پایگاه خبری داوان نیوز: پژوهش جدید دانشگاه ایالتی آیووا نشان میدهد که پرورش سبزیجات در داخل مزارع خورشیدی در مقیاس بزرگ، نه تنها امکانپذیر، بلکه از نظر تجاری نیز مقرون به صرفه است.

به گزارش واحد علمی، دکتر آجی نایر، استاد باغبانی دانشگاه ایالتی آیووا، در نشست مجازی «MI Ag Ideas» در دانشگاه ایالتی میشیگان با عنوان «جایی که سبزیجات با ولت روبرو میشوند»، نتایج یک مطالعهٔ چندساله دربارهٔ کشاورزی-ولتائیک را ارائه کرد. این رویکرد نوین به معنی تلفیق کشاورزی با تولید انرژی خورشیدی است.

این پروژه که با تأمین مالی وزارت انرژی ایالات متحده انجام شده، در یک مزرعهٔ خورشیدی ۱۰ هکتاری با ظرفیت ۱.۳ مگاوات واقع شده که توسط شرکت آلاینت انرژی در زمین دانشگاه ایالتی آیووا اداره میشود. محققان طی دو فصل رشد، با استفاده از تجهیزات تجاری استاندارد، موفق به تولید کلم بروکلی، فلفل دلمه ای، کدو حلوایی تابستانی، توت فرنگی، تمشک و گیاهان گردهافشان شدند.

نایر تأکید کرد: «برای ما مهم بود که در مقیاس تجاری کشاورزی کنیم، نه به عنوان یک مزرعهٔ کوچک تفریحی، بلکه به عنوان یک سیستم تولید تجاری.»

اگرچه نگرانیهایی مبنی بر کاهش عملکرد محصول در سایهٔ پنل های خورشیدی وجود داشت، اما یافتهها خلاف این را نشان داد. به گفتهٔ نایر، درحالیکه عملکرد کلم بروکلی در یک فصل اندکی کمتر بود، کدو حلوایی عملکرد بهتری داشت و فلفل ها کاهش معناداری نشان ندادند. تصاویر پهپاد نیز گیاهان بلندتر و با حجم بیشتر را در زیر آرایه های خورشیدی ثبت کردند. سایهٔ جزئی با کاهش تنش گرمایی در اوج تابستان، شرایط رشد را بهبود میبخشد.

دادههای خرداقلیمی تأیید کرد که دمای هوا و خاک در زیر پنلهای خورشیدی در ماههای تابستان ۱ تا ۲ درجه سلسیوس خنکتر از زمین باز است و آسیبهایی مانند آفتابسوختگی فلفلها کاهش یافت.

از جنبهٔ اقتصادی، با افزایش بهره وری، نیروی کار در سال دوم ۲۸ درصد کاهش یافت. نایر تأکید کرد که منبع اصلی درآمد همچنان انرژی خورشیدی است و محصولات کشاورزی نقش مکمل دارند. بااینحال، این رویکرد برای کشاورزانی که نمیخواهند زمین خود را به طور کامل به انرژی خورشیدی اختصاص دهند، گامی مهم محسوب میشود.

پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با آغاز فصل برداشت، زنجیره‌ای از دستاوردهای پژوهشی در حوزه دانه‌های روغنی، گیاهان مقاوم به تنش، ارقام هیبرید گوجه‌فرنگی و لاین‌های امیدبخش گندم، افق روشنی از کشاورزی دانش‌بنیان و خودکفایی پایدار در کشور ترسیم کرده است.

به گزارش خبرنگار ما، ایستگاه‌های تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، این روزها میزبان برداشت موفقیت‌آمیز کلزای بذری و روغنی از رقم پربازده و راهبردی «ظفر» هستند. این رقم که در ایستگاه‌های دشت‌ناز، سراج‌محله و بایع‌کلا برداشت می‌شود، علاوه بر مقاومت به علف‌هرز گل‌جالیز، گامی بلند در مسیر خودکفایی دانه‌های روغنی کشور محسوب می‌شود.

