اقتصاد
تغییر پارادایم در اقتصاد کشاورزی؛ از محدودیت منابع تا سازوکارهای نوین توسعه
اکبر فتحی، راه نجات کشاورزی ایران را استفاده از ابزارهای نوین مالی مانند انتشار اوراق پروژه، صندوقهای سرمایهگذاری جسورانه و مشارکت عمومی-خصوصی عنوان کرد و گفت: موتور رشد کشاورزی بر پایه «تأمین مالی متنوع، ترکیبی و مبتنی بر بازار» روشن میشود.
پایگاه خبری داوان نیوز: اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به ناکارآمدی روشهای سنتی تأمین مالی در بخش کشاورزی، بر لزوم تغییر رویکرد مدیران از «انتظار برای بودجه دولتی» به «بازیگری فعال در میدان تأمین مالی» تأکید کرد و خواستار عبور از مدل بودجهمحور به سمت مدلهای نوین مالی شد.
آنچه خواهد آمد یادداشت دکتر اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی و رئیس کمیته پایش شعار سال است که میخوانیم؛
سرمایهگذاری در بخش کشاورزی وارد مرحلهای شده است که دیگر روشهای سنتی تأمین منابع مالی پاسخگوی نیازهای گسترده تولید و توسعه نیست. جهش تولید در این بخش تنها با تغییر رویکردهای مالی امکانپذیر است و مدیران ستادی و استانی باید از انتظار برای تزریق بودجه دولتی عبور کنند و به بازیگران فعال میدان تأمین مالی تبدیل شوند.
طی سالهای گذشته بخش قابل توجهی از طرحها و زیرساختهای کشاورزی با اتکا به بودجه عمومی و تسهیلات بانکی اجرا شده، اما حجم سرمایهگذاری مورد نیاز برای تکمیل زنجیره ارزش امروز – از نهاده و تولید تا فرآوری، بستهبندی، بازاریابی، برندینگ و صادرات – چندین برابر گذشته است و این در حالی است که ظرفیتهای بودجهای دولت محدود است و دیگر با نیازهای این بخش تناسب ندارد.
باید به تجربه کشورهایی که توانستهاند ساختار کشاورزی خود را صنعتی، رقابتی و پایدار کنند دقیق شویم، موتور رشد این کشورها بر پایه «تأمین مالی متنوع، ترکیبی و مبتنی بر بازار» فعال شده و دولت تنها نقش تنظیمگر، تسهیلکننده و تضمینکننده بازگشت سرمایه را برعهده دارد.
امروز بخش کشاورزی ایران نیازمند عبور از مدل بودجهمحور به مدلهای جدید تأمین مالی است؛ مدلهایی مانند انتشار اوراق پروژه، صندوقهای سرمایهگذاری جسورانه و توسعهای، مشارکت عمومی– خصوصی، فاینانس داخلی و خارجی، قراردادهای BOT و BLT، استفاده از بازار سرمایه و روشهایی چون تأمین مالی زنجیره ارزش و سلف موازی یکپارچه. این ابزارها علاوه بر تقویت جریان مالی، موجب هدفمند شدن تخصیص منابع، افزایش بهرهوری سرمایه، شفافیت در هزینهکرد و توان رقابتی بالاتر واحدهای تولیدی میشود و از اتلاف منابع جلوگیری میکند.
جذابیت سرمایهگذاری در بخش کشاورزی افزایش یافته، اما هنوز موانعی همچون بروکراسی طولانی، نبود پیشبینیپذیری، عدم دسترسی سریع به مجوزها و پراکندگی مسیری که سرمایهگذار باید طی کند، از ورود گسترده سرمایههای جدید جلوگیری میکند.
یکی از نیازهای فوری، ایجاد یک پنجره واحد واقعی برای سرمایهگذاری کشاورزی است؛ سامانهای که فرآیندها دیجیتال، زماندار و قابل ردیابی باشد تا سرمایهگذار بداند از مرحله درخواست تا صدور مجوز چه زمانی لازم است و چه مرجعی پاسخگوست.
سرمایهگذاری ها بایستی مبتنی بر مزیتهای منطقهای باشد منابع نباید صرفاً برای توزیع عادلانه میان استانها تخصیص یابد، بلکه باید به مناطقی برود که نرخ بازده واقعی، بهرهوری بالاتر و مزیت اقتصادی قوی دارند. کشوری که در توسعه منطقهای موفق بوده، ابتدا نقشه مزیت را تعیین کرده و سپس منابع را هدفمند تخصیص داده است.
