بین الملل
ضرورت ایجاد AKIS برای تقویت شروع و توسعه پروژههای نوآوری
پایگاه خبری DA1news: دانش و نوآوری نقش کلیدی در کمک به کشاورزان و جوامع روستایی در مواجهه با چالش های امروز و فردا دارند.
به گزارش گروه ترجمه اخبار روزانه کشاورزی، سیاست گذاران، کشاورزان، محققان، مشاوران، انجمن ها و رسانه ها باید تلاش های خود را برای توسعه دانش جدید و راه حل های نوآورانه افزایش دهند، علاوه بر این، یک محیط مساعد در سراسر اتحادیه اروپا برای نوآوری سریع تر و ارزش گذاری بهتر دانش موجود برای دستیابی به اهداف CAP و ارائه تعهدات بین المللی باید تنظیم شود.
مشارکت نوآوری اروپا برای بهره وری و پایداری کشاورزی (EIP-AGRI) یک چارچوب سیاست منحصر به فرد برای حمایت از پروژه های نوآوری تعاملی در سطح محلی و فراملی است.
بنابراین، ایجاد سیستمهای دانش و نوآوری کشاورزی قویتر (AKIS) برای تقویت شروع و توسعه پروژههای نوآوری، انتشار نتایج آنها و استفاده گستردهتر از آنها ضروری است.
استراتژی های موفق AKIS شامل چهار گروه اصلی از اقدامات است:
(1) افزایش جریان دانش و تقویت پیوند بین تحقیق و عمل.
(2) تقویت کلیه خدمات مشاوره مزرعه و تقویت ارتباط آنها در داخل AKIS.
(3) تقویت نوآوری تعاملی بین موضوعی و فرامرزی؛
(4) حمایت از انتقال دیجیتال در کشاورزی.
1. تشدید تلاش ها برای ارتقای نوآوری و ارزش گذاری بهتر دانش کشاورزی موجود دانش و نوآوری نقش کلیدی در کمک به کشاورزان و جوامع روستایی در مواجهه با چالش های اساسی دارد. اینها شامل تضمین امنیت غذایی و تغذیه طولانی مدت، تقویت مراقبت از محیط زیست و اقدامات اقلیمی و تقویت بافت اجتماعی-اقتصادی مناطق روستایی است. اگرچه تحقیقات کشاورزی دانش جدیدی را ارائه می دهد و در حال حاضر مقدار قابل توجهی از دانش برای پاسخ به این چالش ها در دسترس است، اما تمایل دارد که پراکنده بماند و در عمل به اندازه کافی به کار گرفته نشود. علاوه بر این، خود بخش کشاورزی ظرفیت نوآوری قابل توجهی دارد و کمتر از آن استفاده می شود. به طور متوسط، بیست سال شروع تحقیق را از کاربرد اصلی نتایج آن در کشاورزی جدا می کند. جذب ناکافی یا بسیار آهسته دانش جدید و راه حل های نوآورانه در کشاورزی، به ویژه توسط مزارع کوچک و متوسط، انتقال آرام به سمت کشاورزی پایدارتر و همچنین رقابت پذیری و توسعه پایدار بخش کشاورزی را مختل می کند. دستور کار 2030 برای توسعه پایدار تنها ده سال دیگر برای ارائه راه حل های موثر باقی مانده است.
بنابراین، همه بازیگران درگیر باید به طور همزمان تلاش های خود را برای توسعه دانش جدید و راه حل های نوآورانه افزایش دهند. یک محیط مساعد برای نوآوری سریعتر و ارزش گذاری بهتر دانش موجود برای دستیابی به اهداف CAP و اجرای تعهدات بین المللی باید در سراسر اتحادیه اروپا به روشی فراگیر ایجاد شود.
2. ایجاد مشترک دانش و نوآوری از طریق پروژه های نوآوری تعاملی EIP-AGRI در دوره 2014-2020، کمیسیون اروپا ابزارهای جدیدی را برای تحریک نوآوری و توسعه دانش اجرا کرده است که برای عمل مفید است. مشارکت نوآوری اروپایی برای بهره وری و پایداری کشاورزی (EIP-AGRI) یک سیاست اصلی و ابتکار شبکه ای است که برای سرعت بخشیدن به نوآوری در زمین از طریق مدل نوآوری تعاملی طراحی شده است. این مدل بر اساس همکاری بین بازیگران مختلف (به عنوان مثال کشاورزان، جنگلبانان، مشاوران، کارآفرینان، فاصله زمانی بین تحقیقات و تأثیر بر رشد بهرهوری مزرعه است. ) و شناسایی نیازهای کاربران نهایی. به منظور ایجاد و انتشار راه حل های آماده برای پیاده سازی در عمل، از انواع دانش های مکمل بهترین استفاده را می کند. EIP-AGRI از مجموعه منحصربفردی از ابزارها بهره می برد که تحت دو سیاست اروپایی که با هم افزایی نزدیک کار می کنند: افق 2020 و ستون توسعه روستایی CAP تامین می شود. گروه های عملیاتی (پروژه های نوآوری تعاملی محلی) سنگ بنای EIP-AGRI تحت CAP هستند. آنها نوآوریها را توسط گروههایی از بازیگران مرتبط به شیوهای از پایین به بالا توسعه میدهند. این گروه ها پتانسیل زیادی برای ایجاد راه حل های نوآورانه دارند که کشاورزی را هوشمندتر، کارآمدتر و پایدارتر می کند. امروز حدود 1000 گروه عملیاتی تحت برنامه های توسعه روستایی شروع به کار کرده اند. ما انتظار داریم تا پایان سال 2020 بیش از 3000 گروه عملیاتی از این دست وجود داشته باشد. در حالی که گروه های عملیاتی در سطح منطقه ای و ملی کار می کنند، حدود 180 پروژه تحقیقاتی و نوآوری “چند بازیگر” اروپایی و بین المللی که تحت بودجه افق 2020 تامین می شوند، با مسائل مشابه مرتبط سروکار دارند. به کشاورزی و مناطق روستایی. سنگ بنای هر دو نوع پروژه، رویکرد نوآوری تعاملی است که در آن بازیگران دارای دانش تکمیلی از ایده پروژه تا اجرا و انتشار نتایج با یکدیگر همکاری می کنند. انتظار میرود بلوکهای سازنده نوآوری از علم و همچنین از عمل و واسطهها باشد. کاربران نهایی و شاغلین نه به عنوان یک «مطالعه هدف»، بلکه با توجه به استفاده از مهارتهای کارآفرینی خود برای توسعه راهحلها و ایجاد «مالکیت مشترک» نتایج، باید درگیر شوند. این امر پذیرش و انتشار رویکردهای جدید را سرعت می بخشد.
