گزارش
بحران سهگانه هزینهها؛ چالش فزاینده کشاورزان در تولید پایدار
کشاورزی ایران به نقطهای رسیده که سود حاصل از فروش گندم، برنج یا ذرت، دیگر پاسخگوی هزینههای فزاینده سه عامل کلیدی «نهادهها (کود، سم، بذر)»، «کارگری» و «خدمات کشاورزی» نیست. این بحران ساختاری، نه فقط یک هشدار اقتصادی، بلکه خطری جدی برای امنیت غذایی کشور محسوب میشود. در این گزارش تحلیلی، ریشهها، پیامدها و راهکارهای برونرفت از این چالش سهگانه بررسی شده است.

پایگاه خبری داواننیوز: جامعه کشاورزی این روزها مهمترین دغدغه خود را «فاصله عمیق بین هزینه تولید و درآمد ناخالص» میداند. افزایش بیرویه قیمت کود، کمبود کارگر با دستمزدهای نجومی، و خدمات پرهزینه ماشینآلات، حاشیه سود کشاورزی را به صفر رسانده است. به باور کارشناسان، اگر سیاستهای حمایتی مانند یارانه هدفمند نهادهها، توسعه تعاونیهای خدمات کشاورزی و اعتبارات کمبهره مکانیزاسیون به سرعت اجرایی نشود، موج تعطیلی مزارع و مهاجرت کشاورزان اجتنابناپذیر خواهد بود.
به گزارش خبرنگر داواننیوز، بخش کشاورزی به عنوان ستون فقرات امنیت غذایی و اشتغال در بسیاری از کشورها، همواره با چالشهایی روبهرو بوده است. اما در سالهای اخیر، نگرانی کشاورزان از رشد سرسامآور هزینههای تولید به اوج خود رسیده است. سه عامل اصلی «نهادههای کشاورزی (کود، سم و بذر)»، «هزینه کارگری» و «خدمات کشاورزی (مانند ماشینآلات، حملونقل و خدمات فنی)» به بحرانی سهگانه تبدیل شده که حاشیه سود کشاورزان را تحت فشار شدید قرار داده و آینده معیشت آنها را با ابهام مواجه کرده است.
1. جهش قیمت نهادهها: از خاک تا سم
کودهای شیمیایی (اوره، فسفات، پتاس)، سموم دفع آفات و بذرهای اصلاحشده، قلب تپنده تولید مدرن هستند. اما نوسانات ارزی، تحریمهای بینالمللی، افزایش قیمت حاملهای انرژی و اختلال در زنجیره تأمین جهانی باعث شده قیمت این نهادهها در ایران طی دو سال اخیر بین ۸۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش یابد. برای نمونه، قیمت کیسه کود اوره از حدود ۳۰ هزار تومان به بیش از ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش، کشاورزان را مجبور به کاهش مصرف کود میکند که نتیجه آن کاهش حاصلخیزی خاک و افت عملکرد محصول است.
2. هزینه کارگری: نیروی کار گران و کمیاب
بخش کشاورزی بهطور سنتی کاربر است، اما امروزه با سه مسئله روبهروست:
– کمیابی نیروی کار ماهر: مهاجرت روستاییان به شهرها و جذابیت پایین کار کشاورزی برای نسل جوان.
– افزایش دستمزد: اعمال سالانه حداقل دستمزد (که ضروری است) بدون افزایش متناسب قیمت محصولات کشاورزی، فشار هزینه را مستقیماً به کشاورز منتقل میکند.
– هزینه بیمه و قراردادهای موقت: بسیاری از کشاورزان مجبورند کارگران فصلی را با دستمزدهای روزانه بالا (بیش از ۵۰۰ هزار تومان در برخی مناطق) استخدام کنند.
این امر منجر به حذف تدریجی عملیات پرکاربر مانند وجین دستی و افزایش تقاضا برای مکانیزاسیون شده که خود مستلزم سرمایهگذاری کلان است.
3. خدمات کشاورزی: گرانی ماشینآلات و سوخت
خدمات کشاورزی شامل کرایه تراکتور و کمباین، هزینه حمل محصول به بازار، و خدمات سمپاشی هوایی یا زمینی است. افزایش قیمت سوخت (گازوئیل)، تعمیرات گرانقیمت ادوات به دلیل تحریم و نوسان نرخ ارز برای واردات قطعات، و همچنین کمبود کمباین در فصل برداشت، همگی هزینه خدمات را تا چند برابر افزایش دادهاند. در بسیاری از مناطق، کشاورز برای برداشت گندم مجبور است تا ۳۰ درصد از محصول خود را به عنوان اجرت ماشینآلات بپردازد.