ولی‌الله رامئه، دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز، با اشاره به نظارت بر روند برداشت این رقم گفت: «توسعه ارقام اصلاح‌شده داخلی و پرمحصول مانند ظفر، نقش مؤثری در تقویت تولید دانه‌های روغنی، تأمین بذر اصلاح‌شده و حمایت از کشاورزی دانش‌بنیان دارد.» گفتنی است ایستگاه بایع‌کلا نقش محوری در معرفی ارقام تیپ بهاره کلزا داشته و هفت رقم از ده رقم معرفی‌شده کشور از جمله ظفر، آرام، آسا و بهاران در این ایستگاه تولید شده‌اند.

«خاویار گیاهی» در مزرعه؛ دو رقم جدید کینوا با قابلیت برداشت مکانیزه

در ادامه این مسیر پژوهشی، محمود باقری، عضو هیئت‌علمی سازمان تات و معاون بخش تحقیقات سبزی، صیفی و حبوبات آبی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، از رونمایی دو رقم جدید کینوا با نام‌های «طیب» و «یقین» خبر داد. وی با اشاره به کاهش منابع آبی و افزایش شوری خاک در کشور، کینوا را «خاویار گیاهی» و گیاهی کلیدی برای عبور از این بحران توصیف کرد.

باقری ویژگی‌های این ارقام را چنین برشمرد:
– رقم طیب با عملکرد بالا، زودرسی و مقاومت فوق‌العاده به خوابیدگی (ورس)، کاملاً مناسب برای برداشت مکانیزه با کمباین است.
– رقم یقین نیز دوعملکردی (دانه و علوفه) با مقاومت ویژه به شوری طراحی شده است.

به گفته این محقق، استفاده از رقم طیب حدود ۷۰۰ کیلوگرم و رقم یقین حدود ۵۰۰ کیلوگرم افزایش عملکرد در هکتار نسبت به ارقام موجود به همراه دارد. بذر پیش‌پایه این ارقام در ایستگاه‌های کرج و کاشمر تولید شده و به‌زودی در اختیار کشاورزان پیشرو قرار می‌گیرد.

باقری خطاب به کشاورزان تأکید کرد: اگر می‌خواهید بخشی از کشاورزی آینده ایران و دنیا باشید، حتماً کشت کینوا را در تناوب زراعی خود بگنجانید.

گوجه‌فرنگی هیبرید ایرانی در آستانه ثبت نهایی

ماهیار عابدی، به‌نژادگر مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، نیز از پیشرفت چشمگیر برنامه تولید هیبریدهای گوجه‌فرنگی خبر داد و گفت: دو رقم جدید هیبرید گوجه‌فرنگی برای ثبت تأیید شده‌اند و تنها مراحل اداری، تهیه گزارش نهایی و نام‌گذاری باقی مانده است.

وی مقاومت به ویروس موزاییک گوجه‌فرنگی، ویروس پیچیدگی زرد برگ و بیماری فوزاریوم را از اولویت‌های اصلاحی این ارقام دانست و افزود: در شرایط کشت فشرده، ارقام بدون مقاومت ژنتیکی، امکان موفقیت در بازار را ندارند.

توسعه این هیبریدها می‌تواند به کاهش چشمگیر وابستگی کشور به بذرهای وارداتی و جلوگیری از خروج ارز کمک کند.

برداشت لاین‌های امیدبخش گندم در صفی‌آباد دزفول

در جنوب کشور نیز منصور معیری، سرپرست مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی‌آباد دزفول، از عملیات برداشت ارقام و لاین‌های امیدبخش گندم آبی و دیم از گروه گندم‌های نان و دوروم خبر داد.

وی گفت: بذور پس از بوجاری، فرآوری و تأیید نهایی، در انبارهای ۴ درجه سانتی‌گراد نگهداری شده و برای تولید طبقات بذری پرورش ۳ و مادری در اختیار شرکت‌های بذر مورد تأیید قرار می‌گیرد.

پایگاه خبری داوان نیوز: پوسیدگی خوشه ذرت با ۸.۶ میلیارد دلار خسارت طی ۱۲ سال، قاتل خاموش سود مزرعه شماست. فقدان درمان قطعی به این معناست که تنها مدیریت پیشگیرانه از اوایل فصل، شامل کاهش بقایا، انتخاب هیبرید مقاوم، قارچ‌کش‌های به‌موقع و آزمایش مایکوتوکسین، مانع از تخفیف قیمت یا رد محموله در انبارهای غلات خواهد شد.