3. ساختار تبادل دانش و تقویت فرآیندهای نوآوری در هر کشور عضو از طریق AKIS آنها فراتر از تامین مالی پروژه های نوآوری تعاملی، نیاز به ساختار تبادل دانش و تقویت فرآیندهای نوآوری در هر کشور عضو وجود دارد. ترکیب های جدید دانش، بازیگران، فناوری و سرمایه گذاری های مرتبط، نوآوری را هدایت می کند. اگر بازیگران برای ایجاد راه حل های مشترک مجبور به ملاقات و تبادل نظر یا تبادل نظر شوند، همچنین نیاز به ایجاد انگیزه برای ایجاد اکوسیستم های نوآوری انعطاف پذیر در هر کشور عضو وجود دارد. بنابراین، ساختن سیستمهای دانش و نوآوری کشاورزی بهتر (AKIS 2.0) ضروری است که به طور فراگیر همه افراد و سازمانهایی را که دانش و نوآوری را برای کشاورزی و زمینههای مرتبط (زنجیرههای ارزش، محیط زیست، جامعه، مصرفکنندگان و غیره تولید میکنند، به اشتراک میگذارند، و استفاده میکنند) پوشش میدهد. .) در مناطق مختلف و کشورهای عضو. AKIS های موجود در حال حاضر به اندازه کافی در برابر چالش های امروز و فردا نیستند. عملکرد آنها از یک کشور عضو به کشور دیگر 4 (به شکل 1 زیر مراجعه کنید) و اغلب از یک منطقه به منطقه دیگر در همان کشور عضو بسیار متفاوت است. همه کشورهای عضو می توانند برخی از جنبه های یادگیری AKIS فعلی خود را از یکدیگر بهبود بخشند. اتحادیه اروپا برای اطمینان از وجود AKISهای با عملکرد خوب در سراسر قلمرو خود، برای جلوگیری از تکرار تلاش ها، صرفه جویی در هزینه ها، افزایش تأثیر بودجه اتحادیه اروپا و ملی/منطقه ای و سرعت بخشیدن به نوآوری، علاقه مند است.
4. AKIS 2.0 – برنامه های استراتژیک کشورهای عضو برای کشاورزی مبتنی بر دانش و نوآورانه و مناطق روستایی آینده تقویت توسعه پروژه های نوآورانه و شناخته شدن و اجرا شدن نتایج این پروژه ها، هدف کلیدی یک AKIS 2.0 موثر است. هدف مقطعی CAP در مورد “مدرن سازی بخش با تقویت دانش، نوآوری و دیجیتالی کردن کشاورزی و مناطق روستایی” (ماده 5 از مقررات برنامه استراتژیک CAP). تحت CAP آینده، خدمات مشاوره مزرعه (ماده 13)، شبکه های CAP (ماده 113) و EIP-AGRI (ماده 114) می توانند به طور مشترک به این هدف کمک کنند، به ویژه از طریق حمایت های ارائه شده تحت انواع مداخله در دانش. تبادل و اطلاعات (ماده 72) و همکاری (ماده 71). گنجاندن استراتژیهای ملی AKIS در برنامههای استراتژیک CAP باعث ایجاد انگیزه در ساختار و سازماندهی اکوسیستم ملی نوآوری میشود (ماده 102)
به طور خاص، استراتژی های موفق AKIS 2.0 شامل چهار گروه اصلی از اقدامات است:
الف. افزایش جریان دانش و تقویت پیوند بین تحقیق و عمل مطالعه آیندهنگری که توسط کارگروه راهبردی AKIS کمیته دائمی تحقیقات کشاورزی (SCAR) انجام شد، هشداری را در رابطه با خصوصیسازی فزاینده دانش و وابستگی هر چه بیشتر کشاورزان به راهحلهای تجاری صادر کرد. . به اشتراک گذاری و ایجاد دانش به روشی باز که فضایی را برای بازیگران برای ملاقات و توسعه ایده ها ایجاد کند، برای ایجاد نوآوری در دسترس برای همه ضروری است. تجربه EIP-AGRI نشان داده است که موفقیت به عملکرد ترکیبی مشاوران، آموزش کشاورزی و سیستمهای آموزشی، محققان و سازمانهای کشاورز (AKIS) بستگی دارد. طیف وسیعی از مداخلات از مقررات CAP می تواند از این مشوق ها حمایت کند.
