استان ها
طلای سبز؛ خوزستان، بهشت گمشده گیاهان دارویی

پایگاه خبری داوان نیوز: خوزستان با مساحتی حدود ۶۴,۰۵۷ کیلومتر مربع در جنوب غرب ایران و در کرانه خلیج فارس واقع شده است. این استان نه تنها در تولید محصولات استراتژیک کشاورزی مانند گندم، برنج و نیشکر پیشتاز است، بلکه در سالهای اخیر به عنوان تولیدکننده برتر گیاهان دارویی در کشور نیز مطرح شده است. وجود تنوع اقلیمی و دشتهای مستعد، خوزستان را به یکی از مناطق مهم برای کشت انواع گیاهان دارویی تبدیل کرده است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی«داوان نیوز»، استان خوزستان به عنوان قطب اصلی کشاورزی ایران، با تولید ۱۷ میلیون تن محصولات کشاورزی، رتبه نخست کشور را در این حوزه به خود اختصاص داده است. این استان با برخورداری از چهار اقلیم مختلف آب و هوایی، اراضی حاصلخیز و منابع آبی فراوان، پتانسیل قابل توجهی برای کشت و توسعه گیاهان دارویی دارد. گزارش حاضر به بررسی جایگاه کشاورزی خوزستان در حوزه گیاهان دارویی، گونههای مهم، چالشها و فرصتهای پیش رو میپردازد.
وضعیت کشاورزی خوزستان: پیشینه و ظرفیتها
جایگاه ملی
خوزستان با تولید ۱۷.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی، قطب کشاورزی کشور محسوب می شود. این استان سهمی ۱۷ درصدی از تولیدات کشاورزی کشور دارد و در تولید محصولات استراتژیکی مانند گندم (۱۳ درصد)، جو (۸ درصد)، برنج (۹ درصد) و خرما (۱۷ درصد) جایگاه ویژهای دارد.
اراضی کشاورزی
این استان با دارا بودن بیش از ۱.۲ میلیون هکتار اراضی حاصلخیز، مقام اول در دارا بودن زمین مرغوب کشاورزی را در کشور دارد. همچنین حدود ۱.۳ میلیون هکتار از این اراضی زیر کشت محصولات مختلف قرار دارد.
توسعه کشت گیاهان دارویی در خوزستان
رشد کمی و کیفی
سطح زیر کشت گیاهان دارویی در خوزستان از ۲۶ هکتار در سال ۱۳۹۰ به ۲,۲۰۰ هکتار در سال ۱۳۹۸ افزایش یافته و میزان تولید نیز به ۱۶,۸۹۰ تن رسیده است. این رشد نشاندهنده توجه ویژه به این حوزه و پتانسیل بالای استان در تولید گیاهان دارویی است.
گونههای مهم دارویی
خوزستان با داشتن بیش از ۵۰ گونه دارویی با ارزش صادراتی و بیش از ۳۰ گونه مهم قابل کشت و توسعه، از تنوع چشمگیری در این حوزه برخوردار است. برخی از مهمترین گیاهان دارویی کشت شده در استان عبارتند از:
مرزه خوزستانی: گیاهی بومی با خواص ضدمیکروبی و ضدالتهابی.
هندوانه ابوجهل (حنظل): میوه آن خاصیت ملینی، ضدانگلی و کنترل دیابت دارد.
آویشن و بابونه: از گیاهان معطر با خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی.
چای ترش و استویا: به عنوان گیاهان دارویی و جایگزین طبیعی شکر.
ماریتیغال و گل گاوزبان: برای درمان بیماریهای کبدی و آرامبخشی.
شوید: تقویت کننده دستگاه گوارش و ضداسپاسم.
اسفرزه: در درمان ناراحتیهای گوارشی و التهاب مثانه.
مناطق اصلی کشت
شهرستانهای دزفول، رامهرمز، شوش، اندیمشک، باغملک، ایذه و حمیدیه از مهمترین مناطق تولید گیاهان دارویی در استان هستند.
مزیتها و فرصتها
تنوع اقلیمی
وجود چهار اقلیم مختلف آب و هوایی در خوزستان، امکان کشت انواع مختلف گیاهان دارویی با نیازهای اکولوژیکی متفاوت را فراهم کرده است.
