آموزش
آموزش؛ مدیریت تنشهای محیطی در تاکستانها
پایگاه خبری داوان نیوز: تاکستانها بهطور مداوم در معرض تنشهای محیطی متنوعی قرار دارند که میتوانند کیفیت و کمیت محصول را به شدت تحت تأثیر قرار دهند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی وبینار علمی مدیریت تنش گرما در تاکستان ها به همت موسسه تحقیقات علوم باغبانی و پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری توسط دکتر ولی اله رسولی روز یکشنبه 29 تیرماه 1404 برگزار خواهد، از این رو در این نوشتار به موضوع تنش های محیطی در تاکستان ها اشاره خوهیم داشت.
مدیریت صحیح تنشها در تاکستان ها نه تنها از خسارات اقتصادی جلوگیری میکند، بلکه پایداری اکولوژیکی باغهای انگور را تضمین مینماید. در ادامه، به بررسی انواع تنشهای رایج و راهکارهای مقابله با آنها پرداخته میشود.
۱. تنش سرمایی
چالشها:
– سرمای زمستانه بهویژه در مناطق غرب و شمال غرب ایران (مانند سقز، همدان، و سراب) میتواند دمایی تا ۳۳- درجه سانتیگراد ایجاد کند که برای اکثر ارقام انگور کشنده است .
– امواج سرما معمولاً حول ۲۵ دی ماه (۱۴ ژانویه) به اوج میرسند و باعث آسیب به بافت چوبی و جوانههای بارور میشوند.
راهکارهای مدیریتی:
– انتخاب ارقام مقاوم: استفاده از ارقام بومی سازگار با شرایط منطقه (مانند یاقوتی و عسکری) که تحمل بیشتری به سرما دارند .
– کاربرد پوششهای محافظ: پوشاندن پایهها با کاه یا گونی در فصل سرما.
– آبیاری بارانی قبل از یخبندان: ایجاد لایه محافظ یخ روی شاخهها برای جلوگیری از کاهش دمای بافت.
۲. تنش آبی و مدیریت آبیاری
چالشها:
– کمآبی باعث کاهش اندازه حبهها و افزایش غلظت قندهای نامتعادل میشود.
– آبیاری بیشازحد نیز منجر به گسترش بیماریهای قارچی مانند سفیدک میگردد.

راهکارهای بهینه:
– زهکشی مناسب: خاک باید عمیق و نفوذپذیر باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. افزودن شن یا کمپوست به خاکهای سنگین توصیه میشود .
– آبیاری قطرهای: تأمین آب بهصورت تدریجی و مستقیم به ریشه.
– مالچپاشی: کاهش تبخیر سطحی با پوشش کاه یا خاکارگانیک.
۳. تنشهای خاکی و تغذیهای
نیازهای کلیدی:
– خاک ایدهآل برای انگور باید عمیق، سست و با زهکشی مناسب باشد (pH بین ۵.۵ تا ۶.۵) .
– کمبود عناصری مانند منیزیم و پتاسیم باعث زردی برگها و کاهش کیفیت میوه میشود.
مدیریت تغذیه:
– کوددهی هدفمند:
– فسفر: در زمان شکوفهدهی و پس از برداشت.
– پتاسیم: افزایش مقاومت به خشکی و بیماریها.
– کودهای آلی: استفاده از کود گاوی یا مرغی برای بهبود ساختار خاک .
۴. تنشهای ناشی از تراکم کاشت
پیامدهای تراکم نامناسب:
– کاهش نورگیری و تهویه هوا که منجر به شیوع آفات و بیماریها میشود.
الگوی کاشت اصولی:
– فاصله بین نهالها: ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر
– فاصله بین ردیفها: ۲ تا ۳ متر
– این فاصلهها دسترسی به نور خورشید (حداقل ۶–۸ ساعت در روز) و جریان هوا را تضمین میکند .
۵. تنشهای زیستی (آفات و بیماریها)
رایجترین تهدیدها:
– آفات مکنده مانند شتهها و بیماریهای قارچی مانند سفیدک دروغین.
رویکردهای کنترل:
– پیشگیری غیرشیمیایی:
– هرس مناسب برای افزایش جریان هوا.
– جمعآوری برگهای آلوده در پاییز.
– کنترل بیولوژیک: استفاده از کفشدوزکها برای شتهزدایی.
جدول خلاصه راهکارهای کلیدی مدیریت تنش
| نوع تنش | راهکارهای مؤثر |
| سرمازدگی | انتخاب ارقام مقاوم، آبیاری بارانی پیشگیرانه |
| کمآبی | آبیاری قطرهای، مالچپاشی |
| فقر خاک | کوددهی پتاسه و فسفاته، افزودن مواد آلی |
| تراکم کاشت | رعایت فاصله ۱.۵ متری بین نهالها |
| آفات | هرس، کنترل بیولوژیک |
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مدیریت تنش در تاکستانها نیازمند رویکرد جامع است که شامل:
۱. پایش مستمر شرایط آبوهوایی و خاک.
۲. انتخاب ارقام سازگار با شرایط منطقه (بهویژه ارقام بومی).
۳. مدیریت پرواکتیو آبیاری و تغذیه.
۴. مداخلات بهموقع در مواجهه با آفات و بیماریها.
با اجرای این راهکارها، میتوان تاکستانهایی پایدار و پربازده ایجاد کرد که در برابر تنشهای محیطی مقاومتر هستند.
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط3 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