یکی از چالشهای اساسی بخش کشاورزی نبود سازوکار دقیق برای سنجش اهلیت سرمایهگذاران است توسعه پایدار زمانی ممکن میشود که پروژهها در اختیار صاحبان دانش، تجربه و توان مالی کافی قرار گیرد. به همین دلیل ضرورت دارد نظام رتبهبندی سرمایهگذاران و سازوکار شفاف اهلیتسنجی در این بخش فعال شود تا پروژهها در نیمه راه متوقف نشوند و منابع ملی هدر نرود.
تصمیمگیری در این حوزه باید از سطح برداشتهای ذهنی به سطح «تصمیم مبتنی بر داده» ارتقا پیدا کند و همه پروژهها پیش از شروع، دارای پیوست اقتصادی معتبر و قابل سنجش باشند تا شاخصهایی مانند نرخ بازده سرمایه، دوره بازگشت، میزان اثرگذاری بر بهرهوری آب، کاهش ضایعات و سهم در زنجیره ارزش قابل ارزیابی و کنترل باشد.
جهش تولید در بخش کشاورزی یک شعار نیست بلکه ضرورتی تاریخی برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینه تمامشده، توسعه صنایع تبدیلی، رشد صادرات و تقویت امنیت غذایی کشور است. اگر تغییر در مدل تأمین مالی جدی گرفته شود، پروژههای نیمهتمام تکمیل میشوند، سرمایههای سرگردان جذب تولید میشود و کشاورزی ایران وارد دورهای جدید و پایدار از رشد و رقابتپذیری خواهد شد؛ دورهای که در آن سرعت، شفافیت، بازده سرمایه و ارزش افزوده جایگزین انتظار برای منابع محدود دولتی میشود.
وزارت جهاد کشاورزی دورهای تازه را آغاز کرده و با تغییر نگاه از «هزینهکرد منابع» به «تحریک تولید، جذب سرمایه و توسعه پایدار زنجیره ارزش»، در تلاش است تا زمینههای تحول ساختاری در بخش کشاورزی کشور را فراهم آورد.
اکبر فتحی
معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی و رئیس کمیته پایش شعار سال
اقتصاد
پرسشهای داغ، پاسخهای شفاف؛ از تصفیه بدهیها تا قیمت کالاها
در نشستی تخصصی، معاون اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی از پیگیری تبدیل مطالبات بخش کشاورزی به «برات تجاری» به عنوان راهکاری برای تعیین تکلیف نهایی بدهیها خبر داد و با تأکید بر نظارت شدید بر بازار، اطمینان داد که ذخایر کافی کالاهای اساسی برای تأمین نیازهای ماه رمضان و نوروز پیشبینی شده است.
پایگاه خبری داوان نیوز: معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی بر تعیین تکلیف بدهیها و نظارت بر بازار کالاهای اساسی تاکید کرد.
به گزارش داوان نیوز، در سلسله نشست های تخصصی وزارت جهاد کشاورزی، اکبر فتحی معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزیر جهاد، از تلاش برای تصفیه بدهیهای بخش کشاورزی از طریق سازوکارهای قانونی خبر داد و بر نظارت دقیق بر توزیع و قیمتگذاری کالاهای اساسی در آستانه ماه مبارک رمضان و نوروز تاکید کرد.
دکتر فتحی در این نشست با اشاره به موضوع بدهیهای مرتبط با بخش کشاورزی، اظهار داشت: در حال حاضر گزینههای مختلفی از جمله تبدیل این مطالبات به برات تجاری روی میز است و هیچیک از طرفین ذینفع مخالفتی با حل این موضوع ندارند.
فتحی با بیان اینکه تصمیمگیری در این زمینه با توجه به تواناییها و در هماهنگی با صاحبان این مطالبات انجام میشود، افزود: هدف نهایی، تعیین تکلیف این طلبها و خروج آنها از بلاتکلیفی است تا دسترسی به منابع مشخص شود.
وی از برگزاری جلسهای دیگر در همین هفته با حضور وزارت اقتصاد برای جمعبندی نهایی و طرح موضوع در «کارگروه ماده 13 آییننامه تضمین امنیت غذایی» خبر داد.
معاون اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع نظارت بر بازار پرداخت و گفت: سازمان تعزیرات، وزارت جهاد کشاورزی و اتاق اصناف گزارشهای میدانی خود از پایش بازار را ارائه میدهند که نشان میدهد بازار رها نشده است.
