پرونده ویژه
سم استاندارد یا سم مهلک؟ کشاورزی ایران در دو راهی تولید و سلامت
در حالی که تولیدکنندگان داخلی سموم کشاورزی مدعی رعایت بالاترین استانداردهای بینالمللی هستند، اما ورود سموم تقلبی و مصرف ناآگاهانه در مزارع، زنگ خطری جدی برای سلامت جامعه به صدا درآورده است. در این گزارش، نگاهی داریم به جایگاه صنعت سمسازی ایران در میان استانداردهای جهانی و تأثیر آن بر سفره و سلامت مردم.

پایگاه خبری داواننیوز: صنعت تولید سموم کشاورزی ایران با وجود دستیابی به خودکفایی ۸۰ درصدی و انطباق با استانداردهای فائو، همچنان در دوگانهای پیچیده گرفتار است؛ از یک سو نقش کلیدی در امنیت غذایی ایفا میکند و از سوی دیگر، با چالشهایی چون قاچاق محصولات تقلبی و خلأهای آموزشی، سلامت عمومی را با مخاطره مواجه ساخته است.
به گزارش داواننیوز، صنعت تولید سموم کشاورزی در ایران در سالهای اخیر گامهای مهمی در جهت خودکفایی و ارتقای کیفیت برداشته است. این صنعت، که نقشی حیاتی در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا میکند، با چالشهای متعددی از جمله تولید محصولات غیراستاندارد و تأثیرات آن بر سلامت جامعه روبرو بوده است.
این مقاله به بررسی جایگاه کنونی تولیدکنندگان سموم کشاورزی ایران، استانداردهای حاکم بر تولید، و نقش آنان در حفظ سلامت عمومی میپردازد.
استانداردهای تولید و ظرفیتهای داخلی
بر اساس اعلام انجمن تولیدکنندگان سموم کشور، تمامی سموم تولیدی در ایران مطابق با استانداردهای سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و ضوابط سازمان حفظ نباتات کشور تولید و به بازار عرضه میشوند . این استانداردها در سطح جهانی یکسان هستند و تولیدات داخلی را در رقابت با محصولات کشورهای اروپایی، آمریکایی و چینی قرار میدهد .
ظرفیت تولید سالانه ۵۶ شرکت داخلی به ۴۰۰ هزار تن انواع آفتکش میرسد که سالانه بیش از ۴۰ هزار تن آن تولید و به بازارهای داخلی و خارجی عرضه میشود . بیش از ۸۰ درصد از سموم موردنیاز کشور در داخل تولید میشود و تنها حدود ۳ درصد از سموم آماده مصرف که دانش فنی تولید آن در کشور وجود ندارد، از طریق واردات تأمین میشود . این آمار نشاندهنده وابستگی نسبتاً پایین به واردات در این حوزه است.
با این حال، واردات سموم تکنیکال و آماده مصرف از کشورهای چین و هند که گاهی از کیفیت پایینتری برخوردارند، یکی از چالشهای پیشروی تولیدکنندگان داخلی است .
نظارت بر سلامت و ایمنی محصولات
فرآیند تولید و عرضه سموم کشاورزی در ایران تحت نظارت نهادهای متعددی قرار دارد. هیئت نظارتی متشکل از کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست و سایر نهادهای متولی، تصمیمگیرنده اصلی در خصوص ورود و تولید هر نوع آفتکش است .
پس از تأیید این هیئت، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، آزمایشهای شیمیایی و فیزیکی را در شرایط مشابه زمینهای کشاورزی انجام میدهد. این آزمایشها شامل بررسی تأثیرات بر زنبور عسل، حشرات مفید، خاک و آب نیز میشود . تنها پس از تأیید این مراحل، یک آفتکش بهصورت موقت و سپس دائم ثبت میشود.
همچنین طبق سیاستهای سازمان حفظ نباتات، تلاش شده است که سموم پرخطر حذف و سموم کمخطر جایگزین آنها شوند. از ۶۵۸ نوع سم ثبتشده در کشور، ۱۸ درصد پرخطر، ۲۲ درصد با خطر متوسط و ۶۰ درصد کمخطر طبقهبندی شدهاند .
