اقتصاد
خروج اتباع افغان؛ پاشنه آشیل کشاورزی آشکار شد
پایگاه خبری داوان نیوز: خروج گسترده اتباع افغانستانی از ایران در پی سیاستهای جدید امنیتی و اقتصادی، بخش کشاورزی را با بحران بیسابقهای مواجه کرده است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی(DA1news): خروج کارگران افغانستانی پاشنه آشیل کشاورزی ایران را آشکار کرده است. اگرچه سیاستهای امنیتی در کوتاهمدت اجتنابناپذیرند، اما راهکارهای پایدار نیازمند تحول در سه محور است: این گزارش با بررسی نقش حیاتی کارگران افغان در زنجیره تولید محصولات کشاورزی، پیامدهای خروج آنها و راهکارهای جایگزین را تحلیل میکند.
چهار دهه همزیستی و وابستگی متقابل
افغانستانیها طی ۴۰ سال گذشته بهویژه در بخشهای کاربردی کشاورزی ایران نقش محوری ایفا کردهاند. بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۷۰% نیروی کار کشاورزی در استانهای شرقی و مرکزی ایران (مانند خراسان، یزد و سیستان و بلوچستان) را اتباع افغان تشکیل میدهند . این وابستگی در مشاغلی مانند کشت فصلی، آبیاری و برداشت محصولات مشهودتر است.
نقش کارگران افغان در کشاورزی ایران: ستونهای نامرئی
– حضور انبوه در بخشهای حیاتی:
– سهم ۵۰ تا ۷۵% در تولید محصولات آببر مانند گوجهفرنگی، خیار و هندوانه .
– فعالیت در مزارع فصلی و دامداریها با دستمزد پایین (حدود ۳۰-۵۰% کمتر از نیروی کار ایرانی) و انعطافپذیری بالا .
– مهارتهای خاص:
– تخصص در روشهای سنتی آبیاری و سازگاری با شرایط سخت کاری در مناطق کویری .
– نقش کلیدی در زنجیره تأمین محصولات تازه به دلیل امکان حملونقل مستقیم به بازارهای محلی .
پیامدهای خروج: بحران در سه لایه
1. تورم و اختلال زنجیره تأمین
– افزایش ۴۰-۶۰% هزینه تولید محصولات به دلیل نیاز به جذب نیروی کار ایرانی با دستمزد بالاتر و بیمه .
– کاهش ۲۵-۳۰% تولید محصولات فصلی مانند صیفیجات در استانهای خراسان و اصفهان .
– رشد قیمت مواد غذایی تا ۳۵% برای محصولاتی مانند گوجهفرنگی و هندوانه .
2. فشار بر منابع آب و تغییر الگوی کشت
– اسراف منابع آبی به دلیل بازگشت به روشهای سنتی آبیاری توسط کشاورزان ایرانی .
– تغییر الگوی کشت به محصولات کمآببر مانند جو و گندم که ارزش اقتصادی پایینتری دارند .
3. تعطیلی صنایع وابسته
– تعطیلی ۲۰% کارگاههای تبدیلی (مانند ربسازی و کنسروسازی) در استانهای مرکزی به دلیل کمبود مواد اولیه .
– کاهش صادرات محصولات باغی به کشورهای همسایه مانند عراق و روسیه .
جدول ۱: مقایسه وضعیت کشاورزی قبل و پس از خروج کارگران افغانستانی
| شاخص | قبل از خروج | پس از خروج | تغییرات |
| هزینه نیروی کار | ۳۰-۵۰ هزار تومان/روز | ۷۰-۱۰۰ هزار تومان/روز | +۶۰% |
| تولید صیفیجات | ۱۰۰% | ۷۰-۷۵% | -۲۵% |
| قیمت گوجهفرنگی | ۱۵ هزار تومان/کیلو | ۲۵ هزار تومان/کیلو | +۶۷% |
| سطح زیرکشت هندوانه | ۱۵۰ هزار هکتار | ۱۱۰ هزار هکتار | -۲۷% |
4. راهکارهای جایگزین: آزمونهای موفق و شکستخورده
۴-۱. مکانیزاسیون و کشاورزی هوشمند
– پروژههای الگویی:
– اجرای طرح کشاورزی هوشمند با حمایت اتحادیه اروپا در استانهای کرمان و خراسان:
– آموزش کشاورزان باقیمانده در استفاده از آبیاری قطرهای (صرفهجویی ۶۰% آب) .
– افزایش عملکرد از ۳ به ۸ تن در هکتار در محصولات استراتژیک .
