استان ها
خراسان رضوی؛ سومین قطب تولید کشاورزی ایران
خراسان رضوی با سطح زیرکشتی حدود ۸۷۰ هزار هکتار و سهمی ۷ درصدی از اراضی کشاورزی کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران، نقشی کلیدی در چرخه تأمین امنیت غذایی و اقتصاد ملی ایفا میکند. این استان که میزبان تولید بیش از ۸۰ نوع محصول است، نه تنها یک قدرت اقتصادی، که یک انبار استراتژیک غلات و محصولات اساسی برای ایران محسوب میشود.
پایگاه خبری داوان نیوز: استان خراسان رضوی با دارا بودن حدود ۷ درصد از اراضی زیرکشت کشور، به عنوان سومین قطب تولید محصولات کشاورزی ایران شناخته میشود. این استان نه تنها نقش تعیینکنندهای در تأمین امنیت غذایی کشور دارد، بلکه با تولید سالانه میلیونها تن محصول زراعی، باغی و دامی، سهم بسزایی در صادرات غیرنفتی و اقتصاد ملی ایفا میکند.
به گزارش خبرنگار ما، در اقتصاد کشاورزی ایران، استان خراسان رضوی جایگاهی ویژه و تعیینکننده دارد. این استان با وجود قرار گرفتن در منطقهای با آب و هوای خشک و نیمهخشک، یکی از بزرگترین و مهمترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی کشور محسوب میشود. بر اساس اعلام مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، این استان با سطح زیرکشت حدود ۸۷۰ هزار هکتار، سهمی ۷ درصدی از اراضی زیرکشت کشور را به خود اختصاص داده و رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی ایران را داراست. گستره تنوع تولید بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی در این استان، بیانگر ظرفیت بینظیر بخش کشاورزی خراسان رضوی است.
۱. جایگاه ملی خراسان رضوی در کشاورزی
۱.۱. رتبههای برتر در تولید
خراسان رضوی در حوزه تولیدات کشاورزی دارای جایگاهی ممتاز در سطح کشور است:
– رتبه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور پس از استانهای خوزستان و فارس
– رتبه نهم در تولید محصولات باغی با تولید بیش از یک میلیون و ۹۳ هزار تن
– سهم ۱۱ درصدی از تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی کشور، در حالی که تنها ۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است
– تولید ۶ تا ۷.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در سال، معادل ۶ تا ۶.۵ درصد از کل تولیدات کشاورزی کشور
۱.۲. سهم از اراضی و باغات کشور
– سهم ۷.۴ درصدی از ۱۴ میلیون هکتار زمینهای کشاورزی کشور (رتبه دوم)
– دارا بودن ۲۹۸ هزار و ۸۰۰ هکتار باغ که بیش از ۱۱ درصد باغات کشور را تشکیل میدهد
– ۷۳ درصد سطح کشت استان به کشت آبی تعلق دارد که معادل ۸ درصد کشتزارهای آبی کشور است
۲. ظرفیتها و ویژگیهای کمنظیر
۲.۱. تنوع گسترده محصولات
در حال حاضر بیش از ۸۰ نوع محصول کشاورزی مختلف در استان خراسان رضوی تولید میشود. این استان در تولید محصولات راهبردی و باارزشی همچون زعفران (با سطح زیرکشت ۸۲ هزار هکتار)، پسته (۸۶ هزار هکتار)، غلات، انواع میوهها و محصولات جالیزی جایگاه ویژهای دارد. شهرستان داورزن به تنهایی با دارا بودن بیش از ۱۱۵ هکتار باغ انار و برداشت سالانه حدود هزار تُن محصول، یکی از قطبهای تولید این میوه ارزشمند در استان است.
