پایگاه خبری داوان‌نیوز: معاونت امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی در یک حرکت راهبردی، رویکرد خود را از مبارزه مقطعی با آفات به مدیریت دانش‌بنیان تغییر داده و با برگزاری نشست‌های هم‌افزایی با سازمان حفظ نباتات و موسسه تحقیقات گیاهپزشکی، به‌دنبال پر کردن خلاءهای تحقیقاتی و آموزشی در حوزه باغبانی است.

به گزارش خبرنگار ما،  تحول در نظام مدیریت کشاورزی کشور، به‌ویژه در بخش باغبانی، نیازمند عبور از روش‌های سنتی مبارزه با آفات و حرکت به سمت راهکارهای پیشگیرانه و علمی است. برگزاری دو نشست کلیدی طی روزهای اخیر با حضور بالاترین مقامات معاونت امور باغبانی، سازمان حفظ نباتات و موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، نشان‌دهنده عزم جدی برای تحقق این هدف راهبردی در وزارت جهاد کشاورزی است.

همافزایی ستاد و صف؛ گامی برای انسجام مدیریتی
اولین رویداد مهم، جلسه مشترک معاونت امور باغبانی و سازمان حفظ نباتات بود که با حضور محمد مهدی برومندی (معاون وزیر) و مریم جلیلی مقدم (رئیس سازمان حفظ نباتات) برگزار شد. این نشست که با حضور مشاوران و مدیران ستادی همراه بود، بیانگر تلاش برای ایجاد یک پل ارتباطی مؤثر میان بخش سیاست‌گذاری (معاونت) و بخش اجرایی و نظارتی (سازمان حفظ نباتات) است.

از منظر تحلیلی، این همافزایی می‌تواند به معنای تمرکززدایی از تصمیم‌گیری‌ها و تسریع در اجرای پروتکل‌های بهداشتی در باغات باشد. به‌نظر می‌رسد که رویکرد جدید بر این اصل استوار است که برای حل بحران‌های گیاهپزشکی، صرفاً دستورالعمل‌های متمرکز کافی نیست و نیاز به تعامل تنگاتنگ با بدنه کارشناسی وجود دارد.

حلقه گمشده دانش؛ نشست در موسسه تحقیقات گیاهپزشکی
دومین و مهم‌ترین نشست، در موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور برگزار شد. حضور چهره‌های کلیدی نظیر محمدرضا صفرنژاد (رئیس موسسه) و کاظم محمدپور (نماینده سازمان تات) در کنار مدیران ستادی معاونت، نشان می‌دهد که این جلسات صرفاً جنبه تشریفاتی نداشته و به‌دنبال پر کردن خلاءهای تحقیقاتی و آموزشی در حوزه باغبانی است.

محورهای کلیدی 
شناسایی چالش‌ها: بحث در خصوص چالش‌های موجود نشان می‌دهد که بخش باغبانی با آفات نوظهور یا شیوه‌های مقاومت آفات به سموم مواجه است که روش‌های سنتی پاسخگوی آن نیست.
رفع خلاء تحقیقاتی: تاکید بر این نکته که بین نیاز میدان (باغداران) و پژوهش‌های آزمایشگاهی فاصله وجود دارد و باید این شکاف پر شود.
ارائه پروژه‌های جدید: پیشنهاد طرح‌های تحقیقاتی جدید و تشکیل تیم‌های پژوهشی، نشان‌دهنده حرکت به سمت مدیریت تلفیقی آفات است، به‌گونه‌ای که دیگر شاهد سمپاشی‌های بی‌رویه نباشیم.

تحلیل راهبردی: تغییر پارادایم
آنچه در این دو رویداد مشهود است، گذر از رویکرد “مبارزه پس از وقوع بحران” به رویکرد “مدیریت پیشگیرانه” است. معاونت امور باغبانی به این نتیجه رسیده است که برای تضمین امنیت پایدار تولید و کیفیت محصولات باغی، باید “دانش” را جایگزین “مبارزه شیمیایی صرف” کند.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، این رویکرد نه‌تنها به کاهش مصرف سموم و تولید محصولات ارگانیک‌تر کمک می‌کند، بلکه از منظر اقتصادی نیز با کاهش هزینه‌های جاری باغداران و افزایش بهره‌وری، به نفع تولیدکننده و مصرف‌کننده خواهد بود. این حرکت نشان می‌دهد که وزارت جهاد کشاورزی در نظر دارد با تکیه بر ظرفیت‌های علمی داخلی (نظیر موسسه تحقیقات گیاهپزشکی و سازمان تات)، الگوی جدیدی از حکمرانی را در حوزه باغبانی پیاده کند که در آن، “پژوهش” محور تصمیم‌گیری‌های اجرایی قرار می‌گیرد.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: تحلیلگران بین‌المللی بازار کود پیش‌بینی می‌کنند قیمت جهانی اوره تا پیش از آغاز فصل تقاضای پاییز، با افت بیشتری مواجه شود، اما این روند نزولی موقتی خواهد بود و به دنبال آن جهشی شدید در قیمتها رقم خواهد خورد.

