علوم و آموزش
موفقیت پژوهشگران به افزایش تحمل پذیری «اسفناج» به خشکی و کم آبی
پژوهشگران علوم کشاورزی کشور در یک مطالعه جدید، موفق شدهاند با عصاره درخت زینتی تازه وارد به مناطق جنوبی کشور یعنی کنوکارپوس، تحمل سبزی اسفناج را به خشکی و کم آبی افزایش دهند.
به گزارش ایسنا، کمبود آب در عصر کنونی، یک موضوع بحرانی و حیاتی برای اکثر کشورهای واقع در مناطق خشک و بیابانی است و محصولات کشاورزی از این لحاظ در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. پاسخ گیاه به آبیاری، تابعی از وضعیت آب در گیاه است و تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند پتانسیل آب و خاک، وضعیت ریشه گیاه و نحوه مقاومت آن در برابر تنش آبی و شرایط جوی قرار میگیرد. بروز تنش آبی در زمان جوانهزنی بذر گیاهان میتواند تا حد زیادی درصد سبز شدن و در نهایت استقرار گیاه را کاهش دهد و یا حتی در برخی از موارد نیز به طور کامل مانع سبز شدن آن شود.
به گفته محققان، امروزه از سبزیها به طور روزمره در تغذیه استفاده میشود و به دلیل خصوصیات طعم و مزه و مفید بودن آنها در حفظ سلامتی و تندرستی، تعداد زیادی از آنها جزو غذاهای اصلی و ضروری به شمار میآیند. تولید سبزی ازنظر اقتصاد ملی و محلی بسیار با اهمیت بوده و جایگاه آن بیش از هر چیز بر اساس مصرف بالای این محصول استوار است. بدون تردید کمبود آب برای کشت و پرورش انواع سبزی، میتواند علاوه بر وارد رساندن خسارات بسیار به صنعت کشاورزی، با کاهش ورود این محصول به بازار، سلامت عمومی را نیز با چالشهایی مواجه کند. از این رو یافتن راههایی برای مقابله با کم آبی در کشت و کار سبزیجات مختلف، دارای اهمیتی بالا است.
در تحقیقی که با محوریت این موضوع مهم انجام شده است، پژوهشگران دانشگاه گنبدکاووس، در روشی نوین، تاثیر عصاره گیاهی مقاوم به خشکی به نام کنوکارپوس را بر مقاومت یک سبزی خوراکی مهم به تنش خشکی مورد بررسی قرار دادهاند. آنها عصاره فوق را در پنج سطح صفر، ۲، ۴، ۶ و ۸ درصد برای مقاوم شدن گیاه اسفناج به کم آبی روی آن اسپری یا محلول پاشی کردهاند.
اسفناج با نام علمی اسپیناسیا اولراسئا، گیاهی یک ساله و از مهمترین سبزیهای برگی است که هم به صورت تازه و هم به شکل فرآوری شده مصرف میشود. این گیاه ارزش غذایی بالایی دارد، به طوری که در بین اغلب میوهها و سبزیهای رایج از ویتامینها و عناصر معدنی قابل قبولی برخوردار است.
نتایج این پژوهش نشان دادند که بیشترین افزایش بهرهوری آب در دوره رشد گیاه اسفناج با تیمار ۶ درصد غلظت عصاره کنوکارپوس حاصل میشود. همچنین بیشترین بهرهوری آب در وزن خشک و وزن تر اسفناج از تیمار ۲ درصد عصاره به دست آمد.
معصومه فراستی، دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس و همکارانش در این باره میگویند: «با افزایش خشکی، محتوای نسبی آب برگ و رنگیزههای فتوسنتزی در اسفناج کاهش مییابند و از کیفیت و کمیت این سبزی پرطرفدار به شدت کاسته میشود».
آنها میافزایند: «نتایج حاصل از تحقیق ما نشان میدهند که محلولپاشی ۲ درصد عصاره کنوکارپوس روی برگهای اسفناجی که تحت تنش خشکی هستند، از سایر غلظتها مؤثرتر است و میتواند اثرات مشکلات تنش فوق را تا حد زیادی در گیاه اسفناج کاهش دهد».
کنوکارپوس یک درخت زینتی رایج در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری با رنگ پوسته معمولا قهوهای تیره و ترک بردارنده و منشعب است. مناطق کاشت این گیاه نیاز به زهکشی و مواد معدنی آلی ندارد و مقاومت خوبی در برابر محیط های سخت از خود نشان میدهد. این گیاه مدتی است که در استانهایی مثل خوزستان وارد شده و بخش زیادی از فضای سبز را به خود اختصاص داده است؛ امری که البته با اجرای اقدامات کارشناسی کافی همراه نبوده است.
حالا بر اساس نتایج این تحقیق که در فصلنامه «آب و توسعه پایدار» متعلق به دانشگاه فردوسی مشهد منتشر شدهاند، شاید بتوان با عصارهگیری از برگهای این گیاه تقریبا مهاجم، محصولات زیست فعالی را برای کنترل خشکی و احتمالا سایر تنشها در سبزیجات برگی نظیر اسفناج تولید کرده و مورد استفاده قرار داد.
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
پرونده ویژه3 هفته پیشخروج از واکنش سنتی به سمت مدیریت هوشمند/ نوید رونمایی از لاین امیدبخش گندم