چالشهای موجود؛ تهدید سلامت جامعه و تولید
۱. قاچاق و سموم تقلبی
با وجود نظارتهای موجود، ورود سموم و کودهای تقلبی، فاسد و بیکیفیت به بازار یکی از معضلات جدی است . افزایش نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی، انگیزه برای تقلب در این حوزه را افزایش داده و کارگاههای متخلف متعددی شناسایی و به قوه قضائیه معرفی شدهاند . مصرف ناآگاهانه این محصولات تقلبی، سلامت محصولات کشاورزی و در نهایت سلامت مصرفکنندگان را به خطر میاندازد.
۲. مصرف ناآگاهانه و آموزش
مصرف سموم در ایران با میانگین ۴۰۰ گرم در هکتار، یکچهارم میانگین جهانی (۱.۷ کیلوگرم) است . این میزان پایین مصرف گرچه از نظر ظاهری مثبت به نظر میرسد، اما کارشناسان آن را نتیجه قیمتهای بالا و عدم آگاهی کشاورزان خردهپا میدانند، نه الزاماً یک موفقیت .
فعالیتهای ترویجی و آموزشی در زمینه مصرف صحیح سموم بسیار پایین ارزیابی شده و این خلأ آموزشی میتواند منجر به مصرف نادرست و در نتیجه باقیماندن سموم در محصولات شود .
۳. رقابت نابرابر با واردات
تولیدکنندگان داخلی برای واردات مواد اولیه (سموم تکنیکال) با نرخ ارز نیمایی مواجه هستند، در حالی که واردات سموم آماده مصرف با شرایط متفاوتی انجام میشود. این موضوع باعث کاهش رقابتپذیری محصولات داخلی در برابر نمونههای وارداتی میشود و یکی از دلایل اصلی نارضایتی تولیدکنندگان است .
جایگاه تولیدکنندگان در سلامت جامعه
تولیدکنندگان سموم استاندارد در ایران نقشی کلیدی در زنجیره تأمین امنیت غذایی ایفا میکنند. سموم استاندارد و باکیفیت، با کنترل مؤثر آفات، از کاهش ۳۰ تا ۳۵ درصدی محصولات کشاورزی جلوگیری میکنند . این موضوع بهطور مستقیم بر امنیت غذایی و قیمت تمامشده محصولات تأثیر میگذارد.
از سوی دیگر، تولید سموم با کیفیت بالا و رعایت استانداردهای فائو، به کاهش مصرف بیرویه و باقیمانده سموم در محصولات کمک میکند. این امر، گامی اساسی در راستای تحقق کشاورزی پایدار و تولید محصولات سالم است که سلامت بیننسلی جامعه را تضمین میکند .
با این حال، وجود سموم تقلبی و بیکیفیت در بازار که گاه با نام تولیدکنندگان معتبر عرضه میشوند، به اعتماد عمومی نسبت به کل صنعت آسیب میزند و سلامت جامعه را مستقیماً تهدید میکند .
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، تولید سموم کشاورزی در ایران با تکیه بر استانداردهای بینالمللی و نظارت نهادهای متولی، در مسیر ارتقای کیفیت و خودکفایی گام برداشته است. با این حال، چالشهایی نظیر قاچاق سموم تقلبی، خلأهای آموزشی و نابرابری در تخصیص ارز، این صنعت را با تهدیدات جدی مواجه ساخته است.
جایگاه تولیدکنندگان متعهد در سلامت جامعه، فراتر از یک تأمینکننده ساده است؛ آنان نگهبانان امنیت غذایی هستند که با تولید محصولات استاندارد، از مزارع تا سفرههای مردم را تحت تأثیر قرار میدهند. برای تحقق کامل این نقش، نیاز به تقویت نظارتها، حمایت از تولید داخلی و ارتقای سطح آگاهی کشاورزان امری ضروری است.

پرونده ویژه
خط اعتباری مکانیزاسیون کشاورزی با همکاری بانک کشاورزی افزایش یافت
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اعلام تزریق اعتبارات جدید به خط مکانیزاسیون کشاورزی در نمایشگاه همدان، بر نقش کلیدی این حمایت مالی در عبور از بحرانهای تولید نظیر خشکسالی و تحریم تأکید کرد و گفت: افزایش ظرفیت تسهیلات بانک کشاورزی، زمینهساز نوسازی ناوگان ادوات و ارتقای امنیت غذایی پایدار در کنار رکوردشکنی تولید گندم در سال جاری خواهد بود.

