گوناگون
هیرکانی یکی از مناطق داغ تنوع زیستی در نیم کره شمالی
پایگاه خبری Da1news: در جهان نقطههایی به عنوان مناطق داغ تنوع زیستی وجود دارد که بایدحداقل ۲۵۰۰گونه گیاهی بومی با ۳۰درصد پوشش طبیعی اولیه داشته باشد مانند جنگل هیرکانی که یکی از این مناطق است.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی به نقل از مهر، نشست خبری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی به مناسبت روز جهانی تنوع زیستی در محل این سازمان برگزار شد. سیدمجتبی خیام نکویی، رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به تفاهم نامه این سازمان با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: سال گذشته تفاهم نامهای با وزارت علوم به امضا رسید که تعدادی از دانش آموختگان دکتری به وسیله سازمان تات برای پسادکتری جذب شوند.
وی افزود: کنوانسیون تنوع زیستی یکی از مهمترین توافق نامههای بین المللی بوده که در سال ۱۹۹۲ میلادی در برزیل با هدف حفاظت از تنوع زیستی و بهره برداری پایدار از منابع طبیعی منعقد و تصویب شد.
او ادامه داد: روز ۲۲ مه مصادف با اول خرداد روز جهانی تنوع زیستی اعلام شد. در حال حاضر ۱۹۶ کشور از جمله ایران به این کنوانسیون پیوستند.
وی با بیان اینکه عضو ایران در سال ۷۵ به تصویب مجلس رسید، تصریح کرد: ذیل این کنوانسیون دو هدف ایمنی زیستی و بهره برداری از مزایای مهندسی ژنتیک دنبال میشود. تلاش این است که آثار سو احتمال ناشی از این محصولات روی سلامت انسان و محیط زیست را به حداقل برسد.
خیام نکویی یادآور شد: هنگامی که از تنوع زیستی صحبت میشود یعنی تنوع بین موجودات زنده اعم از گیاهی و جانوری که در اکوسیستم دریایی و خشکی وجود دارد. این موضوع تنوع درون گونهای و در اکوسیستمهای مختلف را هم شامل میشود.
وی اظهار کرد: تنوع زیستی در ۳ سطح ژن، گونه و اکوسیستم قابل طبقه بندی است.
رئیس سازمان تات با اشاره به عایدیهای کنوانسیون تنوع زیستی گفت: در مدت محدودی کشورهای زیادی به آن پیوستند که ارزشهای ذاتی، اکولوژی، ژنتیکی، اجتماعی و اقتصادی را به دنبال دارد.
دستاوردهای تنوع زیستی
خیام نکویی با تاکید بر اینکه تنوع زیستی اصل حیات است، ادامه داد: هر موجود زنده روی کره زمین منحصر به فرد بوده و این موجود باعث غنا طبیعت و تنوع زیستی میشود. بنابراین هم پایداری و هم تنظیم محیط زیست محقق شده که ارتقا روان شناختی جامعه انسانی را به دنبال دارد.
وی با اشاره به امنیت غذایی عنوان کرد: یکی از دستاوردها دستیابی به امنیت غذایی پایدار بوده و رسیدن به خودکفایی در محصولات راهبردی است.
تنوع زیستی ایران
رئیس سازمان تات با بیان اینکه ایران دارای ۸ هزار گونه گیاهی است که بالغ بر ۲ هزار و ۴۰۰ گونه آن مختص ایران و بومی کشور ما است؛ علاوه بر اینکه ۲۳۰۰ گونه نیز قابلیت استفاده دارویی دارند.
وی ادامه داد: در ایران ۲۰۰ گونه پستاندار، ۵۵۰ گونه پرنده، ۱۰۰۰ گونه ماهی، ۱۱ گونه خزنده دریایی، ۲۰ پستاندار دریایی، ۲۴۰ گونه خزنده و ۲۲ گونه دوزیست در ایران وجود دارد.
وی گفت: ایران به لحاظ ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی کشور ثروتمندی است که میتواند ضامن تأمین امنیت غذایی پایدار باشد. نکته قابل اهمیت حفظ و بهره برداری از این گونههای متنوع گیاهی و جانوری است.
خدمات تنوع زیستی
خیام نکویی در ادامه به خدمات تنوع زیستی اشاره کرد و گفت: این تنوع زیستی تنظیم کننده آب شیرین، تأمین مواد خام، منابع دارویی، خدمات فرهنگی و…. است. از دیگر خدمات این تنوع زیستی میتوان به کیفیت آب و هوا اشاره کرد که در ادامه موجب جلوگیری از فرسایش خاک میشود.