راههای مختلفی برای تقویت پیوند بین تحقیق و عمل وجود دارد، مانند:
- تشویق و پاداش دادن به محققان برای تأثیر آنها بر عملکرد کشاورزی، تا به عنوان یک دارایی اضافی برای مشاغل آنها ارتقا یابد.
- از محققان درخواست کنید تا خروجی های خاصی تولید کنند که برای شاغلین (کشاورزان، جنگلبانان، مشاغل و غیره) به راحتی قابل درک باشد.
- به آنها کمک کنید تا از طریق حمایت از آنها برای پیوستن به جلسات منظم با تمرینکنندگان، به عنوان مثال، الهام بگیرند. رویدادهای مختلف کشاورزی (موضوعی) 6
- استفاده از نمایش های داخل مزرعه که در آن محققان می توانند نتایج خود را ارائه دهند و به صورت غیررسمی تبادل نظر کنند تا در مورد نیازهای کشاورزان بیاموزند.
- سازماندهی جلسات آموزشی ویژه برای محققان در مورد رویکرد نوآوری تعاملی.
علاوه بر این، ارائه ظرفیت کافی شبکه CAP برای نوآوری در کشورهای عضو برای حمایت از فعالیتهای مرتبط با AKIS کلیدی خواهد بود. این شامل کمک به محققان، مشاوران و شبکههای CAP نیز میشود تا به روشی کارآمد و مؤثر به یکدیگر نزدیکتر کار کنند. در حالی که میزان دانش عملی مفید تولید شده تحت EIP-AGRI در اتحادیه اروپا در حال افزایش است، شبکه های CAP نقشی در ترجمه و فیلتر کردن آنچه برای کشور عضو یا منطقه آنها مفید است، ایفا می کنند.
ب. تقویت خدمات مشاوره مزرعه در AKIS نقش مشاوران مزرعه در AKIS به ویژه مهم است، زیرا آنها یکی از منابع اطلاعاتی اصلی برای تصمیم گیری کشاورزان هستند.
کارایی و اثربخشی خدمات مشاوره ای را می توان با بهبود ارتباطات آنها در داخل AKIS و با به اشتراک گذاشتن دانش و برنامه های کاربردی نوآورانه به طور گسترده ارتقا داد. مشاوران باید به جدیدترین دانش دسترسی داشته باشند. آنها به طور مرتب نیاز به ارتقای مهارت های فنی، مدیریت مزرعه، تعاملی و دیجیتالی خود دارند.
بنابراین، مشارکت نزدیک در تحولات نوآورانه و همچنین آموزش و رویدادهای موضوعی یا بین بخشی برای به روز رسانی دانش مشاوران ضروری است. بازدیدهای مبادله ای برای یادگیری همتا به همتا از سایر مشاوران خارج از کشور نیز بسیار موثر است. زمانی که مشاوران تامین مالی با محققان می گذرانند وسیله مفیدی برای ایجاد تعامل نزدیکتر با پژوهش است.
یک سیستم به اشتراک گذاری دانش و ابزار و آموزش برای مشاوران در سراسر اتحادیه اروپا مورد نیاز است. دو شبکه اول مشاوران کشاورزی اتحادیه اروپا که این کار را انجام می دهند، در سال های 2019 و 2020 تحت بودجه Horizon 2020 فعالیت خود را آغاز خواهند کرد. علاوه بر این، مشاوران به لطف تعاملات یک به یک با کشاورزان در حین ارائه مشاوره، نقش کلیدی در جمع آوری نیازها و فرصت های کشاورزان ایفا می کنند.
آنها باید این نیازها و فرصت ها را به AKIS برای توسعه بیشتر – احتمالاً به عنوان یک “سرویس پشتیبانی از نوآوری” – تغذیه کنند و به سیستم های دانش کمک کنند تا تأثیر خود را بهبود بخشند. مشاوران مزرعه در AKIS همچنین باید آموزش ببینند تا به عنوان واسطه/ تسهیل کننده نوآوری عمل کنند و به آماده سازی، مشارکت و به اشتراک گذاری دانش از پروژه های چند بازیگر EIP-AGRI OG و H2020 کمک کنند.

آنها همچنین نقش مهمی دارند: انتشار دانش حاصل و نتایج پروژه به مشتریان خود و فراتر از آن. 2 به خلاصه خط مشی SWG SCAR-AKIS در مورد آینده خدمات مشاوره در تقویت نوآوری تعاملی برای تقویت پروژههای نوآوری تعاملی، کمک به اتصال بازیگران، تسهیل تماسهای فرامرزی و فراملی گروه عملیاتی EIP و تبادل دانش، کلیدی است.
علاوه بر این، ایجاد خدمات پشتیبانی از نوآوری (ISS)، فروشگاههای یکجا برای جلب نیازهای کشاورزان/جنگلداران و ایدههای نوآورانه ضروری است. با پشتیبانی این ISS، EIP OG یا ایدههای پروژه چند بازیگر Horizon میتوانند آسانتر توسعه یابند، و پروژهها احتمالاً بازیگرانی با دانش مکمل را گرد هم میآورند که میتوانند به حل چالشها کمک کنند.
گروههای عملیاتی EIP ممکن است در دامنه بسیار گستردهای از فعالیتها، مرتبط با هر 9 هدف خاص CAP، به عنوان مثال شرکت کنند. توسعه محصولات یا شیوه های جدید، مشارکت در پروژه های آزمایشی، همکاری زنجیره تامین جدید، پروژه های مشترک زیست محیطی یا اقدامات تغییرات آب و هوایی، همکاری در تامین زیست توده یا انرژی های تجدیدپذیر، همکاری در مدیریت جنگل، توسعه مسائل روستایی، تجدید بین نسلی و تنوع مزرعه، و آزمایش مداخلات آتی CAP3.
