگار ما، در اقتصاد کشاورزی ایران، استان خراسان رضوی جایگاهی ویژه و تعیین‌کننده دارد. این استان با وجود قرار گرفتن در منطقه‌ای با آب و هوای خشک و نیمه‌خشک، یکی از بزرگترین و مهمترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی کشور محسوب می‌شود. بر اساس اعلام مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این استان با سطح زیرکشت حدود ۸۷۰ هزار هکتار، سهمی ۷ درصدی از اراضی زیرکشت کشور را به خود اختصاص داده و رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی ایران را داراست. گستره تنوع تولید بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی در این استان، بیانگر ظرفیت بینظیر بخش کشاورزی خراسان رضوی است.

۱. جایگاه ملی خراسان رضوی در کشاورزی

۱.۱. رتبه‌های برتر در تولید
خراسان رضوی در حوزه تولیدات کشاورزی دارای جایگاهی ممتاز در سطح کشور است:
– رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور پس از استان‌های خوزستان و فارس
– رتبه نهم در تولید محصولات باغی با تولید بیش از یک میلیون و ۹۳ هزار تن
– سهم ۱۱ درصدی از تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی کشور، در حالی که تنها ۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است
– تولید ۶ تا ۷.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در سال، معادل ۶ تا ۶.۵ درصد از کل تولیدات کشاورزی کشور

۱.۲. سهم از اراضی و باغات کشور
– سهم ۷.۴ درصدی از ۱۴ میلیون هکتار زمین‌های کشاورزی کشور (رتبه دوم)
– دارا بودن ۲۹۸ هزار و ۸۰۰ هکتار باغ که بیش از ۱۱ درصد باغات کشور را تشکیل می‌دهد
– ۷۳ درصد سطح کشت استان به کشت آبی تعلق دارد که معادل ۸ درصد کشتزارهای آبی کشور است

۲. ظرفیت‌ها و ویژگی‌های کم‌نظیر

۲.۱. تنوع گسترده محصولات
در حال حاضر بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی مختلف در استان خراسان رضوی تولید می‌شود. این استان در تولید محصولات راهبردی و باارزشی همچون زعفران (با سطح زیرکشت ۸۲ هزار هکتار)، پسته (۸۶ هزار هکتار)، غلات، انواع میوه‌ها و محصولات جالیزی جایگاه ویژه‌ای دارد. شهرستان داورزن به تنهایی با دارا بودن بیش از ۱۱۵ هکتار باغ انار و برداشت سالانه حدود هزار تُن محصول، یکی از قطب‌های تولید این میوه ارزشمند در استان است.

۲.۲. توانمندی در تولیدات دامی
بخش دام و طیور خراسان رضوی از ظرفیت‌های ممتاز کشور محسوب می‌شود:
– میزبانی از ۱۰ درصد جمعیت دامی کشور به تعداد ۱۵ میلیون راس
– تولید سالانه ۷۶ هزار تن گوشت قرمز، ۱۵۳ هزار تن گوشت سفید و ۱۴۰ هزار تن تخم‌مرغ
– وجود ۱٬۴۰۰ واحد تولیدکننده مرغ گوشتی با ظرفیت تولید هر دوره ۲۶ میلیون قطعه
– تولید مازاد بر نیاز استان در بخش گوشت قرمز، تخم مرغ و شیر

۲.۳. نقش در صنایع تبدیلی و تکمیلی
استان خراسان رضوی ۲۵ درصد ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری کشور را در اختیار دارد. این ظرفیت عظیم، امکان تبدیل محصولات خام به فرآورده‌های با ارزش افزوده بالا و توسعه صادرات غیرنفتی را فراهم کرده است. هرچند که به گفته مسئولان، بخشی از این ظرفیت‌ها به دلیل موانع صادراتی غیرفعال مانده‌اند.