پیامدهای نگرانکننده
– کاهش سطح زیر کشت: برخی کشاورزان محصولاتی با نیاز بالای نهاده (مانند برنج یا سبزیجات) را کنار میگذارند.
– توسعه کشاورزی غیرقانونی: روی آوردن به سموم قاچاق و بذرهای نامرغوب به دلیل قیمت پایینتر.
– افزایش مهاجرت معکوس معکوس! یعنی کشاورزان خرد و متوسط زمین خود را رها کرده و به حاشیه شهرها میروند.
– فشار بر قیمت مواد غذایی: در نهایت این هزینهها به مصرفکننده منتقل میشود و تورم مواد غذایی را تشدید میکند.
راهکارهای پیشنهادی
1. یارانه هدفمند نهادهها: اختصاص کوپن الکترونیکی کود و سم به کشاورزان خرد و متوسط.
2. توسعه تعاونیهای خدمات کشاورزی: خرید گروهی ماشینآلات و نهادهها برای کاهش هزینهها از طریق مقیاس.
3. حمایت از بذرهای مقاوم و کمنهاده: سرمایهگذاری در پژوهش برای تولید بذرهایی که نیاز کمتری به کود و سم دارند.
4. مکانیزاسیون با وام کمبهره: تسهیل خرید تراکتور و کمباین با اولویت مناطق محروم.
5. قراردادهای کشت با تضمین خرید: دولت با عقد قرارداد، بخشی از هزینه نهاده و کارگری را پیشپرداخت کند و در زمان برداشت، محصول را با قیمت توافقی خریداری کند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، نگرانی فزاینده کشاورزان از هزینههای تولید، یک زنگ هشدار جدی برای سیستم غذایی کشور است. اگر اقدامی ساختاری (نه صرفاً تزریق موقت یارانه) صورت نگیرد، در آینده نزدیک با کاهش شدید تولید داخلی، افزایش وابستگی به واردات و ناامنی غذایی روبهرو خواهیم شد. ضروری است دولت، مجلس و تشکلهای کشاورزی با یک بسته سیاستی جامع، ضمن کنترل هزینه نهادهها، بهرهوری نیروی کار و خدمات را نیز افزایش دهند تا کشاورز بتواند همچنان امید به سودآوری و تولید داشته باشد.

گزارش
کشت مستقیم با محصولات تراشکده؛ اما کشاورزان همچنان تشنه آموزشاند
شرکت تراشکده در نمایشگاه ادوات کشاورزی همدان از نسل جدید ردیفکارهای خود رونمایی کرد که با بهرهگیری از سیستمهای پایش دیجیتال و طیفانگار، ریزش بذر را در لحظه کنترل کرده و کشت دقیق را برای ۱۰ نوع محصول راهبردی از ذرت تا حبوبات ممکن میسازند؛ فناوریای که به گفته سازنده، با وجود آمادگی برای استفاده از هوش مصنوعی، همچنان در سایه کمبود آموزشهای میدانی قرار دارد.

پایگاه خبری داواننیوز: در بیست و سومین نمایشگاه تخصصی ادوات کشاورزی همدان، گفت وگویی اختصاصی با سید محمود کشفی، کارشناس شرکت تراشکده، انجام دادیم. وی از پیشتازی این شرکت در تولید ردیفکارهای دقیقکار پنوماتیک، کشت مستقیم و فناوریهای نوین پایش بذر خبر داد و بر لزوم بهروزرسانی دانش کشاورزان با کمک نهادهای آموزشی تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ما، مهندس کشفی با اشاره به سابقه ۲۸ ساله تراشکده در تولید ادوات کشت دقیق اظهار داشت: ما اولین تولیدکننده ردیفکارهای پیشرفته در ایران هستیم و محصولات ما شامل ردیفکارهای یک ردیفه، دو ردیفه (دوقلو)، کشت مستقیم بدون خاکورزی و اخیراً دستگاههای مخصوص کشت حبوبات (به ویژه نخود) هستند که با استقبال خوبی در استانهای لرستان، کرمانشاه و مؤسسه تحقیقات دیم مراغه مواجه شده اند.
وی با بیان اینکه این دستگاهها مورد تأیید مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی قرار گرفته اند، افزود: همه محصولات ما دارای یک سال گارانتی و ۱۰ سال تضمین خدمات پس از فروش هستند. تا به امروز بیش از ۱۰ هزار دستگاه در روستاهای کشور توزیع شده و خوشبختانه هیچگونه شکایت یا گلایه ای از سوی کشاورزان نداشته ایم.