۲.۲. توانمندی در تولیدات دامی
بخش دام و طیور خراسان رضوی از ظرفیتهای ممتاز کشور محسوب میشود:
– میزبانی از ۱۰ درصد جمعیت دامی کشور به تعداد ۱۵ میلیون راس
– تولید سالانه ۷۶ هزار تن گوشت قرمز، ۱۵۳ هزار تن گوشت سفید و ۱۴۰ هزار تن تخممرغ
– وجود ۱٬۴۰۰ واحد تولیدکننده مرغ گوشتی با ظرفیت تولید هر دوره ۲۶ میلیون قطعه
– تولید مازاد بر نیاز استان در بخش گوشت قرمز، تخم مرغ و شیر
۲.۳. نقش در صنایع تبدیلی و تکمیلی
استان خراسان رضوی ۲۵ درصد ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری کشور را در اختیار دارد. این ظرفیت عظیم، امکان تبدیل محصولات خام به فرآوردههای با ارزش افزوده بالا و توسعه صادرات غیرنفتی را فراهم کرده است. هرچند که به گفته مسئولان، بخشی از این ظرفیتها به دلیل موانع صادراتی غیرفعال ماندهاند.

۳. نقش کشاورزی در اقتصاد استان
بخش کشاورزی خراسان رضوی ۴۰ درصد از ارزش تولید ناخالص استان را به خود اختصاص داده و به عنوان یکی از پایههای اصلی اقتصادی این خطه محسوب میشود. درآمد سالانه این بخش بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد میشود. همچنین این بخش:
– ۲۸ درصد اشتغال استان را تأمین میکند
– ۳۰ درصد صادرات غیرنفتی استان را به خود اختصاص داده است
– منبع اصلی تأمین معیشت برای نیمی از جمعیت یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفری روستایی استان است
۴. چالشها و تهدیدهای پیشرو
۴.۱. بحران آب و فرونشست دشتها
با وجود جایگاه ممتاز خراسان رضوی در کشاورزی، این استان با چالشهای جدی مواجه است:
– ۸۵ درصد مساحت دشت مشهد دچار فرونشست است
– سدهای بزرگ منطقه در آستانه خشک شدن قرار دارند
– کاهش بیسابقه بارندگی و بحران کمبود آب در سالهای اخیر
۴.۲. سنتی بودن روشهای کشاورزی
به گفته رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، بیش از ۷۵ درصد کشاورزی این استان سنتی است و سهم دانش در این مزارع نزدیک به صفر است. این مسئله بهرهوری و کارایی تولید را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
۴.۳. موانع صادراتی
اگرچه استان ظرفیت بالایی در صنایع تبدیلی دارد، اما موانعی چون تعرفههای گمرکی و تعهد ارزی باعث شده بخشی از این ظرفیتها غیرفعال بماند.
۵. راهکارها و چشمانداز آینده
۵.۱. تغییر الگوی کشت و افزایش بهرهوری
برنامهریزی دقیق، بهرهگیری از دانش فنی و اصلاح الگوی کشت سه محور اصلی توسعه پایدار تولیدات کشاورزی استان خواهد بود. حرکت به سمت کشت گیاهان خاص و افزایش بهرهوری به جای انتقال بیرویه آب، از اولویتهای اصلی است.
۵.۲. توسعه کشاورزی دانشبنیان
استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و به کارگیری دانش نوین میتواند تحولی بزرگ در عرصه کشاورزی منطقه ایجاد کند. نمونه موفق این رویکرد، تجربه علی بابایی، دانشجوی دکتری مکانیزاسیون کشاورزی است که با حمایت کمیته امداد، پسماندهای کشاورزی را به گلدانهای زیستتخریبپذیر تبدیل کرده و اشتغالزایی کرده است.
۵.۳. توسعه صنایع تکمیلی و برندسازی
توسعه صنایع تکمیلی و تبدیلی، برندسازی محصولات محلی و فرآوری محصولات از ضروریات توسعه کشاورزی استان است. این اقدامات میتواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه کمک شایانی کند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، خراسان رضوی با دارا بودن جایگاه سوم تولید محصولات کشاورزی کشور، نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی ایران ایفا میکند. این استان با تولید سالانه میلیونها تن محصول زراعی، باغی و دامی، نه تنها نیاز جمعیت nearly ۷ میلیونی خود را تأمین میکند، بلکه سهم قابل توجهی در تأمین مواد غذایی سایر استانها و نیز صادرات غیرنفتی دارد. با این حال، حفظ و تداوم این جایگاه نیازمند عبور از چالشهای بزرگی چون بحران آب، تغییر الگوی کشت و توسعه کشاورزی دانشبنیان است. با برنامهریزی جامع، بهرهگیری از فناوریهای نوین و تقویت زنجیره ارزش تولید، میتوان آیندهای پایدار و پررونق برای بخش کشاورزی این استان ترسیم کرد.
