تجارت
هویتبخشی به کریدور شمال-جنوب؛ قزاقستان شریک استراتژیک امنیت غذایی ایران
رشد ۶۶ درصدی تجارت ایران و قزاقستان در دو سال اخیر؛ ۱۲۸ میلیون دلار صادرات محصولات کشاورزی در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴. سرپرست دفتر امور بینالملل وزارت جهاد کشاورزی از اجرای موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اوراسیا و ورود ۱۰۰ هزار تنی محصولات فراسرزمینی از قزاقستان برای اولین بار خبر داد.

پایگاه خبری داوان نیوز: سرپرست دفتر امور بینالملل وزارت جهاد کشاورزی از نقش کلیدی این وزارتخانه در توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای اوراسیا، بهویژه قزاقستان و قرقیزستان خبر داد و گفت صادرات محصولات کشاورزی ایران به قزاقستان در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴ به ۱۲۸ میلیون دلار رسیده است.
به گزارش خبرنگار ما، حسن مؤمنی در دیدار با منوچهر مرادی، مدیرکل اوراسیای وزارت امور خارجه، ضمن تشریح عملکرد کمیسیونهای مشترک اقتصادی، اعلام کرد: کل صادرات ایران به قزاقستان از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۱۴ میلیون دلار بوده که سهم بخش کشاورزی ۱۲۸ میلیون دلار (حدود ۶۰ درصد) است. همچنین ۸۰ درصد کل واردات ایران از قزاقستان (۳۳ میلیون دلار از ۴۷ میلیون دلار) به محصولات کشاورزی اختصاص دارد که امنیت غذایی کشور را تأمین میکند.
مؤمنی با اشاره به رشد ۶۶ درصدی حجم تجارت دو کشور نسبت به دو سال پیش، افزود: از سال ۱۳۹۴ که دبیرخانه کمیسیون مشترک به وزارت جهاد کشاورزی واگذار شد، صادرات ایران به قزاقستان از ۱۳۷ به ۲۱۴ میلیون دلار رسیده است.
وی اجرای موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا و تعرفه صفر برای ۸۷ درصد کالاهای ایرانی را فرصتی بینظیر دانست و گفت: پسته و خرما در صدر محصولات صادراتی (۴۰ درصد صادرات کشاورزی) قرار دارند. همچنین برای نخستین بار، ۱۰۰ هزار تن محصول کشاورزی فراسرزمینی (جو و روغن) از قزاقستان وارد ایران شده است.
در این نشست، منوچهر مرادی نقش وزارت جهاد کشاورزی را «پیشبرنده» توصیف کرد و بر تسهیل تأمین کالاهای اساسی، تشکیل کمیتههای مشترک کشاورزی با ارمنستان و آذربایجان، و پیگیری صادرات واکسن، سرمهای دامی و آفتکشها تأکید کرد.

پرونده ویژه
مدیریت بحران؛ سناریوی تأمین ۶ ماهه نهادههای دامی عملیاتی شد
شرکت جهان صادرات سینا از برنامهریزی برای تأمین بیش از یک میلیون تن نهاده دامی و واردات ۲۰۰۰ تن گوشت منجمد خبر داد. مدیرعامل این شرکت از تدوین سناریوی تأمین ۶ ماهه برای جلوگیری از شوک به بازار خبر میدهد.

پایگاه خبری داوان نیوز: در شرایطی که تشدید محدودیتهای ناشی از تجاوز آمریکایی-صهیونیستی، زنجیره تأمین بینمللی را تحت فشار قرار داده است، شرکت «جهان صادرات سینا» به عنوان یکی از بازوهای تخصصی مؤسسه جهاد استقلال، با اجرای سناریوهای جایگزین حملونقل موفق شد ضمن واردات نهادههای دامی، گوشت و حبوبات، خللی در تأمین کالاهای اساسی کشور ایجاد نکند.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ما، سعید فروغانفر، مدیرعامل جهان صادرات سینا، امروز در گفتوگویی با تشریح اقدامات این مجموعه در ماههای اخیر، اظهار داشت: شرکت جهان صادرات سینا با مأموریت محوری تأمین و واردات کالاهای اساسی مرتبط با امنیت غذایی، فعالیت خود در زمینه نهادههای دامی، گوشت، حبوبات و تخمنوغان را دنبال میکند.