کارشناس تراشکده با اشاره به تنوع کاربری این ردیفکارها تصریح کرد: «این دستگاهها قادر به کشت انواع دانههای ردیفی نظیر ذرت، سویا، آفتابگردان، چغندرقند، حبوبات و صیفیجات هستند و تنها با تعویض صفحه مخصوص هر بذر، دقت کاشت در حد مطلوبی انجام میشود.
فناوریهای نوین در ردیفکارهای تراشکده:
کشفی از تجهیز محصولات به سیستم پایش ریزش بذر (مانیتورینگ دیجیتال) خبر داد و گفت: سیستمهای دیجیتال نصبشده روی دستگاه، در صورت بروز اشکال در هر واحد کاشت، شماره واحد را به راننده اعلام میکنند تا سریعاً مشکل رفع شود. همچنین دستگاهها به سیستم طیفانگار برای ایجاد نوار آبیاری قطرهای مجهز شدهاند که به کاهش تلفات و افزایش بهرهوری کمک میکند.
وی در پاسخ به سؤالی درباره نقش هوش مصنوعی در این ادوات توضیح داد: اگرچه بهدلیل محدودیتهایی نتوانستهایم بهطور کامل با علم روز پیش برویم، اما آمادگی کامل برای استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی را داریم و بر اساس سفارش مشتری، این سیستمها را روی دستگاه نصب میکنیم.
چالشهای آموزشی و لزوم ترویج کشت مستقیم:
مهندس کشفی با انتقاد از کمبود آموزشهای ترویجی در روستاها گفت: متأسفانه بسیاری از کشاورزان با مفهوم کشت مستقیم (بدون خاکورزی) آشنا نیستند و مزایای آن را نمیدانند، در حالی که این روش میتواند ۱۵ تا ۲۰ روز زمان کشت را جلو بیندازد، از استهلاک ماشینآلات بکاهد و کیفیت محصول را بهبود بخشد. ما از سازمان جهاد کشاورزی درخواست داریم که کلاسهای آموزشی بیشتری برگزار کند.
وی تأکید کرد: شرکت تراشکده همواره پس از فروش، کارشناسان خود را برای آموزش رایگان کشاورزان به زمینهای کشاورزی اعزام کرده است و در حال حاضر نیز از طریق نمایندگیهای استانی، خدمات آموزشی و پشتیبانی ارائه میشود. اگر سازمان ترویج کشاورزی درخواست همکاری کند، ما بدون هیچ چشمداشتی در این دورهها شرکت کرده و تجربیات خود را در اختیار کشاورزان قرار میدهیم.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، سید محمود کشفی در پایان با ابراز امیدواری از توسعه همکاریهای آموزشی با نهادهای دولتی، تأکید کرد که شرکت تراشکده با بهرهگیری از فناوریهای روز و تولید داخلی، گامی مؤثر در جهت افزایش بهرهوری کشاورزی و کاهش هزینه های تولید برداشته است و آماده پاسخگویی به نیازهای متنوع کشاورزان در سراسر کشور میباشد.
گزارش
چالش گرانی، فرصت صادرات؛ صادرات ریگ دوسویه «کشت سبز طاها» به عراق و تاجیکستان
یک دستگاه، چندین کار همزمان! / از کوددهی تا پلاستیک کشی در یک مرحله؛ گفت وگوی اختصاصی با عباس لطفالهی مدیرعامل کشت سبز طاها از راز موفقیت ریگ های دوسویه، استقبال کشاورزان اردبیل و صادرات به کشورهای همسایه میگوید.

پایگاه خبری داواننیوز: گرانی و تأمین سخت مواد اولیه، قیمت ادوات کشاورزی را نجومی کرده است؛ اما یک تولیدکننده همدانی با اتکا به نوآوری و تولید داخلی، نه تنها کشاورزان را راضی نگه داشته، که پای صادرات به تاجیکستان و عراق را نیز به میان کشیده است.
به گزارش خبرنگار ما، بیست و سومین نمایشگاه تخصصی ماشین آلات کشاورزی همدان، محلی برای رونمایی از توانمندیهای تولیدکنندگان داخلی بود. در این رویداد، خبرنگار ما گفت وگویی اختصاصی با مهندس لطف اللهی، مدیرعامل مجموعه تولیدی ادوات کشاورزی کشت سبز طاها، انجام داده است تا از آخرین دستاوردها، چالشها و چشم انداز این واحد صنعتی مطلع شود.
جناب آقای لطفاللهی، لطفاً ابتدا مجموعه خودتان و محصولات تولیدی را معرفی کنید.
