دانستنی ها
تکمیل چرخه سلامت واحد با ثبت «روز گیاهپزشک» در تقویم کشور
همزمان با روز جهانی سلامت گیاه (۱۲ می / ۲۲ اردیبهشت)، پیشنهاد درج «روز گیاهپزشک» در تقویم کشور به صورت مکتوب پذیرفته شد. بدین ترتیب، علاوه بر روز پزشک (اول شهریور) و روز دامپزشک (۱۴ مهر)، ۲۴ مهر (مقارن با روز جهانی غذا) به عنوان روز گیاهپزشک نامگذاری شد تا چرخه «سلامت واحد» (One Health) در سه حوزه انسان، دام و گیاه عملاً تکمیل گردد.
پایگاه خبری داوان نیوز: در راستای تکمیل چرخه «سلامت واحد» (One Health) و همسو با روز جهانی سلامت گیاه، پیشنهاد درج «روز گیاهپزشک» در تقویم کشور به صورت مکتوب پذیرفته شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، روز ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ برابر با ۱۲ می ۲۰۲۵ (روز جهانی سلامت گیاه)، اتفاق مهمی در جامعه علمی کشور رقم خورد و پیشنهاد تعیین «روز گیاهپزشک» مورد تصویب قرار گرفت. بر این اساس، علاوه بر اول شهریور (روز پزشک) و ۱۴ مهر (روز دامپزشک)، روز ۲۴ مهر (مقارن با ۱۶ اکتبر، روز جهانی غذا) به عنوان «روز گیاهپزشک» به تقویم اضافه خواهد شد.
هدف از این اقدام، تکمیل حلقه های سلامت جامع در حوزه های انسان، دام و گیاه و تقویت رویکرد «سلامت واحد» در کشور اعلام شده است. همچنین مباحثی مانند نظام جامع گیاهپزشکی و مسئولیت پذیری اجتماعی، در جلسات سران تشکلهای گیاهپزشکی (از جمله نشست ۵۶ اتحادیه انجمن های علوم گیاهپزشکی ایران در ۲۵ فروردین ۱۴۰۴) دنبال میشود.
محمدرضا رضاپناه، رئیس اتحادیه انجمن های علوم گیاهپزشکی ایران، با تأیید این خبر گفت: جامعه گیاهپزشکی سالها خواستار ثبت این روز در تقویم بود و خوشبختانه با مکاتبات مستمر، این مطالبه تحقق یافت. وی افزود: پیشنهاد اصلی ما گرامیداشت روز جهانی سلامت گیاه (۱۲ می) به عنوان روز گیاهپزشک است، اما در صورت لزوم، با درج روز ۲۴ مهر نیز موافقیم. دهه ۱۴ تا ۲۴ مهر (فاصله روز دامپزشک تا روز گیاهپزشک) فرصت مناسبی برای برگزاری برنامه های مرتبط با «سلامت واحد» است.
رضاپناه همچنین به پیشینه کهن گیاهپزشکی در ایران اشاره کرد و گفت: استفاده از کنترل بیولوژیک علیه آفات به حدود ۱۰۰ سال پیش و حتی روشهای بومی مانند کمک به پرندگان ملخ خوار به سده ها قبل بازمیگردد. قانون تأسیس انستیتو بررسی آفات و بیماریهای گیاهی (۱۳۴۴) و قانون حفظ نباتات (۱۳۴۶) از افتخارات علمی کشور هستند.
وی پیشنهاد داد: به منظور هم افزایی بیشتر، جوامع پزشکی، دامپزشکی و گیاهپزشکی تشکلی منسجم با عنوان «One Health» ایجاد کنند تا امکان اثرگذاری منطقه ای و بین المللی فراهم شود. همچنین لازم است مدیریت آلاینده های میکروبی، شیمیایی و فلزات سنگین در قالب یک نظام یکپارچه ارزیابی شده و نتایج آن شفافسازی شود.
بر اساس این گزارش، در فاصله ۱۲ تا ۲۲ می (۲۲ اردیبهشت تا ۱ خرداد) روزهای مهمی مانند روز جهانی زنبور عسل (۲۰ می) و روز جهانی تنوع زیستی (۲۲ می) قرار دارد که میتواند زمینه ساز برنامه های مشترک با نهادهایی چون انستیتو پاستور و انستیتو رازی به عنوان دیگر اضلاع «سلامت واحد» باشد.