OG ها از بودجه بیشتر برای طرح EIP و شبکه نوآوری و همچنین از پیوند با پروژه های اروپایی Horizon بهره می برند. تحت CAP آینده، آنها همچنین ممکن است OGهای فرامرزی را تشکیل دهند که در مورد موضوعات مشابه تبادل نظر کنند یا با یکدیگر همکاری کنند که توسط شبکه های CAP تحریک می شود. د حمایت از انتقال دیجیتال در کشاورزی، کشاورزی و مناطق روستایی با در دسترس بودن و تکثیر فناوریهای مدرن، همراه با دستگاههای هوشمند، افزایش «هوشمندی»، رفتار مستقل و اتصال آنها به طور قابل توجهی تغییر میکنند و خواهند بود.
همچنین در AKIS، ICT نقش دارد. از یک طرف، کشاورزان باید در طول فرآیند تحول دیجیتال همراه باشند. بسیاری از کشاورزان ممکن است نتوانند با فناوری های جدید همگام شوند. بنابراین، وجود خدمات مشاوره ای بی طرفانه با دانش دیجیتالی کافی و دسترسی به داده ها برای کمک به به حداقل رساندن شکاف دیجیتال و استفاده بهتر از نوآوری های دیجیتال بسیار مهم است.
نقش آتی خدمات مشاوره مزرعه باید شامل تسهیل پروژه های نوآوری در زمینه فناوری های دیجیتال و همچنین حمایت از کشاورزان برای جهت دهی خود در چشم انداز دیجیتال باشد. از سوی دیگر، خود AKIS بیشتر و بیشتر “دیجیتالی” می شود. ابزارهای پشتیبانی تصمیم گیری جدید هر روز در دسترس قرار می گیرند و مخازن دانش باز ساخته می شوند.
برای به حداکثر رساندن سهم مثبتی که دیجیتالی کردن میتواند برای کشاورزی و مناطق روستایی در AKIS اتحادیه اروپا داشته باشد، به یک رویکرد جامع نیاز است که سرمایهگذاریها در دانش و محیطهای توانمند را ترکیب کند. پشتیبانی از دیجیتالی سازی در سطح مزرعه و ایجاد اینترنت پرسرعت 3 به عنوان مثال. پروژه آماده سازی یک مداخله کشاورزی-محیطی: اتصال در سراسر اروپا ضروری است. ایده های خوب برای نوآوری های دیجیتال نیاز به توجه و بودجه دارند.
این را می توان از طریق گروه های عملیاتی در ابزارهای دیجیتال و مراکز نوآوری دیجیتال کشاورزی انجام داد. پیشنهاد قانونی کنونی CAP نیازمند رویکردی استراتژیک و جامع از سوی کشورهای عضو است که پیوندهای بین AKIS گسترده تر، دیجیتالی سازی و خدمات مشاوره ای موجود را تقویت می کند. با این اقدامات و سایر اقدامات، اتحادیه اروپا به دنبال استقرار سریع راه حل های دیجیتال برای کشاورزی پایدار، منصفانه و قابل دسترس برای همه است.
5. نتیجه گیری رویکرد اجرا شده با ابزارهای مختلف EIP-AGRI شامل افق 2020 (در سطح فراملی) و CAP (در سطوح ملی و منطقه ای) به تدریج در حال ایجاد یک پایگاه دانش جامع است که قادر به ارائه چالش های عملی کشاورزی است. و بخش های غذایی/غیرغذایی4. بنابراین، اکنون تمرکز بر بهبود جریان اطلاعات در AKIS است. برای ایجاد نوآوری، ایجاد و به اشتراک گذاری دانش به روشی باز و ایجاد فضایی برای بازیگران برای ملاقات و توسعه ایده ها ضروری است.
نوآوری به این عملکرد ترکیبی بازیگران AKIS بستگی دارد. بازیگران زیادی وجود دارند – به ویژه در سطح ملی/منطقه ای – که باید به طور ساختاری در ایجاد و به اشتراک گذاری دانش مشارکت داشته باشند تا یک اکوسیستم نوآوری واقعی ایجاد شود. نوسازی CAP این چارچوب توانمند را برای مسیرهای انتقال به سوی سیستمهای کشاورزی و زنجیرههای ارزش انعطافپذیر، پایدار و سازگار با آب و هوا فراهم میکند. این امر به تامین دراز مدت مواد غذایی مغذی و زیست توده و دستیابی به اهداف توسعه پایدار 2030 کمک خواهد کرد.
با عملکرد خوب AKIS در کشورهای عضو، دانش و نوآوری نقش اصلی را در این تکامل ایفا خواهد کرد. این شامل مقابله با شکاف دیجیتال در کشاورزی و بخشهای مرتبط نیز میشود. AKIS 2.0 کلیدی برای سودآوری و پایداری کشاورزی است.
بین الملل
جنگ هرمز، قحطی خلیج فارس؛ عمان و قطر در امنیت، بحرین و کویت در آستانه فروپاشی
بسته شدن تنگه هرمز تنها به بحران انرژی محدود نمیماند؛ سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) هشدار داده است که توقف عبور ۷۰ درصد واردات مواد غذایی و یکسوم تجارت جهانی کودهای شیمیایی از این آبراه، امنیت غذایی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را با «تهدید وجودی» مواجه کرده و میتواند ظرف شش تا نه ماه آینده به یک قحطی گسترده در منطقه منجر شود.