۳. نقش کشاورزی در اقتصاد استان

بخش کشاورزی خراسان رضوی ۴۰ درصد از ارزش تولید ناخالص استان را به خود اختصاص داده و به عنوان یکی از پایه‌های اصلی اقتصادی این خطه محسوب می‌شود. درآمد سالانه این بخش بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد می‌شود. همچنین این بخش:
– ۲۸ درصد اشتغال استان را تأمین می‌کند
– ۳۰ درصد صادرات غیرنفتی استان را به خود اختصاص داده است
– منبع اصلی تأمین معیشت برای نیمی از جمعیت یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفری روستایی استان است

۴. چالش‌ها و تهدیدهای پیشرو

۴.۱. بحران آب و فرونشست دشت‌ها
با وجود جایگاه ممتاز خراسان رضوی در کشاورزی، این استان با چالش‌های جدی مواجه است:
– ۸۵ درصد مساحت دشت مشهد دچار فرونشست است
– سدهای بزرگ منطقه در آستانه خشک شدن قرار دارند
– کاهش بی‌سابقه بارندگی و بحران کمبود آب در سال‌های اخیر

۴.۲. سنتی بودن روش‌های کشاورزی
به گفته رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، بیش از ۷۵ درصد کشاورزی این استان سنتی است و سهم دانش در این مزارع نزدیک به صفر است. این مسئله بهره‌وری و کارایی تولید را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

۴.۳. موانع صادراتی
اگرچه استان ظرفیت بالایی در صنایع تبدیلی دارد، اما موانعی چون تعرفه‌های گمرکی و تعهد ارزی باعث شده بخشی از این ظرفیت‌ها غیرفعال بماند.

۵. راهکارها و چشم‌انداز آینده

۵.۱. تغییر الگوی کشت و افزایش بهره‌وری
برنامه‌ریزی دقیق، بهره‌گیری از دانش فنی و اصلاح الگوی کشت سه محور اصلی توسعه پایدار تولیدات کشاورزی استان خواهد بود. حرکت به سمت کشت گیاهان خاص و افزایش بهره‌وری به جای انتقال بیرویه آب، از اولویت‌های اصلی است.

۵.۲. توسعه کشاورزی دانش‌بنیان
استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و به کارگیری دانش نوین می‌تواند تحولی بزرگ در عرصه کشاورزی منطقه ایجاد کند. نمونه موفق این رویکرد، تجربه علی بابایی، دانشجوی دکتری مکانیزاسیون کشاورزی است که با حمایت کمیته امداد، پسماندهای کشاورزی را به گلدان‌های زیست‌تخریب‌پذیر تبدیل کرده و اشتغالزایی کرده است.

۵.۳. توسعه صنایع تکمیلی و برندسازی
توسعه صنایع تکمیلی و تبدیلی، برندسازی محصولات محلی و فرآوری محصولات از ضروریات توسعه کشاورزی استان است. این اقدامات می‌تواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک شایانی کند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، خراسان رضوی با دارا بودن جایگاه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور، نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی ایران ایفا می‌کند. این استان با تولید سالانه میلیون‌ها تن محصول زراعی، باغی و دامی، نه تنها نیاز جمعیت nearly ۷ میلیونی خود را تأمین می‌کند، بلکه سهم قابل توجهی در تأمین مواد غذایی سایر استان‌ها و نیز صادرات غیرنفتی دارد. با این حال، حفظ و تداوم این جایگاه نیازمند عبور از چالش‌های بزرگی چون بحران آب، تغییر الگوی کشت و توسعه کشاورزی دانش‌بنیان است. با برنامه‌ریزی جامع، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و تقویت زنجیره ارزش تولید، می‌توان آینده‌ای پایدار و پررونق برای بخش کشاورزی این استان ترسیم کرد.

