استان ها
انار ایران در محاصره خشکسالی و تغییر اقلیم

پایگاه خبری داوان نیوز: ایران با تولید سالانه بیش از یک میلیون و سیصد هزار تن انار، جایگاه سوم جهان را در تولید این میوه دارد، اما تغییرات اقلیمی و کمآبی بهعنوان تهدیداتی جدی، پایداری این بخش را با چالش مواجه کردهاند.
به گزارش ناظم رامتین خبرنگار داوان نیوز؛ ایران، این خاستگاه تاریخی و سومین تولیدکننده بزرگ انار در جهان، امروز با چالشی عمیق دست و پنجه نرم میکند. یاقوت سرخ باغاتش، که زمانی نماد برکت و سلامت بود، اینک در گیرودار دو تهدید جدیِ «خشکسالی مزمن» و «تغییرات اقلیمی» قرار گرفته است. از باغات افسانهای فارس تا مزارع پرآوازه ساوه، نفسهای درختان انار به شماره افتاده و زنگ هشدار برای یکی از نمادهای کشاورزی ایران به صدا درآمده است. این گزارش روایتی است از جایگاه، تهدیدها و آینده تولید این میوه بهشتی، با نگاهی ویژه به انار ملس ساوه، که آیینه تمامنمای این بحران ملی است.
ایران از دیرباز یکی از خاستگاهها و تولیدکنندگان اصلی انار در جهان بوده است. بر اساس آمار رسمی وزارت جهاد کشاورزی در سال ۱۴۰۳:
– سطح زیر کشت: حدود ۹۶ هزار و ۷۲۳ هکتار از باغات کشور به کشت انار (بارور و غیربارور) اختصاص دارد.
– میزان تولید: پیشبینی میشود برداشت انار در سال جاری به یک میلیون و ۳۴۴ هزار تن برسد. این در حالی است که تولید در سال گذشته یک میلیون و ۳۳۰ هزار تن بود.
– رتبه جهانی: ایران با این حجم تولید، رتبه سوم جهان را پس از هند و چین در اختیار دارد. البته از نظر سرانه تولید، ایران در مقام نخست جهانی قرار میگیرد.
استانهای پیشرو در تولید انار به ترتیب سهم از کل تولید کشور:
| استان | سهم از تولید کشور |
| فارس | ۳۱ درصد |
| مرکزی | ۱۲ درصد |
| یزد | ۹ درصد |
| سمنان | ۸ درصد |
| خراسان رضوی | ۷ درصد |
تهدیدات اقلیمی و محیطی
باغات انار ایران، بهویژه در مناطق مرکزی و حاشیه کویر، با چالشهای طبیعی جدی روبرو هستند که ادامه تولید را با مخاطره مواجه کردهاند.
– کمآبی و خشکسالی طولانی: انار اگرچه به کمآبی نسبتاً مقاوم است، اما استمرار خشکسالی و کاهش جدی منابع آب زیرزمینی، حیات درختان کهنسال را تهدید میکند. در مناطقی مانند ابرکوه، کاهش منابع آبی بهطور مستقیم بر کمیت و کیفیت محصول تاثیر گذاشته است.
– تغییرات اقلیمی و سرمازدگیهای غیرمنتظره: تغییر الگوهای آب و هوایی منجر به بروز سرمازدگیهای بهاره و پاییزه خارج از عرف شده است. به عنوان مثال:
– سرمازدگی شدید فروردین ۱۴۰۳ در منطقه خلیلآباد استان خراسان رضوی، پیشبینی کاهش ۳۰ درصدی تولید را در پی داشت.
– شهرستان ابرکوه نیز در پاییز ۱۴۰۴ کاهش ۴۰ درصدی تولید را به دلیل گرمای بیش از حد تابستان و خاموشی چاههای کشاورزی تجربه کرد.
– آفات و بیماریها: با تضعیف درختان به دلیل تنش آبی و گرمایی، آفاتی مانند کرم گلوگاه انار و مگس میوه مدیترانهای خسارات بیشتری وارد میکنند.
نمونه: تولید انار در ساوه
شهرستان ساوه از جمله قطبهای اصلی و نامآشنای تولید انار در ایران است که “انار ملس ساوه” از ارقام معروف و پرمتقاضی در بازارهای داخلی و خارجی محسوب میشود.
– رقم غالب: رقم غالب و شناختهشده این منطقه “ملس ساوه” است که به دلیل طعم بینظیر و کیفیت بالا، از ارقام مهم صادراتی ایران به شمار میرود.