– تأمین تراکتورهای سبک و ادوات مدرن توسط نهادهای بینالمللی .
۴-۲. جذب نیروی کار داخلی: چالشها و محدودیتها
– تمایل کمتر جوانان ایرانی به کار در مزارع (فقط ۱۵% متقاضیان کار) .
– پروژههای تشویقی دولت:
– معافیت مالیاتی برای کشاورزان استفادهکننده از نیروی کار ایرانی.
– بستههای اشتغال روستایی با حقوق ثابت ۸ میلیون تومان .
۴-۳. ساماندهی نیروهای باقیمانده
– صدور مجوزهای کار هدفمند برای اتباع مجاز در بخشهای بحرانی .
– تشکیل کارگروه مشترک ایران و افغانستان برای نظارت بر تردد قانونی کارگران فصلی .
چالشهای فرابخشی: امنیت، اقتصاد و اخلاق
– معضل امنیتی:
– گزارشهای نفوذ گروههای خرابکار در پوشش کارگران کشاورزی .
– افزایش کنترلهای مرزی با ساخت دیوار ۴ متری در مرز خراسان .
– بحران انسانی:
– آوارگی نسل دوم و سوم افغانهای متولد ایران (حدود ۵۰۰ هزار دانشآموز) .
– اعتراضات جامعه مدنی به سیاستهای “اخراج غیرانسانی” .
– وابستگی ساختاری:
– عدم توسعه مکانیزاسیون طی ۴۰ سال به دلیل اتکا به نیروی کار ارزان .
در جستجوی راه سوم
خروج کارگران افغانستانی پاشنه آشیل کشاورزی ایران را آشکار کرده است. اگرچه سیاستهای امنیتی در کوتاهمدت اجتنابناپذیرند، اما راهکارهای پایدار نیازمند تحول در سه محور است:
۱. گذار از کشاورزی سنتی به سمت الگوهای مکانیزه و هوشمند با حمایتهای بینالمللی .
۲. بازتعریف روابط کار با طراحی نظام سهمبری برای جذب نیروی کار داخلی.
۳. ایجاد کریدورهای قانونی کار فصلی برای اتباع افغان در چارچوب توافقهای دوجانبه .
هشدار کارشناسان: تکرار الگوی “اخراج-بازگشت” (با نرخ ۵۰% بازگشت اخراجیها) نشان میدهد راهکارهای قهری بدون ارائه جایگزینهای اقتصادی محکوم به شکست هستند.
اقتصاد
پرسشهای داغ، پاسخهای شفاف؛ از تصفیه بدهیها تا قیمت کالاها
در نشستی تخصصی، معاون اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی از پیگیری تبدیل مطالبات بخش کشاورزی به «برات تجاری» به عنوان راهکاری برای تعیین تکلیف نهایی بدهیها خبر داد و با تأکید بر نظارت شدید بر بازار، اطمینان داد که ذخایر کافی کالاهای اساسی برای تأمین نیازهای ماه رمضان و نوروز پیشبینی شده است.
پایگاه خبری داوان نیوز: معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی بر تعیین تکلیف بدهیها و نظارت بر بازار کالاهای اساسی تاکید کرد.
به گزارش داوان نیوز، در سلسله نشست های تخصصی وزارت جهاد کشاورزی، اکبر فتحی معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزیر جهاد، از تلاش برای تصفیه بدهیهای بخش کشاورزی از طریق سازوکارهای قانونی خبر داد و بر نظارت دقیق بر توزیع و قیمتگذاری کالاهای اساسی در آستانه ماه مبارک رمضان و نوروز تاکید کرد.
دکتر فتحی در این نشست با اشاره به موضوع بدهیهای مرتبط با بخش کشاورزی، اظهار داشت: در حال حاضر گزینههای مختلفی از جمله تبدیل این مطالبات به برات تجاری روی میز است و هیچیک از طرفین ذینفع مخالفتی با حل این موضوع ندارند.
فتحی با بیان اینکه تصمیمگیری در این زمینه با توجه به تواناییها و در هماهنگی با صاحبان این مطالبات انجام میشود، افزود: هدف نهایی، تعیین تکلیف این طلبها و خروج آنها از بلاتکلیفی است تا دسترسی به منابع مشخص شود.
وی از برگزاری جلسهای دیگر در همین هفته با حضور وزارت اقتصاد برای جمعبندی نهایی و طرح موضوع در «کارگروه ماده 13 آییننامه تضمین امنیت غذایی» خبر داد.
