پایگاه تحلیلی خبری داوان‌نیوز، غلامرضا گل‌محمدی، رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، در نشست تخصصی بررسی ویراست نخست «برنامه تولید بهینه در گلخانه‌ها و محیط‌های کنترل‌شده»، از تغییر پارادایم در سیاست‌های توسعه گلخانه‌ای کشور خبر داد و بر ضرورت حرکت از تولید صرفاً کمی به سمت تولید هدفمند، اقتصادی و مبتنی بر دانش تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار ما، در این نشست که با حضور جمعی از کارشناسان و متخصصان حوزه کشاورزی برگزار شد، گل‌محمدی با انتقاد از رویه‌های سنتی در احداث گلخانه‌ها، اظهار داشت: توسعه گلخانه‌ها نباید بدون پشتوانه علمی و مطالعات بازار باشد. برنامه جدید به‌دنبال آن است که با تکیه بر دانش روز و نیازسنجی دقیق، مشخص کند چه محصولی، در چه بازه زمانی و در کدام نقطه جغرافیایی، بیشترین بازده اقتصادی و بهره‌وری را برای کشور به ارمغان می‌آورد.

وی پیوند میان تولید و تقاضا را یکی از کلیدی‌ترین ارکان این سند تحولی دانست و تصریح کرد: موفقیت در تولید گلخانه‌ای منوط به اتصال حلقه‌های مفقوده زنجیره ارزش از مزرعه تا سفره مصرف‌کننده است. تا زمانی که تولید با نیاز بازار هماهنگ نشود، نه تنها سودآوری حاصل نمی‌شود، بلکه زمینه‌ساز اتلاف سرمایه و منابع ملی خواهد بود.

رئیس سازمان تات در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به چالش‌های جدی کم‌آبی و انرژی در کشور، مدیریت هوشمند منابع را یک ضرورت غیرقابل انکار خواند و گفت: بهره‌گیری از سامانه‌های آبیاری هوشمند، انرژی‌های تجدیدپذیر خورشیدی و تجهیزات پیشرفته گلخانه‌ای، نه تنها هزینه‌های تمام‌شده تولید را کاهش می‌دهد، بلکه گام بلندی در جهت افزایش بهره‌وری و حفظ محیط‌زیست محسوب می‌شود.

گل‌محمدی ارتقای سطح کیفی واحدها، استفاده از بذرهای هیبرید با عملکرد بالا و توسعه فناوری‌های نوین را از دیگر محورهای اساسی این برنامه برشمرد و بر نقش کلیدی مؤسسات تحقیقاتی زیرمجموعه سازمان تات در تحقق این اهداف تأکید کرد.

وی در پایان با توصیف این برنامه به عنوان «سندی پویا و مشارکتی»، خاطرنشان ساخت: این برنامه با جذب نظرات متخصصان، صاحب‌نظران و مؤسسات علمی تکمیل خواهد شد تا به یک نقشه راه عملیاتی برای توسعه دانش‌بنیان، افزایش درآمد پایدار بهره‌برداران و در نهایت، تقویت امنیت غذایی کشور تبدیل شود.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، تدوین این سند راهبردی نشان‌دهنده عزم جدی متولیان بخش کشاورزی برای عبور از رویه‌های سنتی و مواجهه علمی با چالش‌های پیش‌روست. حرکت به سمت گلخانه‌های هوشمند و مبتنی بر داده، اگر به درستی اجرا شود، می‌تواند انقلابی در بهره‌وری منابع آبی و افزایش صادرات محصولات کشاورزی ایران ایجاد کند. با این حال، چالش اصلی در مرحله اجرا و هماهنگی میان بخش‌های مختلف دولتی و خصوصی نهفته است که نیازمند عزمی فرابخشی است.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: معاون آموزش و ترویج سازمان تات، با تأکید بر پایان دادن به رویکردهای کمیت‌گرا در نظام ترویج کشاورزی، طراحی برنامه‌های بومی‌شده متناسب با هر منطقه و ارتقاء کیفیت دوره‌های آموزشی را دو عامل کلیدی برای افزایش بهره‌وری واقعی دانست و نسبت به موازی‌کاری پروژه‌های ترویجی در استان‌ها هشدار داد.

به گزارش خبرنگار ما، دکتر ابوالفضل فرجی، معاون آموزش و ترویج کشاورزی سازمان تات، با انتقاد ضمنی از رویکردهای متمرکز و یکنواخت گذشته، اعلام کرد: برنامه‌های ترویجی باید با در نظر گرفتن شرایط خاص هر منطقه طراحی شوند تا بیشترین اثرگذاری را داشته باشند.

این اظهارات را باید در راستای سیاست جدید سازمان تات برای تفویض اختیار به استان‌ها و تدوین «نقشه بومی ترویج» بر اساس اقلیم، نوع محصولات غالب و سطح سواد کشاورزان هر منطقه تفسیر کرد. کارشناسان معتقدند این رویکرد می‌تواند شکاف تاریخی بین پژوهش و اجرا را کاهش دهد.

فرجی در بخش دیگری از سخنان خود با صراحت لهجه، کیفیت پایین برخی دوره‌های آموزشی را یکی از موانع اصلی اقتصادی‌شدن تولیدات کشاورزی دانست و خاطرنشان کرد: دوره‌های آموزشی باید گره‌گشا بوده و مستقیماً به ارتقای بهره‌وری واقعی منجر شوند.