وی از همکاری با وزارت کار، رفاه و امور اجتماعی برای عرضه کالاهای اساسی در فروشگاههای معتمد خبر داد و تأکید کرد: در صورت عدم رعایت قیمتهای ارشادی (نه دستوری) از سوی فروشگاه، وزارت رفاه میتواند قرارداد خود را با آن فروشگاه لغو کند. فتحی اعلام کرد که آمار دقیق بازدیدهای میدانی و پروندههای تشکیلشده در دوره اخیر، به زودی منتشر خواهد شد.
فتحی با اطمینان از وضعیت ذخایر راهبردی اعلام کرد: ذخایر میوه امسال حدود ۳ تا ۴ برابر سال گذشته است و علاوه بر پرتقال و سیب، برای استانهای متقاضی، کیوی نیز پیشبینی شده است.
وی افزود: پیشبینیهای لازم برای تامین کالاهای اساسی در آستانه ماه مبارک رمضان و عید نوروز انجام شده و هیچ گونه مشکلی در این زمینه وجود ندارد. معاون وزارت جهاد کشاورزی همچنین از تلاش موازی بخش خصوصی برای واردات و تامین کالا قدردانی کرد.
وی در پاسخ به سوالی درباره قیمتگذاری، بین قیمت ارشادی و قیمت تضمینی تمایز قائل شد و توضیح داد: قیمت ارشادی برای دوره گذار و ایجاد توازن در بازار تعیین میشود. اما قیمت تضمینی یک کف حمایتی برای جلوگیری از ضرر کشاورز است تا اگر قیمت بازار از این حد پایینتر آمد، دولت وارد شود و محصول را خریداری کند.
فتحی تصریح کرد: قیمتگذاری دستوری جزو برنامهها نیست و معیارهای قیمتگذاری محصولات اساسی بر اساس شاخصهایی است که تداوم تولید و عدم ضرر کشاورز را تضمین میکند.
معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در پایان درباره کالاهای تامینشده با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی گفت: برای جلوگیری از دوگانگی در بازار، اطلاعات این کالاها در اختیار سازمان حسابرسی قرار گرفته تا مابهتفاوت آن محاسبه و اخذ شود. این کار مانع از سودبرداری غیرمتعارف و ضرر مصرفکننده میشود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این نشست با اعلام آمادگی کامل وزارت جهاد کشاورزی برای مدیریت بازار در ایام پیش رو و تاکید بر همکاریهای بینبخشی به پایان رسید.
اقتصاد
سقوط جهانی دلار؛ زنگخطری برای واردکنندگان، فرصتی برای صادرکنندگان
شاخص دلار آمریکا تحت تأثیر انتظارات کاهش نرخ بهره فدرال رزرو و نگرانیهای سیاسی، به پایینترین سطح چهار سال اخیر سقوط کرد. این افت که میتواند همزمان هم به صادرات کمک کند و هم تورم واردات را دامن بزند، بازتابهای گستردهای برای اقتصاد جهانی در پی خواهد داشت.
پایگاه خبری داوان نیوز: در تحولی قابل توجه در بازارهای مالی جهانی، ارزش دلار آمریکا در برابر سبدی از ارزهای اصلی به پایینترین سطح خود در چهار سال اخیر سقوط کرد. این کاهش تداومدار، عمدتاً تحت تأثیر انتظارات بازار برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، نگرانیها درباره افزایش کسری بودجه آمریکا و ابهامات پیرامون سیاستهای تجاری و اقتصادی این کشور بوده است.
به گزارش خبرنگار ما، به گزارش تحلیلگران، شاخص دلار (DXY) که عملکرد این ارز را در مقابل شش رقیب اصلی از جمله یورو و ین اندازهگیری میکند، روندی نزولی را تجربه میکند. ترکیبی از عوامل پولی، مالی و سیاسی، اعتماد سرمایهگذاران به ثبات محیط کلان اقتصادی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار داده و منجر به تشدید فشار فروش بر دلار در جلسات معاملاتی اخیر شده است.
در این میان، تحولات بازار ارز ژاپن نیز به نوسانات دامن زده است. ارزش ین در دو روز گذشته به دنبال گمانهزنیها درباره احتمال همکاری مقامات پولی آمریکا و ژاپن برای تعدیل نرخ ارز، که اغلب پیشدرآمدی بر مداخله رسمی در بازار تلقی میشود، به طور محسوسی تقویت شد.