معاون اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع نظارت بر بازار پرداخت و گفت: سازمان تعزیرات، وزارت جهاد کشاورزی و اتاق اصناف گزارشهای میدانی خود از پایش بازار را ارائه میدهند که نشان میدهد بازار رها نشده است.
وی از همکاری با وزارت کار، رفاه و امور اجتماعی برای عرضه کالاهای اساسی در فروشگاههای معتمد خبر داد و تأکید کرد: در صورت عدم رعایت قیمتهای ارشادی (نه دستوری) از سوی فروشگاه، وزارت رفاه میتواند قرارداد خود را با آن فروشگاه لغو کند. فتحی اعلام کرد که آمار دقیق بازدیدهای میدانی و پروندههای تشکیلشده در دوره اخیر، به زودی منتشر خواهد شد.
فتحی با اطمینان از وضعیت ذخایر راهبردی اعلام کرد: ذخایر میوه امسال حدود ۳ تا ۴ برابر سال گذشته است و علاوه بر پرتقال و سیب، برای استانهای متقاضی، کیوی نیز پیشبینی شده است.
وی افزود: پیشبینیهای لازم برای تامین کالاهای اساسی در آستانه ماه مبارک رمضان و عید نوروز انجام شده و هیچ گونه مشکلی در این زمینه وجود ندارد. معاون وزارت جهاد کشاورزی همچنین از تلاش موازی بخش خصوصی برای واردات و تامین کالا قدردانی کرد.
وی در پاسخ به سوالی درباره قیمتگذاری، بین قیمت ارشادی و قیمت تضمینی تمایز قائل شد و توضیح داد: قیمت ارشادی برای دوره گذار و ایجاد توازن در بازار تعیین میشود. اما قیمت تضمینی یک کف حمایتی برای جلوگیری از ضرر کشاورز است تا اگر قیمت بازار از این حد پایینتر آمد، دولت وارد شود و محصول را خریداری کند.
فتحی تصریح کرد: قیمتگذاری دستوری جزو برنامهها نیست و معیارهای قیمتگذاری محصولات اساسی بر اساس شاخصهایی است که تداوم تولید و عدم ضرر کشاورز را تضمین میکند.
معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در پایان درباره کالاهای تامینشده با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی گفت: برای جلوگیری از دوگانگی در بازار، اطلاعات این کالاها در اختیار سازمان حسابرسی قرار گرفته تا مابهتفاوت آن محاسبه و اخذ شود. این کار مانع از سودبرداری غیرمتعارف و ضرر مصرفکننده میشود.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این نشست با اعلام آمادگی کامل وزارت جهاد کشاورزی برای مدیریت بازار در ایام پیش رو و تاکید بر همکاریهای بینبخشی به پایان رسید.
اقتصاد
سقوط جهانی دلار؛ زنگخطری برای واردکنندگان، فرصتی برای صادرکنندگان
شاخص دلار آمریکا تحت تأثیر انتظارات کاهش نرخ بهره فدرال رزرو و نگرانیهای سیاسی، به پایینترین سطح چهار سال اخیر سقوط کرد. این افت که میتواند همزمان هم به صادرات کمک کند و هم تورم واردات را دامن بزند، بازتابهای گستردهای برای اقتصاد جهانی در پی خواهد داشت.
پایگاه خبری داوان نیوز: در تحولی قابل توجه در بازارهای مالی جهانی، ارزش دلار آمریکا در برابر سبدی از ارزهای اصلی به پایینترین سطح خود در چهار سال اخیر سقوط کرد. این کاهش تداومدار، عمدتاً تحت تأثیر انتظارات بازار برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، نگرانیها درباره افزایش کسری بودجه آمریکا و ابهامات پیرامون سیاستهای تجاری و اقتصادی این کشور بوده است.
به گزارش خبرنگار ما، به گزارش تحلیلگران، شاخص دلار (DXY) که عملکرد این ارز را در مقابل شش رقیب اصلی از جمله یورو و ین اندازهگیری میکند، روندی نزولی را تجربه میکند. ترکیبی از عوامل پولی، مالی و سیاسی، اعتماد سرمایهگذاران به ثبات محیط کلان اقتصادی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار داده و منجر به تشدید فشار فروش بر دلار در جلسات معاملاتی اخیر شده است.
در این میان، تحولات بازار ارز ژاپن نیز به نوسانات دامن زده است. ارزش ین در دو روز گذشته به دنبال گمانهزنیها درباره احتمال همکاری مقامات پولی آمریکا و ژاپن برای تعدیل نرخ ارز، که اغلب پیشدرآمدی بر مداخله رسمی در بازار تلقی میشود، به طور محسوسی تقویت شد.