وی تأکید کرد که تبیین مؤثر و تفهیم آسان یافته‌های علمی، به‌ویژه در حوزه‌های فنی نظیر آبیاری هوشمند، تغذیه گیاهی و مبارزه بیولوژیک با آفات، باید در اولویت مروجان قرار گیرد. به گفته این مقام مسئول، هر گونه پیچیدگی غیرضروری در انتقال مفاهیم، نه‌تنها کمکی به کشاورز نمی‌کند، بلکه اعتماد او به سیستم ترویج را نیز خدشه‌دار می‌سازد.

جراحی ساختاری؛ کاهش پروژه‌های موازی، افزایش نظارت حرفه‌ای
یکی از نکات کلیدی و تحلیلی‌برانگیز در صحبت‌های دکتر فرجی، هشدار نسبت به «تعدد پروژه‌های ترویجی» بود. وی تصریح کرد که در شرایط فعلی، چاره‌ای جز جلوگیری از موازی‌کاری و تمرکز بر ارتقاء کیفیت با نظارت مستمر وجود ندارد.

این اظهارات را می‌توان پاسخی به نقدهای مکرر به سیستم ترویج مبنی بر پراکندگی بودجه‌ها و پروژه‌های کوتاه‌مدت با خروجی نامشخص دانست. به نظر می‌رسد سازمان تات قصد دارد با ایجاد سامانه‌های پایش هوشمند و ارزیابی مبتنی بر عملکرد (KPI)، به‌جای شمارش تعداد کلاس‌های برگزارشده، بر «نرخ تغییر رفتار کشاورزان» و «افزایش عملکرد در واحد سطح» متمرکز شود.

اگرچه تأکید بر کیفیت و بومی‌سازی، گامی رو به جلو محسوب می‌شود، اما تحقق این آرمان مستلزم توانمندسازی جدی کارشناسان استانی، تأمین منابع مالی پایدار و تغییر نظام انگیزشی مروجان است. دکتر فرجی با اذعان به این دشواری‌ها، از روسای سازمان جهادکشاورزی استان‌ها خواست تا با رویکردی «حرفه‌ای» و «مسئولیت‌پذیر»، برنامه‌های ترویجی را از سطح کلیشه‌ها خارج کرده و به مسیر حل‌مسئله هدایت کنند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، به نظر می‌رسد سازمان تات با این رویکرد جدید، در صدد طراحی «نظام ترویج چابک» برآمده است؛ سیستمی که در آن، کیفیت بر کمیت، بوم‌محوری بر نسخه‌های فراگیر، و نظارت بر خروجی‌های واقعی بر گزارش‌های تشریفاتی اولویت دارد. اما موفقیت این طرح، در گروی هم‌افزایی میان مرکز و استان‌ها، و همچنین تغییر نگاه از «آموزش‌دهنده» به «تسهیل‌گر» در میان مروجان کشاورزی خواهد بود.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: آیین افتتاحیه «زیست‌بوم فناوری و نوآوری» مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، صبح روز دوشنبه ۲۲ تیرماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از پژوهشگران، کارآفرینان و فعالان بخش خصوصی در محل این مؤسسه در کرج برگزار میشود.

به گزارش خبرنگار داوان‌نیوز، دکتر محمدمهدی قاسمی، رئیس مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، در گفت وگو با خبرنگار ما، راه اندازی این زیست‌بوم را گامی اساسی در جهت تحقق کشاورزی دانش بنیان و پایدار در کشور دانست و اظهار داشت: هدف اصلی ما از ایجاد این مرکز، پر کردن شکاف میان پژوهش های دانشگاهی و نیازهای اجرایی در بخش کشاورزی است. زیست‌بوم فناوری و نوآوری با شعار “همافزایی دانش، فناوری و نوآوری برای کشاورزی پایدار و آینده ساز” آغاز به کار میکند و بستری فراهم خواهد آورد تا نخبگان و محققان بتوانند ایده های خود را در کنار نیازهای واقعی مزارع به محصولی کاربردی تبدیل کنند.

وی با تأکید بر مأموریت های راهبردی این مرکز، افزود: محورهای اصلی فعالیت این زیست‌بوم، توسعه مکانیزاسیون مدرن، به‌کارگیری سامانه های پهپادی در پایش و مدیریت مزارع، و بهینه سازی مدیریت منابع آب و خاک با استفاده از فناوریهای هوشمند است. ما معتقدیم که آینده کشاورزی کشور در گرو همگرایی دانش روز و فناوریهای نوین است و این مرکز میتواند الگویی برای سایر نهادهای تحقیقاتی در سطح کشور باشد.

دکتر قاسمی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای این زیست‌بوم برای حمایت از کسب وکارهای نوپا، خاطرنشان کرد: این مجموعه صرفاً یک مرکز تحقیقاتی نخواهد بود؛ بلکه بستری برای رشد استارتاپ ها، شرکتهای دانش بنیان و تیم های نوآور در حوزه کشاورزی است. تلاش میکنیم با برگزاری رویدادهای تخصصی، کارگاه های توان‌افزایی و جلسات هماندیشی میان محققان، کشاورزان پیشرو و سرمایه گذاران، چرخه‌ای از نوآوری را به حرکت درآوریم که نهایتاً به افزایش بهره وری و امنیت غذایی کشور منجر شود.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، مراسم افتتاحیه رأس ساعت ۹ صبح در بلوار شهید فهمیده، کرج، برگزار خواهد شد. مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این زیست‌بوم را سرآغاز نسل جدیدی از همکاری های چندوجهی در راستای کشاورزی پایدار و آینده ساز معرفی کرده است.