موقعیت استراتژیک
هممرزی با کشورهای حوزه خلیج فارس که میتوانند مقاصدی برای صادرات محصولات کشاورزی باشند، یک مزیت مهم برای خوزستان محسوب میشود.
نیروی انسانی و اشتغالزایی
بخش کشاورزی حدود ۲۰ درصد اشتغال استان را به خود اختصاص داده است. توسعه کشت گیاهان دارویی میتواند به ایجاد اشتغال بیشتر و استفاده مطلوب از آب و خاک بینجامد.
چالشها و محدودیتها
تغییرات اقلیمی و کمآبی
تنشهای گرمایی، خشکسالی، سیل و کاهش منابع آب از مهمترین چالشهای بخش کشاورزی خوزستان است. این استان با وجود برخورداری از پنج رودخانه بزرگ، در سالهای اخیر با مشکل کمآبی دست و پنجه نرم میکند.
مشکلات ساختاری
سن بالا و کمسوادی بهرهبرداران: میانگین سنی بهرهبرداران کشاورزی ۵۴ سال است و پیشبینی میشود این رقم در آینده نزدیک به ۶۲ سال افزایش یابد. همچنین غالب آنان کمسواد یا بیسواد هستند.
ضعف در فرآوری و بستهبندی: خامفروشی یکی از معضلات اساسی این بخش است. کشاورزان گیاه برداشت شده را با قیمت پایین به افراد درجه ۲ و ۳ میفروشند.
نبود بازار مشخص و واحدهای فرآوری: عدم وجود بازار مشخص برای فروش محصولات تولیدی کشاورزان و واحدهای فرآوری اسانس و عرقیات گیاهی از دیگر مشکلات است.
کمبود نیروی انسانی متخصص: تنها کمتر از ۱ درصد از دانشآموزان استان در رشتههای کشاورزی تحصیل میکنند و تحصیل دانشآموزان دختر در این رشتهها صفر است.
راهکارها و چشمانداز آینده
توسعه پژوهش و فناوری
افزایش تولید منحصراً از طریق افزایش بهرهوری در سیستمهای تولیدی مبتنی بر دانش و فناوری نوین امکانپذیر است. مراکز تحقیقات و آموزش متولی اصلی تولید دانش و فناوری و انتقال آن به عرصههای تولید هستند.
اجرای الگوی کشت
اجرای الگوی کشت ملی که توسط سازمان تات تدوین شده، میتواند به اصلاح الگوی موجود کمک کند. در صورت اصلاح سالانه ۵ درصد الگوی کشت، پس از شش سال به الگویی مناسب و متناسب با منابع و محدودیتها خواهیم رسید.
توسعه صنایع فرآوری
توسعه صنایع بستهبندی و فرآوری گیاهان دارویی با هدف تأمین نیاز بازار داخلی و صادرات بسیار ضروری است. در این زمینه، حمایتهای لازم از سرمایهگذاران شامل آموزش، مشاوره و پرداخت تسهیلات باید صورت گیرد.
آموزش و تربیت نیروی انسانی
برای آینده، نیاز به تربیت کشاورزان باسواد، ماهر و توانمند داریم. توسعه هنرستانهای کشاورزی و هدایت تحصیلی دانشآموزان به سمت رشتههای کشاورزی توسط مسئولان استانی یک ضرورت اساسی است.
به گزارش خبرنگا ما، استان خوزستان با برخورداری از ظرفیتهای طبیعی بینظیر، تنوع اقلیمی و پیشینه قوی کشاورزی، پتانسیل تبدیل شدن به قطب اصلی تولید و صادرات گیاهان دارویی در ایران و حتی منطقه را دارد. با این وجود، برای تحقق این امر، نیاز به مدیریت یکپارچه، توسعه پژوهشهای کاربردی، تجهیز زیرساختهای فرآوری و تربیت نیروی انسانی متخصص احساس میشود. با برنامهریزی صحیح و سرمایهگذاری هدفمند، میتوان از این ظرفیت عظیم برای افزایش درآمد کشاورزان، ایجاد اشتغال پایدار و تقویت اقتصاد ملی بهره برداری نمود.