پایگاه خبری داواننیوز: معاون وزیر جهاد کشاورزی با اعلام تزریق اعتبارات جدید به خط مکانیزاسیون کشاورزی، بر نقش کلیدی این حمایت مالی در عبور از بحرانهای تولید نظیر خشکسالی و تحریم تأکید کرد و گفت: افزایش ظرفیت تسهیلات بانک کشاورزی، زمینهساز نوسازی ناوگان ادوات و ارتقای امنیت غذایی پایدار در کنار رکوردشکنی تولید گندم در سال جاری خواهد بود.
به گزارش خبرنگار داواننیوز: مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، در حاشیه بیستوسومین نمایشگاه تخصصی ماشینآلات، نهادهها و تجهیزات گلخانهای استان همدان، با اشاره به دستاوردهای چشمانداز بخش کشاورزی، از ثبت رکورد بیسابقه تولید گندم در سال زراعی جاری خبر داد و بر تسریع در پرداخت مطالبات گندمکاران تأکید کرد.
معاون امور زراعت در گفتوگو با خبرنگار ما، با اعلام حمایتهای مالی دولت از بهروزرسانی ناوگان کشاورزی، اظهار داشت: وزارت جهاد کشاورزی با فعالسازی خط اعتباری مکانیزاسیون و همکاری تنگاتنگ با بانکهای عامل، بهویژه بانک کشاورزی، تسهیلات قابلتوجهی برای تأمین ادوات و ماشینآلات مدرن در اختیار کشاورزان قرار داده است. برنامه ریزی ما بر افزایش این اعتبارات متمرکز است تا گامی مؤثر در جهت افزایش ضریب مکانیزاسیون و کاهش هزینههای تولید در اراضی کشاورزی کشور برداریم.
سال زراعی طلایی؛ رکوردشکنی گندم در شرایط سخت
وی با تشریح عملکرد استثنایی تولیدکنندگان داخلی، خاطرنشان کرد: امسال علیرغم چالشهای جدی نظیر کمآبی، خشکسالیهای پیدرپی، تحریمهای ظالمانه و ناترازیهای اقتصادی، خوشبختانه شاهد افزایش تولید در تمامی محصولات زراعی هستیم. بدون تردید، سال زراعی جاری به عنوان سال طلایی تولید گندم در کشور ثبت خواهد شد. این موفقیت بزرگ، مرهون ایثارگریهای کشاورزان و تلاش شبانهروزی کارشناسان پهنه در مزارع است.
جزئیات پرداخت مطالبات و قیمت تضمینی گندم
آنجفی در خصوص آخرین وضعیت تسویه حساب با گندمکاران، تصریح کرد: تا به امروز، مبلغ ۹۳ هزار میلیارد تومان از بهای گندم خریداری شده به حساب کشاورزان واریز شده است و با پیگیریهای انجام شده، در روزهای آینده شاهد واریز ۵۰ هزار میلیارد تومان دیگر خواهیم بود. قیمت خرید تضمینی گندم بر اساس کیفیت دانهها از ۴۷,۵۰۰ تا ۴۹,۵۰۰ تومان تعیین شده که میانگین آن ۴۸,۵۰۰ تومان میباشد.
وی با اشاره به حجم خرید تضمینی افزود: میزان گندم تحویلی به مراکز خرید تاکنون به ۶.۵ میلیون تن رسیده و روند تحویل همچنان ادامه دارد. اولویت اصلی ما، پرداخت بهموقع و بدون معطلی مطالبات است تا کشاورزان با آرامش خاطر، به چرخه تولید پایدار ادامه دهند.
هشدار جدی نسبت به قاچاق گندم و ضرورت نظارت هوشمند
معاون وزیر جهاد کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به فاصله قیمتی قابل توجه گندم در ایران نسبت به کشورهای همسایه، هشدار داد: متأسفانه علیرغم نظارتهای گسترده در مبادی خروجی، پدیده قاچاق گندم همچنان به عنوان یک تهدید جدی وجود دارد. برای مهار این معضل، راهکار اصلی تسریع در پرداخت مطالبات و تعدیل نرخ خرید تضمینی متناسب با نرخ تورم است تا انگیزه کشاورزان برای فروش محصول در بازارهای خارجی از بین برود.
