علوم و آموزش
کشف رویشگاه جدید سوسن چلچراغ به عنوان گونه در حال انقراض
پایگاه خبری DA1news: گروه تحقیقاتی جنگل آموزشی-تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس در آخرین تحقیقات اکتشافی خود موفق به کشف رویشگاه جدید سوسن چلچراغ به عنوان گونه در حال انقراض در این جنگل تحقیقاتی شدند.
به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس واقع در روستای ملاکلای نوشهر در سری سوم آغوزچال و حوضه آبخیز ۴۶ کجور با مساحت ۱۸۱۷ هکتار است. این جنگل از ارتفاع ۱۵۰ متر از سطح دریا تا ۱۸۰۰ متر امتداد دارد و به ۲۴ قطعه مدیریتی تقسیم شده است.
از ویژگیهای قابل توجه این جنگل میتوان به تنوع بالای تیپهای جنگلی اشاره کرد که به دلیل شیب نسبتا زیاد عرصه، در فاصله کوتاهی ظاهر شدهاند.
تیپ غالب جنگل در ارتفاع کمتر از ۲۰۰ متر و عرصههای کم شیب شامل درختان “انجیلی” و “ممرز” است و در داخل دره نیز “توسکا” حضور دارند. در ارتفاعات بالاتر تا میانبند، درختان “ممرز”، “انجیلی” و “راش” و در مناطق بالابند راش، ممرز و سایر گونهها حضور دارند.
جنگل آموزشی دانشگاه تربیت مدرس به دلیل واقعشدن در منطقه ویژه دارای غنای زیستی بالایی است که شامل بیش از ۳۰۰ گونه گیاهی، ۴۰ گونه پرنده، ۱۵ گونه پستاندار است.
از گونههای گیاهی در خطر انقراض آن میتوان به افرای مازندرانی، ملج و شمشاد هیرکانی اشاره کرد.
درخت لیلکی، ثعلب نر، ختمی خزر و درخت لرگ از درختان رلیکت از گونههای گیاهی در معرض انقراض این منطقه محسوب میشوند.
گونههای جانوری چون “شوکا”، “پلنگ”، “خرس” و “مرال” در فصل گاوبانکی زینتبخش این منطقه تحقیقاتی و جنگلی است که از قابلیتهای مهم این جنگل نیز به شمار میرود.
به گفته دکتر حامد یوسفزاده، دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس از گونههای کمیاب و نادر در جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس میتوان به “افرای مازندرانی”، “سوسن چلچراغ” و گونههای مختلف ثعلب مانند ابرویی کوهستانی، یاسمن سفید و اسپیره اشاره کرد.
این منطقه همچنین دارای جاذبههای گردشگری منحصر به فردی است که میتوان به ۷ آبشار بلند از جمله آبشار شاردره و عبور رودخانه کجور از وسط آن اشاره کرد.
قلعه تاریخی دختر قلعه در قطعه ۳۱۸ نیز از دیگر دیدنیهای این جنگل است.
جاده مالرو ۱۰۰ ساله در سمت غربی این جنگل وجود دارد که از آن برای عبور از نوشهر به سمت کجور در فصلهای ییلاق و قشلاق استفاده میشود.
تیم تحقیقاتی جنگل آموزشی-تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس شامل مهندس منصور پورامین، مهندس سلمان زالکانی، مهندس کریم شیر محمدی، مهندس مهران قزوینی و دکتر حامد یوسفزاده اخیرا موفق به شناسایی و کشف رویشگاه جدیدی از سوسن چلچراغ به عنوان گونه گیاهی در حال انقراض شدند.
دکتر عباس اسماعیلی از محققان این تیم، تاکید دارد که مدیریت دو دهه دانشگاه تربیت مدرس در این مجموعه تحقیقاتی سبب شده است که ضمن حفظ تنوع زیستی، شرایط بهینه و عالی به دور از دخالتهای انسانی برای بقا و توسعه رویشگاههای گونههای نادر مانند افرای مازندرانی، سوسن چلچراغ و غیره فراهم آید.