وی بزرگترین چالش تنوع زیستی در کشور را حفاظت از این گونهها عنوان کرد و گفت: یکی از راهکارهای مراقبت از گونههای گیاهی و جانوری این است که تنوع زیستی تبدیل به گفتمان قالب در بین مسؤولان شود. اگر این امر اجرایی شود مردم مهمترین حافظ تنوع زیستی خواهند بود.
وی افزود: در جهان نقطههایی به عنوان مناطق داغ تنوع زیستی وجود دارد که باید حداقل ۲۵۰۰ گونه گیاهی بومی با ۳۰ درصد پوشش طبیعی اولیه باشد مانند جنگل هیرکانی که یکی از مناطق داغ نیم کره شمالی به شمار میرود. گفتنی است ایران یکی از حدود ۳۰ کشور دنیا در منطقه داغ تنوع زیستی محسوب میشود.
عواملی که موجب تهدید تنوع زیستی است؟
این مقام مسؤول با بیان اینکه از ۱۳ اقلیم جهان ایران ۱۱ اقلیم همزمان با ۴ فصل را در اختیار دارد، گفت: فشار زیادی روی اکوسیستم گیاهی کشور به لحاظ اقتصادی و اجتماعی وجود دارد. طرحهای عمرانی در مناطق مختلف مثل جاده کشی، برداشت از معادن، احداث صنایع و… اگر مطالعات ضمیمه آنها نشود تهدیدی برای این تنوع زیستی کشور است. بسیاری از گونههای گیاهی در این ساخت و سازها و پروژههای عمرانی از بین رفته و منقرض شدند.
وی گفت: در کشورهای جهان اگر قرار باشد طرحی عمرانی انجام شود که حیات گونههایی را با خطر مواجه کند از قبل هزینه شده در همان زیستگاه یا خارج آن گیاه احیا میشود.
وی به سایر تهدیدها اشاره کرد و ادامه داد: چرای بی رویه دامها در مراتع از دیگر تهدیدها برای گونه زیستی کشور است. البته در این زمینه نباید از تغییرات اقلیمی غافل شد که موجب انقراض یک سری از گونهها میشود. در حال حاضر شیر و ببر مازندران منقرض شدند ضایعهای که جبران پذیر نیست. در این راستا سازمان تات ۷۶ گونه گیاهی را در فهرست قرمز قرار داد که ممکن است منقرض شوند. از این آمار ۱۹ گونه پستاندار، ۲۵ گونه پرنده، ۱۶ گونه خزنده، ۴ گونه دوزیست و ۱۰ گونه ماهی است.
راه اندازی یک مرکز مهم
خیام نکویی با اشاره به تصویب و راه اندازی مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی گفت: یکی از مهمترین اقدامات و فعالیتها در این حوزه راه اندازی این مرکز بوده که گونه گیاهی در زیستگاه خودش حفظ میشود. در حال حاضر ۱۵۳ ایستگاه و ۸۱ مرکز تحقیقاتی شکل گرفته که در حوزه اکوسیستم مرتعی، جنگلی و بیابانی پژوهش کنند.
وی ادامه داد: همچنین حفظ آنها خارج از زیستگاه شأن به وسیله بانکهای ژن در حال انجام است. ایران دارای ۲ بانک ژن گیاهی بزرگ است. بانک ژن زراعی که بزرگترین بانک ژن منطقه و جز ۱۰ بانک بزرگ جهان با ۷۳ هزار نمونه است. دومین بانک ژن مربوط به منابع طبیعی با ۴۹ هزار نمونه از گونههای جنگلی، دارویی و مرتعی است.
کلکسیونهای گیاهی
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در ادامه سخنان خود گفت: ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نمونه از انواع حشرات و جانواران زیان آور (آفات) در کلکسیون گیاهی وجود دارد. همچنین ۵ هزار و 800 DNA از منابع ژنتیکی دام، طیور و زنبور در این کلکسیون نگهداری میشود.
به این آمار باید ۹ هزار سویه قارچ، باکتری و… اضافه کرد.
خلاءهای موجود در حفاظت از تنوع زیستی کشور
خیام نیکویی پایین بودن اطلاعات عمومی جامعه نسبت به اهمیت تنوع زیستی یکی از خلاءهای موجود است، گفت: این خلأ باید از طریق رسانهها پر شود. تاکید میشود برای حفظ تنوع زیستی باید گفتمان سازی کرد. این موضوع باید در سرفصلهای آموزش و پرورش و حتی آموزش عالی گنجانده شود.