کارشناسان بازار خاطرنشان میکنند که معاملهگران ارز تمایل دارند پس از شکلگیری یک روند قوی، از آن پیروی کنند. تحمل نوسانات ارزی توسط سیاستگذاران میتواند جهتگیری فعلی بازار را تقویت و موقعیتگیری در برابر دلار را تشویق کند.
پیامدهای دوگانه برای اقتصاد جهانی
ضعف بیسابقه دلار پیامدهایی دوسویه برای اقتصاد ایالات متحده و تجارت جهانی به همراه دارد:
جنبه مثبت: رقابتپذیری صادرات آمریکا را افزایش میدهد و برای شرکتهای چندملیتی که درآمدهای ارزی خود را به دلار تبدیل میکنند، سودآوری به همراه خواهد داشت. در بخش محصولات کشاورزی و غذایی، این امر میتواند بر پویایی قیمتگذاری و توان رقابتی در بازارهای صادراتی تأثیر بگذارد.
جنبه منفی: از سوی دیگر، کاهش ارزش دلار هزینه واردات را افزایش داده و میتواند به افزایش تورم داخلی، به ویژه برای کالاهای قیمتگذاریشده با ارزهای خارجی، منجر شود. این موضوع بر هزینههای ورودی صنایع وابسته به مواد اولیه وارداتی، از جمله بخشهایی از زنجیره تأمین محصولات تازه، فشار وارد میآورد.
همچنین، برای وامگیرندگان بینالمللی، این روند بار بازپرداخت بدهیهای دلاری را در ارز محلی سبکتر میکند. به طور کلی، روند نزولی کنونی دلار نشاندهنده تعادل ظریف بین مزیت رقابتی صادرات و فشارهای تورمی ناشی از هزینههاست که پیامدهای گستردهای برای معادلات تجارت جهانی در پی خواهد داشت.
اقتصاد
مهلت بارگذاری دفاتر الکترونیکی تمدید شد
پایگاه خبری داوان نیوز: مهلت بارگذاری دفاتر الکترونیکی تا ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ تمدید شد.
به گزارش خبرنگار ما و هب نقل از شادا، در راستای بهبود فضای کسب و کار و همراهی با فعالان اقتصادی، اصلاح مواعد زمانی مربوط به ارسال اطلاعات برخی دوره های مالی جهت دریافت اطلاعات دفاتر تجاری مودیان، بارگذاری دفاتر تجاری الکترونیکی تمدید شد.
سید علی مدنی زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی با بیان اینکه مهلت بارگذاری دفاتر الکترونیکی، قبلا تا پایان دی ماه سالجاری بوده است، گفت: این مهلت تا ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ تمدید شد.
گفتنی است مهلت بارگذاری برای سال مالی که شروع آن در سال ۱۴۰۴ باشد، برای شش ماهه اول تا تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ و برای شش ماهه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون، خواهد بود.
همچنین مهلت بارگذاری برای سال مالی که بازه زمانی یکساله و شروع آن تا ۳۰ اسفند ۱۴۰۳ باشد، تا پایان بهمن ماه سال ۱۴۰۴ و یا چهار ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون مالیاتهای مستقیم هر کدام که موخر باشد، خواهد بود.
-
خبرهای سازمانی2 هفته پیشتوسعه متوازن؛ توزیع جغرافیایی پروژهها، عدالت منطقهای
-
گزارش3 هفته پیشبازار برنج ۱۴۰۵: از شوک هزینه تولید تا سناریوهای تنظیم بازار
-
آذربایجان شرقی4 هفته پیشبرگزیدگان نمونه ملی کشاورزی آذربایجان شرقی معرفی شدند
-
مقالات3 هفته پیشچالش قیمت روی میز گندم؛ حمایت از تولید یا مهار تورم؟
-
استان ها2 هفته پیشحمایت از تولیدات بانوان روستایی در قالب نمایشگاه تخصصی در مشهد
-
تجارت3 هفته پیشتولید زردچوبه با فناوری کشت بافت؛ مراقب زردچوبههای قاچاق باشید
-
پرونده ویژه3 هفته پیشپیوند تحقیقات و مزرعه، دستاورد ملی برای کشاورزی گیلان
-
تجارت3 هفته پیشنقشه تجارت جهانی: ایران و بازی بزرگ کریدورهای ترانزیت

