دانستنی ها
نجات تنوع زیستی در گرو کاهش ضایعات مواد غذایی

پایگاه خبری داوان نیوز: دو پژوهشگر برجسته کشاورزی کشور، کاهش ضایعات مواد غذایی از مزرعه تا سفره را نماد درک نوینی از توسعه پایدار خواندند و تأکید کردند: هر لقمه نجاتیافته از هدررفت، گامی به سوی جهانی غنیتر و سالمتر است. این امر با کاهش نیاز به گسترش کشت و بهرهبرداری بیرویه از منابع، مستقیمترین راه برای حفظ تنوع زیستی محسوب میشود.
به گزارش داوان نیوز، دکتر اسکندر زند (عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور) و دکتر هما بهمدی (عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی) در یادداشتی مشترک، کاهش ضایعات مواد غذایی را گامی بلند در مسیر بهرهوری و تحقق عدالت در نظام غذایی دانستند. در این یادداشت آمده است؛
امروزه یکی از چالشهای بزرگ جهان از بین رفتن تنوع زیستی است، به طوری که در آخرین گزارش جهانی، خطر از بین رفتن یک میلیون گونه گیاهی و جانوری گوشزد شد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، اصلیترین عوامل کاهش تنوع زیستی در کره زمین به ترتیب اهمیت عبارتاند از: بهرهبرداری بیش از حد از منابع (با سهم 37 درصد)، تخریب و تغییر زیستگاه (با سهم ۳۱ درصد) ، نابودی زیستگاه (با سهم 13 درصد)، تغییر اقلیم (با سهم 7 درصد)، گونههای مهاجم (با سهم 5 درصد)، آلودگی (با سهم 4 درصد) و بیماری (با سهم 2 درصد). همانطور که ملاحظه میشود بهرهبرداری بیش از حد از منابع بیشترین نقش را در کاهش تنوع زیستی دارد.
برای مهار این فشارهای فزاینده بر نظامهای طبیعی و توقف روند تخریب تنوع زیستی، «چارچوب جهانی تنوع زیستی کومینگ-مونترال» در سال ۲۰۲۲ به تصویب رسید. این چارچوب که حاصل سالها مذاکره فشرده سیاسی و علمی میان کشورهای عضو کنوانسیون تنوع زیستی از جمله ایران است، با دربرگیری ۲۳ هدف مشخص، نقشه راهی برای حفاظت از تنوع زیستی و بازسازی رابطه انسان و طبیعت تا سال ۲۰۳۰ ترسیم میکند.در میان این اهداف دو گانه، هدف ۱۶ چنین عنوان میکند که: لازم است از طریق اعمال سیاستها، آییننامهها و چارچوبهای نظارتی حمایتی، ارتقای آموزش و دسترسی مناسب به اطلاعات موردنیاز و دقیق، یا جایگزینهای آنها، نسبت به ترغیب و توانمندسازی مردم برای امکان انتخاب گزینههای مصرف پایدار اطمینان حاصل شود تا در سال ۲۰۳۰ ردپای جهانی مصرف، بهگونهای منصفانه و برابر و از طریق نصف کردن ضایعات جهانی غذا، کاهش قابلملاحظه در پرمصرفی، همچنین کاهش پایدار تولید ضایعات کاهش یابد و از این مسیر، تمامی مردم در هماهنگی با کره زمین، زندگی خوبی داشته باشند.
اجرای هدف ۱۶ میتواند نقطه پیوندی میان امنیت غذایی، پایداری منابع و حفاظت از تنوع زیستی ایجاد کند. کاهش ضایعات، فشار بر نظام تولید را کاهش داده و نیاز به گسترش سطح زیر کشت، استفاده از نهادههای شیمیایی و تخریب زیستگاههای طبیعی را محدود میسازد. کاهش ضایعات مواد غذایی در نظام پایدار کشاورزی و غذا و حرکت به سمت ضایعات صفر با بهرهگیری از مدیریت بهینه ضایعات و پسماندهای تولید و فراوری، ایجاد ارزش افزوده بالاتر در قالب اقتصاد چرخشی، کاهش دفع غیراصولی پسماندها و ترویج فرهنگ مصرف مسئولانه، راهکاری مؤثر در افزایش بهرهوری تولید و کاهش بهرهبرداری بیش از حد از منابع، بهویژه منابع پایه مانند آب و خاک است.از آنجایی که دستیابی به این اهداف ۲۳ گانه برای کشورهای عضو کنوانسیون تنوع زیستی لازمالاجرا است، شایسته است که دستاندرکاران برنامه هفتم پیشرفت کشور، برنامههای لازم برای عملیاتی شدن این اهداف را در دستور کار قرار دهند.