استان ها

روز مزرعه ذرت در نیشابور؛ انتقال دانش فنی در قالب شبکه ملی مزارع الگویی

مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در روستای علی آباد تکه نیشابور میزبان جمعی از کارشناسان، محققان و بهره برداران شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میان جلگه بود تا در قالب طرح شبکه ملی مزارع الگویی، آخرین یافته های تحقیقاتی درباره تغذیه، مبارزه با علف های هرز و مدیریت بیماری سیاهک ذرت، با تدریس سعید خاوری خراسانی از مرکز تحقیقات خراسان رضوی، به صورت عملی و چهره به چهره به کشاورزان انتقال یابد.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان‌نیوز: در راستای اجرای طرح شبکه ملی مزارع الگویی و با هدف افزایش نفوذ دانش فنی در بخش کشاورزی، روز مزرعه ذرت در قطب تولید علوفه استان خراسان رضوی، یعنی شهرستان نیشابور، برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ما، روز یکشنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵، رویداد ترویجی «روز مزرعه ذرت» با حضور جمعی از کارشناسان استانی و شهرستانی، محققان و کشاورزان شهرستانهای نیشابور، زبرخان و میانجلگه در مزرعه الگویی ابوالفضل شاهآبادی، واقع در روستای علیآباد تکه از توابع بخش مرکزی نیشابور برگزار شد.

این برنامه آموزشی در چارچوب طرح «شبکه ملی مزارع الگویی کشاورزی» و با همکاری معاونت امور هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اجرا گردید. تدریس این دوره بر عهده سعید خاوری خراسانی، محقق برجسته ذرت و گیاهان علوفه‌ای مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی بود.

اهداف طرح مزارع الگویی؛ ارتباط مستقیم کشاورز پیشرو با کارشناسان و محققان

در حاشیه این رویداد، حمیدرضا کبیریان، معاون هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، با تشریح سازوکار طرح شبکه ملی مزارع الگویی اظهار داشت: در این طرح، یک کشاورز پیشرو و موفق به عنوان “کشاورز مرجع” انتخاب میشود که ارتباط مستقیمی با کارشناسان مروج پهنه جهاد کشاورزی دارد. این کارشناسان نیز به صورت شبکه ای با محققان و مراکز فناوری و دانش‌بنیان کشاورزی در تعامل هستند. در این ساختار، گروهی از کشاورزان تابعی از تجربیات و اقدامات عملی کشاورز مرجع بهره‌مند شده و زمینه برای افزایش نفوذ دانش، ارتقای بهره وری و انتقال مؤثر یافته های تحقیقاتی به عرصه تولید فراهم میشود.»

ضرورت افزایش سطح زیر کشت ذرت دانه‌ای در خراسان رضوی

سعید خاوری خراسانی، مدرس این روز مزرعه، با اشاره به وضعیت تولید ذرت دانهای در استان گفت: خراسان رضوی یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان ذرت دانه‌ای در کشور است، در حالی که سطح زیر کشت این محصول در استان بسیار پایین است. با توجه به مزیت اقتصادی قابل‌توجه ذرت دانهای و افزایش حدود ۴۰۰ درصدی قیمت آن در بازار، توسعه سطح کشت این محصول یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر محسوب میشود.

وی در ادامه به وضعیت کشت ذرت علوفه‌ای اشاره کرد و افزود:سطح زیر کشت ذرت علوفه‌ای در استان بین ۱۸ تا ۲۳ هزار هکتار در نوسان است که بسته به شرایط اقلیمی و اقتصادی سالانه تغییر میکند.

هشدار درباره حساسیت رقم پرمصرف ۷۰۴ به بیماری سیاهک

خاوری خراسانی با تأکید بر اهمیت انتخاب رقم مناسب، خاطرنشان کرد: رقم سینگل کراس ۷۰۴ از ارقام بسیار شناخته شده و پرطرفدار در کشت ذرت علوفه ای است، اما این رقم حساسیت بالایی به بیماری سیاهک دارد. چنانچه میزان آلودگی به سیاهک از ۵ درصد فراتر رود، این امر میتواند باعث بروز مشکلات جدی از جمله سقط جنین در دامهای سنگین شود؛ بنابراین پایش دقیق مزارع و مدیریت به موقع بیماری از اولویت های کلیدی تولید محسوب میشود.

در ادامه این برنامه، مدرس روز مزرعه بهصورت تعاملی و در قالب گفت وگوی دوسویه با کشاورزان، مباحث تخصصی درباره تغذیه بهینه ذرت، روشهای نوین مبارزه با علف های هرز و مراحل کلیدی داشت را ارائه داد و به پرسش های حاضران پاسخ داد.