مجموعه تولیدی کشت سبز طاها در استان همدان، شهرستان همدان مستقر است. محصولات ما شامل:
– پلاستیکهای کشاورزی (کفکش، مارکر)،
– انواع کودکار (با قابلیت کوددهی و بدون آن)،
– ریگاهای یکطرفه و هیدرولیک دوسویه (از ۸ پر تا ۱۲ پر)،
– سمپاشها با ظرفیت ۱۰۰ لیتر تا ۸۰۰ لیتر و بومهای ۸، ۱۰، ۱۲ و ۱۴ متری.
بیشتر قطعات تولید داخلی است، اما برخی قطعات مانند پمپهای سمپاش از چین، ترکیه یا ایتالیا تأمین میشود. مونتاژ نهایی و تولید پلاستیکها کاملاً توسط تیم ما انجام میگیرد. امیدواریم با این محصولات گامی مؤثر در خدمت به کشاورزان و بهبود تولیدات کشاورزی برداریم.
با توجه به افزایش قیمت مواد اولیه، تولیدکنندگان با چه چالشهایی روبهرو هستند؟
متأسفانه تأمین برخی مواد اولیه مانند ورق و لوله که عمدتاً وارداتیاند، با مشکل مواجه شده است. گاهی مجبوریم مواد را با قیمت بسیار بالاتر از بازار آزاد تهیه کنیم که این امر به افزایش قیمت نهایی محصولات منجر شده و قدرت خرید کشاورزان را کاهش داده است.
محصولات شما بیشتر در کدام بخشهای کشاورزی کاربرد دارند؟
پلاستیکهای ما در کشت صیفیجات و جالیز (مانند خربزه، هندوانه، گوجه، بادمجان و خیار) استفاده میشوند. سمپاشها برای تمام محصولات از جمله یونجه، غلات، سیبزمینی و ذرت کاربرد دارند. ریگاهای دوسویه نیز مخصوص یونجه و علوفه طراحی شدهاند.
آیا برنامه خاصی برای تولید محصولات جدید دارید؟
بله، واحد نوآوری مجموعه در حال کار روی دستگاههای جدیدی است که بتواند در منطقه و حتی کل کشور مفید واقع شود. دستگاه «مارچ» (مالچپاش) یکی از ابتکارات ماست که در یک مرحله، عملیات شیارزنی، کوددهی، خاکدهی، غلط کزنی و پلاستیک کشی را انجام میدهد. این دستگاه در سالهای خشکسالی با صرفه جویی در مصرف آب و سموم و کاهش علف های هرز، نقشی کلیدی ایفا میکند و کشاورزان از آن رضایت کامل دارند.
آیا تولیدات شما تحت نظارت استاندارد قرار دارند؟
قطعاً. تمام دستگاه ها با تأییدیه جهاد کشاورزی تولید می شوند و خود ما نیز پیش از عرضه، تستهای کیفی انجام میدهیم.
پرفروشترین و موفقترین محصول شما کدام بوده است؟
ریگای دوسویه ما از ۸ پر تا ۱۳ پر، استقبال فوق العاده ای داشته است. این دستگاه در استان اردبیل برای سیب زمینی و در مناطق دیگر برای بادام زمینی و علوفه کاربرد دارد و واقعاً کاربردی و کارآمد است.
چه میزان به رشد بازار و صادرات امیدوارید؟
خوشبختانه امسال صادرات به کشورهای تاجیکستان و عراق داشتیم. کشاورزان این کشورها با دیدن فیلم عملکرد دستگاههای ما، استقبال خوبی کردند و این روزن های برای ارزآوری و توسعه بازار شد. از نظر کیفیت و قیمت، توان رقابت در بازارهای داخلی و خارجی را داریم.
پیشنهاد شما به شرکتهای تازهوارد در این صنعت چیست؟
با وجود تحریمها، صنعت ادوات کشاورزی رشد چشمگیری داشته است. به همکاران توصیه میکنم با تلاش و تحقیق، محصولات بهروز و باکیفیت تولید کنند تا کشاورزان عزیز رضایت داشته باشند و این چرخه تولید و توسعه پایدار بماند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، گفتوگوی اختصاصی با مدیرعامل کشت سبز طاها در نمایشگاه همدان، نشان از عزم راسخ تولیدکنندگان داخلی برای خودکفایی و ارزآوری دارد؛ مسیری که با حمایت کشاورزان و سیاستگذاریهای هوشمندانه، هموارتر خواهد شد.