پایگاه خبری داوان نیوز: بسته شدن تنگه هرمز فقط قیمت بنزین را گران نکرده است. در بحرین، قیمت گوشت دو برابر شده و ذخایر غذا فقط ۳ ماه دیگر دوام میآورد. در کویت، گوشت و ماهی تا ۱۰۰ درصد گران شده و بنادر تعطیل هستند. هشدار فائو: «سه تا شش ماه دیگر، اثرات این بحران در مزارع جهان دیده میشود».
به گزارش داوان نیوز، در حالی که توجه جهانی معطوف به شوک قیمت نفت در پی بسته شدن تنگه هرمز از اواخر فوریه ۲۰۲۶ بوده است، کارشناسان بینالمللی هشدار میدهند که بزرگترین تهدید این بحران، پیش از آنکه در پمپ بنزینها احساس شود، در مزارع و سفرههای غذایی مردم جهان نمایان خواهد شد. بسته شدن این آبراه استراتژیک نه تنها جریان ۲۰ درصد نفت جهان را قطع کرده، بلکه عبور حدود یکسوم تجارت جهانی کودهای شیمیایی و بیش از ۷۰ درصد واردات مواد غذایی کشورهای حاشیه خلیج فارس را نیز متوقف ساخته است .
گزارش پیشرو، با نگاهی تخصصی به بخش کشاورزی و محصولات آن، پیامدهای این بحران را بر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در سه حوزه «تأمین نهادههای کشاورزی»، «واردات مواد غذایی» و «امنیت غذایی داخلی» تحلیل میکند.
بخش اول: بحران کودهای شیمیایی – توقف خط تولید جهانی
وابستگی بیسابقه جهان به کودهای خلیج فارس
خلیج فارس یکی از قطبهای اصلی تولید و صادرات کودهای شیمیایی در جهان است. بر اساس دادههای انجمن بینالمللی کود (IFA) در سال ۲۰۲۴، کشورهای ایران، عربستان سعودی، قطر، امارات و بحرین روی هم رفته ۲۳ درصد از تجارت جهانی آمونیاک و ۳۴ درصد از تجارت اوره را در اختیار داشتهاند .
نقش این منطقه در تأمین امنیت غذایی جهانی فراتر از این ارقام است. بر اساس تحلیلهای موسسه کپلر، بسته شدن تنگه هرمز میتواند زنجیره تأمین کودهای جهانی را ۳۳ درصد، عرضه گوگرد را ۴۴ درصد و عرضه اوره را ۳۰ درصد کاهش دهد . آمارها نشان میدهد که حدود ۴۶ درصد از تجارت جهانی اوره (مهمترین کود نیتروژنی) به تولیدکنندگان خلیج فارس وابسته است .
افزایش قیمتها: سونامی ۷۰ درصدی
پیامدهای اختلال در عرضه به سرعت در بازارهای جهانی منعکس شده است. بر اساس گزارش آرگوس مدیا، قیمت اوره دانهبندی شده در خاورمیانه نسبت به پیش از آغاز درگیریها ۷۰ درصد جهش داشته است . تحلیلگران ریاض کپیتال اعلام کردهاند که قیمت اوره در مدت یک ماه از زمان شروع بحران (۲۷ فوریه تا ۲۶ مارس) ۶۵ درصد افزایش یافته و آمونیاک نیز حدود ۱۵۵ دلار در هر تن گران شده است .
ارقام جدیدتر حاکی از آن است که یک مناقصه در هندلینک اوره را با قیمت بیش از ۹۰۰ دلار در هر تن به ثبت رسانده است که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۳ محسوب میشود .
توقف تولید در خود منطقه
بحران تنها به حملونقل محدود نمیشود. بر اساس گزارشهای میدانی، چندین واحد تولیدی در عربستان سعودی، قطر و ایران به طور جزئی یا کامل تعطیل شدهاند. مارینا سیمونووا، رئیس تحلیل کودهای آرگوس مدیا، توضیح میدهد: «دلیل این تعطیلیها نگرانیهای ایمنی، آسیب به زیرساختها و مشکلات صادراتی است. بسیاری از تأسیسات تولیدی عمدتاً صادراتمحور هستند و با بسته شدن تنگه هرمز، آسیبپذیری آنها به حداکثر رسیده است» .
وضعیت برای کودهای مایع بحرانیتر از کودهای جامد است. تحلیلگران ریاض کپیتال تأکید میکنند که کودهای جامد مانند اوره دانهبندی شده و دیآمونیوم فسفات (DAP) انعطاف بیشتری برای حمل زمینی و صادرات مجدد از طریق دریای سرخ دارند، هرچند این کار هزینههای حمل را به شدت افزایش میدهد .
بخش دوم: واردات مواد غذایی – قفل شدن دروازههای ورودی
یک واقعیت تلخ: بیش از ۷۰ درصد وابستگی
کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) به طور تاریخی واردکنندگان خالص مواد غذایی هستند. بر اساس گزارشهای موجود، بیش از ۷۰ درصد واردات مواد غذایی این کشورها از جمله غلات، محصولات تازه و نهادههای کشاورزی معمولاً از طریق تنگه هرمز انجام میشده است . میزان وابستگی به واردات در برخی از این کشورها به ۸۵ درصد از کل نیازهای غذایی میرسد.
وضعیت اضطراری در بنادر
با بسته شدن تنگه از اول مارس ۲۰۲۶، ترانزیت دریایی تجاری از این آبراه بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته است. تا نیمه مارس، بیمهگران بینالمللی پوشش ریسک جنگی برای منطقه را لغو کردند و عبور و مرور عملاً متوقف شد .