دانستنی ها
کانال تخصصی شناسایی گیاهان بومی ایران در «ایتا» راهاندازی شد
چرا بسیاری از گیاهان بومی ایران را با نام اشتباه میشناسیم یا اصلاً نمیشناسیم؟ یک کارشناس باغبانی با گرایش گیاهان دارویی، به کمک یک کانال تخصصی در ایتا، بستری مشارکتی برای شناسایی دقیق گیاهان، ثبت نامهای محلی و آموزش پرورش آنها فراهم کرده است. اعضا با ارسال تصاویر گیاهان، پاسخ سوالات خود را از مدیر گروه دریافت میکنند.
پایگاه خبری داوان نیوز: گروه تخصصی « شناسایی گیاهان بومی ایران» در پیامرسان ایتا با هدف بهاشتراکگذاری تصاویر گیاهان، شناسایی علمی گونههای بومی و دارویی ایران و ارائه مشاوره در زمینه پرورش آنها، توسط مهندس علی هادی مقدم، کارشناس باغبانی گرایش گیاهان دارویی راهاندازی شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، بهمنظور حفظ و معرفی تنوع زیستی گیاهی ایران و افزایش آگاهی عمومی درباره رستنیهای ارزشمند زیستبومهای طبیعی کشور، یک کانال تخصصی در پیامرسان «ایتا» فعالیت خود را آغاز کرده است.
این کانال که با نام «شناسایی گیاهان بومی ایران» فعالیت میکند، بستری مشارکتی برای علاقهمندان به طبیعت، کشاورزان، باغداران، دانشجویان رشتههای کشاورزی و گیاهان دارویی، و همچنین متخصصان حوزه باغبانی فراهم آورده است.
مدیراین گروه مجازی، مهندس علی هادی مقدم، کارشناس باغبانی با گرایش تخصصی گیاهان دارویی است که با بهرهگیری از دانش آکادمیک و تجربیات عملی خود، به اعضای گروه در مسیر شناسایی دقیق گونههای گیاهی، نامگذاری صحیح علمی و محلی، و تشخیص موطن اصلی هر گیاه کمک میکند.
مهمترین اهداف و قابلیتهای این کانال تخصصی:
۱. شناسایی مشارکتی گیاهان: اعضا میتوانند تصاویر گیاهان ناشناخته را در کانال به اشتراک بگذارند و با کمک مدیر گروه و دیگر متخصصان، نام دقیق گیاه (اعم از علمی، فارسی و محلی) را پیدا کنند.
۲. آشنایی با گیاهان بومی و دارویی ایران: معرفی گونههای بومی مناطق مختلف کشور از جمله گیاهان دارویی نادر و ارزشمند که بخشی از میراث طبیعی ایران محسوب میشوند.
۳. مشاوره تخصصی در زمینه پرورش: مدیر گروه به سوالات اعضا درباره نحوه کاشت، داشت، برداشت و تکثیر گیاهان بومی و دارویی پاسخ میدهد؛ با توجه به اینکه بسیاری از این گیاهان نیازهای اکولوژیک خاصی دارند.
۴. حفاظت از دانش بومی: ترویج نامهای محلی گیاهان و ثبت تجربیات سنتی مرتبط با کاربرد آنها، به عنوان گامی در جهت مستندسازی دانش بومی ایران.
۵. ارتقای سواد محیط زیستی: کمک به مخاطبان برای تشخیص گیاهان بومی از غیربومی، و آگاهی نسبت به ارزش هر گونه در چرخه طبیعت.
مخاطبان هدف این گروه:
– دوستداران طبیعت و گردشگران طبیعتگرد (اکوتوریسم)
– کشاورزان و باغداران علاقهمند به کشت گیاهان بومی و دارویی
– دانشجویان و پژوهشگران رشتههای گیاهشناسی، باغبانی و علوم دارویی
– تولیدکنندگان عرقیات و فرآوردههای گیاهی
– مدرسان و مربیان حوزه محیط زیست
نحوه فعالیت و مشارکت:
علاقهمندان به عضویت در این کانال تخصصی ایتا میتوانند با جستجوی نام «شناسایی گیاهان بومی ایران» در پیامرسان ایتا، به گروه بپیوندند و تصاویر، سوالات و تجربیات خود را با دیگر اعضا به اشتراک بگذارند.