این اهداف در تطابق و هماهنگی کامل با اهداف و برنامههای مندرج در «سند ملی دانشبنیان امنیت غذایی» و سایر اسناد بالادستی موجود در کشور است. به این منظور مشارکت همافزای سیاستگذاران، کنشگران عرصه محیطزیست و تنوع زیستی و همچنین فعالان زنجیره ارزش مواد غذایی مختلف از مزرعه تا سفره، ضرورتی اجتنابناپذیر است. محقق شدن این اهداف تا سال ۲۰۳۰، زمینهساز دستیابی به آرمانهای کلان طراحیشده برای سال ۲۰۵۰ با محوریت «زندگی همگام با طبیعت» خواهد بود.
بنابراین، کاهش ضایعات مواد غذایی گامی بلند در مسیر بهرهوری و تحقق عدالت در نظام غذایی است، و همزمان راهی کارآمد برای حفاظت از تنوع زیستی و افزایش تابآوری سیاره زمین محسوب میشود. پیوند میان این دو حوزه، نماد درک نوینی از توسعه پایدار است که در آن، هر لقمه نجاتیافته از هدررفت، گامی به سوی جهانی غنیتر، سالمتر و هماهنگتر با طبیعت محسوب میشود.

دانستنی ها
استفاده از کربنات پتاسیم صنعتی در تولید کشمش ممنوع شد
کشمشهایی که با کربنات پتاسیم صنعتی تولید شوند، سلامت مصرفکنندگان را به خطر میاندازند؛ جهاد کشاورزی کاشمر استفاده از این ماده سرطانزا را ممنوع و نظارت بر مراکز فروش را تشدید کرد.

پایگاه خبری داواننیوز: با آغاز فصل برداشت انگور، مدیریت جهاد کشاورزی کاشمر نسبت به استفاده از پودر کربنات پتاسیم صنعتی در فرآیند تولید کشمش هشدار داد و آن را به دلیل خطرات جدی برای سلامت مصرفکنندگان، ممنوع اعلام کرد.
به گزارش خبرنگار ما، کاظم قربانپور، مدیر جهاد کشاورزی کاشمر، با اشاره به روشهای سنتی و صنعتی تولید کشمش، اظهار داشت که تسریع در فرآیند خشککردن انگور با استفاده از محلولهای قلیایی امکانپذیر است. این محلول که در میان کشاورزان به «تیزاب» معروف است، به طور استاندارد از ترکیب پودر کربنات پتاسیم خوراکی و روغن سبزه تهیه میشود. غوطهوری انگور در این محلول، با ایجاد شکافهای ظریف روی پوست حبهها، به افزایش سرعت تبخیر آب و جذب بهتر انرژی گرمایی کمک کرده و روند تبدیل انگور به کشمش را به شکل محسوسی تسریع میکند .
با این حال، مدیر جهاد کشاورزی کاشمر نسبت به ورود افراد سودجو و عرضهکنندگان غیرمجاز در فصل برداشت هشدار داد. به گفته قربانپور، این افراد ممکن است پودر کربنات پتاسیم صنعتی را به جای نوع خوراکی آن به کشاورزان عرضه کنند. وی تأکید کرد که نوع صنعتی این ماده به دلیل وجود ناخالصیهایی نظیر فلزات سنگین، برای سلامتی انسان بسیار خطرناک و سرطانزا است و استفاده از آن در هرگونه ماده غذایی اکیداً ممنوع میباشد .