بر اساس گزارشهای خبری، بیشتر بنادر اصلی منطقه از جمله بنادر ابوظبی، جبل علی (امارات) و دمام (عربستان سعودی) یا به طور کامل تعطیل شدهاند یا ظرفیت خود را به شدت کاهش دادهاند . در کویت و بحرین، عملیات بنادر شعیبه و خلیفه بن سلمان به حالت تعلیق درآمده است .
بخش سوم: کشورهای عربی خلیج فارس – روایت دو سرعت
قطر: سرمایهگذاری دهه قبل، نجاتبخش امروز
قطر پس از محاصره ۲۰۱۷-۲۰۲۰ درس تلخی از وابستگی به واردات گرفت و امروز ثمرات سرمایهگذاریهای آن دوران را برداشت میکند. پایانه امنیت غذایی بندر حمد با ۵۱ سیلوی کنترل شده برای برنج، روغن و شکر، ظرفیت تأمین دو سال نیاز ملی را دارد. تولید داخلی لبنیات نیز به خودکفایی ۱۰۰ درصدی رسیده است .
با فعال شدن کریدور زمینی از طریق عربستان سعودی (با استفاده از سیستم TIR که امکان ترانزیت کالا در چندین مرز با یک ضمانت گمرکی واحد را فراهم میکند)، قطر توانسته است شوک را تا حد زیادی مدیریت کند. هرچند افزایش قیمت حمل هوایی برای محصولات فاسدشدنی، باعث افزایش ۱۰ تا ۲۰ درصدی قیمتها در این کشور شده است .
عربستان سعودی: تردد از دو دریا
عربستان به عنوان بزرگترین اقتصاد منطقه و با جمعیت ۳۶ میلیون نفری، ۸۰ تا ۸۵ درصد نیاز غذایی خود را وارد میکند. با این حال، دسترسی به دریای سرخ به این کشور امکان داده است مسیرهای جایگزین را فعال کند. محمولهها از بنادر شرقی (دمام، جبیل) به بندر اسلامی جده در دریای سرخ هدایت شدهاند، هرچند این تغییر مسیر، زمان ترانزیت را ۱۰ تا ۱۴ روز افزایش داده و به زنجیره سرد فشار آورده است .
آخرین گزارشها حاکی از آن است که عربستان به لطف موقعیت جفرافیایی ممتاز خود در حال حاضر به عنوان قطب لجستیکی کلیدی منطقه عمل میکند . با این حال، ذخایر استراتژیک این کشور برای محصولات اساسی مانند گندم، برنج، جو، شکر و روغن تنها ۲ تا ۴ ماه دوام خواهد آورد .
امارات متحده عربی: ذخایر ۶ ماهه و حمل هوایی
امارات که حدود ۸۵ درصد غذای خود را وارد میکند، با فعال کردن استراتژی «چندمنبعی» توانسته است تا حدی از بحران عبور کند. برای تمام ۱۸ محصول بحرانی، قراردادهایی با منابع تأمین از مناطق جغرافیایی مختلف منعقد شده است. ذخایر استراتژیک این کشور برای مواد غذایی پایه بین ۴ تا ۶ ماه تأمین شده است .
گروه لولو، بزرگترین زنجیره خردهفروشی منطقه، اعلام کرده است که برای محصولات فاسدشدنی (میوه، سبزیجات، گوشت و مرغ) از هواپیماهای باری اختصاصی استفاده میکند و در حال حاضر «هزینه اضافی را به مصرفکننده منتقل نمیکند» . مقامات امارات همچنین محدودیتهای تردد کامیونها را برای تسهیل توزیع مواد غذایی لغو کرده و خط تلفنی برای گزارش افزایش قیمتهای غیرمنطقی راهاندازی کردهاند .
عمان: برنده جغرافیایی بحران غذایی
عمان به دلیل قرار گرفتن در خارج از تنگه هرمز و دسترسی مستقیم به اقیانوس هند از طریق بنادر سلامله، دوکم و صحار، کمترین آسیب را از این بحران متحمل شده است. این کشور به عنوان یک «دروازه جایگزین» برای کل منطقه عمل میکند .
بحرین و کویت: قربانیان اصلی
وضعیت در بحرین و کویت بسیار وخیمتر است. هر دو کشور با وابستگی شدید به واردات، ظرفیت محدود ذخیرهسازی و عملاً تعطیلی بنادر اصلی خود مواجه هستند. ذخایر استراتژیک هر دو کشور تنها ۳ تا ۴ ماه برای مواد غذایی پایه دوام میآورد و این ذخایر شامل محصولات فاسدشدنی نمیشود .
در بحرین، گزارشهای میدانی حاکی از آن است که قیمت برخی مواد غذایی به طور قابل توجهی افزایش یافته و قیمت گوشت تقریباً دو برابر شده است . آلارمها زمانی به صدا در میآید که تحلیلگران بینالمللی اعلام میکنند بحرین «آسیبپذیرترین کشور در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس» است .
در کویت، پس از موج اولیه خریدهای ترسناک در روزهای نخست بحران، دولت قیمت برخی کالاهای اساسی را فریز کرده و واردات گوشت را یارانهای کرده است. با این حال، قیمت گوشت و ماهی بین ۳۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و صادرات محصولات غذایی به طور موقت ممنوع شده است .