به گزارش خبرنگار ما، بر اساس جدیدترین تحلیل‌ها، قیمت هر تن اوره ممکن است هنوز ۳۰ تا ۵۰ دلار دیگر کاهش یابد و به کف قیمتی خود برسد. اما کارشناسان تأکید دارند که این کاهش، مقدمه‌ای برای بازگشت پرشتاب بازار با شروع تقاضای فصلی و رقابت خریداران برای جبران کمبود عرضه‌ای است که در پی اختلالات اخیر در تنگه هرمز به وجود آمده است.

سه عامل کلیدی در روند نزولی فعلی

در اواخر ژوئن، قیمت اوره در بازار آمریکا به حدود ۳۵۰ دلار در هر تن رسید که بیش از ۵۵ درصد نسبت به اوج تاریخی خود در ماه آوریل (۷۸۲ دلار) کاهش یافته است. تحلیلگران، سه عامل اصلی را در این ریزش مؤثر میدانند:
۱. ازسرگیری ترانزیت در تنگه هرمز
۲. بازگشت چین به صادرات اوره
۳. غیبت فصلی خریداران عمده در ایالات متحده و اروپا

یکی از کارشناسان ارشد بازار در این خصوص گفت: «عوامل متعددی دست به دست هم دادهاند تا بازار در کوتاه‌مدت به شدت سرد شود، اما این وضعیت پایدار نخواهد بود.»

هشدار درباره جهش آینده قیمت‌ها

به اعتقاد کارشناسان، ضعف فعلی بازار با ازسرگیری تقاضای فصلی جبران خواهد شد؛ چراکه حجم قابل‌توجهی از تولید کود نیتروژن در دوره اختلالات عرضه از دست رفته است. منطقه خاورمیانه که حدود یک‌سوم تجارت جهانی اوره را در اختیار دارد، در دوران بحران هرمز عملاً از گردونه تجارت خارج شد. همزمان، صادرات چین محدود ماند و تولیدکنندگان اروپایی نیز به دلیل هزینه‌های بالای گاز طبیعی مایع (LNG) با ظرفیت پایینتری فعالیت کردند. این کمبود تولید، قابل جبران با موجودی‌های انبارها نیست.

این کارشناس هشدار داد: «به محض بازگشت تقاضا، قیمتها به شدت افزایش خواهند یافت، زیرا بازار بهای تنهای ازدست‌رفته را خواهد پرداخت.» با این حال، او انتظار ندارد قیمتها مجدداً به اوج غیرعادی آوریل (۷۸۲ دلار) برسد و به کشاورزان توصیه کرد از خرید همزمان کودها خودداری کرده و سطح قیمت پایه در منطقه خود را رصد کنند؛ زیرا قیمت‌گذاری منطقه‌ای ممکن است با شاخصهای جهانی متفاوت باشد.

چشم‌انداز تیره‌تر بازار فسفات

در مقابل، بازار کودهای فسفات با شرایط دشوارتری مواجه است. تحلیلگران انتظار دارند قیمت انواع کودهای دیآمونیوم فسفات (DAP) و مونوآمونیوم فسفات (MAP) همچنان در سطح بالایی باقی بماند. این وضعیت ناشی از محدودیت‌های صادراتی چین در حوزه فسفات و همچنین چالشهای لجستیکی و بیمهای است که حمل‌ونقل از عربستان سعودی را حتی با وجود بازگشایی تنگه هرمز با مشکل مواجه کرده است. بر این اساس، کشاورزانی که برای مصارف پاییزی به دنبال کودهای فسفاته هستند، با بازاری به مراتب قویتر و گرانتر از خریداران اوره روبرو خواهند شد.

مناقصه هند؛ شاخص تعیین‌کننده آینده بازار نیتروژن

در پایان، کارشناسان تأکید دارند که مناقصه بعدی واردات اوره هند، که در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد، به عنوان شاخص کلیدی برای بازار جهانی نیتروژن عمل کرده و معیار جدیدی برای قیمت‌گذاری تعیین میکند. این مناقصه در شرایطی برگزار میشود که بازار از کمبودهای ناشی از بحران به سمت شرایط عادیتر عرضه حرکت میکند؛ هرچند موجودی انبارها همچنان رو به کاهش خواهد بود و رقابت را برای خریداران حفظ خواهد کرد.

پایگاه خبری داوان‌نیوز: معاون برنامه‌ریزی وزارت جهاد کشاورزی در نشست اضطراری شورای راهبردی آب و خاک، مدیریت مبتنی بر تعصبات بخشی را تهدیدی جدی برای تضییع حقوق مردم خواند و نسبت به تدوین برنامه‌هایی مبتنی بر آمال و خواسته‌ها به جای واقعیت‌های میدانی کم‌آبی هشدار داد.