مدیر گروه تأکید کرده است که ارسال تصاویر با کیفیت از گل، برگ، ساقه و رویشگاه گیاه کمک شایانی به شناسایی دقیقتر گونهها خواهد کرد. همچنین از اعضا خواسته شده در صورت امکان، موقعیت جغرافیایی تقریبی (منطقه رویش) را نیز ذکر کنند.
چشمانداز گروه:
بر اساس اعلام مهندس هادی مقدم، در آینده قرار است نشستهای آنلاین تخصصی، معرفی ماهانه یک گیاه بومی نادر و همچنین تهیه بانک تصویری از گیاهان بومی ایران در همین کانال انجام شود. این اقدام میتواند گامی مؤثر در مستندسازی، حفاظت و بهرهبرداری پایدار از ذخایر ژنتیکی گیاهی ایران باشد.
راهاندازی این کانال تخصصی در ایتا، فرصتی ارزشمند برای تمام کسانی است که به دنبال شناسایی علمی، پرورش اصولی و حفاظت از گیاهان بومی و دارویی ایران هستند. این گروه با رویکرد مشارکتی و بهرهمندی از تخصص مدیر آن، میتواند به مرجعی قابل اعتماد در حوزه گیاهان بومی ایران تبدیل شود.
دانستنی ها
نقشه رقومی شوری خاک کشور با جدیدترین تکنیکها
پایگاه خبری داوان نیوز: با توجه به تغییرات مستمر شوری خاک های کشور در طول زمان، محققان نسبت به تهیه یک لایه اطلاعاتی رقومی از کلاسهای شوری خاک اقدام کردند؛ نقشه ای که داده های طیفی، اقلیمی و ویژگی های خاک را تلفیق کرده و برای مدیریت اراضی با کاربری های مختلف کشاورزی (زراعی آبی، دیم و باغی) ضروری ارزیابی میشود.
به گزارش خبرنگار ما، ضرورت پایش تغییرات شوری خاک های کشور به منظور مدیریت بهینه اراضی کشاورزی، محققان را بر آن داشت تا نسبت به تهیه یک لایه اطلاعاتی رقومی و بهروز از کلاس های شوری خاک اقدام کنند. این نقشه که بر پایه جدیدترین تکنیکهای نقشه برداری خاک تهیه شده، داده های مربوط به ویژگیهای خاک، شاخص های طیفی و پارامترهای اقلیمی را تلفیق میکند.

به گفته کارشناسان موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، با توجه به تغییرات زمانی میزان شوری خاک در کشور، وجود این لایه اطلاعاتی برای تعیین دقیق سطح خاکهای شور در کاربریهای مختلف کشاورزی از جمله زراعت آبی، زراعت دیم و باغها ضروری ارزیابی میشود. این نقشه میتواند راه گشای تصمیمگیری های کلان در بخش کشاورزی و مدیریت اراضی باشد.
دانستنی ها
تغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
پایگاه خبری داوان نیوز: دستورالعمل فني و اجرايي مبارزه با سن غلات در سال زراعی 1405- 1404 منتشر شد.
به گزارش داوان نیوز، دستورالعمل فني و اجرايي مبارزه با سن غلات در سال زراعی با عنوان «تغییر در نرم مبارزه با سن مادری در مزارع دیم» توسط مديريت مبارزه با آفات عمومي و همگاني سازمان حفظ نباتات کشور منتشر شد.
در این دستورالعمل آمده است؛ بررسي سوابق تحقيقي و اجرايي در ايران و ساير کشورهاي سن خيز دنيا حاکي از اين است که مبارزه اصولي و فني با اين آفت تنها با شناخت و آگاهي از بيولوژي و اکولوژي آف ت و بکاربردن تمامي عوامل موثر در کاهش جمعيت آن و با تلفيق و ترکيب مناسبي از روش هاي زراعي، شيميايي ،بيولوژيک و غيره در قالب(IPM) ميسر خواهد بود. لذا تا حصول نتايج حاصل از اقدامات تحقيقي در خصوص روشهاي غير شيميايي مديريت اين آفت و با توجه به اهميت روزافزون گندم و لزومحفظ اين محصول استراتژيک، مبارزه شيميايي کماکان در مزارع آلوده به سن غلات در مناطقي که احتمال خسارت وجود دارد، امري اجتناب ناپذير است.