وی اضافه کرد: در ایران نسخه پشتیبان از ذخایر ژنتیکی وجود ندارد که این گونهها برای ۲۰۰ تا ۴۰۰ سال آینده حفظ شود در صورتی که برای بانکهای ژنتیکی اتفاقی رخ داد. در حالی که کشورهایی مانند برزیل به عنوان نخستین کشور با بالاترین تنوع زیستی و نروژ آن نسخه پشتیبان وجود دارد.
این مقام مسؤول برای محقق شدن این نسخه پشتیبان عنوان کرد: ۵ هزار میلیارد تومان (همت) منابع مالی نیاز است.کریدور شمال به جنوب موجب خساراتی به گونه زیستی شده که نبود الزام قانونی برای استعلام و پیگیری موضوع وجود ندارد.
گوناگون
قاسمی: با آبیاری زیرسطحی به دنبال “حداکثر تولید با حداقل آب” هستیم
توسعه آبیاری قطرهای زیرسطحی در حالی به یکی از اولویتهای بخش کشاورزی تبدیل شده که چالشهای فنی نظیر نفوذ ریشه به لولهها و گرفتگی قطرهچکانها، دغدغه اصلی کشاورزان است. نشست نخبگانی که روز چهارشنبه به همت موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی برگزار شد، فرصتی شد تا محققان و شرکتهای دانشبنیان راهکارهای نوین خود را برای رفع این موانع ارائه دهند.
پایگاه خبری داوان نیوز: موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی در نشستی تخصصی با حضور اساتید دانشگاه، مدیران ارشد جهاد کشاورزی و با حضور دکتر آنجفی معاون امور زراعی وزیر، چالشها و فرصتهای پیش روی توسعه آبیاری قطرهای زیرسطحی در ایران را بررسی کرد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، به همت موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشست تخصصی و نخبگانی با عنوان «آبیاری قطرهای زیرسطحی: چالشها، الزامات و فرصتهای توسعه در ایران» روز چهارشنبه (امروز) برگزار شد. این گردهمایی علمی که از مهمترین رویدادهای حوزه مدیریت آب کشاورزی به شمار میرفت، میزبان جمعی از اساتید برجسته دانشگاه، مدیران ارشد جهاد کشاورزی، نمایندگان سازمان برنامه و بودجه و فعالان شرکتهای دانشبنیان بود.
در این نشست، فناوری نوین آبیاری قطرهای زیرسطحی به عنوان محور اصلی بحث و تبادل نظر قرار گرفت. محورهای اصلی این رویداد علمی شامل سیاستگذاری و برنامههای توسعه این سامانهها در کشور، ملاحظات فنی و اقتصادی اجرا، چالشهای بهرهبرداری و نگهداری، و اثربخشی آن بر صرفهجویی واقعی و بهرهوری آب بود.

هوشمندسازی در دستور کار برنامه هفتم
دکتر فریبرز عباسی، مشاور وزیر جهاد کشاورزی، در این نشست با اشاره به جایگاه راهبردی هوشمندسازی شبکههای آبیاری در اسناد بالادستی، از اجرای موفق بیش از ۱۱۰ پایلوت تحقیقاتی-اجرایی در سراسر کشور خبر داد و گفت: نتایج این پایلوتها نویدبخش تحولی بزرگ در مدیریت مصرف آب است.
برتری علمی آبیاری زیرسطحی
اساتید حاضر از دانشگاههای تهران و تربیت مدرس نیز با ارائه آمار و ارقام میدانی، برتری قاطع روش آبیاری زیرسطحی نسبت به روشهای سنتی را تشریح کردند. بر اساس یافتههای ارائه شده، این فناوری با کاهش چشمگیر تبخیر سطحی، امکان افزایش بهرهوری آب تا چندین برابر را فراهم میکند.
رفع موانع فنی؛ دغدغه اصلی کشاورزان
در پنلهای تخصصی این رویداد، چالشهای اجرایی پیش روی کشاورزان از جمله مشکل گرفتگی قطرهچکانها و نفوذ ریشه به مسیر لولهها مورد بررسی قرار گرفت. شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه، راهکارهای نوینی را برای رفع این موانع ارائه کرده و از آمادگی خود برای تجاریسازی این فناوریها خبر دادند.
حمایت مالی دولت از طرحهای نوین
نماینده سازمان برنامه و بودجه نیز با تأکید بر اولویت امنیت غذایی در تخصیص منابع، از اختصاص بستههای حمایتی و اعتباری ویژه برای توسعه طرحهای آبیاری نوین در کشور خبر داد.