استان ها
حمایت از تولید، کاهش ضایعات؛ گلستان پیگیر صادرات هدفمند
با پیگیریهای مستمر رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان، صادرات سیبزمینی به ترکمنستان، افغانستان و عراق آغاز شد؛ همزمان، در دیدار با معاون وزیر جهاد، برنامهریزی برای مدیریت برداشت گندم، جو و کلزا در دستور کار قرار گرفت.
پایگاه خبری داوان نیوز: رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان از آغاز صادرات سیبزمینی تولیدی این استان به سه کشور ترکمنستان، افغانستان و عراق خبر داد و گفت: در دیدار با معاون وزیر جهاد کشاورزی، بر تسریع برداشت گندم، جو و کلزا و حمایت از کشاورزان تأکید شد.
به گزارش خبرنگار ما، دکتر ابراهیم هزارجریبی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان، در دیدار با دکتر مجید آنجفی، معاون وزیر جهاد کشاورزی در امور زراعت، مهمترین چالشهای مرتبط با برداشت محصولات راهبردی زراعی استان را بررسی کرد. در این نشست، بر برنامهریزی دقیق برای تسریع در عملیات برداشت گندم، جو و کلزا، کاهش ضایعات، و تسهیل حمل و تحویل محصول به مراکز خرید تأکید شد.
دکتر هزارجریبی با اشاره به ظرفیت بالای تولید محصولات زراعی در گلستان، خواستار حمایت ویژه وزارت جهاد کشاورزی برای مدیریت بهتر برداشت و جلوگیری از تضییع سرمایه کشاورزان شد.
در ادامه این دیدار، موضوع صادرات سیبزمینی تولیدی استان به عنوان یکی از اولویتهای اصلی مطرح گردید. طرفین بر ضرورت تسهیل فرآیندهای صادراتی، تنظیم پایدار بازار و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی تأکید کردند.
اقدامات عملی و آغاز صادرات
رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان از پیگیریهای مستمر خود برای ساماندهی بازار سیبزمینی خبر داد و گفت: در نشستی با حضور معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار، بر مدیریت تولید، ذخیرهسازی هدفمند و هدایت صادرات تأکید شد. همچنین به منظور بررسی میدانی روند تولید و بازاررسانی، دکتر سپری، مدیرکل سبزی، صیفی و جالیز وزارت جهاد کشاورزی، به استان سفر کرد.
نتیجه این اقدامات، آغاز رسمی صادرات سیبزمینی گلستان به کشورهای ترکمنستان، افغانستان و عراق بود. دکتر هزارجریبی تصریح کرد: این اقدام با هدف حمایت از سیبزمینیکاران، مدیریت موجودی انبارها و حفظ تعادل بازار انجام میشود.
مطالبه کشاورزان بررسی شد
همزمان با آغاز برداشت سیبزمینی در استان، نشستی با حضور نمایندگان کشاورزان در سالن قدس سازمان جهاد کشاورزی گلستان برگزار و مطالبات آنها برای توسعه صادرات مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر هزارجریبی در پایان خاطرنشان کرد: حمایت از تولیدکنندگان، پیگیری مستمر قیمتها و توسعه صادرات هدفمند، از اولویتهای جدی این سازمان برای صیانت از منافع کشاورزان و ثبات بازار است.
استان ها
از مزارع گوجهفرنگی تا کارخانه آرد؛ مدیران جهاد جنوب کرمان در میدان نظارت میدانی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان، اجرای الگوی کشت را راهبردی اساسی برای مدیریت منابع آب و افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی دانست و بر تداوم نظارت میدانی بر مزارع، واحدهای تولیدی و زیرساختهای خدماتی شهرستانهای جیرفت و کهنوج تأکید کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با برگزاری نشست تخصصی شورای کشاورزی در کهنوج با محوریت الگوی کشت، مدیران جهاد کشاورزی جنوب کرمان از موکب شهدای جهاد در جیرفت، مزارع گوجهفرنگی، کارخانه آرد کهنوج و واحد پرورش مرغ تخمگذار ساردوییه بازدید کردند.