سوسن چلچراغ
گل “سوسن چلچراغ” یکی از نادرترین گلهای جهان است که سرزمین کهن ما را برای رویش انتخاب کرده است؛ از این رو این گونه نخستین گل ایرانی است که در فهرست آثار ملی طبیعی ایران قرار گرفته است. گل سوسن چلچراغ به دوران چهارم زمینشناسی تعلق دارد و از لحاظ ژنتیکی یکی از نوادر طبیعی جهان به شمار میرود، ضمن آنکه این گل “تکثیر گریز” است و علاقهای به ازدیاد و تولید مثل ندارد و همین امر باعث شد تا هر روز بیش از پیش در معرض انقراض قرار گیرد.
این گیاه که نادرترین گونه سوسن بهشمار میرود، در نواحی بسیار محدودی از استانهای “اردبیل”، “مازندران” و “گیلان” میروید و گفته میشود در منطقه “لنکران” جمهوری آذربایجان دیده شده است. رویشگاه سوسن چلچراغ در روستای داماش به مساحت ۴ هکتار تحت حفاظت قرار گرفته است.
دکتر حامد یوسفزاده، دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس در گفتوگو با ایسنا، “سوسن چلچراغ” را مروارید جنگل هیرکانی معرفی کرد و گفت: این گل اولین گونه گیاهی اثر طبیعی- ملی ایران است که از زمان شناسایی اولین رویشگاه آن در منطقه “عمارلو”ی استان گیلان، حدود نیم قرن میگذرد.
وی ادامه داد: در گذشته موفق به شناسایی رویشگاه جدید سوسن چلچراغ در منطقه “دو هزار” تنکابن با دارا بودن رودخانه پرآب، چشمههای انبوه و جنگل انبوه در دل صخرهها و مناطق کوهستانی پر شیب شدیم.
یوسفزاده تاکید کرد: در این مطالعات در ییلاق “نوشا” واقع در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان “تنکابن” یک رویشگاه جدید شناسایی کردیم.
به گفته وی ییلاق نوشا، ارتفاعات دو هزار تنکابن، رویشگاه جدید مروارید هیرکانی (سوسن چلچراغ) است.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس، مساحت این رویشگاه شناسایی شده را کمتر از ۳ هزار متر ذکر کرد و افزود: در این رویشگاه سوسن چلچراغ به همراه گونههای دارویی دیگر از جمله “گل صدتومنی” شناسایی شد.
وی ادامه داد: اخیرا نیز رویشگاه جدیدی از این گل در حال انقراض را در منطقه روستای ملاکلای نوشهر کشف کردیم.
یوسفزاده یادآور شد: از آنجایی که این جنگلهای تحقیقاتی به صورت ۱۰ ساله از سوی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور برای انجام امور آموزشی و پژوهشی به دانشگاهها واگذار میشود، از این رو در این مدیریت همکاری ناظران این سازمان با مدیران جنگلهای آموزشی-تحقیقاتی نقش تعیینکنندهای دارد؛ چرا که این همکاری منجر به موفقشدن دانشگاهها در ارائه الگو در تنوع زیستی میشود؛ از این رو نیاز است تا ناظران طرحهای جنگلها همکاری لازم را با مدیران جنگلهای تحقیقاتی داشته باشند و لازم است از همکاری مهندس علینیا ناظر این جنگل تشکر و قدردانی کنیم.
منبع: ایسنا
آموزش
دستورالعمل فنی ارزیابی پهپادهای سمپاش منتشر شد
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، نشریه فنی شماره ۶۹۱۹۱ را با عنوان «پهپاد سمپاش – آزمون پارامترهای فنی» منتشر کرد؛ دستورالعملی که برای اولین بار با استناد به استانداردهای ملی و بینالمللی، روش علمی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی را در اختیار سازندگان، آزمونگران و کشاورزان قرار میدهد.
پایگاه خبری داوان نیوز: با گسترش کاربرد پهپادها در مزارع و نیاز فزاینده به تأییدیه فنی این تجهیزات، دستورالعمل جامع آزمون پارامترهای فنی پهپادهای سمپاش توسط دکتر نیکروز باقری تألیف و توسط کمیته انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی منتشر شد.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز، دستورالعمل فنی پهپاد سمپاش (آزمون پارامترهای فنی) توسط دکتر نیکروز باقری، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی تألیف و با تأیید کمیته انتشارات این مؤسسه منتشر شد. این دستورالعمل با هدف استانداردسازی ارزیابی سامانههای پهپادی سمپاشی و پاسخ به نیاز روزافزون بخش کشاورزی و صنعت تدوین شده است.