آینده کشاورزی در گرو فناوریهای زیرسطحی است
دکتر محمد مهدی قاسمی، دبیر این نشست نخبگانی، در جمعبندی پایانی خود با تأکید بر لزوم تغییر نگرش در مدیریت منابع آب، اظهار داشت: کشاورزی ایران برای بقا و پایداری در شرایط کمآبی، چارهای جز حرکت به سمت فناوریهای هوشمند و زیرسطحی ندارد. هدف ما باید دستیابی به حداکثر تولید با حداقل مصرف آب باشد تا بتوانیم ضمن نجات کشاورزی از بحران کنونی، امنیت غذایی کشور را نیز تضمین کنیم.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این نشست در محل سالن همایشهای موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر واقع برگزار شد.
گوناگون
سومین گردهمایی ملی نماتدشناسان ایران برگزار میشود
انجمن نماتدشناسی ایران با همکاری دانشگاه تربیت مدرس، سومین همایش ملی نماتدشناسی ایران را ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۴ در دانشکده کشاورزی این دانشگاه برگزار میکند. این رویداد علمی با محوریت مدیریت آفات کشاورزی و تنوع ژنتیکی نماتدها، میزبان پژوهشگران و متخصصان این حوزه خواهد بود.
پایگاه خبری داوان نیوز: سومین همایش ملی نماتدشناسی ایران، ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۴ به میزبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس برگزار خواهد شد. این رویداد علمی یکروزه که به همت انجمن نماتدشناسی ایران و با همکاری این دانشگاه ترتیب یافته، به صورت حضوری و مجازی پذیرای پژوهشگران و متخصصان این حوزه خواهد بود .
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، محورهای اصلی این گردهمایی علمی شامل «سیستماتیک و تنوع ژنتیکی نماتدهای انگل گیاهی، آزاد و بیمارگر حشرات»، «پراکنش، زیستشناسی و بیماریزایی نماتدهای انگل گیاهی»، «کاربرد نماتدهای بیمارگر حشرات» و «مدیریت نماتدهای انگل گیاهی» است. این محورها با هدف ارتقای سطح دانش و تبادل آخرین یافتهها در زمینه نماتدشناسی کشاورزی و کاربردهای آن تعیین شدهاند .
دبیرخانه همایش همچنین از تمامی پژوهشگران، اعضای هیئت علمی، کارشناسان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و علاقهمندان به علم نماتدشناسی برای شرکت در این رویداد علمی دعوت به عمل آورده است. ضمناً از شرکتهایی که قصد مشارکت در برگزاری هرچه باشکوهتر این رویداد را دارند، دعوت شده است تا با دبیرخانه همایش همکاری کنند .
گفتنی است، نماتدها از جمله آفات مهم کشاورزی هستند و سالانه خسارت اقتصادی قابل توجهی به محصولات کشاورزی در سطح جهان وارد میکنند. برگزاری چنین همایشهایی میتواند گامی مؤثر در جهت شناسایی و مدیریت این آفات و کاهش خسارتهای ناشی از آن در کشور باشد. دومین دوره این رویداد نیز پیشتر در بهمنماه سال ۱۴۰۲ برگزار شده بود .
تجارت
انجماد سریع سبزیجات؛ صنعتی که تا ۲۰۳۰ به ۴.۷۵ میلیارد دلار میرسد
شرکت تحقیقات تجاری (TBRC) در جدیدترین گزارش خود که امروز منتشر شد، پیشبینی کرد بازار جهانی سبزیجات منجمد سریع (IQF) با نرخ رشد مرکب سالانه ۹.۷ درصد از ۳.۲۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۴.۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد؛ رشدی که عمدتاً ناشی از افزایش تقاضا برای غذاهای فرآورینشده (Clean Label) و رژیمهای غذایی گیاهی است.
پایگاه خبری داوان نیوز: فناوری انجماد سریع (IQF) که با تشکیل کریستالهای ریز یخ، طعم و بافت سبزیجات را مشابه نمونه تازه حفظ میکند، موتور محرکه رشد صنعت غذای منجمد در سالهای آینده خواهد بود. به گزارش یک مطالعه جدید، انتظار میرود بازار جهانی این محصولات با نرخ رشد مرکب سالانه ۹.۷ درصد به ۴.۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، جدیدترین گزارش منتشر شده توسط شرکت تحقیقات تجاری (The Business Research Company) با عنوان “گزارش بازار جهانی سبزیجات منجمد سریع (IQF) ۲۰۲۶”، از رشد قابل توجه این بخش در پاسخ به تغییر الگوی مصرف جهانی خبر میدهد. بر اساس این گزارش، ارزش بازار سبزیجات IQF از ۳.۰۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۳.۲۸ میلیارد دلار در سال جاری افزایش یافته است و پیشبینی میشود با نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) ۹.۷ درصدی، به ۴.۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد.