به گزارش داوان نیوز، رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان در نشست شورای کشاورزی شهرستان کهنوج، اجرای الگوی کشت را راهبردی کلیدی برای مدیریت منابع آب و افزایش بهرهوری دانست. همزمان، مدیران این سازمان طی ۲۴ ساعت گذشته از مزارع گوجهفرنگی، کارخانه آرد کهنوج، واحدهای پرورش مرغ تخمگذار جیرفت، مرکز جهاد کشاورزی دلفارد و دفتر نمایندگی کرمان بازدید کردند. همچنین موکب شهدای جهاد کشاورزی با میزبانی مدیریت شیلات و آبزیان به شرکتکنندگان در تجمع «شبهای اقتدار» خدماترسانی کرد.
به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان، در ۲۴ ساعت گذشته، مجموعهای از فعالیتهای نظارتی، اجرایی و خدماتی توسط مدیران و کارشناسان این سازمان در شهرستانهای جیرفت و کهنوج به انجام رسید.
تأکید بر اجرای الگوی کشت در کهنوج
نشست تخصصی شورای کشاورزی شهرستان کهنوج صبح امروز (۱۴ اردیبهشتماه) با محوریت برنامه الگوی کشت، به ریاست فرود سالاری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان و با حضور فرماندار، امام جمعه، نیروهای نظامی و انتظامی و جمعی از کشاورزان پیشرو در سالن اجتماعات فرمانداری کهنوج برگزار شد.
سالاری در این نشست، اجرای الگوی کشت را راهکاری اساسی برای مدیریت بهینه منابع آب، افزایش بهرهوری و پایداری تولید دانست و بر توسعه سامانههای نوین آبیاری و ترویج الگوهای علمی کشت تأکید کرد. محسن ایزدی، فرماندار کهنوج نیز کشاورزی را هویت اقتصادی منطقه خواند و اجرای الگوی کشت را ضرورتی برای صیانت از منابع آبی و تضمین سودآوری کشاورزان عنوان کرد.
بازدیدهای میدانی از مزارع و واحدهای تولیدی
رئیس سازمان به همراه دستیار خود و مدیر جهاد کشاورزی کهنوج، از مزارع گوجهفرنگی این شهرستان بازدید کرد و وضعیت کشت، روند تولید و برداشت را از نزدیک بررسی نمود. سالاری، گوجهفرنگی را یکی از محصولات راهبردی جنوب کرمان خواند و بر رفع موانع پیشروی بهرهبرداران تأکید کرد.
همچنین، اعضای کارگروه ممیزی متشکل از نمایندگان معاونت بهبود تولیدات دامی و اداره کل دامپزشکی جنوب کرمان، از واحد پرورش مرغ تخمگذار «ساردوییه» در جیرفت بازدید کردند. هدف این بازدید، بررسی وضعیت بهداشتی و ارزیابی آمادگی سالنها برای ورود جوجههای پولت و آغاز دوره جدید پرورش بود.
بازدید از کارخانه آرد کهنوج
فرود سالاری به همراه مسئول حوزه نمایندگی ولیفقیه و معاون توسعه بازرگانی سازمان، از کارخانه آرد شهرستان کهنوج بازدید کرد. وی نظارت مستمر بر این واحدها را برای تأمین پایدار نیازهای اساسی مردم و ارتقای کیفیت خدمات ضروری دانست.
ارزیابی زیرساختهای اداری و پشتیبانی
محمد صوفی، معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان، به همراه مدیران امور مالی و رفاه و پشتیبانی، از مرکز جهاد کشاورزی دلفارد در جیرفت بازدید کرد. صوفی با تأکید بر نقش زیرساختهای اداری و رفاهی در ارتقای خدمات به کشاورزان، از برنامهریزی مستمر برای بهبود شرایط کاری کارکنان خبر داد. وی همچنین از دفتر نمایندگی سازمان در شهر کرمان بازدید و بر رفع نواقص موجود تأکید کرد.