نیشابور؛ قطب تولید ذرت علوفه ای استان با ۲۶۸۰ هکتار کشت

گفتنی است شهرستان نیشابور به عنوان قطب تولید ذرت علوفه ای خراسان رضوی، سطحی معادل ۲ هزار و ۶۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی خود را به این محصول اختصاص داده است. در این رویداد آموزشی، مزرعه الگویی ابوالفضل شاه آبادی در سطح ۲۶ هکتار به عنوان مزرعه مرجع و ۱۹ کشاورز تابعی با مساحت تجمیعی ۵۷۱ هکتار تحت پوشش این طرح قرار گرفتند.

در پایان این روز مزرعه، شرکت کنندگان شامل کشاورزان، کارشناسان و محققان از بخش های مختلف مزرعه الگویی بازدید کرده و نکات فنی و تجربیات عملی خود را به صورت چهره به چهره و در فضایی تعاملی تبادل نظر کردند.

ادامه مطلب

آذربایجان غربی

آذربایجان غربی صاحب انجمن صنفی نهالکاران شد / گامی بلند برای ساماندهی قطب تولید نهال کشور

تولید نهال استاندارد و عرضه شفاف آن، دغدغه دیرینه باغداران آذربایجان غربی بود که حالا با تشکیل انجمن صنفی نهالکاران و امضای تفاهمنامه سه جانبه با نهادهای ملی، به یک مطالبه رسمی تبدیل شده است؛ استانی که با این اقدام، جایگاه سوم کشور را در رسمی‌سازی تشکلهای نهالکاری به خود اختصاص داد.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان‌نیوز: انجمن صنفی نهالکاران آذربایجان غربی با هدف ساماندهی تولید و نظارت بر عرضه نهال، گامی ساختاری در جهت شفافسازی این صنعت راهبردی برداشت. این انجمن که با حضور نمایندگان نهادهای نظارتی و پس از برگزاری انتخابات هیئت مدیره شکل گرفت، استان را به عنوان سومین قطب رسمی کشور پس از فارس و اصفهان در مسیر کیفی‌سازی تولیدات باغبانی قرار میدهد .

به گزارش خبرنگار ما، آذربایجان غربی به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید نهال کشور، گام بلندی در جهت ساماندهی و نظارت بر این صنعت حیاتی برداشت. با هدف ساماندهی تولیدات و نظارت بر عرضه نهال، انجمن صنفی نهالکاران این استان، با حضور نمایندگان اداره کار، رفاه اجتماعی و مدیریت باغبانی استان، تشکیل و اعضای هیئت‌مدیره آن در جلسه‌ای در سازمان جهاد کشاورزی استان انتخاب شدند.

این رویداد در حالی رقم میخورد که مدیر باغبانی استان در این نشست بر جایگاه راهبردی آذربایجان غربی تأکید کرد و آن را قطب تولید نهال کشور دانست. وی همچنین از برنامه‌ریزی‌های جدی برای شناسایی و مدیریت نهالستان‌های فاقد مجوز خبر داد و گفت: ساماندهی نهالستان‌های غیرمجاز به عنوان یک اولویت اساسی در دستور کار مدیریت باغبانی قرار دارد.

یکی از محورهای کلیدی این نشست، تشریح تفاهمنامه همکاری سهجانبه میان معاونت باغبانی، مؤسسه بذر و نهال کشور و اتاق اصناف کشاورزی کشور بود که به عنوان چتری برای نظارت بر کیفیت تولید و عرضه نهال در نظر گرفته شده است. این تفاهمنامه، زمینه‌ساز همافزایی بیشتر نهادهای متولی در راستای ارتقای استانداردهای تولید و تضمین سلامت نهال‌های عرضه‌شده به باغداران خواهد بود.

مدیر باغبانی استان در ادامه از برنامه‌های آتی این مدیریت برای ساماندهی عرضه محصول خبر داد و به پیگیری راهاندازی نمایشگاه تخصصی عرضه نهال در شهرستان میاندوآب اشاره کرد. این نمایشگاه میتواند بستری برای ارتباط مستقیم تولیدکنندگان و بهرهبرداران و نیز فرصتی برای عرضه نهالهای استاندارد و شناسنامه‌دار فراهم آورد و گامی مؤثر در جهت شفافسازی و رقابت سالم در بازار نهال باشد.