در پاسخ به این تهدید، کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان کاشمر نظارت خود بر مراکز عرضه و فروش این مواد شیمیایی را تشدید کردهاند. از کشاورزان خواسته شده است تا با دقت و آگاهی کامل نسبت به خرید کربنات پتاسیم اقدام کرده و صرفاً از محصولاتی استفاده کنند که دارای تأییدیههای بهداشتی لازم برای مصارف غذایی هستند . این اقدام در راستای حفظ سلامت عمومی و تأمین امنیت غذایی جامعه صورت میگیرد.
دانستنی ها
طرح ملی شناسایی پایلوتهای الگویی باغبانی آغاز شد
برای نخستین بار در کشور، طرح ملی شناسایی و راهاندازی پایلوتهای الگویی باغبانی با محوریت شناسایی باغهای پیشرو و انتقال فناوری به زنجیره تولید، توسط مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی وزارت جهاد کشاورزی آغاز شد.

پایگاه خبری داواننیوز: باغداران و تولیدکنندگان سراسر کشور به زودی صاحب الگوهای عملیاتی موفق در زمینه مدیریت باغ، آبیاری، تغذیه و کنترل آفات میشوند؛ طرح ملی پایلوتهای الگویی باغبانی با هدف انتقال مستقیم فناوریهای نوین از پژوهش به مزرعه، رسماً کلید خورد.
به گزارش خبرنگار ما، رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور از آغاز اجرای طرح ملی شناسایی و ایجاد پایلوتهای الگویی باغبانی با محوریت انتقال فناوریهای نوین به زنجیره تولید خبر داد.
محیالدین پیرخضری، رئیس این مؤسسه، با اعلام این خبر گفت: این طرح ملی در راستای توسعه باغبانی نوین، افزایش بهرهوری تولید و تسریع در انتقال دستاوردهای پژوهشی به مزارع و باغهای کشور، در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: محور اصلی این برنامه، شناسایی باغهای موفق و پیشرویی است که از فناوریهای روز، مدیریت علمی و روشهای پایدار بهره میبرند تا ضمن معرفی آنها به عنوان الگو، زمینه برای اشاعه نوآوری در سراسر بخش باغبانی فراهم شود.
پیرخضری با تأکید بر اینکه این طرح برای اولین بار در کشور و به عنوان یکی از محورهای کلیدی برنامه ملی توسعه و ترویج باغبانی اجرا میشود، خاطرنشان کرد: آموزش بهرهبرداران، ترویج الگوهای موفق تولید و انتقال مستقیم فناوری، از مهمترین اهداف این طرح به شمار میرود.
رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، ارتقای بهرهوری آب، نهادهها و عوامل تولید در واحدهای باغبانی را از دیگر اولویتهای این طرح برشمرد و اضافه کرد: توسعه الگوهای موفق در زمینه مدیریت باغ، تغذیه گیاه، آبیاری، کنترل آفات و بیماریها، همچنین مدیریت پس از برداشت، از مؤلفههای اصلی این برنامه است.
وی در ادامه به اهداف جانبی این طرح ملی اشاره کرد و گفت: ایجاد مراکز نمایشی و آموزشی برای کارشناسان و مروجان، تقویت تعامل میان بخش تحقیق و اجرا، مستندسازی تجارب تولیدکنندگان پیشرو، و حمایت از تولید پایدار به منظور ارتقای کیفیت و افزایش رقابتپذیری محصولات باغبانی در بازارهای داخلی و خارجی، از دیگر برنامههای کلیدی این طرح محسوب میشود.
دانستنی ها
هشدار سازمان حفظ نباتات درباره توزیع سم سایپرمترین تقلبی در بازار
هشدار فوری سازمان حفظ نباتات به کشاورزان: سم «سایپرمترین» با تاریخ تولید ۱۴۰۳ و شماره بچ ۶۳۰۰۵۲۳۶ کاملاً تقلبی است و در استانهای کرمان و آذربایجان غربی توزیع شده؛ این سازمان ضمن اعلام پایش سراسری، از کشاورزان خواست نهادهها را فقط از مراکز مجاز تهیه کرده و بطریهای پلیاتیلنی را به عنوان نشانه تقلب تشخیص دهند.