در این گزارش آمده است مديريت آفات عمومي و همگاني در معاونت کنترل آفات سازمان حفظ نباتات در طول عمليات کنترل، بر حسب ضرورت به مناطق سن خيز کشور اعزام و با مسئولان و کارشناسان استاني تبادل نظر و تشريک مساعي لازم صورت ميگيرد.
اهم نکات فني که رعايت آن در انجام عمليات کنترل سن غلات الزامي است به شرح زير مي باشد.
1- نرم مبارزه در مزارع گندم
الف: نرم مبارزه عليه سن مادر:
1- در مزارع گندم آبي، نرم مبارزه با سن مادر 2 عدد در متر مربع است.
2- در مزارع گندم ديم، نرم مبارزه با سن مادر 3/ 0 عدد در متر مربع است.
ب : نرم مبارزه عليه پوره ها:
1- در مزارع گندم آبي، نرم مبارزه با پوره 4 عد د در متر مربع است.
2- در مزارع گندم ديم، نرم مبارزه با پوره 3 عدد در متر مربع است.
2- نرم مبارزه عليه سن غلات در مزارع جو
از سال زراعي 83-82 کليه شبکه هاي مراقبت و سازمان هاي استاني موظف به مبارزه با سن گندم درمزارع جو نيز مي باشند.
الف : نرم مبارزه عليه سن مادر در مزارع جو:
1- در مزارع جو آبي با پيش بيني عملکر د بيش از 3 تن در هکتار ،نرم مبارزه با سن مادر 6 عدد در مترمربع است.
2- در مزارع جو آبي با پيش بيني عملکرد كمتر از 3 تن در هکتار، نرم مبارزه با سن مادر 5 عدد در مترمربع است.
3- در مزارع جو ديم با پيش بيني عملکرد بيش از 2 تن در هکتار، نرم مبارزه با سن مادر 4 عدد در مترمربع است.
4- در مزارع جو ديم با پيش بيني عملکر د كمتر ا ز 2 تن در هکتار، نرم مبارزه با سن مادر 3 عدد در مترمربع است.
تذکر مهم : در کليه مواردي که مزارع گندم و جو آلوده همجوار بوده يا فاصله کمي با هم دارند لازماست نرم هاي گندم در مزارع جو اعمال گردد.
ب : نرم مبارزه عليه پوره ها در مزارع جو:
1- در مزارع جو آبي با پيش بيني عملکر د بيش از 3 تن در هکتار ،نرم مبارزه عليه پوره ه ا 14 عدد در متر مربع است.
2- در مزارع جو آبي با پيش بيني عملکر د كمتر از 3 تن در هکتار ،نرم مبارزه عليه پوره ه ا 12 عدد در متر مربع است.
3- در مزارع جو ديم با پيش بيني عملکرد بيش از 2 تن در هکتار، نرم مبارزه عليه پوره ها 10 عدد در متر مربع است.
4- در مزارع جو ديم با پيش بيني عملکرد كمتر از 2 تن در هکتا ر ،نرم مبارزه عليه پوره ه ا 8 عدد در متر مربع است.
تذکر : در کليه مواردي که مزارع گندم و جو آلوده همجوار بوده يا فاصله کمي با هم دارند لازم استنرم هاي گندم در مزارع ج و نيز اعمال گردد.
3- زمان سمپاشي
تعيين زمان مناسب سمپاشي که اصطلاحاً (Timing) مي نامند اهميتي خاص و حياتي در حصولنتيجه و دستيابي به کنترل اصولي، در مراحل مبارزه با سن مادر و پوره دارد . لذا رعايت موارد زيرتوسط شبکه هاي مراقبت سن غلات الزامي است:
بهترين زمان مبارزه با سن مادر وقتي است که بيشترين جمعيت سن هاي موجود در اماکنزمستانگذران محل خود را ترک و عمل تخليه انجام شده و در مزارع غلات مستقر شده باشند،همچنين زمان اصولي مبارزه با پوره ها وقتي است که اکثريت نسبي جمعيت پوره هاي سن موجود درمزرعه در مرحله سن 2 پورگي باشند.