شایان ذکر است که با تشکیل این انجمن، استان آذربایجان غربی پس از استانهای فارس و اصفهان، به عنوان سومین استانی شناخته میشود که موفق به رسمی‌سازی انجمن صنفی نهالکاران در سطح کشور شده است. این دستاورد، نشان‌دهنده عزم جدی مسئولان استانی برای ساماندهی یکی از مهمترین حلقه‌های زنجیره تولید محصولات باغی و حرکت به سمت یک نظام منسجم و قانونمند در این حوزه است.

ادامه مطلب

آذربایجان شرقی

ارزیابی راهبردی انتقال آب ارس؛ محور نشست هماهنگی کارشناسان وزارت جهاد در مرند

دشت یکانات در آستانه تحول آبی؛ نشست هماهنگی برای ارزیابی میدانی پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس، با حضور رئیس مؤسسه پژوهش‌های اقتصاد کشاورزی و معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند برگزار شد تا ضمن تحلیل علمی بهره‌وری، پیامدهای معیشتی این طرح بزرگ ملی بر جوامع محلی بررسی شود.

منتشر شده

در

پایگاه خبری داوان‌نیوز: در راستای سیاست‌های ارزیابی راهبردی طرح‌های کلان بخش کشاورزی، نشست هماهنگی تخصصی با محوریت بازدید میدانی از پروژه انتقال آب از رودخانه مرزی ارس به دشت یکانات، با حضور مقامات ارشد پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی در شهرستان مرند برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ما، این جلسه هماهنگی با حضور مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، و ابراهیم جاودان، عضو هیئت علمی این مؤسسه، تشکیل شد. در این گردهمایی، هیئت کارشناسی به همراه الهیاری (معاون رئیس سازمان و مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرند)، معاون فنی و اجرایی، رئیس اداره فنی و زیربنایی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی یکانات و مسئول روابط عمومی مدیریت، به بررسی ابعاد مختلف این طرح بزرگ پرداختند.

هدف اصلی از این نشست، همافزایی و تبادل نظر کارشناسی برای فراهم‌سازی بستر ارزیابی دقیق و همه‌جانبه از اثرات پیاده‌سازی پروژه آبرسانی در دشت یکانات اعلام شد.

محورهای راهبردی و تخصصی بازدید میدانی (تحلیل طرح):
بر اساس چارچوب تعیین‌شده در این نشست، ارزیابی میدانی پروژه حول چهار محور کلیدی زیر متمرکز خواهد بود که هر یک نقشی حیاتی در موفقیت طرح ایفا می‌کنند:

۱. تحلیل میدانی بهره‌وری: بررسی اثرات مستقیم و فوری پروژه بر افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و راندمان مصرف آب در مزارع منطقه.
۲. ارزیابی اقتصادی و معیشتی: سنجش پیامدهای اقتصادی طرح بر درآمد، ارزش‌افزوده و سطح رفاه خانوارهای بهره‌بردار و کشاورزان محلی.
۳. پایداری اجتماعی و توسعه روستایی: پایش شاخص‌های عدالت اجتماعی، مهاجرت‌زدایی و پایداری معیشت در جوامع روستایی دشت یکانات.
۴. مدل‌سازی و انطباق با سیاست‌های کلان: تطبیق داده‌های میدانی با راهبردهای کلان وزارت جهاد کشاورزی به منظور اصلاح فرآیندهای اجرایی و سیاست‌گذاری‌های آتی.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مسئولان تأکید کردند که این ارزیابی تخصصی با رویکردی علمی و فرادستگاهی، نه‌تنها به دنبال بهره‌برداری بهینه از ظرفیت‌های ملی و منابع آبی مرزی است، بلکه گامی اساسی در جهت تقویت زیرساخت‌های توسعه پایدار کشاورزی در منطقه شمالغرب کشور محسوب می‌شود. نتایج این پایش علمی، مبنای تصمیم‌گیری‌های آتی در حوزه امنیت غذایی و مدیریت منابع آب قرار خواهد گرفت.

ادامه مطلب
پیام ما

پرطرفدار