پایگاه خبری داوان نیوز: تحلیل‌های جدید از رشد انفجاری بازار بیوتکنولوژی کشاورزی در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد. این بازار با ارزش فعلی ۱۵۹.۲ میلیارد دلاری، با نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۸۱ درصد در مسیر رسیدن به ۲۶۸.۹ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۴ است. فناوری‌های ویرایش ژن مانند CRISPR و افزایش امنیت غذایی در برابر تغییرات اقلیمی، محرک‌های اصلی این تحول عظیم هستند.

به گزارش داوان نیوز، دوران آزمایشگاهی بودن بیوتکنولوژی کشاورزی به پایان رسیده است. این صنعت اکنون به یک واقعیت تجاری ۱۵۹.۲ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۵ تبدیل شده و معادلات کشاورزی جهانی را دگرگون کرده است. بر اساس آخرین گزارش‌های موسسه تحقیقاتی IMARC Group، کسب‌وکارهایی که امروز این فرصت استراتژیک را درک کنند، سهم نامتناسبی از ارزش‌آفرینی دهه آینده را به خود اختصاص خواهند داد.

پیش‌بینی می‌شود بازار جهانی بیوتکنولوژی کشاورزی با نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) ۵.۸۱ درصد در بازه زمانی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۴، به رقم حیرت‌انگیز ۲۶۸.۹ میلیارد دلار برسد. این رشد عظیم تنها به دلیل افزایش اندازه بازار نیست، بلکه حاصل همگرایی سه عامل کلیدی است: جمعیت رو به رشد جهانی که تا یک دهه دیگر به ۱۰ میلیارد نفر می‌رسد، اثرات مخرب تغییرات اقلیمی بر بهره‌وری زمین‌های کشاورزی، و تغییر رویکرد نظارتی در بسیاری از کشورها برای پذیرش فناوری‌های نوین. سوال این نیست که آیا بیوتکنولوژی آینده غذای جهان را متحول می‌کند، بلکه این است که فرصت‌های سودآور این تحول کجا قرار دارند.

محرک‌های اصلی بازار در سال ۲۰۲۶ و پس از آن

۱. انقلاب ویرایش ژن (Gene Editing): فناوری‌هایی مانند CRISPR-Cas9 روند توسعه گونه‌های جدید گیاهی را از یک دهه به چند ماه کاهش داده‌اند. برخلاف روش‌های سنتی، ویرایش ژن امکان ایجاد تغییرات دقیق و هدفمند در ژنوم را فراهم می‌کند. برای مثال، سیب‌زمینی “Kal91.3” که توسط دانشگاه ایالتی میشیگان توسعه یافته، با مقاومت بیشتر و کیفیت بهتر برای تولید چیپس، تازه‌ترین نشانه از معافیت‌های نظارتی سریع وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) برای این محصولات بهره برده است.

۲. فشار برای کشاورزی پایدار: افزایش تقاضای مصرف‌کنندگان و دولت‌ها برای کاهش نهاده‌های شیمیایی، شرکت‌ها را به سرمایه‌گذاری در کودهای زیستی (Bio-fertilizers)، آفت‌کش‌های زیستی (Bio-pesticides) و شیوه‌های کشاورزی احیاکننده سوق داده است. همکاری اخیر غول‌هایی مانند ADM و Smucker برای احیای ۲۰۰۰۰ هکتار از مزارع بادام‌زمینی در آمریکا، گواهی بر این تغییر رویکرد است.

۳. حمایت‌های دولتی و دیجیتالی شدن کشاورزی: کشورها برای مقابله با ناامنی غذایی، بودجه‌های هنگفتی اختصاص می‌دهند. به عنوان نمونه، هند با تخصیص ۱۵۲ میلیارد روپیه برای ایجاد زیرساخت دیجیتال در کشاورزی، بستری برای توسعه نوآوری‌های بیوتکنولوژی فراهم کرده است.

بخش‌بندی بازار: پول کجاست؟

برای سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت، درک توزیع درآمد حیاتی است:

– بر اساس نوع ارگانیسم: بخش گیاهان با اختلاف زیاد بزرگترین سهم را دارد. ذرت، سویا و پنبه تراریخته همچنان کالاهای غالب هستند.
– بر اساس فناوری: زیست‌شناسی مصنوعی (Synthetic Biology) بیشترین سهم بازار را در اختیار دارد، اما ویرایش ژنوم (Gene Editing) سریع‌ترین نرخ رشد را ثبت می‌کند.
– بر اساس کاربرد: توسعه واکسن‌های نوترکیب برای محافظت از دام و طیور در رتبه اول قرار دارد. انتقال فناوری واکسن ویروس تب خوکی توسط IIT گواتی به بخش خصوصی، نمونه موفقی از این کاربرد است.

رهبران منطقه‌ای و بازیگران کلیدی

– آمریکای شمالی (پیشرو فعلی): تسلط این منطقه به دلیل سرمایه‌گذاری عظیم در تحقیق و توسعه، زیرساخت‌های پیشرفته و حضور شرکت‌هایی مانند بایر (Bayer AG) و کورتوا (Corteva Agriscience) است. بایر به تازگی از برنامه خود برای عرضه ۱۰ محصول پرفروش در دهه آینده با هدف بازپس‌گیری ۴۰۰ میلیون هکتار از زمین‌های کشاورزی خبر داده است.
– آسیا-اقیانوسیه (سریع‌ترین رشد): هند و چین با ابتکارات مطلوب دولتی و تمرکز بر امنیت غذایی، موتورهای اصلی رشد این منطقه هستند.
– اروپا: با وجود مقررات سخت‌گیرانه در مورد محصولات تراریخته سنتی (GMO)، زمینه برای پذیرش فناوری‌های ویرایش ژن و محصولات بیولوژیک فراهم است.

سایر بازیگران کلیدی در این عرصه عبارتند از: گروه سینجنتا (Syngenta)، BASF، ADAMA و Yield10 Bioscience.

چالش‌ها و چشم‌انداز

با وجود فرصت‌های عظیم، موانعی مانند ناهماهنگی قوانین نظارتی بین کشورها، هزینه‌های بالای تحقیق و توسعه (که به سود شرکت‌های بزرگ تمام می‌شود) و مقاومت عمومی در برخی بازارهای اروپایی و آسیایی، چالش‌برانگیز است.

با این حال، این چالش‌ها خود باعث ایجاد فرصت‌های جدیدی نظیر توسعه محصولات غیرتراریخته (Non-GMO) مبتنی بر ویرایش ژن و استفاده از هوش مصنوعی (AI) برای کاهش هزینه‌ها شده‌اند.

نکته نهایی برای استراتژیست‌ها: بازار بیوتکنولوژی کشاورزی دیگر یک گزینه نیست؛ یک ضرورت برای بقا در دنیای ۱۰ میلیارد نفری و بحران آب و هواست. شرکت‌هایی که مدل کسب‌وکار خود را حول ویرایش ژن، زیست‌شناسی مصنوعی و پایداری تعریف می‌کنند، نویسندگان فصل بعدی تاریخ کشاورزی جهان خواهند بود.