به گزارش خبرنگار داوان‌نیوز، نوزدهمین نشست شورای راهبردی آب و خاک با رویکردی تهاجمی نسبت به چالش‌های پیشِ روی مدیریت منابع آبی کشور برگزار شد. در حالی که مسئولان کلیدی وزارت جهاد کشاورزی بر لزوم عبور از رویکردهای تعصب‌آمیز و بخشی در تصمیم‌گیری‌ها تأکید دارند، مهم‌ترین دستاورد این نشست، تأکید بر ایجاد “توازن هوشمندانه” میان واقعیت تلخ کم‌آبی و الزامات تأمین امنیت غذایی به‌عنوان یک اصل راهبردی و مقدس اعلام شد.

اعلام وضعیت قرمز و عبور از فاز هشدار به فاز اقدام
برگزاری این نشست با حضور مقامات ارشد وزارت جهاد کشاورزی و دانشگاه تهران، نشان از عزم سیستمی برای خروج از وضعیت عادیِ مدیریت آب دارد. اظهارات صریح اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، مبنی بر مواجهه با “واقعیت انکارناپذیر کم‌آبی” را می‌توان به‌عنوان یک اعلام خطر جدی برای افکار عمومی و فعالان این حوزه تلقی کرد. نکته کلیدی در این اظهارات، نسبت دادن مدیریت نادرست آب به “تضییع حقوق مردم” است که بیانگر درک ریسک‌های سیاسی-اجتماعی این بحران توسط متولیان بخش کشاورزی می‌باشد.

نقد ساختاری بر اسناد بالادستی و خواسته‌های غیرواقعی
یکی از محورهای تحلیلی این نشست، نقد صریح بر وجود تناقض در اسناد اجرایی بود. فتحی با صراحت نسبت به تدوین گزارش‌های مبتنی بر “آمال و خواسته‌ها” به‌جای “واقعیت‌های موجود” هشدار داد. این بخش از بیانات، نشان‌دهنده یک چالش جدی در نظام برنامه‌ریزی کشور است؛ جایی که گاهی اهداف ترسیمی در اسناد بالادستی با ظرفیت‌های زیستی و اقلیمی کشور همخوانی ندارد. این رویکرد انتقادی، می‌تواند نویدبخش آغاز بازنگری‌های اساسی در سند اصلاح الگوی کشت باشد.

دوگانگی راهبردی: افزایش بهره‌وری در برابر کاهش تولید
مهم‌ترین چالش مطروحه در این نشست، مدیریت پارادوکس “کم‌آبی شدید” و “ضرورت حفظ امنیت غذایی” بود. معاون وزیر با تأکید بر مقدس خواندن امنیت غذایی، تلویحاً اعلام کرد که سیاست‌های جاری به‌سمت کاهش سطح زیر کشت یا اعمال محدودیت‌های شدید که به تولید لطمه بزند، حرکت نخواهد کرد. به عبارت دیگر، راهبرد کلان کشور بر “کاهش هوشمندانه مصرف آب” متمرکز است، نه “کاهش تولید”. این رویکرد، بار سنگینی را بر دوش توسعه زیرساخت‌های نوین آبیاری و ارتقای تکنولوژی می‌گذارد.

تمرکز بر زیرساخت به‌جای اقدامات تنبیه‌ای
در جمع‌بندی این نشست، بر “الزامات زیرساختی” به‌عنوان رکن اصلی راهکارها تأکید شد. این پیام حاکی از آن است که سیاست‌گذاران به دنبال راهکارهای سلبی و ممنوعیت‌های صرف نیستند و توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و اصلاح ساختار خاک را در اولویت قرار داده‌اند. همچنین تأکید بر “ظرفیت‌های منطقه‌ای” نشان‌دهنده کنار گذاشتن رویکرد یکسان‌سازی و حرکت به‌سمت مدل‌های کشت بومی و اقلیمی است.

به گزارش اخبار روزانه کشاورزی، نوزدهمین نشست شورای راهبردی آب و خاک را می‌توان یک نقطه عطف در عبور از کلی‌گویی به‌سوی اقدامات عینی و مبتنی بر واقعیت‌های میدانی ارزیابی کرد. هشدار نسبت به پیامدهای نگاه تعصب‌آمیز و سیاسی به مقوله آب، از یک‌سو، و تأکید بر حفظ کیفی و کمی امنیت غذایی، از سوی دیگر، نشان می‌دهد که کشور در آستانه یک تغییر پارادایم در مدیریت منابع آبی قرار دارد. با این حال، چالش اصلی فراتر از این نشست، در نحوه پیاده‌سازی این راهبردهای دوگانه و تأمین منابع مالی و فنی برای اجرای سریع زیرساخت‌های مورد نیاز در مزارع کشور خواهد بود.

پیشنهاد راهبردی:
تشکیل کارگروه‌های نظارتی مشترک بین دانشگاه تهران و وزارت جهاد کشاورزی برای پایش مستمر اجرای ۲۰ محور برنامه‌ریزی شده و جلوگیری از ایجاد خلأ اجرایی میان “گزارش‌ها” و “اقدامات میدانی”، ضروری‌ترین گام پس از این نشست خواهد بود.