بر اساس این گزارش ، با گسترش کاربرد پهپادها در عملیات سمپاشی و محلولپاشی مزارع و استقبال کشاورزان از مزایایی نظیر کاهش مصرف آب و سم، کاهش هزینهها، افزایش بازده مزرعهای و ایمنی بیشتر برای کارور و محصول، ضرورت تدوین یک مرجع فنی برای ارزیابی این فناوری بیش از پیش احساس میشد.
در این نشریه فنی که با شماره ثبت ۶۹۱۹۱ در تاریخ ۶ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در مرکز فناوری اطلاعات و اطلاعرسانی کشاورزی سازمان تات (تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی) به ثبت رسیده است، افزون بر معرفی سامانهها و زیرسامانههای اصلی پهپاد سمپاش، مشخصات فنی تک تک اجزای آن تشریح شده است.
همچنین در این دستورالعمل، پارامترهای فنی مؤثر بر عملکرد پهپاد، روش اندازهگیری هر پارامتر منطبق با استانداردهای ملی و بینالمللی و نیز الزامات ایمنی و ارگونومی ارائه شده است.

مخاطبان این دستورالعمل چه کسانی هستند؟
بر اساس اعلام مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، این نشریه فنی برای گروههای زیر کاربرد دارد:
– سازندگان و ارائهدهندگان خدمات پهپاد سمپاش
– آزمونگران و ناظران مدیریت آزمون و کنترل کیفیت ماشینهای کشاورزی
– کارشناسان فنی و خریداران تجهیزات سمپاشی
گفتنی است که خریداران پهپادهای سمپاش نیز میتوانند با استفاده از اطلاعات فنی این دستورالعمل، تصمیمگیری آگاهانهتری برای انتخاب محصول مناسب از میان برندها و مدلهای مختلف داشته باشند.
دریافت فایل کامل:
علاقهمندان و فعالان بخش کشاورزی میتوانند محتوای کامل این نشریه فنی را از دو مسیر اصلی دریافت کنند:
۱. بخش انتشارات الکترونیکی سایت مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
۲. تالار ترویج دانش و فنون کشاورزی (مرجع ملی انتشار دانش فنی در بخش کشاورزی)
آموزش
ترویج دانش، افزایش بهرهوری / گزارش میدانی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
پایگاه خبری داوان نیوز: همزمان با فصل بهار و آغاز فعالیت آفات و بیماریهای کشاورزی، اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور در قالب کاروانهای ترویجی، نشستهای تخصصی و کارگاههای آموزشی در استانهای زنجان، آذربایجان غربی، گلستان، یزد، لرستان، البرز و جنوب کرمان، جدیدترین راهکارهای مدیریت هوشمند آفات و افزایش بهرهوری را به کشاورزان و کارشناسان ارائه کردند.
به گزارش خبرنگار داوان نیوز و بر اساس گزارش های روابط عمومی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، در ادامه سلسله فعالیتهای ترویجی و پژوهشی اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و مراکز تابعه در استانهای مختلف، چندین رویداد علمی و آموزشی با هدف بهرهوری پایدار و انتقال یافتههای نوین به بهرهبرداران بخش کشاورزی برگزار شد.
آموزش
هشدار محقق گیاهپزشکی؛ ساعت طلایی برای نجات باغات از حمله شته سبز
سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» طغیان آفت شته سبز هلو در باغات هستهداران (هلو، آلو و گوجهسبز) در روزهای نخست بهار ۱۴۰۴، نسبت به خسارتهای سنگین ناشی از این آفت به باغداران هشدار داد و راهکارهای چهارگانه پیشگیری، مبارزه بیولوژیک، استفاده از صابونهای شتهکش و در نهایت سموم اختصاصی با دوره کارنس کوتاه را ارائه کرد.
پایگاه خبری داوان نیوز، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور هشدار داد: شرایط آبوهوایی بهار ۱۴۰۴، بستر را برای طغیان شته سبز هلو در باغات هلو، آلو و گوجهسبز فراهم کرده است. وی با اعلام ۴ نشانه خطر (پیچیدگی برگ، عسلک چسبناک، زردی درخت و ریزش میوه)، یک نقشه راه عملیاتی برای نجات باغات ارائه داد.