وی با اشاره به تجربیات ارزشمند جنگ ۱۲ روزه در سال گذشته افزود: آن دوره یک آزمون عملیاتی بود که نشان داد در صورت محدودیت مسیرهای حملونقل، تأخیر در انتقال ارز و تغییر شرایط بیمه، باید سازوکارهای جایگزین از پیش طراحی شده باشد. بر همین اساس، سطح ذخایر احتیاطی را افزایش داده و بر تنوع مبادی تأمین (چندکشوری و چندتأمینکننده) تمرکز کردیم.
آمار تأمین کالاهای اساسی در شرایط بحرانی
مدیرعامل جهان صادرات سینا با ارائه جزئیات آماری از عملکرد این شرکت گفت: بر اساس برنامهریزیهای انجام شده و مجوزهای صادره، حدود ۵۰۰ هزار تن نهاده دامی وارد کشور شده و این روند ادامه دارد. در افق نزدیک، مجموع قراردادها و محمولههای در مسیر به بیش از یک میلیون تن خواهد رسید. همچنین بیش از ۲ هزار تن گوشت منجمد از کشورهایی نظیر برزیل و پاکستان و حدود ۲۵۰۰ تن حبوبات از مبادی مختلف تأمین و وارد شده است.
فروغانفر یکی از چالشهای بزرگ اخیر را حمل تخم نوغان دانست که کالایی بسیار حساس از نظر زمانبندی و شرایط نگهداری است. وی تصریح کرد: با محدودیت مسیرهای هوایی، ناچار به استفاده از ترکیب حمل هوایی-زمینی و دریایی-زمینی شدیم. با این تدابیر، نه تنها تخم نوغان از مسیرهای جایگزین وارد شد، بلکه بخش قابل توجهی از این محمولهها به خانوادههای تحت پوشش کمیته امداد تخصیص یافت.
تنظیم بازار در سه سطح و برنامه تأمین ۶ ماهه
مدیرعامل جهان صادرات سینا، نقش این شرکت در تنظیم بازار را شامل سه سطح «تضمین دسترسی به کالا»، «پایداری قیمتها» و «همافزایی با دستگاههای حاکمیتی» تعریف کرد و گفت: ما به گونهای برنامهریزی کردهایم که حداقل برای ۶ ماه آینده، بازار با کمبود جدی نهادههای دامی مواجه نشود. مسیرهای جایگزین حملونقل دریایی شناسایی و عملیاتی شدهاند؛ به طوری که اگر یک مسیر دچار وقفه شود، مسیر دوم و سوم قابل استفاده است.
وی تأکید کرد: ما فقط به واردات امروز فکر نکردهایم، بلکه سناریوی کامل تأمین ۶ ماهه را طراحی کردهایم تا بازار با شوک ناگهانی مواجه نشود.
بحران
بحران در تنگه هرمز، اختلال تأمین کود؛ واردکنندگان به دنبال منابع جایگزین
شوک عرضه از خاورمیانه به بازار جهانی کود رسید: در حالی که بیش از ۳۰ درصد تجارت اوره از مسیر تنگه هرمز عبور میکرد، درگیریهای مارس ۲۰۲۶ این مسیر را مسدود و قیمت کودهای نیتروژنی را به بالاترین سطح سه سال اخیر پرتاب کرد. موسسه پژوهشهای برنامهریزی و اقتصاد کشاورزی وضعیت فعلی را «شکست زنجیره تأمین» ارزیابی میکند.

پایگاه خبری داوان نیوز: حمله به تأسیسات کلیدی در خلیج فارس، بازار جهانی کود را متشنج کرد. قیمت اوره به بالاترین سطح سه سال اخیر رسید و نگرانی از ادامه بحران در تنگه هرمز، واردکنندگان را به تأمین منابع جایگزین واداشته است.