– چالشهای مشترک: اگرچه گزارش مستقیمی از میزان دقیق کاهش تولید در ساوه در نتایج جستجو موجود نیست، اما این شهرستان نیز در مناطق مرکزی ایران واقع شده و به طور قطع از تاثیرات گسترده پدیده خشکسالی و نوسانات دمایی در امان نمانده است. مشکلاتی مانند کمبود آب و خاموشی چاههای کشاورزی که در گزارشهای استانهای همجوار (مانند ابرکوه و خلیلآباد) به آنها اشاره شد، به احتمال فراگیر در منطقه ساوه نیز وجود دارند.
راهکارهای مقابله و سازگاری
برای نجات باغات انار و حفظ این سرمایه ملی، راهکارهای زیر میتواند موثر باشد:
– اجرای سیستمهای آبیاری نوین: گسترش سیستمهای آبیاری زیرسطحی کمفشار برای بهینهسازی مصرف آب و افزایش بهرهوری ضروری است.
– توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری: ایجاد کارخانههای صنایع تبدیلی برای تولید آب انار، کنسانتره، لواشک و سایر فرآوردهها میتواند هم از ضایعات جلوگیری کند و هم ارزش افزوده بالایی ایجاد نماید.
– مدیریت آفات و آموزش باغداران: اجرای برنامههای مدون مبارزه با آفات کلیدی مانند کرم گلوگاه انار و آموزش روشهای نوین مدیریت باغ به باغداران.
– تأمین منابع آبی پایدار: این امر نیازمند عزم ملی و برنامهریزی بلندمدت برای حل بحران آب در بخش کشاورزی است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، انار ایران با برخورداری از تنوع ژنتیکی کمنظیر و کیفیت بالا، یک میراث کشاورزی و اقتصادی ارزشمند است. با این حال، این ثروت ملی تحت تاثیر تهدیدات پیچیده تغییرات اقلیمی و کمآبی قرار گرفته است.
حفظ این جایگاه و عبور از بحران پیشرو، نیازمند تدبیر، برنامهریزی جامع و تخصیص منابع است. تجربه مناطق مختلف از ساوه تا خلیلآاد نشان میدهد که تنها با حمایت از باغداران، استفاده از فناوریهای نوین و حرکت به سمت کشاورزی پایدار میتوان این یاقوت سرخ ایرانی را برای نسلهای آینده حفظ کرد.

آذربایجان غربی
جهاد تبیین در کشاورزی؛ مدیران ارتباطی سکاندار شورای روابطعمومی کشاورزی آذربایجان شرقی
با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای مدت دو سال منصوب شدند.

پایگاه خبری داواننیوز: اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای کشاورزی آذربایجان شرقی با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی منصوب شدند.
به گزارش خبرنگار ما، طی احکام جداگانهای از سوی شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان شرقی، اعضای جدید هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای یک دوره دوساله منصوب شدند.
بر اساس این احکام رسمی که به استناد تبصره (۱) ماده (۱۰) اساسنامه شورا و با تأکید بر نتایج انتخابات هیأت رئیسه صادر شده است، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای اصلی هیأت رئیسه این شورا منصوب شدند.
در متن این احکام که توسط شهرام شفیعی، رئیس سازمان و وحید کاظم زاده رئیس شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان امضا شده، بر راهبردهای کلان و اولویتهای محوری این شورا تأکید گردیده است. بهرهمندی حداکثری از ظرفیتهای علمی، ارتباطی و رسانهای، تقویت راهبرد جهاد تبیین در حوزه کشاورزی، ارتقای جایگاه راهبردی روابط عمومیها و افزایش سطح آگاهی عمومی نسبت به امنیت غذایی و حمایت از تولیدکنندگان و بهرهبرداران بخش کشاورزی از جمله محورهای اساسی این احکام به شمار میرود.
همچنین در بخش دیگری از این احکام، بر نقشآفرینی مؤثر در انعکاس دستاوردهای بزرگ بخش کشاورزی، ترویج گفتمان امیدآفرینی، تحکیم انسجام ملی و معرفی شفاف خدمات و اقدامات دولت چهاردهم و مجموعه عظیم جهاد کشاورزی استان در حوزههای مختلف تولیدی، زیرساختی و اقتصادی تأکید ویژه شده است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، اعضای منصوبشده به مدت دو سال مسئولیت هدایت و هماهنگی ارتباطات و تعاملات رسانهای نهادهای تابعه بخش کشاورزی استان را بر عهده خواهند داشت تا گامی مؤثر در جهت شفافسازی، اقناع افکار عمومی و پاسداشت سرمایه اجتماعی این حوزه برداشته شود.