پرونده ویژه
قطب سیبزمینی کشور همچنان خامفروش است/ توسلی: نوسازی تراکتورها، کلید اقتصاد همدان
قطب سیبزمینی کشور با وجود ظرفیتهای عظیم، همچنان خامفروش است؛ عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در همدان تأکید کرد که نوسازی ناوگان کشاورزی و افزایش بهرهوری، تنها راه توسعه اقتصادی استان و جلوگیری از خامفروشی محصولات کشاورزی است.

پایگاه خبری داواننیوز: عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به گردش مالی ۲۴۰ میلیارد دلاری صنعت ماشینآلات کشاورزی در جهان، سهم کنونی ایران از این بازار را “بسیار ناچیز” خواند و کاهش ۷۰۰ میلیون لیتری سهمیه سوخت تراکتورها را نتیجه مصرف بالای سوخت و فرسودگی تجهیزات داخلی دانست و بر ضرورت ورود فناوریهای نوین برای جهش تولید تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ما، فتحالله توسلی، نماینده مردم بهار و کبودرآهنگ و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در آیین افتتاح بیستوسومین نمایشگاه تخصصی ماشینآلات، نهادهها و سیستمهای آبیاری، بر نقش حیاتی مکانیزاسیون در تحول بخش کشاورزی و ارتقای جایگاه ایران در تجارت جهانی تأکید کرد و خواستار توجه ویژه به بهینهسازی مصرف سوخت و افزایش کیفیت تجهیزات کشاورزی شد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه گردش مالی صنعت ماشینآلات کشاورزی در جهان حدود ۲۴۰ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد، گفت: سهم ایران از این بازار ناچیز است و باید با تکیه بر دانشبنیانسازی و حمایت از تولید داخلی، سهم خود را در این تجارت عظیم افزایش دهیم.
وی در ادامه با انتقاد از کاهش ۷۰۰ میلیون لیتری سهمیه سوخت تراکتورها توسط ستاد مبارزه با قاچاق سوخت و وزارت نفت، گفت: ایراد اصلی به مصرف بالای سوخت در تراکتورهای داخلی برمیگردد که در شرایط اقلیمی گرم، تشدید میشود. اگر تولیدکنندگان ماشینآلات کشاورزی با ارتقای فناوری موتور، کاهش مصرف سوخت و بهبود قطعات، موفق به صرفهجویی حتی ۷۰ میلیون لیتر سوخت شوند، خدمتی بزرگ به اقتصاد کشور کردهاند.
نماینده مردم بهار و کبودرآهنگ در مجلس با تأکید بر لزوم سیاستگذاری منطقهای در حوزه کشاورزی، افزود: استان همدان با داشتن ۸۵ درصد جمعیت کشاورز، قطب تولید سیبزمینی کشور است، اما متأسفانه بیشتر محصولات به صورت خام صادر میشوند. باید با توسعه صنایع تبدیلی، تکمیلی و دارویی مبتنی بر کشاورزی، ارزشافزوده ایجاد کنیم و اقتصاد استان و کشور را متحول سازیم.
توسلی در پایان با تقدیر از دستاندرکاران برگزاری نمایشگاه و تأکید بر حضور مستمر خود در ادوار گذشته این رویداد، ابراز امیدواری کرد که با همافزایی میان دستگاههای اجرایی، پژوهشگران و بخش خصوصی، گامهای مؤثرتری در جهت نوسازی ناوگان کشاورزی، افزایش بهرهوری و امنیت پایدار غذایی برداشته شود.
بیستوسومین نمایشگاه ماشینآلات، نهادهها و سیستمهای آبیاری از 30 تیر ماه لغایت 2 مرداد در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی همدان پذیرای علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی است.
