آموزش
مدیریت و راه های كنترل سن گندم/ طغیان جمعیت سن گندم
پایگاه خبری DA1news: مسعود تقی زاده رئیس بخش تحقیقات گیاه پزشکی مرکز در گفتگو با روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی در خصوص مدیریت و کنترل سن گندم اظهار داشت: سن گندم يکي از مهمترين آفات گندم و جو در ایران میباشد. این حشره با تغذیه از مراحل مختلف رشدی گندم و جو، باعث کاهش عملکرد (خسارت کمی) و از بین بردن خاصیت نانوایی (خسارت کیفی) میشود.
وی بیان نمود: در سالهای اخیر، متاسفانه طغيان سن گندم در اثر برخی عوامل مختلف در مناطق مختلف کشور از جمله شمالغرب ایران اتفاق افتاده است. مهمترین این عوامل دخالت در محيطهای طبیعی از جمله تخریب مراتع در اثر چرای بیرویه دام همچنین نابودی جنگلها در اثر ویلاسازی، مصرف چوب و کشت گندم در این مناطق است که باعث به هم خوردن تعادل طبیعی و گسترش مناطق انتشار و افزایش جمعیت این آفت شده است. همچنین تغییر افلیم بصورت افزایش نسبی دما همراه با خشکسالی و وجود زمستانهای معتدل از دیگر عوامل مهم طغیان جمعیت سن گندم میباشد.
مسعود تقی زاده افزود : مهمترین روشهای کنترل این آفت، رعایت تناوب زراعی، از بین بردن علفهای هرز خانواده گرامینه، حفاظت از مراتع، استفاده از ارقام زودرس و برداشت زودهنگام گندم و جو و همچنین مبارزه شیمیایی بر علیه سن مادر و پورههای سن دوم و سوم با استفاده از سموم توصیه شده و موثر میباشد.
وی با اشاره به پیش آگاهی در مورد سن گندم افزود: پیش آگاهی جز مهمی از استراتژي مدیریت تلفیقی آفات است که متغیرهاي مورد نیاز را براي پیش بینی طغیان جمعیت اندازه گیري می کند. در حال حاضر مدلهاي پیش آگاهی سن گندم براي استانهاي مختلف کشور وجود دارد که این مدلها به خوبی قادر هستند تغییرات جمعیت سن مادر و پوره هاي سنین دوم و سوم را پیش بینی کنند و در تعیین زمان مبارزه به ویژه در مبارزه شیمیایی با سن گندم مورد استفاده قرار گیرند. استفاده از این مدلها سبب کاهش زمان ردیابی شده و در نتیجه منجر به تصمیم گیري مدیریت تلفیقی سن گندم و تشخیص صحیح براي مبارزه با مراحل زیستی موردنظر می شود که در نتیجه سبب می شود از مصرف بی رویه سموم علیه این آفت جلوگیري شود.
رئیس بخش تحقیقات گیاه پزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی با اشاره به ردیابی آفت اظهار نمود: ردیابی آفات بر اساس نمونه برداري انجام می گیرد که در مورد سن گندم به دو صورت انجام می شود.
1 )نمونه برداري با اندازه نمونه ثابت: نمونه برداري پایه و اساس مدیریت تلفیقی آفات بوده و موفقیت در اجراي مدیریت تلفیقی بستگی به برآورد صحیح جمعیت آفت دارد. به عبارت دیگر براي تصمیم گیري در خصوص ضرورت یا عدم ضرورت کنترل سن گندم، تعیین تراکم جمعیت آن و روش نمونه برداري اهمیت زیادي دارد. برآورد جمعیت سن گندم در مزرعه بوسیله تور و یا کادر 1×1 و یا 5/0×5/0 متر مربع انجام می شود. بهتر است در مراحل تخم و پوره سن اول از کادر و در مراحل پورگی بالا از تور استفاده شود.