پایگاه خبری داواننیوز: سازمان حفظ نباتات کشور با صدور اطلاعیهای نسبت به توزیع حشرهکش تقلبی «سایپرمترین EC40%» در بازار هشدار داد و اعلام کرد: این سموم تقلبی که کیفیت محصولات کشاورزی و امنیت غذایی را تهدید میکنند، در استانهای آذربایجان غربی و جنوب کرمان مشاهده شدهاند.
به گزارش خبرنگار ما، این محمولههای تقلبی در بستهبندیهای نیملیتری با تاریخ تولید ۱۴۰۳/۱۲ و شماره بچ ۶۳۰۰۵۲۳۶ عرضه شدهاند که با مشخصات کالای اصلی تفاوتهای آشکاری دارند.
تفاوتهای کالای اصلی و تقلبی
بر اساس اعلام سازمان حفظ نباتات، کشاورزان و بهرهبرداران میتوانند با توجه به نشانههای زیر، کالای اصلی را از نمونههای تقلبی تشخیص دهند:

– نوع بطری: کالای اصلی در بطری پت دهانه ۴۵ نیملیتری بستهبندی میشود، در حالی که نمونه تقلبی در بطری پلیاتیلن عرضه شده است.
– فرمت شماره بچ (Batch Number): در کالای اصلی شماره بچ با علامت BN و با فرمت «۰۰۴ ۱۴۰ B» درج شده، اما در نمونههای تقلبی عبارت «Batch No» و فرمتی کاملاً متفاوت به کار رفته است.
سازمان حفظ نباتات تأکید کرده است که کالای مذکور در دو سال گذشته تولید نشده است و نمونههای موجود در بازار قطعاً تقلبی هستند.
پیگیری قضایی و پایش سراسری
سازمان حفظ نباتات با توجه به احتمال توزیع گستردهتر این سموم تقلبی در سایر نقاط کشور، دستور پایش سراسری و بازرسی مستمر از فروشگاههای عرضه نهادههای کشاورزی را صادر کرده است. واحدهای ذیربط موظف شدهاند اصالت محمولهها را از طریق اسناد خرید و فروش و شاخصهای رهگیری بررسی کنند.
این سازمان تأکید کرد: با هرگونه تخلف در عرضه سموم خارج از ضوابط قانونی قاطعانه برخورد شده و متخلفان به مراجع قضایی معرفی خواهند شد.
درخواست از کشاورزان
از کشاورزان و بهرهبرداران خواسته شده است نهادههای مورد نیاز خود را تنها از مراکز معتبر و دارای مجوز تهیه کنند و در صورت مشاهده موارد مشکوک، مراتب را سریعاً به مراکز خدمات کشاورزی یا مدیریتهای حفظ نباتات استان خود اطلاع دهند.
آموزش4 هفته پیشانگورتان کشمشی نشود!؟ ۵ توصیه فوری برای باغداران انگور
خبرهای سازمانی2 هفته پیشدستورالعمل جدید پروانههای گلخانه به تمام استانها ابلاغ میشود
پرونده ویژه4 هفته پیشلطفعلیزاده خبر داد: پارک کشاورزی وارد فاز جدید مأموریتگرایی شد
آموزش4 هفته پیشتشتک آبخور، یکی از ارکان مدیریت پایدار آب در باغهای مدرن
گوناگون4 هفته پیشهمافزایی سیاستگذاران و نخبگان فناوری؛ ایرانمال میزبان همایش ملی شرکتهای دانشبنیان
دانستنی ها4 هفته پیشبرنامه معاونت آموزش و ترویج کشاورزی برای بهینهسازی انرژی اعلام شد
خبرهای سازمانی4 هفته پیشسرمایه پنهان: آغاز برنامه ملی ثبت دانش بومی کشاورزان توسط سازمان تات
مقالات4 هفته پیشکشاورزیِ هوشمند در ایران؛ از آرمانِ «دادهمحوری» تا واقعیتِ «زیرساختگریز»

