جدول: جمعبندی وضعیت امنیت غذایی کشورهای عربی خلیج فارس
| کشور | ذخایر استراتژیک | وضعیت دسترسی | چالش اصلی | روند قیمتها |
| :— | :— | :— | :— | :— |
| عربستان سعودی | ۲-۴ ماه (غلات) | دسترسی به دریای سرخ | افزایش ۱۰-۱۴ روزه ترانزیت | نسبتاً کنترلشده |
| امارات متحده | ۴-۶ ماه + حمل هوایی | چندمنبعی و حمل هوایی | فشار بر زنجیره سرد | تثبیت شده با یارانه |
| قطر | تا ۲ سال (انبارهای بندر حمد) | کریدور زمینی + هوایی | افزایش ۱۰-۲۰٪ هزینه حمل هوایی | افزایش ملایم |
| عمان | نامشخص | دسترسی مستقیم به اقیانوس | حداقل | نسبتاً تثبیت شده |
| کویت | ۳-۴ ماه (بدون فاسدشدنی) | تعطیلی بندر شعیبه | افزایش ۳۰-۱۰۰٪ قیمت گوشت و ماهی | فریز قیمت برخی کالاها |
| بحرین | ۳-۴ ماه (حداقل) | تعطیلی بندر | دو برابر شدن قیمت گوشت | بسیار ناپایدار |
—
بخش چهارم: چشمانداز جهانی و هشدارهای نهادهای بینالمللی
فائو: کشاورزان جهان میان تهی ماندن و تغییر الگو
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) به صراحت هشدار داده است که تأثیر این بحران بر برداشت محصولات کشاورزی، با یک «تأخیر چندماهه» خود را نشان خواهد داد و «اثرات دومینویی بلندمدتی» بر جای خواهد گذاشت .
تحلیلگران فائو سه موج بحران را پیشبینی کردهاند:
1. موج اول (در حال وقوع): افزایش قیمت کودهای شیمیایی.
2. موج دوم (پاییز ۲۰۲۶): کاهش گسترده عملکرد محصولات کشاورزی اصلی.
3. موج سوم (۲۰۲۷): تورم مواد غذایی در سطح جهانی همراه با تنشهای سیاسی .
دیوید لابورد، مدیر بخش اقتصاد کشاورزی فائو، هشدار میدهد: «ما در یک بحران نهادهها (کودها) هستیم؛ نباید اجازه دهیم این بحران به یک فاجعه تبدیل شود» .
برنامه جهانی غذا: ۴۵ میلیون نفر در آستانه گرسنگی
برنامه جهانی غذا (WFP) تخمین میزند که اگر درگیری تا ژوئن ۲۰۲۶ ادامه یابد، حدود ۴۵ میلیون نفر دیگر در جهان در وضعیت «ناامنی حاد غذایی» قرار خواهند گرفت. این رقم به ۳۱۸ میلیون نفری که پیش از این درگیر این بحران بودند، اضافه خواهد شد . نگرانی خاص برای آفریقای زیر صحرا، جنوب آسیا و کشورهایی مانند افغانستان و سودان وجود دارد که از قبل با قحطی دست و پنجه نرم میکنند .
تأثیر غیرمستقیم: افزایش قیمت نفت و رقابت سوخت با غذا
یک تهدید پنهان دیگر نیز وجود دارد: افزایش قیمت نفت، تولید سوختهای زیستی (بیواتانول و بیودیزل) را سودآورتر میکند. فائو هشدار داده است که این موضوع میتواند تقاضا برای محصولات کشاورزی مانند ذرت، سویا و روغن پالم را افزایش دهد و رقابت «سوخت در برابر غذا» را تشدید کند .
بازی با زمان
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در حال حاضر در یک مسابقه نفسگیر با زمان قرار گرفتهاند. کشورهایی مانند قطر و عربستان که زیرساختهای جایگزین و ذخایر استراتژیک مناسبی دارند، توانستهاند تاکنون شوک را مدیریت کنند. اما کشورهای کوچکتر مانند بحرین و کویت با واقعیتی تلخ مواجه هستند: ذخایر آنها رو به اتمام است و تا چند ماه دیگر، سفرههای غذایی شهروندانشان به طور مستقیم با بحران مواجه خواهد شد.
اما مهمتر از همه، تأثیرات این بحران به مرزهای خلیج فارس محدود نخواهد ماند. هند، برزیل، بنگلادش و کشورهای آفریقایی که به شدت به کودهای وارداتی از این منطقه وابسته هستند، در ماههای آینده کاهش شدید عملکرد محصولات کشاورزی خود را تجربه خواهند کرد . در آن زمان، جهان به طور کامل درک خواهد کرد که بسته شدن تنگه هرمز، نه فقط یک بحران انرژی، بلکه بزرگترین تهدید برای امنیت غذایی جهانی در تاریخ مدرن بوده است.
در یک عبارت: «اثرات این بحران سه تا شش ماه دیگر در مزارع و شش تا نه ماه دیگر در سوپرمارکتهای جهان احساس خواهد شد».
بین الملل
گامی بلند در مبارزه با فساد: قرقیزستان تخصیص یارانه بذر را دیجیتالی کرد
قرقیزستان با راهاندازی سامانه خودکار (AIS Subsidy)، فرآیند پرداخت یارانه به شرکتهای فعال در حوزه تولید بذر را دیجیتالی کرد. این سامانه فرآیندهای ارسال درخواست، جریان اسناد و نظارت بر مصرف بذرها را به صورت الکترونیکی انجام میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: قرقیزستان با راهاندازی سامانه خودکار (AIS Subsidy)، فرآیند پرداخت یارانه به شرکتهای فعال در حوزه تولید بذر را دیجیتالی کرد.
به گزارش داوان نیوز، وزارت منابع آب، کشاورزی و صنایع فرآوری قرقیزستان، یک سامانه اطلاعاتی خودکار تحت عنوان «سیستم یکپارچه اعطای یارانههای دولتی برای شرکتهای تولید بذر» (AIS Subsidy) در این کشور عملیاتی شد.