برگزاری نشست تخصصی صنعت طیور
نشست بررسی مسائل و مشکلات واحدهای پرورش طیور جنوب کرمان با حضور مدیر امور طیور سازمان، مدیرعامل اتحادیه مرغداران و جمعی از مرغداران برگزار شد. در این جلسه، راهکارهای اجرایی برای رفع چالشها و امکان ایجاد زنجیره کامل تولید در صنعت طیور مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
خدماترسانی موکب شهدای جهاد کشاورزی
همزمان با تجمع پرشور «شبهای اقتدار و دفاع از ایران جان» در جیرفت، موکب شهدای جهاد کشاورزی با میزبانی مدیریت امور شیلات و آبزیان به ارائه خدمات پرداخت. مدیران و کارکنان سازمان با حضور در این موکب، از شرکتکنندگان پذیرایی کردند.
منبع: روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان
استان ها
خراسان رضوی پیشتاز در دو حوزه استراتژیک کشاورزی
همزمان با جهش در تولید انرژی پاک در کشاورزی خراسان رضوی که این استان را به رتبه اول کشور رساند، روش نوین آبیاری نوار تیپ نیز بهرهوری آب در مزارع گندم را ۹۰ درصد افزایش داد و عملکرد محصول را ۳۰ درصد بالا برد.
پایگاه خبری داوان نیوز: رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی از ثبت دو رکورد مهم در بخش کشاورزی استان خبر داد: کسب رتبه نخست کشور در احداث نیروگاههای تجدیدپذیر خورشیدی با تولید ۵۶.۲ مگاوات برق و پوشش ۵۶ هزار هکتاری اراضی گندم آبی با سامانه «نوار تیپ» که بهرهوری آب را تا ۹۰ درصد افزایش داده است.
به گزارش خبرنگار ما، مجید جعفری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، امروز در تشریح دستاوردهای این استان در حوزه مدیریت منابع و انرژی پاک، گفت: تاکنون بیش از ۳۴۹ طرح نیروگاه خورشیدی در بخش کشاورزی استان اجرا شده که با تولید ۵۶.۲ مگاوات برق، خراسان رضوی را به رتبه نخست کشور در این حوزه تبدیل کرده است.
جعفری این میزان تولید را حاصل «جهشی بزرگ» و مشارکت بالای کشاورزان دانست و افزود: برای تحقق این مهم، بیش از ۲ هزار هکتار از اراضی ملی اختصاص یافته است. وی همچنین از تداوم این روند خبر داد و تصریح کرد: در حال حاضر ۵۷ مگاوات برق دیگر در مراحل اجرا و بهرهبرداری است که پیشبینی میشود تا پایان سال جاری به شبکه اضافه شود.
در ادامه، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی به اقدامات مؤثر در افزایش بهرهوری آب اشاره کرد و گفت: امسال ۵۶ هزار هکتار از اراضی زیر کشت گندم آبی استان به سامانه آبیاری «نوار تیپ» مجهز شده است. این روش، بهرهوری آب را تا ۹۰ درصد نسبت به روشهای سنتی افزایش میدهد.
جعفری با تشریح مزایای این فناوری، خاطرنشان کرد: در روش نوار تیپ، آب و کود بهطور همزمان و دقیق در کنار بوته تزریق میشود که علاوه بر صرفهجویی قابلتوجه در مصرف آب، عملکرد محصول را نیز تا ۳۰ درصد بالا میبرد. به عبارت دیگر، کشاورزی که قبلاً با میزان آب موجود، ۱۰ هکتار را آبیاری میکرد، اکنون میتواند ۱۳ تا ۱۴ هکتار را تحت پوشش قرار دهد.
وی در پایان با بیان اینکه هماکنون ۴۵ درصد از سطح زیر کشت گندم آبی استان به روشهای نوین آبیاری مجهز شده است، افزود: شاخص بهرهوری و انتقال آب در اراضی استان از ۳۵ درصد به ۵۵ تا ۶۰ درصد ارتقا یافته که نشاندهنده استقبال گسترده کشاورزان از آموزشها و فناوریهای روز است.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