به گزارش داوان نیوز، سید حسن ملکشی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، با اعلام «زنگ خطر قرمز» به باغداران، نسبت به طغیان این آفت در باغات هلو، آلو و گوجهسبز هشدار داد و تأکید کرد که غفلت از کنترل بهموقع شته، میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به بار آورد.
شرایط آبوهوایی فعلی، بهترین بستر را برای تکثیر و طغیان شته سبز هلو فراهم کرده است. این آفت با تغذیه از شیره گیاهی، درختان را دچار ضعف شدید کرده و کیفیت محصول نهایی را به شدت کاهش میدهد.
۴ نشانه هشداردهنده از حمله شته به باغ شما:
باغداران محترم، در بازدیدهای روزانه خود از باغ، به این علائم توجه ویژه داشته باشید:
1. دفرمه شدن و پیچیدگی برگها: برگها حالت طبیعی خود را از دست داده و به سمت داخل یا پایین پیچ میخورند.
2. ترشحات چسبناک (عسلک): وجود لایهای براق و چسبناک روی برگها و شاخهها، نشانه قطعی فعالیت شته است.
3. زردی و خشکی تدریجی: درختانی که رمق خود را از دست داده و برگهایشان رو به زردی و خشکی میرود.
4. رشد ناقص میوه: میوههایی که رشد نمیکنند، ریز مانده و فاقد طعم و کیفیت مناسب هستند.
نقشه راه کنترل شته در باغات (از پیشگیری تا درمان)
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، یک برنامه جامع و گامبهگام برای مدیریت این آفت ارائه کرده است:
گام اول – پیشگیری مکانیکی:
استفاده از روغنهای ولک (زمستانه) برای پوشانده شدن تخمهای زمستانگذران شته روی شاخهها. این کار باید قبل از باز شدن کامل جوانهها انجام شود.
گام دوم – مبارزه بیولوژیک (توصیه اولویتدار):
رهاسازی دشمنان طبیعی شته شامل لارو بالتوری و کفشدوزکهای شتهخوار. این روش، سازگار با طبیعت و پایدارترین راهکار کنترل است.
گام سوم – استفاده از ترکیبات کمخطر:
بهکارگیری صابونهای حشرهکش (شتهکش) که ضمن کنترل مؤثر آفت، کمترین آسیب را به دشمنان طبیعی و محیط زیست وارد میکنند.
گام چهارم – آخرین راهکار (کنترل شیمیایی هدفمند):
در صورت طغیان شدید و عدم موفقیت روشهای قبل، استفاده از سموم اختصاصی با دوره کارنس (بازه زمانی ممنوعیت برداشت) کوتاه مانند پریمور، چس، و هوستاکوییک ضروری است. تأکید میشود که از سموم غیراختصاصی و پرخطر پرهیز شود.
توصیه نهایی کارشناس:
«بازدید مداوم و هفتگی از باغ، کلید طلایی موفقیت در کنترل شته است.»
با شروع فصل بهار، هرگز تصور نکنید که باغتان خودبهخود سالم میماند. با رصد علائم اولیه، میتوانید قبل از تبدیل شدن به یک بحران، اقدامات کنترلی را آغاز کنید.
این هشدار را جدی بگیرید و به باغداران دیگر نیز اطلاع دهید.
-
دانستنی ها3 هفته پیشتغییر در نرم مبارزه؛ دستورالعمل فنی و اجرايي مبارزه با سن غلات
-
سرخط4 هفته پیشالگوی کشت محصولات گلخانه و محیط های کنترل شده تدوین شد
-
استان ها4 هفته پیشهزار جریبی: افزایش 50 درصدی تولید گندم، عدم ممنوعیت کشت برنج
-
آموزش4 هفته پیشکرم گلوگاه انار؛ مدیریت تلفیقی راهکاری مؤثر
-
خبرهای سازمانی3 هفته پیشسال 1405 در سازمان تات: سال آموزش و ترویج یافتهها و فناوریها
-
استان ها2 هفته پیشنشست فنی گیاهپزشکی مازندران؛ بیماریهای غلات و علفهای هرز کشت پاییزه بررسی شد
-
پرونده ویژه4 هفته پیشپژوهشهای حشرهشناسی، بیمهی آیندهی کشاورزی ایران
-
علوم و آموزش2 هفته پیشرقم «لاهیج»؛ تقویت انگیزه نوسازی باغها با معرفی رقم جدید چای