آذربایجان غربی
جهاد تبیین در کشاورزی؛ مدیران ارتباطی سکاندار شورای روابطعمومی کشاورزی آذربایجان شرقی
با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای مدت دو سال منصوب شدند.

پایگاه خبری داواننیوز: اعضای هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای کشاورزی آذربایجان شرقی با حکم رئیس سازمان جهاد کشاورزی منصوب شدند.
به گزارش خبرنگار ما، طی احکام جداگانهای از سوی شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان شرقی، اعضای جدید هیأت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای بخش کشاورزی استان برای یک دوره دوساله منصوب شدند.
بر اساس این احکام رسمی که به استناد تبصره (۱) ماده (۱۰) اساسنامه شورا و با تأکید بر نتایج انتخابات هیأت رئیسه صادر شده است، محمد غفاری، سمانه صادق، مهدی لطفی آزاد، زهرا هاشمیزاده و نوید غلامزاده بهعنوان اعضای اصلی هیأت رئیسه این شورا منصوب شدند.
در متن این احکام که توسط شهرام شفیعی، رئیس سازمان و وحید کاظم زاده رئیس شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان امضا شده، بر راهبردهای کلان و اولویتهای محوری این شورا تأکید گردیده است. بهرهمندی حداکثری از ظرفیتهای علمی، ارتباطی و رسانهای، تقویت راهبرد جهاد تبیین در حوزه کشاورزی، ارتقای جایگاه راهبردی روابط عمومیها و افزایش سطح آگاهی عمومی نسبت به امنیت غذایی و حمایت از تولیدکنندگان و بهرهبرداران بخش کشاورزی از جمله محورهای اساسی این احکام به شمار میرود.
همچنین در بخش دیگری از این احکام، بر نقشآفرینی مؤثر در انعکاس دستاوردهای بزرگ بخش کشاورزی، ترویج گفتمان امیدآفرینی، تحکیم انسجام ملی و معرفی شفاف خدمات و اقدامات دولت چهاردهم و مجموعه عظیم جهاد کشاورزی استان در حوزههای مختلف تولیدی، زیرساختی و اقتصادی تأکید ویژه شده است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، اعضای منصوبشده به مدت دو سال مسئولیت هدایت و هماهنگی ارتباطات و تعاملات رسانهای نهادهای تابعه بخش کشاورزی استان را بر عهده خواهند داشت تا گامی مؤثر در جهت شفافسازی، اقناع افکار عمومی و پاسداشت سرمایه اجتماعی این حوزه برداشته شود.
آذربایجان غربی
دستاوردهای ۲۰۷ پروژه مرکز تحقیقات آذربایجانغربی تشریح شد
رتبه نخست چغندرقند، آزمایشگاه برتر آبوخاک، و کشف ۳ گونه قارچ و ۳ ژن جدید چاودار در سطح جهان؛ اینها بخشی از دستاوردهای سال ۱۴۰۴ مرکز تحقیقات کشاورزی آذربایجانغربی است که با اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی و ۲۰۰ مأموریت ترویجی، نام این استان را در عرصههای ملی و بینالمللی درخشان کرده است.

پایگاه خبری داواننیوز: رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی از اجرای ۲۰۷ پروژه تحقیقاتی ملی و ویژه در سال ۱۴۰۴ خبر داد و تأکید کرد: این مرکز با رویکردی مسئلهمحور، در راستای حل چالشهای اساسی بخش کشاورزی و افزایش بهرهوری، بهعنوان پشتیبان علمی تولیدکنندگان استان فعالیت میکند.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از روابطعمومی این مرکز، اسماعیل علیزاده با اعلام این خبر افزود: در سال جاری، دستاوردهای چشمگیری در سطوح ملی و بینالمللی برای بخش کشاورزی استان به ثبت رسیده است که از جمله آنها میتوان به کسب رتبه نخست کشور در حوزه چغندرقند، انتخاب بهعنوان آزمایشگاه برتر آب و خاک کشور، معرفی این مرکز بهعنوان مرکز رشد شایسته تقدیر و همچنین تدوین دستنامه ترویجی برتر کشوری اشاره کرد.