این سامانه که توسط مؤسسه دولتی AgroSmart طراحی و پیادهسازی شده است، در زیرمجموعه وزارت تخصص محصولات کشاورزی و باغبانی فعالیت خود را آغاز کرد.
هدف اصلی از راهاندازی AIS Subsidy، دیجیتالی کردن فرآیندهای مرتبط با ثبت، بررسی و حسابداری درخواستهای دریافت یارانه دولتی، همچنین رصد جابجایی محمولههای بذر و نظارت بر نحوه مصرف هدفمند آنها اعلام شده است.
به گفته مسئولان وزارتخانه، بهکارگیری این سامانه ضمن افزایش شفافیت رویهها و کاهش چشمگیر خطرات فساد، امکان تهیه گزارشهای تحلیلی لحظهای را نیز فراهم میکند.
از جمله قابلیتهای کلیدی این سیستم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– ثبتنام برخط و احراز هویت کاربران با سطوح دسترسی تعریفشده؛
– ارسال و مدیریت درخواستهای الکترونیکی همراه با تأیید خودکار اطلاعات واردشده؛
– ایجاد گردش کار اسناد به صورت الکترونیکی با بهرهگیری از امضای دیجیتال؛
– امکان برگزاری جلسات مجازی کمیسیونها با قابلیت تنظیم و امضای صورتجلسات الکترونیکی؛
– نظارت بر فرآیند حملونقل و توزیع بینمنطقهای بذرها؛
– مستندسازی مصرف هدفمند بذرها با استفاده از ثبت موقعیت مکانی (GPS) و پیوست تصاویر؛
– برخورداری از آرشیو الکترونیکی متمرکز و قابلیت تولید گزارشهای تحلیلی سفارشی.
وزارت کشاورزی قرقیزستان تأکید کرده است که هدف از استقرار این سامانه، بهینهسازی فرآیند توزیع یارانههای دولتی و ارتقای سطح کنترل بر نحوه مصرف نهادههای بذری در سراسر کشور است.
بین الملل
قطر و عمان همکاری سهساله کشاورزی، دامی و شیلاتی را کلید زدند
به منظور فعالسازی تفاهمنامه همکاریهای کشاورزی سال ۲۰۱۸ مسقط، مقامات ارشد قطر و عمان برنامه عملیاتی سهساله ۲۰۲۵-۲۰۲۷ را در حوزه گیاهی، دامی و شیلاتی در نمایشگاه AgriteQ 2026 به امضا رساندند.
پایگاه خبری داوان نیوز: در حاشیه نمایشگاه بینالمللی کشاورزی قطر (AgriteQ 2026)، دولت قطر و سلطنت عمان برنامه اجرایی تفاهمنامه همکاری در حوزههای کشاورزی، دامداری و شیلات برای بازه زمانی ۲۰۲۵-۲۰۲۷ را به امضا رساندند.
به گزارش داوان نیوز، این سند همکاری توسط علی بن محمد العلی، معاون وزیر شهرداری قطر، و عمار بن عبدالله البوسعیدی، سفیر سلطنت عمان در دوحه، که به نمایندگی از کشور خود در این مراسم حضور یافت، امضا شد.
این برنامه اجرایی در چارچوب تلاشهای مستمر دو کشور برای تقویت همکاریهای دوجانبه و تعمیق مشارکت استراتژیک میان دوحه و مسقط تدوین شده است. هدف اصلی آن فعالسازی مفاد تفاهمنامه امضا شده میان دو طرف در مسقط (ژانویه ۲۰۱۸) از طریق ایجاد چارچوبی عملیاتی برای پیشبرد همکاریها در بخشهای کشاورزی، دامداری و شیلات است. تحقق این مهم از طریق اجرای برنامهها و ابتکارات مشترک، برگزاری بازدیدهای متقابل و تبادل تجربیات و تخصصهای فنی دنبال خواهد شد.
مقامات دو کشور تأکید کردند که این برنامه اجرایی گامی اساسی در جهت تقویت یکپارچگی کشاورزی و غذایی، افزایش هماهنگیهای دوجانبه و گسترش همکاریهای فنی محسوب میشود. به باور طرفین، این توافقنامه از تلاشها برای دستیابی به پایداری بیشتر و ارتقای امنیت غذایی حمایت کرده، بهرهوری و نوآوری را افزایش میدهد و در نهایت به پیشبرد اهداف مشترک اقتصادی و توسعهای دو کشور کمک شایانی خواهد کرد.
AgriteQ 2026؛ بستر یک دهه نوآوری کشاورزی در قطر
گفتنی است نمایشگاه بینالمللی کشاورزی قطر (AgriteQ) برای بیش از یک دهه به عنوان بستر پیشرو این کشور در زمینه معرفی فناوریهای پیشرفته کشاورزی، پرورش نوآوری و ترویج شیوههای پایدار زیر نظر وزارت شهرداری قطر فعالیت داشته است.
سیزدهمین دوره این رویداد معتبر، یعنی AgriteQ 2026، میزبان راهحلهای نوین در حوزههای تولیدات گیاهی، دامداری، شیلات، فرآوری مواد غذایی و محوطهسازی پایدار خواهد بود. این نمایشگاه که با برگزاری کارگاههای تخصصی و نمایشهای زنده همراه است، همچنان به تقویت مشارکتهای جهانی، حمایت از امنیت غذایی و پیشبرد رشد پایدار در بخش کشاورزی قطر ادامه میدهد.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط3 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