آذربایجان غربی
دستاوردهای ۲۰۷ پروژه مرکز تحقیقات آذربایجانغربی تشریح شد
رتبه نخست چغندرقند، آزمایشگاه برتر آبوخاک، و کشف ۳ گونه قارچ و ۳ ژن جدید چاودار در سطح جهان؛ اینها بخشی از دستاوردهای سال ۱۴۰۴ مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجانغربی است که با اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی و ۲۰۰ مأموریت ترویجی، نام این استان را در عرصههای ملی و بینالمللی درخشان کرده است.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی از اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی ملی و ویژه در سال ۱۴۰۴ خبر داد و تأکید کرد: این مرکز با رویکردی مسئلهمحور، در راستای حل چالشهای اساسی بخش کشاورزی و افزایش بهرهوری، بهعنوان پشتیبان علمی تولیدکنندگان استان فعالیت میکند.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از روابطعمومی این مرکز، اسماعیل علیزاده با اعلام این خبر افزود: در سال جاری، دستاوردهای چشمگیری در سطوح ملی و بینالمللی برای بخش کشاورزی استان به ثبت رسیده است که از جمله آنها میتوان به کسب رتبه نخست کشور در حوزه چغندرقند، انتخاب بهعنوان آزمایشگاه برتر آب و خاک کشور، معرفی این مرکز بهعنوان مرکز رشد شایسته تقدیر و همچنین تدوین دستنامه ترویجی برتر کشوری اشاره کرد.
علیزاده در ادامه به پیشرفتهای علمی پژوهشگران این مجموعه در عرصههای بینالمللی پرداخت و اظهار داشت: متخصصان این مرکز با شناسایی و معرفی سه گونه جدید قارچ و سه ژن جدید چاودار، گامی بلند در ارتقای جایگاه علمی آذربایجانغربی در مرزهای دانش جهان برداشتهاند که نشاندهنده توانمندی بالای نیروی انسانی متخصص در این استان است.
وی با تأکید بر کاربردیسازی یافتههای پژوهشی تصریح کرد: پژوهشهای این مرکز صرفاً در کتابخانهها محصور نمانده و با اجرای بیش از ۲۰۰ مأموریت در قالب طرحهای «محقق معین» و «یاوران تولید»، بهطور مستقیم به مزارع و باغات استان منتقل شده است. این تعامل چهرهبهچهره با کشاورزان، نقش مؤثری در افزایش دانش فنی و مهارتهای اجرایی آنها داشته است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجانغربی، مشارکت فعال در تولید برنامههای آموزشی رادیویی و تلویزیونی و تدوین دستورالعملهای ترویجی را از دیگر اقدامات این مرکز برشمرد و خاطرنشان کرد: این رویکرد تعاملی، پل ارتباطی مستحکمی میان علم و عمل ایجاد کرده و موجب ارتقای چشمگیر سطح علمی و عملیاتی بهرهبرداران بخش کشاورزی استان شده است.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی، با تکیه بر توان علمی متخصصان و ارتباط مستمر با کشاورزان، بهعنوان یکی از بازوهای اصلی توسعه کشاورزی دانشبنیان در منطقه، نقشآفرینی میکند و مسیر تحقق امنیت غذایی پایدار را با سرعت بیشتری طی مینماید.
استان ها
تریکوگراما در شالیزارها؛ عملیات گسترده کنترل بیولوژیک آفات در مازندران
همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها در استان مازندران، عملیات کنترل بیولوژیک آفت کرم ساقهخوار با رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح گستردهای از اراضی برنجخیز استان آغاز شد؛ رویکردی که مدیران جهاد کشاورزی آن را نه یک راهکار فنی، بلکه سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی توصیف میکنند.

پایگاه خبری داواننیوز: عملیات رهاسازی زنبور تریکوگراما برای مبارزه بیولوژیک با آفت کرم ساقهخوار برنج، همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها، در سطح وسیعی از اراضی شالیزاری استان مازندران آغاز شد.
به گزارش خبرنگار ما، این طرح که در راستای سیاستهای کشاورزی پایدار و کاهش مخاطرات زیستمحیطی طراحی شده، در شهرستانهای جویبار، فریدونکنار، ساری و بهشهر در حال اجراست.