4- ميزان سم مصرفی
1- ميزان مصرف سم فنيتروتيون بصورت امولسيون (50%EC) – به ميزان 500 سي سي در هکتار
2- ميزان مصرف سم دلتامترين بصورت امولسيون (2.5 % EC) – به ميزان 200 سي سي در هکتار
3- ميزان مصرف سم دلتامترين (2.5 % SC)- به ميزان 200 سي سي در هکتار (محلول در آب)
4- ميزان مصرف سم لامباداساي هالوترين(5% SC)- به ميزان 150 سي سي در هکتار (محلول در آب)
5- ميزان مصرف سم لامبادا س اي هالوترين(10%CS)- به ميزان 75 سي سي در هکتار (ميکرو کپسول)
6- ميزان مصرف سم آلفا سايپرمترين (روبي SC 10%) – به ميزان 100 سي سي در هکتار
ميزان محلول سمي در سمپاشي زميني متناسب با وضعيت رويشي، نوع سمپاش و بر اساس نظرکارشنا س (كاليبراسيون) در محل تعيين مي گردد.
5- نحوه نمونه بردار ي
مديريت جامع تلفيقي (IPM) هر آفتي به دلايل اکولوژيکي ، اقتصادي و حشره شناسي کاربرد يبايد با آگاهي قابل قبول از ميزان جمعيت آفت در مزرعه صورت گيرد و موفقيت در اجراي مديريت تلفيقي بستگي به برآورد صحيح جمعيت آفت دارد.
برآورد جمعيت سن غلات در مزرعه بوسيله تور و کادر صورت مي گيرد . براي مرحله سن مادر وپوره ها (بويژه پوره هاي سنين 1 و2) در تمامي ساعات روز مي توان از کادر (1× 1) متري ا (5/0 ×5/0) متر استفاده نمود، به طوري که در قطعه ي حد اکثر 5 هکتاري بصورت ضربدر (×) در هر قطرمزرعه 10 کادر به صورت تصادفي به کار مي بريم . در صورت استفاده از کادر (5/0 ×5/0) ، هر 4کادر معادل يک متر مربع خواهد بود. استفاده از کادر براي نمونه برداري در مرحله سن مادر الزامياست.
بر اساس نمونه برداري هاي انجام شده در دو استان پايلوت در مدت 2 سال، استاندارد تور با كادر از طريقرگرسيون تعيين گرديد. با توجه به توزيع فضايي سن غلات، روش تور زدن از اين قرار خواهد بود:
از حاشيه مزرعه تا مركز مزرعه (بصورت قطري) حركت كرده و بعد از هر 10 قدم يک تور با زوايه 90 درجهمي زنيم. 14 تور 90 درجه معادل 2 متر مربع كادر مي باشد. تور زدن بايد بدون توجه به وجود يا عدم وجود پوره سن در مزرعه و كاملاً تصادفي صورت بگيرد .
لازم به ذكر است اين نوع نمونه برداري، براي مساحت هاي زير 5 هکتار در مزرعه مي باش د و براي سطوح بالاي 5 هکتار به تناسب افزايش سطح، تعداد نمونه برداري ها افزايش پيدا خواهد كرد بطوريکه در ي کمزرعه 10 هکتار ي بايستي حداقل 2 بار نمونه برداري صورت بگيرد.
زمان صحيح تور زني:
صبح ها تا ساعت 10 صبح و بعد از ظهر ها از ساعت 5 تا نزديک غروب آفتاب مي باشد. بديهياست در صورت وجود باد، باران، رگبار، سرما و غيره نبايد از تور براي تخمين جمعيت استفاده کرد.
تذکر: لازم است هر فرد شبکه مراقبت سن غلات ، در سال زراعي جاري يک دفتر و فرم بازديدروزانه به همراه داشته باشد و تمامي اطلاعات روزانه مهم در ارتباط با تاريخ بازديد، مرحله فنولوژي گياه، تراکم آفت، مرحله بيولوژيکي، سطوح قابل سمپاشي، سطوح سمپاشي شده، سطوح باقيمانده وساير موارد مورد نياز را در آن ثبت نمايد.
-
دانستنی ها4 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها3 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
دانستنی ها16 ساعت پیشکانال تخصصی شناسایی گیاهان بومی ایران در «ایتا» راهاندازی شد
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