کارشناسان بازار خاطرنشان میکنند که معاملهگران ارز تمایل دارند پس از شکلگیری یک روند قوی، از آن پیروی کنند. تحمل نوسانات ارزی توسط سیاستگذاران میتواند جهتگیری فعلی بازار را تقویت و موقعیتگیری در برابر دلار را تشویق کند.
پیامدهای دوگانه برای اقتصاد جهانی
ضعف بیسابقه دلار پیامدهایی دوسویه برای اقتصاد ایالات متحده و تجارت جهانی به همراه دارد:
جنبه مثبت: رقابتپذیری صادرات آمریکا را افزایش میدهد و برای شرکتهای چندملیتی که درآمدهای ارزی خود را به دلار تبدیل میکنند، سودآوری به همراه خواهد داشت. در بخش محصولات کشاورزی و غذایی، این امر میتواند بر پویایی قیمتگذاری و توان رقابتی در بازارهای صادراتی تأثیر بگذارد.
جنبه منفی: از سوی دیگر، کاهش ارزش دلار هزینه واردات را افزایش داده و میتواند به افزایش تورم داخلی، به ویژه برای کالاهای قیمتگذاریشده با ارزهای خارجی، منجر شود. این موضوع بر هزینههای ورودی صنایع وابسته به مواد اولیه وارداتی، از جمله بخشهایی از زنجیره تأمین محصولات تازه، فشار وارد میآورد.
همچنین، برای وامگیرندگان بینالمللی، این روند بار بازپرداخت بدهیهای دلاری را در ارز محلی سبکتر میکند. به طور کلی، روند نزولی کنونی دلار نشاندهنده تعادل ظریف بین مزیت رقابتی صادرات و فشارهای تورمی ناشی از هزینههاست که پیامدهای گستردهای برای معادلات تجارت جهانی در پی خواهد داشت.
اقتصاد
مهلت بارگذاری دفاتر الکترونیکی تمدید شد
پایگاه خبری داوان نیوز: مهلت بارگذاری دفاتر الکترونیکی تا ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ تمدید شد.
به گزارش خبرنگار ما و هب نقل از شادا، در راستای بهبود فضای کسب و کار و همراهی با فعالان اقتصادی، اصلاح مواعد زمانی مربوط به ارسال اطلاعات برخی دوره های مالی جهت دریافت اطلاعات دفاتر تجاری مودیان، بارگذاری دفاتر تجاری الکترونیکی تمدید شد.
سید علی مدنی زاده وزیر امور اقتصادی و دارایی با بیان اینکه مهلت بارگذاری دفاتر الکترونیکی، قبلا تا پایان دی ماه سالجاری بوده است، گفت: این مهلت تا ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ تمدید شد.
گفتنی است مهلت بارگذاری برای سال مالی که شروع آن در سال ۱۴۰۴ باشد، برای شش ماهه اول تا تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ و برای شش ماهه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون، خواهد بود.
همچنین مهلت بارگذاری برای سال مالی که بازه زمانی یکساله و شروع آن تا ۳۰ اسفند ۱۴۰۳ باشد، تا پایان بهمن ماه سال ۱۴۰۴ و یا چهار ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون مالیاتهای مستقیم هر کدام که موخر باشد، خواهد بود.
-
خبرهای سازمانی2 هفته پیشتوسعه متوازن؛ توزیع جغرافیایی پروژهها، عدالت منطقهای
-
گزارش3 هفته پیشبازار برنج ۱۴۰۵: از شوک هزینه تولید تا سناریوهای تنظیم بازار
-
آذربایجان شرقی4 هفته پیشبرگزیدگان نمونه ملی کشاورزی آذربایجان شرقی معرفی شدند
-
مقالات3 هفته پیشچالش قیمت روی میز گندم؛ حمایت از تولید یا مهار تورم؟
-
تجارت3 هفته پیشتولید زردچوبه با فناوری کشت بافت؛ مراقب زردچوبههای قاچاق باشید
-
استان ها2 هفته پیشحمایت از تولیدات بانوان روستایی در قالب نمایشگاه تخصصی در مشهد
-
پرونده ویژه3 هفته پیشپیوند تحقیقات و مزرعه، دستاورد ملی برای کشاورزی گیلان
-
چند رسانه ای3 هفته پیشافزایش تولید،نقشه صادرات؛ داستان موفقیت کشاورز نخبه کرمانشاهی