عبدالله رحیمی، مدیر جهاد کشاورزی جویبار، با اعلام اجرای این طرح در سطح ۶۰۰ هکتار از شالیزارهای این شهرستان، تأکید کرد که علاوه بر این، ۲۰۰ هکتار دیگر نیز در قالب طرح جهش تولید زیر پوشش قرار خواهد گرفت. وی دستاوردهای این رویکرد را شامل صرفهجویی اقتصادی، جلوگیری از کاهش کمی و کیفی عملکرد شالی، حفظ دشمنان طبیعی آفت و در نهایت حذف تدریجی باقیماندههای سمی از سفره مردم برشمرد و آن را سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی دانست.
در شهرستان فریدونکنار، حمیدرضا معماریان، مدیر جهاد کشاورزی، از آغاز مرحله دوم رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار خبر داد و گفت: مرحله نخست این عملیات در سطح یکهزار هکتار اجرا شده بود. وی با اشاره به انجام رهاسازی در دو نوبت با فاصله پنج تا هفت روز، علت آن را پوشش زمانی مناسب برای کنترل تخمهای آفت در دورههای مختلف تخمریزی عنوان کرد و بر نقش این روش در کاهش جمعیت آفت، حفظ تعادل زیستی و تولید محصول سالم تأکید نمود.
همزمان، کارشناسان حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان به همراه کارشناسان شهرستان ساری، از نحوه توزیع زنبور تریکوگراما در روستای گرجیپل بازدید کردند. سید اسماعیل علوی، مدیر جهاد کشاورزی ساری، در این بازدید اظهار داشت که امروز ۳۲۰ هکتار از اراضی شالیزاری تحت پوشش این طرح قرار گرفته و کیفیت تریکوکارتهای توزیعی مورد تأیید کارشناسان قرار گرفته است. وی افزود: این طرح تا پایان فصل زراعی در سطح بیشتری از شالیزارها ادامه خواهد داشت.
در شهرستان بهشهر نیز سید اسماعیل حسینی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی، از برنامهریزی برای رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری و همچنین ۳۰۰ هکتار تحت پوشش طرح جهش تولید خبر داد و گفت: زمان اجرای این عملیات برای ۳۱ خرداد ماه برنامهریزی شده است. وی با تأکید بر اهمیت روشهای بیولوژیک، این اقدام را گامی مؤثر در کاهش مصرف سموم شیمیایی، افزایش کیفیت محصول و پایداری تولید در شالیزارهای منطقه دانست.
در کنار این اقدامات، تیم نظارتی متشکل از کارشناسان حفظ نباتات، تولیدات گیاهی و فرمانده پایگاه بسیج جهاد کشاورزی شهرستان نور، طی دو روز از ۱۵ واحد توزیع سموم کشاورزی بازدید کردند. در این پایش که با هدف حمایت از تولیدکنندگان واقعی و جلوگیری از ورود آفتکشهای قاچاق انجام شد، بر ممنوعیت فروش سموم تاریخگذشته، خودداری از بستهبندی مجدد غیراستاندارد و الزام به نصب برچسب اطلاعاتی تأکید گردید و به سه واحد متخلف تذکر شفاهی داده شد.
همچنین در شهرستان بهشهر، در قالب طرح جهش تولید، ۵۰ تله فرمونی برای مبارزه بیولوژیک با کرم ساقهخوار، ۲۰ بسته قارچکش بیولوژیک برای کنترل بیماری بلاست و ۷۰ بسته کود تقویتی به صورت رایگان میان کشاورزان توزیع شد و کارشناسان ضمن پایش مزارع، آموزشهای لازم در خصوص نحوه مصرف صحیح نهادهها را ارائه کردند.
مدیران جهاد کشاورزی استان با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه از مبارزه شیمیایی به مدیریت تلفیقی آفات، خواستار تبدیل حمایت از طرحهای کنترل بیولوژیک به یک اولویت دائمی در برنامههای توسعه کشاورزی شدند و از همه ذینفعان برای همکاری در این مسیر دعوت به عمل آوردند.
منبع: روابطعمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران
پرونده ویژه4 هفته پیشهمگرایی پژوهش، پایش و حکمرانی در شبکه ملی گیاهپزشکی
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان


