علیزاده در ادامه به پیشرفتهای علمی پژوهشگران این مجموعه در عرصههای بینالمللی پرداخت و اظهار داشت: متخصصان این مرکز با شناسایی و معرفی سه گونه جدید قارچ و سه ژن جدید چاودار، گامی بلند در ارتقای جایگاه علمی آذربایجانغربی در مرزهای دانش جهان برداشتهاند که نشاندهنده توانمندی بالای نیروی انسانی متخصص در این استان است.
وی با تأکید بر کاربردیسازی یافتههای پژوهشی تصریح کرد: پژوهشهای این مرکز صرفاً در کتابخانهها محصور نمانده و با اجرای بیش از ۲۰۰ مأموریت در قالب طرحهای «محقق معین» و «یاوران تولید»، بهطور مستقیم به مزارع و باغات استان منتقل شده است. این تعامل چهرهبهچهره با کشاورزان، نقش مؤثری در افزایش دانش فنی و مهارتهای اجرایی آنها داشته است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجانغربی، مشارکت فعال در تولید برنامههای آموزشی رادیویی و تلویزیونی و تدوین دستورالعملهای ترویجی را از دیگر اقدامات این مرکز برشمرد و خاطرنشان کرد: این رویکرد تعاملی، پل ارتباطی مستحکمی میان علم و عمل ایجاد کرده و موجب ارتقای چشمگیر سطح علمی و عملیاتی بهرهبرداران بخش کشاورزی استان شده است.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی، با تکیه بر توان علمی متخصصان و ارتباط مستمر با کشاورزان، بهعنوان یکی از بازوهای اصلی توسعه کشاورزی دانشبنیان در منطقه، نقشآفرینی میکند و مسیر تحقق امنیت غذایی پایدار را با سرعت بیشتری طی مینماید.
استان ها
تریکوگراما در شالیزارها؛ عملیات گسترده کنترل بیولوژیک آفات در مازندران
همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها در استان مازندران، عملیات کنترل بیولوژیک آفت کرم ساقهخوار با رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح گستردهای از اراضی برنجخیز استان آغاز شد؛ رویکردی که مدیران جهاد کشاورزی آن را نه یک راهکار فنی، بلکه سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی توصیف میکنند.

پایگاه خبری داواننیوز: عملیات رهاسازی زنبور تریکوگراما برای مبارزه بیولوژیک با آفت کرم ساقهخوار برنج، همزمان با مرحله حساس رشد شالیزارها، در سطح وسیعی از اراضی شالیزاری استان مازندران آغاز شد.
به گزارش خبرنگار ما، این طرح که در راستای سیاستهای کشاورزی پایدار و کاهش مخاطرات زیستمحیطی طراحی شده، در شهرستانهای جویبار، فریدونکنار، ساری و بهشهر در حال اجراست.
عبدالله رحیمی، مدیر جهاد کشاورزی جویبار، با اعلام اجرای این طرح در سطح ۶۰۰ هکتار از شالیزارهای این شهرستان، تأکید کرد که علاوه بر این، ۲۰۰ هکتار دیگر نیز در قالب طرح جهش تولید زیر پوشش قرار خواهد گرفت. وی دستاوردهای این رویکرد را شامل صرفهجویی اقتصادی، جلوگیری از کاهش کمی و کیفی عملکرد شالی، حفظ دشمنان طبیعی آفت و در نهایت حذف تدریجی باقیماندههای سمی از سفره مردم برشمرد و آن را سرمایهگذاری راهبردی برای آینده کشاورزی و تضمین سلامت نسلهای بعدی دانست.
در شهرستان فریدونکنار، حمیدرضا معماریان، مدیر جهاد کشاورزی، از آغاز مرحله دوم رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار خبر داد و گفت: مرحله نخست این عملیات در سطح یکهزار هکتار اجرا شده بود. وی با اشاره به انجام رهاسازی در دو نوبت با فاصله پنج تا هفت روز، علت آن را پوشش زمانی مناسب برای کنترل تخمهای آفت در دورههای مختلف تخمریزی عنوان کرد و بر نقش این روش در کاهش جمعیت آفت، حفظ تعادل زیستی و تولید محصول سالم تأکید نمود.