پرونده ویژه
قطب سیبزمینی کشور همچنان خامفروش است/ توسلی: نوسازی تراکتورها، کلید اقتصاد همدان
قطب سیبزمینی کشور با وجود ظرفیتهای عظیم، همچنان خامفروش است؛ عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در همدان تأکید کرد که نوسازی ناوگان کشاورزی و افزایش بهرهوری، تنها راه توسعه اقتصادی استان و جلوگیری از خامفروشی محصولات کشاورزی است.

پایگاه خبری داواننیوز: عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به گردش مالی ۲۴۰ میلیارد دلاری صنعت ماشینآلات کشاورزی در جهان، سهم کنونی ایران از این بازار را “بسیار ناچیز” خواند و کاهش ۷۰۰ میلیون لیتری سهمیه سوخت تراکتورها را نتیجه مصرف بالای سوخت و فرسودگی تجهیزات داخلی دانست و بر ضرورت ورود فناوریهای نوین برای جهش تولید تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ما، فتحالله توسلی، نماینده مردم بهار و کبودرآهنگ و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در آیین افتتاح بیستوسومین نمایشگاه تخصصی ماشینآلات، نهادهها و سیستمهای آبیاری، بر نقش حیاتی مکانیزاسیون در تحول بخش کشاورزی و ارتقای جایگاه ایران در تجارت جهانی تأکید کرد و خواستار توجه ویژه به بهینهسازی مصرف سوخت و افزایش کیفیت تجهیزات کشاورزی شد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه گردش مالی صنعت ماشینآلات کشاورزی در جهان حدود ۲۴۰ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد، گفت: سهم ایران از این بازار ناچیز است و باید با تکیه بر دانشبنیانسازی و حمایت از تولید داخلی، سهم خود را در این تجارت عظیم افزایش دهیم.
وی در ادامه با انتقاد از کاهش ۷۰۰ میلیون لیتری سهمیه سوخت تراکتورها توسط ستاد مبارزه با قاچاق سوخت و وزارت نفت، گفت: ایراد اصلی به مصرف بالای سوخت در تراکتورهای داخلی برمیگردد که در شرایط اقلیمی گرم، تشدید میشود. اگر تولیدکنندگان ماشینآلات کشاورزی با ارتقای فناوری موتور، کاهش مصرف سوخت و بهبود قطعات، موفق به صرفهجویی حتی ۷۰ میلیون لیتر سوخت شوند، خدمتی بزرگ به اقتصاد کشور کردهاند.
نماینده مردم بهار و کبودرآهنگ در مجلس با تأکید بر لزوم سیاستگذاری منطقهای در حوزه کشاورزی، افزود: استان همدان با داشتن ۸۵ درصد جمعیت کشاورز، قطب تولید سیبزمینی کشور است، اما متأسفانه بیشتر محصولات به صورت خام صادر میشوند. باید با توسعه صنایع تبدیلی، تکمیلی و دارویی مبتنی بر کشاورزی، ارزشافزوده ایجاد کنیم و اقتصاد استان و کشور را متحول سازیم.
توسلی در پایان با تقدیر از دستاندرکاران برگزاری نمایشگاه و تأکید بر حضور مستمر خود در ادوار گذشته این رویداد، ابراز امیدواری کرد که با همافزایی میان دستگاههای اجرایی، پژوهشگران و بخش خصوصی، گامهای مؤثرتری در جهت نوسازی ناوگان کشاورزی، افزایش بهرهوری و امنیت پایدار غذایی برداشته شود.
بیستوسومین نمایشگاه ماشینآلات، نهادهها و سیستمهای آبیاری از 30 تیر ماه لغایت 2 مرداد در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی همدان پذیرای علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی است.
تجارت3 هفته پیشرفع ممنوعیت صادرات نخود پس از یک سال / انتظار برای ابلاغ نهایی به گمرکات
آموزش4 هفته پیشهشدار گیاهپزشکی؛ آغاز فعالیت مگس میوه مدیترانه در باغات هستهدار گلستان
بین الملل4 هفته پیشپیشبینی کاهش ۵۰ دلاری اوره تا شهریور؛ جهش قیمت در پاییز قطعی است
علوم و آموزش4 هفته پیشارقام نوین ماش با کیفیت بالا و عملکرد پایدار معرفی میشوند
خبرهای سازمانی4 هفته پیشآنجفی هشدار داد: کیفیت عالی، پرداخت دیر؛ گندم ایران در معرض قاچاق
آموزش4 هفته پیشافزایش کیفیت پرتقال با یک محلولپاشی ساده؛ زمان و غلظت دقیق از زبان محققان
پرونده ویژه2 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
استان ها4 هفته پیشادریسیان: همدان، قطب اصلاح روشهای آبیاری و توسعه کشاورزی هوشمند






