به گزارش خبرنگار ما، موسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، در آخرین پایش هفتگی خود از وضعیت بازارهای بینالمللی محصولات کشاورزی (هفته منتهی به ۴ اردیبهشتماه) اعلام کرد: تشدید درگیریها در خاورمیانه طی ماه مارس ۲۰۲۶، فشار سنگینی بر بازار جهانی کودهای شیمیایی وارد کرده و زنجیره تأمین را به شدت مختل نموده است.
بر اساس این گزارش، قیمت انواع کود بهویژه کودهای نیتروژنی با جهش چشمگیری همراه بوده و بازار با شدیدترین شوک عرضه طی سالهای اخیر مواجه است. تنشهای ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس، مسیرهای حیاتی تجارت جهانی کود را مسدود کرده و واردکنندگان را ناگزیر به جستجوی منابع جایگزین نموده است.
توقف تولید در خلیج فارس؛ زنگ خطر برای امنیت غذایی
کارشناسان موسسه تأکید کردهاند که چشمانداز آینده بازار کود، کاملاً به مدت زمان بسته بودن تنگه هرمز و سرعت بازگشت جریان گاز طبیعی مایع (LNG) و ازسرگیری تولید در منطقه خلیج فارس وابسته است. در شرایط کنونی، عمان تنها صادرکننده فعال در منطقه باقی مانده و حجم تولید ازدسترفته در کوتاهمدت قابل جبران نیست.
قیمت نهادهها و کودهای نیتروژنی در مسیر صعودی
– گاز طبیعی: قیمت این نهاده کلیدی در مارس ۲۰۲۶ در بیشتر بازارها افزایش یافت؛ چراکه بازارهای اروپایی شدیداً به تأمین گاز از خلیج فارس وابستهاند و ذخایر اتحادیه اروپا به پایینترین سطح فصلی خود رسیده است. در مقابل، ایالات متحده به دلیل ذخایر کافی و مواجهه محدود با نوسانات جهانی، قیمت پایدارتری را تجربه کرد.
– آمونیاک: نرخ شاخص جهانی آمونیاک اندکی افزایش یافت. کاهش تولید در خلیج فارس از یک سو و بازگشت تقاضا از سوی هند و آسیای جنوبشرقی از سوی دیگر، این روند صعودی را تشدید کرده است.
– اوره: قیمت اوره در ماه مارس به بالاترین سطح خود در بیش از سه سال گذشته رسید. بیش از ۳۰ درصد تجارت جهانی اوره معمولاً از تنگه هرمز عبور میکند و بسته شدن آن، عرضه را به سرعت محدود کرده است. تقاضای فصلی در نیمکره شمالی و ادامه ذخیرهسازی در هند، پیشازاین زمینههای صعودی بازار را فراهم کرده بودند.
بازار فسفات و پتاس؛ دو روایت متفاوت
– فسفات: قیمت فسفات فشار صعودی بیشتری را تجربه کرد. عربستان سعودی با هزینه بالاتر، برخی محمولهها را از مسیر ساحل غربی خود صادر میکند. مراکش که در غیاب چین، صادرکننده پیشرو محسوب میشود، بخش عمده گوگرد موردنیاز خود را از خاور نزدیک تأمین میکند. کارشناسان معتقدند بعید است چین پیش از اوت ۲۰۲۶ به بازار بازگردد، بنابراین کاهش فشار قیمت در کوتاهمدت محدود خواهد بود.
– پتاس: برخلاف سایر کودها، بازار پتاسیم نسبتاً متعادل باقی مانده و اختلال جدی در عرضه آن گزارش نشده است. با این حال، ممکن است نهایی شدن قراردادهای وارداتی هند به تأخیر بیفتد. همچنین به دلیل هزینههای سرسامآور کودهای نیتروژنی که سهم عمدهای از بودجه کشاورزان را به خود اختصاص داده، خرید کود پتاسیم احتمالاً کاهش مییابد یا به تعویق میافتد.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، موسسه پژوهشهای برنامهریزی و اقتصاد کشاورزی هشدار میدهد که ادامه وضعیت موجود، امنیت تأمین نهادههای کشاورزی را در بسیاری از کشورهای واردکننده با خطر جدی مواجه خواهد کرد و پیامد آن، افزایش هزینههای تولید مواد غذایی در سطح جهانی خواهد بود. واردکنندگان در حال حاضر به طور فعال به دنبال تأمین از مسیرهای جایگزین هستند، اما جبران سریع این خلأ عرضه دور از انتظار است.