به گزارش خبرنگار ما، پوسیدگی خوشه ذرت یکی از چالش‌های جدی پیش روی کشاورزان در سراسر جهان است. بر اساس گزارش شبکه حفاظت از محصولات کشاورزی (CPN)، در بازه زمانی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴، قارچ‌های عامل این بیماری بیش از ۸.۶ میلیارد دلار خسارت به تولیدکنندگان وارد کرده‌اند. علاوه بر کاهش کمّی محصول، کیفیت دانه‌ها نیز به دلیل تولید مایکوتوکسین‌ها (سموم قارچی) کاهش می‌یابد که می‌تواند سود خالص مزرعه را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.

بدون راه‌حل فوری؛ مدیریت پیشگیرانه کلید موفقیت است
به گفته تایلر هارپ، سرپرست فنی محصولات شرکت سینجنتا، متأسفانه هیچ درمان نجات‌بخشی برای این بیماری وجود ندارد و مدیریت آن باید از ابتدای فصل رشد آغاز شود. وی تأکید می‌کند: «اگر پیش از وقوع عفونت و تجمع مایکوتوکسین‌ها، هیچ اقدامی انجام نداده باشید، کار زیادی از دست شما برنمی‌آید.»

بیماری‌های رایج پوسیدگی خوشه و خطر مایکوتوکسین‌ها
در ایالات متحده، چندین نوع پوسیدگی خوشه توسط قارچ‌های مختلف ایجاد می‌شود. پیرس پاول، استاد آسیب‌شناسی غلات در دانشگاه ایالتی اوهایو، هشدار می‌دهد: «حتی اگر علائم ظاهری پوسیدگی را نبینید، بیشتر این قارچ‌ها سموم تولید می‌کنند.» این سموم که مایکوتوکسین نام دارند، برای سلامت انسان و دام خطرناک بوده و در صورت تجمع، منجر به رد محموله یا کاهش قیمت در انبارهای غلات می‌شوند.

راهنمای عمومی عوامل پوسیدگی خوشه ذرت

۱. آسپرژیلوس (Aspergillus)
مایکوتوکسین تولیدشده: آفلاتوکسین
شرایط مساعد: آبوهوای گرم و خشک
علائم و نشانه‌ها: ظهور هاگ‌های سبز زیتونی روی خوشه

۲. فوزاریوم (Fusarium)
مایکوتوکسین تولیدشده: فومونیزین‌ها
شرایط مساعد: دمای متوسط تا گرم در مرحله ابریشم‌دهی، دوره‌های مرطوب پیش از برداشت
علائم و نشانه‌ها: کپک سفید تا صورتیبنفش پراکنده در کل خوشه؛ الگوی شبیه انفجار ستاره‌ای روی دانه‌ها

۳. جیبرلا (Gibberella)
مایکوتوکسین‌های تولیدشده: دئوکسی نیوالنول (DON یا وومیتوکسین) و زیرالنون
شرایط مساعد: هوای خنک و مرطوب
علائم و نشانه‌ها: رشد میسیلیوم صورتی تا سفید

۴. پنیسیلیوم (Penicillium)
مایکوتوکسین تولیدشده: اکراتوکسین (در برخی گونه‌ها)
شرایط مساعد: رطوبت و نمناکی پس از مرحله پر شدن دانه
علائم و نشانه‌ها: هاگ‌های آبیخاکستری

۵. تریکودرما (Trichoderma)
مایکوتوکسین تولیدشده: تریکوتسن‌ها (در برخی گونه‌ها)
شرایط مساعد: ذرت آسیب‌دیده
علائم و نشانه‌ها: هاگ‌های آبیسبز درون و روی دانه‌ها؛ احتمال تحریک جوانه‌زنی