همزمان، کارشناسان حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان به همراه کارشناسان شهرستان ساری، از نحوه توزیع زنبور تریکوگراما در روستای گرجیپل بازدید کردند. سید اسماعیل علوی، مدیر جهاد کشاورزی ساری، در این بازدید اظهار داشت که امروز ۳۲۰ هکتار از اراضی شالیزاری تحت پوشش این طرح قرار گرفته و کیفیت تریکوکارتهای توزیعی مورد تأیید کارشناسان قرار گرفته است. وی افزود: این طرح تا پایان فصل زراعی در سطح بیشتری از شالیزارها ادامه خواهد داشت.
در شهرستان بهشهر نیز سید اسماعیل حسینی، سرپرست مدیریت جهاد کشاورزی، از برنامهریزی برای رهاسازی زنبور تریکوگراما در سطح ۶۰۰ هکتار از اراضی شالیزاری و همچنین ۳۰۰ هکتار تحت پوشش طرح جهش تولید خبر داد و گفت: زمان اجرای این عملیات برای ۳۱ خرداد ماه برنامهریزی شده است. وی با تأکید بر اهمیت روشهای بیولوژیک، این اقدام را گامی مؤثر در کاهش مصرف سموم شیمیایی، افزایش کیفیت محصول و پایداری تولید در شالیزارهای منطقه دانست.
در کنار این اقدامات، تیم نظارتی متشکل از کارشناسان حفظ نباتات، تولیدات گیاهی و فرمانده پایگاه بسیج جهاد کشاورزی شهرستان نور، طی دو روز از ۱۵ واحد توزیع سموم کشاورزی بازدید کردند. در این پایش که با هدف حمایت از تولیدکنندگان واقعی و جلوگیری از ورود آفتکشهای قاچاق انجام شد، بر ممنوعیت فروش سموم تاریخگذشته، خودداری از بستهبندی مجدد غیراستاندارد و الزام به نصب برچسب اطلاعاتی تأکید گردید و به سه واحد متخلف تذکر شفاهی داده شد.
همچنین در شهرستان بهشهر، در قالب طرح جهش تولید، ۵۰ تله فرمونی برای مبارزه بیولوژیک با کرم ساقهخوار، ۲۰ بسته قارچکش بیولوژیک برای کنترل بیماری بلاست و ۷۰ بسته کود تقویتی به صورت رایگان میان کشاورزان توزیع شد و کارشناسان ضمن پایش مزارع، آموزشهای لازم در خصوص نحوه مصرف صحیح نهادهها را ارائه کردند.
مدیران جهاد کشاورزی استان با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه از مبارزه شیمیایی به مدیریت تلفیقی آفات، خواستار تبدیل حمایت از طرحهای کنترل بیولوژیک به یک اولویت دائمی در برنامههای توسعه کشاورزی شدند و از همه ذینفعان برای همکاری در این مسیر دعوت به عمل آوردند.
منبع: روابطعمومی سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران
پرونده ویژه4 هفته پیشهمگرایی پژوهش، پایش و حکمرانی در شبکه ملی گیاهپزشکی
سنجش و تولید4 هفته پیشمدیرعامل مرغک: افق ۱۴۰۶ ما ارزشآفرینی منطقهای است / تورم متوقفمان نکرده است
بیمه4 هفته پیشبیمه گندمکاران: پوشش کامل، حق بیمه رایگان، غرامت ۱۵۰ درصدی
سنجش و تولید4 هفته پیشقیمت جدید شیر، ماست و پنیر اعلام شد / جدول نرخ مصوب چهار محصول لبنی پرمصرف
دانستنی ها2 هفته پیشمجموعۀ کامل ستون تغییر اقلیم نشریه طبیعت ایران منتشر شد
دانستنی ها3 هفته پیشهشدار سازمان حفظ نباتات: حذف قطعی علفکش «لینورون» از مزارع ایران
اصناف4 هفته پیشنهادههای مرغداری ۵ برابر شد، تسهیلات ۵۰ همتی بلاتکلیف ماند
سردبیر4 هفته پیشپارادوکس تنباکوی ایران: تولیدکننده سوم خاورمیانه، واردکننده خالص جهان

