گزارش مذکور که امروز منتشر شده است، نشان میدهد رشد ۸.۵ درصدی بازار در بازه ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ عمدتاً ناشی از بهبود زیرساختهای زنجیره سرد، توسعه فناوریهای انجماد و افزایش تقاضا از سوی خانوارهای شهری و رستورانهای زنجیرهای بوده است. با این حال، کارشناسان پیشبینی میکنند موتور محرکه رشد در سالهای آینده، تغییر عمیقتر در اولویتهای مصرفکنندگان باشد.
چرا سبزیجات IQF؟
در فرآیند انجماد سریع (IQF)، هر قطعه سبزی به صورت جداگانه و در دمای بسیار پایین منجمد میشود. این روش با تشکیل کریستالهای ریز یخ، از آسیب به ساختار سلولی جلوگیری کرده و باعث حفظ طعم، بافت، رنگ و ارزش غذایی محصول تا حد امکان نزدیک به نمونه تازه میشود. این ویژگی، سبزیجات IQF را به گزینهای ایدهآل برای مصرفکنندگان آگاه از سلامت و همچنین صنعت خدمات غذایی تبدیل کرده است.
بر اساس یافتههای این گزارش، افزایش جهانی تقاضا برای محصولات غذایی منجمد یکی از ارکان اصلی این رشد است. به عنوان مثال، موسسه غذای منجمد آمریکا (American Frozen Food Institute) در ژوئیه ۲۰۲۴ از رشد ۸.۸ درصدی فروش واحدهای میوه منجمد خبر داد که نشاندهنده تمایل فزاینده مصرفکنندگان به جایگزینهای منجمد با کیفیت بالا است.
همچنین، عواملی مانند افزایش پذیرش رژیمهای غذایی گیاهی، همهگیر شدن خرید آنلاین مواد غذایی، سرمایهگذاری گسترده در لجستیک نگهداری سرد و نوآوری در فناوریهای انجماد پایدار، از دیگر محرکهای اصلی این بازار تا سال ۲۰۳۰ خواهند بود.
این گزارش به روندهای کلیدی زیر در دوره پیشبینی اشاره دارد:
– توسعه محصولات با برچسب پاک (Clean Label): افزایش تقاضا برای غذاهای منجمد با حداقل فرآوری و بدون افزودنیهای مصنوعی.
– رشد محصولات ارگانیک: استقبال روزافزون از گزینههای سبزیجات IQF ارگانیک در سراسر جهان.
– کاربرد روشهای پیشرفته انجماد: استفاده گستردهتر از فناوریهای نوین برای حفظ هرچه بیشتر کیفیت مواد مغذی.
– تمرکز بر بخش خدمات غذایی: افزایش مصرف این محصولات در رستورانها و کترینگها به دلیل سهولت استفاده و ثبات کیفیت.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، از نظر جغرافیایی، آمریکای شمالی همچنان بزرگترین بازار سبزیجات IQF در سال ۲۰۲۵ بوده است. با این حال، پیشبینی میشود منطقه آسیا و اقیانوسیه سریعترین نرخ رشد را در دوره پیشبینی تا سال ۲۰۳۰ به خود اختصاص دهد. تحلیل جامع این گزارش، مناطق کلیدی از جمله اروپای غربی و شرقی، آمریکای جنوبی و خاورمیانه و آفریقا را نیز پوشش میدهد و دیدگاهی کامل از فرصتهای سرمایهگذاری و توسعه در سطح بینالمللی ارائه میکند.
-
خبرهای سازمانی2 هفته پیشتوسعه متوازن؛ توزیع جغرافیایی پروژهها، عدالت منطقهای
-
گزارش3 هفته پیشبازار برنج ۱۴۰۵: از شوک هزینه تولید تا سناریوهای تنظیم بازار
-
آذربایجان شرقی4 هفته پیشبرگزیدگان نمونه ملی کشاورزی آذربایجان شرقی معرفی شدند
-
مقالات3 هفته پیشچالش قیمت روی میز گندم؛ حمایت از تولید یا مهار تورم؟
-
استان ها2 هفته پیشحمایت از تولیدات بانوان روستایی در قالب نمایشگاه تخصصی در مشهد
-
تجارت3 هفته پیشتولید زردچوبه با فناوری کشت بافت؛ مراقب زردچوبههای قاچاق باشید
-
پرونده ویژه3 هفته پیشپیوند تحقیقات و مزرعه، دستاورد ملی برای کشاورزی گیلان
-
تجارت3 هفته پیشنقشه تجارت جهانی: ایران و بازی بزرگ کریدورهای ترانزیت