پرونده ویژه
آنجفی: سال طلایی تولید با مدیریت هوشمندانه بازار
دکتر مجید انجفی در افتتاحیه نمایشگاه تخصصی کشاورزی، با تأکید بر نقش بیبدیل همدان در تأمین سیبزمینی سفره مردم، از اجرای دقیق الگوی کشت و سیاست صادراتیِ هدفمند به عنوان عوامل اصلیِ جلوگیری از کمبود، مازاد و بحران قیمت در بازار این محصول نام برد.

پایگاه خبری داواننیوز: معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نقش محوری استان همدان در تولید سیبزمینی کشور، از مدیریت موفق بازار این محصول راهبردی در سفره مردم خبر داد و گفت: امسال با اجرای دقیق الگوی کشت و سیاستهای صادراتی هدفمند، نه تنها شاهد کمبود یا مازاد تولید نبودیم، بلکه نوسان قیمت در بخش سبزی و صیفی نیز مهار شد.
به گزارش خبرنگار ما، دکتر مجید آنجفی، معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، امروز در مراسم افتتاحیه بیستوسومین نمایشگاه تخصصی ماشینآلات، نهادهها و سیستمهای آبیاری، با قدردانی از زحمات کشاورزان در شرایط سخت اقتصادی و ناترازی انرژی، سال جاری را یکی از سالهای طلایی تولید محصولات زراعی دانست و اظهار داشت: در اکثر محصولات شاهد افزایش عملکرد بودهایم دکتر مجید انجفی و تولید گندم به حدی رسید که در ۱۵ سال اخیر بیسابقه بود.
وی با تأکید بر پرداخت بهموقع مطالبات گندمکاران، از واریز ۳۰ همت در روزهای اخیر و برنامهریزی برای پرداخت ۵۰ همت دیگر در آینده نزدیک خبر داد و افزود: سیاست شجاعانه دولت در حذف ارز ترجیحی و آزادسازی قیمتها، ضمن حمایت از تولیدکننده، رونق را به اقتصاد کشاورزی بازگردانده است.
معاون وزیر با اشاره به هدفمندسازی یارانههای بخش کشاورزی برای اولین بار بر اساس قانون برنامه، تصریح کرد: یارانه نهادهها به جای واردکنندگان، مستقیماً به حساب کشاورزان واریز میشود که گامی مؤثر در حمایت از تولید ملی است.
دکتر آنجفی در بخش دیگری از سخنان خود با تمجید از نقش تشکلهای صنفی و تولیدکنندگان سیبزمینی در استان همدان، گفت: همدان به عنوان قطب تولید سیبزمینی کشور، نقش کلیدی در تنظیم بازار این کالای اساسی ایفا کرده است. امسال با اعمال سیاستهای صادراتی مناسب و مدیریت هوشمندانه عرضه، نه تنها با بحران قیمت مواجه نشدیم، بلکه تعادل در بازار سبزی و صیفی نیز حفظ شد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، وی در پایان با اشاره به تلاش کارشناسان و دولت برای حمایت از معیشت کشاورزان، ابراز امیدواری کرد که با تداوم این روند، شاهد پایداری تولید، افزایش رونق اقتصادی و خودکفایی هرچه بیشتر در بخش کشاورزی باشیم.
تجارت3 هفته پیشرفع ممنوعیت صادرات نخود پس از یک سال / انتظار برای ابلاغ نهایی به گمرکات
آموزش4 هفته پیشهشدار گیاهپزشکی؛ آغاز فعالیت مگس میوه مدیترانه در باغات هستهدار گلستان
بین الملل4 هفته پیشپیشبینی کاهش ۵۰ دلاری اوره تا شهریور؛ جهش قیمت در پاییز قطعی است
علوم و آموزش4 هفته پیشارقام نوین ماش با کیفیت بالا و عملکرد پایدار معرفی میشوند
خبرهای سازمانی4 هفته پیشآنجفی هشدار داد: کیفیت عالی، پرداخت دیر؛ گندم ایران در معرض قاچاق
آموزش4 هفته پیشافزایش کیفیت پرتقال با یک محلولپاشی ساده؛ زمان و غلظت دقیق از زبان محققان
پرونده ویژه2 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
استان ها4 هفته پیشادریسیان: همدان، قطب اصلاح روشهای آبیاری و توسعه کشاورزی هوشمند


