2) نمونه برداري دنباله اي: استفاده از این مدلها، روشی سریع و کم هزینه براي مدیریت تلفیقی آفات می باشد که اندازه نمونه لازم و در نتیجه زمان نمونه برداري را در سطح دقت مورد نظر به حداقل می رسانند. در نمونه برداري دنباله اي، نمونه برداري در یک توالی صورت گرفته و تصمیم گیري پس از هر نمونه برداري و بر اساس اطلاعات تجمعی بدست آمده گرفته می شود. این مدلها اندازه نمونه را 60-40 درصد نسبت به اندازه نمونه ثابت کاهش داده و باعث صرفه جویی در هزینه و وقت می شوند.
مسعود تقی زاده در خصوص راههای کنترل که چهار مورد می باشد گفت: راه اول کنترل مکانیکي: جمع آوري حشرات بالغ سن گندم از مناطق زمستانگذران و سپس از بین بردن آنها.
2 )کنترل زراعي: در این روش راهكارهاي مختلف براي کنترل سن گندم وجود دارد که شامل: الف: استفاده از ارقام مقاوم: ارقام گندمی که در آندوسپرم دانه ي خود گرانول درشت نشاسته بیشتري داشته باشند و به هنگام تغذیه سن گندم گرانول ریز نشاسته کمتري از دست بدهند مقاومتر هستند،
ب: استفاده ار ارقام زودرس و برداشت زودهنگام
ج: رعايت تناوب زراعي: با محصولاتی غیر از گرامینه
د:به زراعي: باعث میشود که گیاه بهترین رشد را داشته باشد و در نتیجه زودتر برداشت شود.
ه: وجین علفهاي هرز: وجین علفهاي هرز بخصوص گرامینه ها در کاهش جمعیت سن گندم موثر است.
و: حفاظت از مراتع و خودداري از کشت در مراتع و اراضي شیبدار.

تخریب مراتع و توسعۀ دیمزارها از مهمترین دلایل گسترش مناطق انتشار و طغیان سن گندم در سالهاي اخیر بوده است.
3 )کنترل بیولوژيک: سن گندم داراي دشمنان طبیعی فراوانی است که در بین آنها زنبورهاي پارازیتوئید سن گندم از خانوادههاي Scelionidae و Encyrtidae ،مگس هاي پارازیتوئید خانواده Tachinidae، قارچهاي بیمارگر مانند bassiana Beauveria از نظر کاهش جمعیت این آفت از اهمیت بیشتري برخوردارند.
4 )کنترل شیمیايي: اصلی ترین و رایج ترین روش کنترل این آفت می باشد . براي انجام کنترل شیمیایی ابتدا باید از طریق نمونه برداري تعداد سن گندم در سطح مزرعه مشخص شود.
وی در مورد زمان مناسب براي کنترل شیمیایی با پوره سن گندم افزود: در حداکثر تراکم پوره سن 2 و 3 می باشد. پوره هاي سن گندم نسبت به مرحله بالغ به سموم حشره کش حساستر هستند. با اضافه کردن 5/0 در هزار روغن مایونز و یا سیتوویت به دو حشرهکش دلتامترین و فنیتروتیون، می توان ضمن کنترل مطلوب حشرات کامل و پوره هاي سن گندم، دز مصرفی فنیتروتیون را از 1000 به 800 میلی لیتر در هكتار و دز مصرفی دلتامترین را از 300 به 250 میلیلیتر در هكتار کاهش داد.
مسعود تقی زاده در خصوص مزایای استفاده از پهباد برای سم پاشی گفت: امروزه از پهباد براي سمپاشی مزارع گندم علیه سنهاي غالت استفاده میشود. مزایاي استفاده از پهباد در کنترل سن گندم عبارتند از:
1 )صرفه جویی در مصرف آب )استفاده از 15 لیتر آب در هكتار بجاي 300-200 لیتر آب در هكتار2 )افزایش راندمان سمپاشی افزایش تعداد هكتارهاي سمپاشی در روز 3) افزایش سرعت و کیفیت سمپاشی 4 )کاهش خسارت به محصول در اثر سمپاشی.
روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
پرونده ویژه3 هفته پیشخروج از واکنش سنتی به سمت مدیریت هوشمند/ نوید رونمایی از لاین امیدبخش گندم