۶. دیپلودیا (Diplodia)
مایکوتوکسین تولیدشده: تاکنون در ایالات متحده و کانادا شناسایی نشده است
شرایط مساعد: دمای متوسط، رطوبت در زمان ابریشم‌دهی
علائم و نشانه‌ها: رشد میسیلیوم سفید روی خوشه و پوسته؛ وجود پیکنیدیوم سیاه روی بلال

۷. نیگروسپورا (Nigrospora)
مایکوتوکسین تولیدشده: هیچ
شرایط مساعد: ذرت آسیب‌دیده
علائم و نشانه‌ها: هاگ‌های سیاه، میسیلیوم خاکستری، بلال خردشده

۸. کلادوسپوریوم (Cladosporium)
مایکوتوکسین تولیدشده: هیچ
شرایط مساعد: هوای مرطوب نزدیک به زمان برداشت
علائم و نشانه‌ها: دانه‌های سبز تیره تا سیاه

راهکارهای مدیریت ریسک:

۱. مدیریت بقایای گیاهی
عوامل قارچی در بقایای ذرت زنده می‌مانند. تناوب ذرت با محصولات غیرمیزبان (مانند سویا) و انجام شخم مناسب، اولین گام مؤثر برای کاهش خطر است. همچنین گندم نیز میزبان برخی قارچ‌ها مانند *Fusarium graminearum* است.

۲. انتخاب بذر (هیبرید مقاوم)
هیچ هیبریدی کاملاً مقاوم نیست، اما برخی نسبت به دیگران حساسیت کمتری دارند. ترکیب مدیریت بقایا با هیبرید نیمه‌مقاوم، یک استراتژی هوشمندانه است.

۳. استفاده از قارچ‌کش‌ها
برخی قارچ‌کش‌های برگی برای کنترل پوسیدگی خوشه، در مرحله ابریشمی (R1) مؤثرترند. هارپ می‌گوید: «قارچ‌کش‌ها زمانی ارزشمندند که پیشگیرانه استفاده شوند. اگر بیماری بروز کند، قارچ‌کش فقط جلوی پیشرفت را می‌گیرد و نمی‌تواند خسارت قبلی را جبران کند.» در صورت نگرانی از لکه قیری (بیماری اواخر فصل)، از قارچ‌کش با ماندگاری بیشتر یا زمان مصرف R1 تا R3 استفاده کنید.

۴. شرایط آب و هوایی و شناسایی به موقع
بارندگی و رطوبت مداوم در زمان ابریشمی شدن ذرت (گرده‌افشانی)، خطر پوسیدگی خوشه را افزایش می‌دهد. بازدید از مزارع در هفته‌های منتهی به برداشت و جداسازی برگ‌های بلال برای بررسی تغییر رنگ و کپک، ضروری است.

۵. آزمایش مایکوتوکسین
CPN توصیه می‌کند در صورت مشاهده حداقل ۱۰٪ کپک در مزرعه یا برای تغذیه دام، غلات را آزمایش کنید. یک نمونه نماینده (حداقل ۴.۴ پوند) از چندین نقطه جمع‌آوری شود. می‌توان از کیت‌های تست سریع یا ارسال به آزمایشگاه حرفه‌ای استفاده کرد. برای انتخاب بهترین روش، با مرکز ترویج محلی هماهنگ شوید.

۶. حفظ کیفیت غلات در حین و پس از برداشت
– برداشت زودهنگام مزارع پرخطر (حتی با رطوبت بالاتر و سپس خشک‌کردن)
– تنظیم کمباین برای جدا کردن دانه‌های سبک و قطعات شکسته با باد
– خشک‌کردن سریع غلات آلوده تا رطوبت کمتر از ۱۳٪ و خنک‌سازی تا دمای ۳۰ درجه فارنهایت (حدود ۱- درجه سلسیوس) برای محدود کردن رشد قارچ

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، با وجود فقدان درمان قطعی، اتخاذ راهبردهای یکپارچه شامل تناوب زراعی، انتخاب هیبرید مقاوم، مصرف پیشگیرانه قارچ‌کش، پایش مزرعه و آزمایش مایکوتوکسین، می‌تواند خسارت ناشی از پوسیدگی خوشه را به حداقل رسانده و از سود شما محافظت کند.