تجارت
بلغارستان کریدور جایگزین تجارت ایران با اروپا میشود
با توجه به چالشهای موجود در مسیرهای سنتی حملونقل، کمیته مشترک بازرگانی ایران و بلغارستان با صدور اطلاعیهای، از ظرفیت بلغارستان به عنوان جایگزینی راهبردی برای ترانزیت کالاهای ایرانی، به ویژه محصولات کشاورزی، به بازار اروپا خبر داد.

پایگاه خبری داوان نیوز: کمیته مشترک ایران و بلغارستان بر نقش لجستیکی صوفیه در تجارت ایران با اروپا تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار ما، کمیته مشترک بازرگانی ایران و بلغارستان در اطلاعیهای اعلام کرد که با توجه به شرایط کنونی در حوزه حملونقل و لجستیک، بلغارستان به دلیل برخورداری از زیرساختهای مناسب میتواند به عنوان یک کریدور کلیدی در تسهیل جابهجایی کالاهای صادراتی و وارداتی میان ایران، اروپا و دیگر کشورها ایفای نقش کند.
در این اطلاعیه آمده است که این کمیته آمادگی دارد هماهنگیهای لازم برای بهرهگیری از ظرفیتهای جایگزین حملونقل را به عمل آورده و با همکاری فعالان اقتصادی و بخشهای مرتبط، بسترهای تسهیل روابط تجاری ایران و اروپا را فراهم کند.
کمیته مشترک بازرگانی ایران و بلغارستان از تجار، اعضای اتاق بازرگانی و فعالان اقتصادی خواسته است برای دریافت اطلاعات بیشتر و انجام هماهنگیهای لازم از طریق شماره تماس ۸۵۷۳۲۳۶۴، نمابر ۸۸۸۲۵۱۱۵ یا پست الکترونیک info@irbgic.org با این کمیته ارتباط برقرار کنند.
تأثیر بر صادرات بخش کشاورزی:
انتشار این اطلاعیه میتواند زمینهساز کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی و پرهزینه حملونقل شده و با فعالسازی کریدور بلغارستان، زمان و هزینههای ترانزیت محصولات کشاورزی ایران (مانند پسته، خرما، زعفران، کشمش و محصولات گلخانهای) به بازارهای اروپا را کاهش دهد. این امر موجب افزایش رقابتپذیری، کاهش ضایعات ناشی از طولانی شدن مسیر و در نتیجه رشد حجم صادرات کشاورزی به اتحادیه اروپا و کشورهای همسایه خواهد شد. همچنین دسترسی به بنادر بلغارستان در دریای سیاه میتواند پنجره جدیدی برای صادرات محصولات فسادپذیر و نیمهفسادپذیر ایرانی ایجاد کند.
تجارت3 هفته پیشراهنمای کامل ثبت درخواست اینترنت بینالمللی برای اعضای اتاق بازرگانی
دانستنی ها3 هفته پیشکانال تخصصی شناسایی گیاهان بومی ایران در «ایتا» راهاندازی شد
استان ها3 هفته پیشممنوعیت قطعی گاوآهن برگرداندار در اراضی دیم از سال ۱۴۰۵-۱۴۰۶
خبرهای سازمانی3 هفته پیشتعاونیهای روستایی جایگزین مداخله دولت در بازار کشاورزی میشوند
دانستنی ها3 هفته پیشتکمیل چرخه سلامت واحد با ثبت «روز گیاهپزشک» در تقویم کشور
چند رسانه ای3 هفته پیشگرانی ۱۰ برابری گاز و بوروکراسی؛ تولید گل و گیاه در ایران در آستانه تعطیلی
گزارش3 هفته پیشتولیدگرایی توأم با عدالت توزیعی؛ سیاست دوگانه وزارت جهاد در بحران
بین الملل3 هفته پیشانقلاب دیجیتال در بذر: ERP ابری مایکروسافت رونمایی شد























